Phát bệnh tâm thần cấp tính do Covid-19

71 người từ các khu cách ly Covid-19 được chuyển đến Bệnh viện Tâm thần Hà Nội trong 8 tháng qua, bởi phát nhiều dấu hiệu bệnh tâm thần.

Bác sĩ Nguyễn Đức Vượng, phụ trách khu cách ly Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, cho biết những bệnh nhân này chia thành hai nhóm. Thứ nhất là nhóm người phải vào khu cách ly tập trung vì có yếu tố dịch tễ, sau đó xuất hiện những dấu hiệu bệnh tâm thần như mất ngủ, nói nhảm...

Nhóm thứ hai là người có tiền sử bệnh tâm thần, đã điều trị, sức khỏe ổn định, sau đó đi du học hoặc làm việc tại nước ngoài... khi phải cách ly, không điều trị đúng liệu trình khiến bệnh tái phát.

Bác sĩ Vượng vẫn nhớ trường hợp Duy (đã đổi tên), xuất khẩu lao động sang Nhật Bản gần một năm thì Covid-19 đến. Anh nghỉ chỗ làm cũ vì thu nhập không đủ chi trả phí sinh hoạt đắt đỏ. Anh không tìm được việc khác. Tháng 4, Duy phải về nước, cách ly tập trung ngay khi nhập cảnh theo quy định.

Vài ngày ở trong khu cách ly tập trung, Duy bắt đầu mất ngủ, nói lảm nhảm, đi lại như người mất hồn cả ngày lẫn đêm. Sau đó, bệnh nhân được chuyển đến khu cách ly Covid-19 dành riêng cho người có dấu hiệu tâm thần tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội để điều trị.

Theo bác sĩ Vượng, Duy có những dấu hiệu bệnh tâm thần, song chưa đủ chẩn đoán là tâm thần phân liệt hay trầm cảm. Bác sĩ nhận định việc thay đổi môi trường sinh hoạt, cộng với áp lực kinh tế khiến Duy khởi phát bệnh tâm thần.

Bác sĩ Vũ Kim Hoàn, Phó Trưởng phòng Kế hoạch Tổng hợp, Bệnh viện Tâm thần TP HCM, kể về trường hợp một bệnh nhân nam. Người này hồi tháng 4 do có yếu tố dịch tễ nên cách ly tập trung 14 ngày tại Bệnh viện dã chiến Củ Chi. Trong thời gian cách ly, anh bị hoang tưởng, luôn nghĩ "có người muốn hại mình". Bệnh viện Củ Chi phải mời các bác sĩ về tâm thần tới điều trị cho bệnh nhân.

Bác sĩ Hoàn cho rằng có thể trước đó bệnh nhân đã có những rối loạn về tâm thần. Nay bắt buộc phải cách ly, anh không thích nghi được với nỗi lo lắng, căng thẳng, sinh ra rối loạn hoang tưởng cảm ứng tức thời.

"Dịch bệnh có thể là chất xúc tác thúc đẩy quá trình bệnh lý tâm thần của người bệnh diễn ra nhanh hơn, mạnh hơn, nghiêm trọng hơn", bác sĩ Hoàn nói.

Sức khỏe tâm thần do Covid-19 ngay từ đầu dịch đã được các chuyên gia y tế thế giới cảnh báo, trong bối cảnh số ca nhiễm và số tử vong tăng cao liên tục. Nỗi lo lắng, sợ hãi thường trực; cuộc sống thay đổi; tỷ lệ mất việc thất nghiệp tăng; kinh tế khó khăn, phá sản... đè nặng. Hồi tháng 5, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, ông Antonio Guterres, cảnh báo những người có nguy cơ mất sinh kế, bị tách khỏi người thân hoặc phải chịu lệnh phong tỏa nghiêm ngặt vì Covid-19 có thể chịu tác động tâm lý.

WHO ghi nhận tỷ lệ người trải qua đau đớn về tinh thần trong cuộc khủng hoảng tại Iran là 60%, tại Mỹ là 45%. Gần một nửa nhân viên y tế của Canada cần hỗ trợ về tâm lý.

Tại Việt Nam chưa có nghiên cứu hay thống kê chính thức nào về số người bị ảnh hưởng tâm thần do Covid-19. Tuy nhiên đã xuất hiện các bệnh nhân có dấu hiệu tâm thần trong thời gian cách ly, như 71 trường hợp đưa vào Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, hoặc như bệnh nhân Hiếu ở Bệnh viện dã chiến Củ Chi. Những trường hợp khác chưa được ghi nhận.

Bác sĩ Hoàn lý giải: "Tâm thần là bệnh lý diễn tiến lâu dài, chỉ vài trường hợp bộc phát đột ngột như các rối loạn tâm thần cấp. Vì thế, hiện khó có thể thống kê hay khẳng định bệnh nhân mắc các bệnh lý tâm thần là hoàn toàn do Covid-19, mà có thể là yếu tố xúc tác".

Bệnh viện Tâm thần TP HCM từ đầu năm đến nay tiếp nhận 150.000 lượt khám các bệnh lý liên quan đến sức khỏe tâm thần, giảm 40% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy vậy bác sĩ Hoàn dự báo tình trạng phá sản, thất nghiệp, giảm thu nhập, phải cách ly... do Covid -19 là chuỗi nguyên nhân có thể khiến số bệnh nhân tâm thần tăng lên trong thời gian tới.

Hai bệnh nhân mắc tâm thần trong khu cách ly được nêu ở trên, sau đó điều trị giống mọi bệnh nhân tâm thần khác, sử dụng thuốc và hóa dược. Theo bác sĩ Hoàn, nhờ đã tìm ra nguyên nhân thực sự khiến bệnh phát tác là liên quan Covid-19, bệnh nhân được điều trị triệt để theo căn nguyên này và hồi phục nhanh.

Bệnh nhân Hiếu khi hoàn thành cách ly tập trung 14 ngày, về nhà, uống thuốc theo toa của bác sĩ, bệnh đến nay đã khỏi hẳn.

Nhiều bệnh nhân có dấu hiệu tâm thần được cho là liên qua Covid-19. Ảnh: Medium

Nhiều bệnh nhân có dấu hiệu tâm thần được cho là liên quan Covid-19. Ảnh: Medium

Theo các bác sĩ, nhiều dấu hiệu ở bệnh nhân tâm thần. Thứ nhất là mất ngủ hoàn toàn trong 24 giờ. Một số trường hợp rối loạn định hướng không gian và thời gian, như không thể xác định được mình đang ở đâu, lúc này là thời điểm nào trong ngày. Cùng với đó là hoang tưởng và ảo giác. Bệnh nhân thường có ảo giác là nhìn thấy những hình ảnh không có thật như các động vật nhỏ (kiến, gián, chim, chuột) hoặc các hình ảnh ghê rợn (ma quỷ).

Dấu hiệu tâm thần thứ hai là phản ứng stress cấp. Đây là một rối loạn tâm thần đột ngột xuất hiện ngay sau khi nhận thông báo đi cách ly hoặc bắt buộc điều trị do nhiễm nCoV. Cuộc sống bị gián đoạn và xáo trộn bất ngờ khiến bệnh nhân không kịp thích ứng. Bệnh nhân có thể biểu hiện bằng chết lặng hoặc kích động như khóc lóc, la hét, bỏ chạy, van xin...

Triệu chứng thứ ba là lo âu lan tỏa. Khi tình trạng phong tỏa xã hội kéo dài vài tháng, việc cách ly trong không gian hẹp dài ngày, khiến nếp sống bị đảo lộn hoàn toàn. Họ sợ sẽ lây nhiễm nCoV do số người nhiễm và người chết vì Covid-19 tăng quá nhanh. Hoặc, họ quá căng thẳng vì mất khả năng chi trả các hóa đơn do cạn tiền vì đóng cửa nền kinh tế.

"Tình trạng phong tỏa xã hội và đóng cửa nền kinh tế càng dài, càng rộng thì nguyên nhân thứ ba sẽ càng tăng lên", bác sĩ Vượng phân tích.

Trong tình hình cả nước phòng dịch bệnh, bác sĩ Vượng khuyên người có tiền sử hoặc đang điều trị tâm thần nên luôn chuẩn bị dự trù thuốc phù hợp trong thời gian 1-3 tháng. Bệnh nhân cũng không tự ý ngừng hoặc bỏ thuốc điều trị các bệnh tâm thần mạn tính. Nếu lịch tái khám định kỳ bị hoãn do dịch, người bệnh nên tư vấn từ xa với nhân viên y tế theo đúng hẹn.

Người mất ngủ thường xuyên từ hai tuần trở lên, dùng thuốc ngủ không hiệu quả, tinh thần suy sụp, cảm thấy buồn chán, lo âu nhiều... bác sĩ đề nghị đến bệnh viện khám và điều trị sớm.

Thúy Quỳnh - Thư Anh / VnExpress
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Dốc tổng lực tìm kiếm 12 công nhân còn mất tích tại Rào Trăng 3

Dốc tổng lực tìm kiếm 12 công nhân còn mất tích tại Rào Trăng 3
(PLVN) - Sau thời gian tạm dừng tìm kiếm vì cơ bão số 9, ngày 30/10, tranh thủ thời tiết nắng ráo, các lực lượng, phương tiện của Quân khu 4 và tỉnh Thừa Thiên Huế đã được huy động trở lại để tiếp tục triển khai công tác tìm kiếm 12 công nhân đang còn mất tích tại thủy điện Rào Trăng 3.

Hà Nội đối thoại gỡ vướng giải phóng mặt bằng bãi rác Nam Sơn

Hà Nội đối thoại gỡ vướng giải phóng mặt bằng bãi rác Nam Sơn
(PLVN) - Ngày 30/10, Thường trực Thành ủy Hà Nội tổ chức đối thoại với người dân 3 xã: Hồng Kỳ, Bắc Sơn, Nam Sơn (Sóc Sơn) nhằm giải quyết các kiến nghị của người dân liên quan đến việc mở rộng bãi rác Nam Sơn. Đây là lần thứ 2, Thành ủy Hà Nội tổ chức đối thoại với người dân 3 xã trên tính từ đầu năm đến nay.

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ NN&PTNT

Trao quyết định bổ nhiệm Thứ trưởng Bộ NN&PTNT
(PLVN) - Chiều 30/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc trao Quyết định điều động, bổ nhiệm ông Lê Minh Hoan, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp giữ chức Thứ trưởng Bộ NN&PTNT.
Bắt quả tang cơ sở "hô biến" hàng giả thành hàng hiệu

Bắt quả tang cơ sở "hô biến" hàng giả thành hàng hiệu

(PLVN) - Khi lực lượng chức năng bất ngờ đến kiểm tra, một cơ sở kinh doanh thời trang tại quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) đang thực hiện hành vi đính nhãn, vật phẩm mang thương hiệu “Dior”, “Chanel” lên các sản phẩm thời trang đã được cắt tem, mác.
Hàng nghìn hộ dân ở Nghệ An ngập sâu do mưa lớn kéo dài

Hàng nghìn hộ dân ở Nghệ An ngập sâu do mưa lớn kéo dài

(PLVN) - Đến chiều 30/10, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 9 kết hợp với không khí lạnh tăng cường, trên địa bàn một số huyện của tỉnh Nghệ An đã xảy ra mưa lớn kéo dài trên diện rộng đã gây ngập sâu, chia cắt cục bộ. Lực lượng chức năng gấp rút di dời các hộ dân đến nơi an toàn. 

Hải Dương tổ chức đối thoại với doanh nghiệp các vấn đề liên quan đến pháp luật lao động

Hải Dương tổ chức đối thoại với doanh nghiệp các vấn đề liên quan đến pháp luật lao động
(PLVN) - Được sự hỗ trợ của Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành dành cho doanh nghiệp giai đoạn 2015-2020 (Bộ Tư pháp), sáng 30/10, Sở Tư pháp đã phối hợp với Liên đoàn lao động tỉnh Hải Dương tổ chức Hội nghị đối thoại với doanh nghiệp về các vấn đề liên quan đến pháp luật lao động và chế độ, chính sách đối với người lao động.

Tiếp tục tìm kiếm 12 công nhân mất tích tại thủy điện Rào Trăng 3

Tiếp tục tìm kiếm 12 công nhân mất tích tại thủy điện Rào Trăng 3
(PLVN) - Sáng nay (30/10), Chủ tịch UBND tỉnh TT- Huế Phan Ngọc Thọ cùng đoàn công tác tiếp tục đến hiện trường trực tiếp chỉ đạo công tác tìm kiếm các nạn nhân mất tích còn lại tại thủy điện Rào Trăng 3; đồng thời tổ chức cho người thân gia đình các nạn nhân vào hiện trường chứng kiến công tác tìm kiếm.

Hà Tĩnh mưa lớn, thuỷ điện xả lũ, nguy cơ sạt lở tăng

Hà Tĩnh mưa lớn, thuỷ điện xả lũ, nguy cơ sạt lở tăng
(PLVN) - Do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 9, hiện nay ở Hà Tĩnh mưa đang còn lớn, nhất là các địa phương Bắc Hà Tĩnh, tình hình ngập lụt và nguy cơ sụt lở đất còn tăng. Từ đêm 29 và sáng nay (30/10) mưa lớn diện rộng, lượng mưa phổ biến từ 150-200mm có nơi trên 400mm khiến nhiều vùng ngập lụt, nhiều điểm sạt lở phải di dời đến nơi an toàn.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬