bao giay

"Truy" thủ phạm" tình trạng kiện cáo "ầm ĩ" trên thị trường chứng khoán

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng kiện cáo "ồn ào" hiện nay xuất phát từ một nghiệp vụ mà trước đây, khi đăng ký tài khoản tại 1 cty chứng khoán, nhà đầu tư quan tâm đầu tiên tới “ưu đãi” mà mình có cơ hội được hưởng này. Đó là hoạt động cho vay tiền đầu tư chứng khoán – thường được gọi là margin – bắt đầu được rộ lên từ cuối năm 2009 đầu năm 2010.

[links()]Cơ quan giám sát ở đâu khi hàng loạt vi phạm diễn ra với quy mô ngày càng lớn, càng phức tạp, từ những CTCK nhỏ (Đại Nam), đến CTCK cỡ trung (SME) và CTCK tốp đầu (SBS). 

Hình minh họa
Thời điểm mà nhà đầu tư nào cũng biết về margin thì không thể nói cơ quan chức năng không hay biết. 

Có thể thấy, các giao dịch bị khởi tố hình sự có bản chất tương đối giống nhau: Có dấu hiệu lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của NĐT và đối tác. 

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng kiện cáo "ồn ào" hiện nay xuất phát từ một nghiệp vụ mà trước đây, khi đăng ký tài khoản tại 1 cty chứng khoán, nhà đầu tư quan tâm đầu tiên tới “ưu đãi” mà mình có cơ hội được hưởng này. Đó là hoạt động cho vay tiền đầu tư chứng khoán – thường được gọi là margin – bắt đầu được rộ lên từ cuối năm 2009 đầu năm 2010.

Về cơ bản, đây là nghiệp vụ chưa được pháp luật cho phép. Nhưng đối với nhà đầu tư, đó là quyền lợi nhà đầu tư muốn hưởng, và đó là ưu thế để các công ty chứng khoán cạnh tranh nhau. Vì thế, công ty nào “đúng luật”, tức không có margin, thì nhà đầu tư không ngại ngần chuyển sang mở tài khoản tại công ty chứng khoán khác.

Thế là, để giữ khách, cũng nhìn thấy “cơ hội làm ăn”, các công ty chứng khoán đều ít nhiều cung cấp dịch vụ margin, và được hạch toán vào sổ sách dưới tên “doanh thu khác”. Không khó nhận biết, nhất là đối với các nhà quản lý chuyên ngành, bởi “doanh thu khác” này chiếm tỷ lệ không nhỏ trong tổng doanh thu của công ty chứng khoán. Cty chứng khoán Hà Thành HSC có gần 50% là “doanh thu khác”, Chứng khoán Sài gòn SSI có hơn 30% là “doanh thu khác”.

Nhưng, công ty chứng khoán lấy tiền đâu để làm dịch vụ margin, khi tại thời điểm thị trường nóng năm 2010 quy mô giao dịch hàng ngàn tỉ đồng/phiên, và tỷ lệ margin lên tới 80%. Một trong những cách nhanh và thông dụng nhất các công ty chứng khoán dùng áp dụng là dùng tài khoản hay pháp nhân bên ngoài để lách luật.

Vụ kiện tại cty chứng khoán doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng từ một trong những hoạt động đó. Dù giờ đây vụ việc đang được điều tra, nhưng những chuyên gia thạo thị trường đều ngạc nhiên khi bị hại là cty cổ phần Bảo hiểm dầu khí Việt Nam (PVI) giải trình rằng bị lừa chuyển hơn 100 tỷ đồng cho SME thông qua 2 hợp đồng với 2 trung gian: 1 cá nhân là Hoàng Ngọc Anh (về sau biết là “ảo”) và một Cty là CTCP Tư vấn Anh (thành viên của SME).

Một chuyên gia nhận định, đơn vị kinh doanh tài chính lớn như PVI không khó để phát hiện các dấu hiệu lừa đảo của SME, phải chăng biết SME vay tiền làm margin, chính PVI cũng muốn được “chia sẻ”: không phải kinh doanh vất vả mà vẫn có thể nhận được phần chênh lệch với lãi suất cao?.

Thời điểm mà nhà đầu tư nào cũng biết về margin thì không thể nói cơ quan chức năng không hay biết. Thời điểm đó, trên các phương tiện thông tin đại chúng đã đăng tải nhiều lời cảnh báo về nguy cơ tiềm tàng của margin, và vì cơ quan chức năng không ra tay mạnh mẽ, nên đến khi hoạt động margin được công nhận năm 2011, thì hầu hết các công ty chứng khoán đã ngập sau trong hoạt động này.

Như thế để thấy, cơ quan giám sát mới chỉ đóng vai trò mờ nhạt trên thị trường chứng khoán. Bởi, những vi phạm mà cơ quan giám sát biết nhưng không kịp thời ngăn chặn hoặc phản ứng yếu ớt khiến cho vi phạm ngày càng nghiêm trọng và lan rộng, dẫn đến hậu quả không dễ dàng giải quyết. Hơn nữa, từ thực tiễn thụ động đó, cơ quan chức năng cũng ban hành những văn bản mang tính chất giải quyết tình thế hơn là dẫn dắt và đề phòng những vi phạm phát sinh trên thị trường.

Mà thị trường chứng khoán Việt Nam, dù nhỏ, cũng đủ độ phức tạp như bất kỳ thị trường chứng khoán nào khác. Khi chiếc áo không đủ vừa thì chiếc áo đó không đảm bảo tác dụng, và khi cơ quan nhà nước chưa thể hiện được vai trò của mình, thị trường chứng khoán còn phải đối mặt với nhiều vấn đề khó lường khác.

Bách Linh

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vải thiều “vượt” dịch ngoạn mục

Chiến dịch tiêu thụ vải thiều lớn xuất hiện ngay trong cao điểm dịch COVID-19.
(PLVN) - Vụ vải thiều năm nay rơi đúng đợt dịch COVID-19 bùng nổ ở Việt Nam. Hầu như các kế hoạch liên quan đến xuất khẩu vải sang thị trường chính (Trung Quốc) bị phá vỡ… Một chiến dịch tiêu thụ vải thiều đã xuất hiện, hướng về thị trường trong nước.

Thành lập doanh nghiệp dự án - Công ty TNHH Điện Khí Bạc Liêu

Thành lập doanh nghiệp dự án - Công ty TNHH Điện Khí Bạc Liêu
(PLVN) - Ngày 17/6, Văn phòng UBND tỉnh Bạc Liêu thông tin, Dự án Nhà máy Điện khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Bạc Liêu (Dự án) do công ty Delta Offshore Energy (DOE) là chủ đầu tư với công suất 3.200 MW vừa tiếp tục đạt được một mốc tiến độ quan trọng với việc thành lập doanh nghiệp dự án - Công ty TNHH Điện Khí Bạc Liêu.

Doanh nghiệp dệt may xoay xở vượt khó

May Đáp Cầu đã phải dừng sản xuất 2 nhà máy tại tâm dịch Bắc Ninh.
(PLVN) -  Nhà máy xuất hiện F0, công nhân nghỉ việc vì không chấp nhận ăn ngủ tại chỗ… là những khó khăn khiến kế hoạch sản xuất, giao hàng của doanh nghiệp ngành may trong vùng dịch bị xáo trộn, thiệt hại kinh tế đáng kể.

Bất chấp dịch COVID-19, hàng container qua cảng biển vẫn tăng mạnh

Hình minh họa
(PLVN) - Theo thông tin từ Cục Hàng hải Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm, tổng sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển Việt Nam ước đạt gần 363 triệu tấn, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2020. Riêng hàng container vẫn giữ nhịp tăng trưởng mạnh với hơn 12,4 triệu TEUs, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu cá tra sang EU chưa thoát khỏi mức tăng trưởng âm

Hiện, phần lớn sản phẩm cá tra XK sang EU là sản phẩm cá tra phile đông lạnh.
(PLVN) - Tính đến nửa đầu tháng 5/2021, tổng giá trị xuất khẩu (XK) cá tra sang thị trường EU đạt 39,4 triệu USD, giảm 26,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, GTXK sang Hà Lan giảm 21,7%; Tây Ban Nha giảm 33%... Như vậy, 3 năm trở lại đây, giá trị XK cá tra sang EU vẫn chưa thể thoát khỏi mức tăng trưởng âm.

'Đỏ mắt' tìm nơi đổ thải khi nạo vét luồng hàng hải

Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu sẽ được duy tu hoàn thành trước 30/10/2021.
(PLVN) -  Luồng cho tàu biển lớn vào sông Hậu, luồng hàng hải Hải Phòng (đoạn Lạch Huyện)… đã và sẽ triển khai thi công nhằm nâng cao năng lực vận tải biển. Tuy nhiên, đang có không ít dự án nằm trong kế hoạch duy tu, nạo vét có nguy cơ chậm tiến độ vì vướng các thủ tục liên quan môi trường, nhận chìm chất thải ngoài biển.