Vì sao Mỹ rút khỏi Hội đồng nhân quyền Liên Hợp quốc?

(PLO) - Mỹ mới chính thức rút khỏi Hội đồng nhân quyền Liên hợp quốc (UNHRC) với lý do tổ chức này có thành kiến với Israel và không chịu thực hiện những cải cách. Như vậy, Mỹ trở thành thành viên đầu tiên của Hội đồng rút lui.
Vì sao Mỹ rút khỏi Hội đồng nhân quyền Liên Hợp quốc? Đại sứ Mỹ tại LHQ Haley.

Quyết định không bất ngờ

Theo truyền thông quốc tế, quyết định của Mỹ đã được Ngoại trưởng nước này Mike Pompeo và Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc (LHQ) Nikki Haley thông báo tại một cuộc họp báo được tổ chức 1 ngày sau khi UNHRC khai mạc khóa họp thường kỳ lần thứ 38 tại Geneva, Thụy Sỹ. Phát biểu tại cuộc họp báo, Đại sứ Haley cáo buộc Hội đồng nhân quyền “không xứng đáng với cái tên của tổ chức”.

Theo nữ đại sứ của Mỹ, “sự tập trung không cân xứng và thái độ thù nghịch không có điểm dừng với Israel là bằng chứng rõ ràng cho thấy Hội đồng nhân quyền có động cơ thiên vị chính trị chứ không phải nhân quyền”.

UNHRC bao gồm 47 thành viên, họp mỗi năm 3 lần để thẩm định tình trạng vi phạm nhân quyền trên khắp thế giới. Các nghị quyết của tổ chức này không ràng buộc về mặt pháp lý nhưng mang thẩm quyền đạo đức. Tuy nhiên, các tuyên bố và báo cáo của tổ chức này thường xuyên đụng độ với quan điểm từ phía Mỹ. 

Kể từ khi lên nắm quyền hơn 1 năm trước, chính quyền của ông Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ rút khỏi UNHRC. Nguyên nhân được cho là do Mỹ luôn bảo vệ nước đồng minh Israel tại LHQ nhưng các cuộc họp của UNHRC lại có một chủ đề thường trực trong chương trình nghị sự được đặt tên “chủ đề số 7”, đồng nghĩa với việc việc đối xử của Israel với người Palestine luôn được giám sát kỹ tại các cuộc họp thường kỳ của tổ chức này. 

Thời gian qua, UNHRC đã nhiều lần lên án Israel sử dụng bạo lực chống lại người dân Palestine ở dải Gaza và khu Bờ Tây, khiến Mỹ tức giận. “Kể từ khi được thành lập, Hội đồng nhân quyền đã thông qua số nghị quyết lên án Israel nhiều hơn cả tổng phần còn lại của thế giới, Đại sứ Mỹ tại LHQ Haley tuyên bố tại cuộc họp báo.

Tin đồn Mỹ sẽ chính thức rút khỏi UNHRC thực chất đã rộ lên từ hồi tuần trước. Khi đó, các nguồn tin ngoại giao cho biết, việc Mỹ rút lui khỏi cơ quan này chỉ là vấn đề thời điểm bởi sau nhiều tháng thảo luận, Mỹ và các nước khác vẫn chưa thống nhất được chương trình nghị sự của khóa họp thứ 38, mà cụ thể là UNHRC không đồng ý với yêu cầu đưa vấn đề Israel – Palestine ra thảo luận tại phiên họp lần này do Mỹ đưa ra. 

Ngoài ra, Mỹ tuyên bố một trong những lý do khiến nước này quyết định rút lui là việc UNHRC không tiến hành những cải cách mà nước này đề nghị. Trong số những cải cách đối với UNHRC mà Mỹ thúc đẩy có việc sửa đổi các quy định để việc khai trừ các thành viên có hồ sơ nhân quyền kém trở nên dễ dàng hơn. 

Theo quy định hiện nay, việc đình chỉ một nước thành viên của UNHRC cần phải nhận được sự ủng hộ của 2/3 trong tổng số 193 thành viên của Đại hội đồng LHQ ủng hộ. “Những cải cách này là cần thiết để làm cho Hội đồng thực sự trở thành cơ quan nghiêm túc ủng hộ nhân quyền. Lâu nay, Hội đồng Nhân quyền lại là sự chia rẽ mang tính thiên vị chính trị. Đáng tiếc là, rõ ràng là kêu gọi cải cách của chúng tôi không được chú ý”, bà Haley tuyên bố.

Bà Haley cũng chỉ trích Nga, Trung Quốc, Cuba và Ai Cập đã ngăn cản những nỗ lực của Mỹ nhằm cải tổ Hội đồng. Theo bà này, các nước trên “chia sẻ các giá trị Mỹ, khuyến khích Washington tiếp tục ở lại nhưng lại không sẵn sàng thay đổi hiện trạng”.

“Hãy nhìn vào các thành viên của hội đồng và các vị sẽ thấy ngay sự thiếu tôn trọng đối với những quyền cơ bản nhất”, bà Haley nói. Thậm chí, bà Haley còn chỉ trích nặng nề tổ chức nói trên của LHQ, cáo buộc tổ chức này “đạo đức giả”, “giễu cợt với nhân quyền”. 

Một phiên họp của UNHRC.

Còn Ngoại trưởng Mỹ Pompeo thì cáo buộc Hội đồng Nhân quyền đã để xảy ra vi phạm nhân quyền bằng cách im lặng trước những kẻ làm sai, trong khi lại lên án những những người không có lỗi”. 

Với quyết định ngày 19/6 của Mỹ, các quan chức LHQ cho biết Mỹ sẽ trở thành thành viên đầu tiên rút khỏi Hội đồng nhân quyền. Trong thông báo về quyết định của Mỹ, Đại sứ Nikki Haley khẳng định Mỹ rút lui khỏi tổ chức của LHQ nhưng “không có ý định rút lui khỏi các cam kết về nhân quyền”.

Tác động khó đoán

Việc rút khỏi UNHRC đánh dấu động thái từ bỏ các thỏa thuận đa phương mới nhất của Mỹ sau khi nước này đã rút ra khỏi Thỏa thuận Khí hậu Paris và thỏa thuận hạt nhân Iran 2015. Song, trên thực tế, theo tờ Independent, quan hệ giữa chính quyền của ông Trump với LHQ đã không suôn sẻ trong phần lớn thời gian ông Trump nắm quyền. 

Tháng 12 năm ngoái, Mỹ đã chính thức công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, khiến Đại hội đồng LHQ đã tiến hành bỏ phiếu với tỉ lệ 128-9 để tuyên bố quyết định đơn phương của Mỹ là “vô giá trị”. Hồi tháng trước, UNHRC cũng đã biểu quyết tiến hành điều tra các vụ giết chóc ở Dải Gaza và cáo buộc Israel dùng vũ lực quá mức trong việc đối phó với người biểu tình, khiến Mỹ rất tức giận. 

Mỹ cũng đã rút khỏi Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO) với lý do cũng là do “sự thành kiến chống Israel”. Đại diện của nước này tại LHQ thời gian cũng đã cảnh báo rằng Mỹ có thể rút khỏi các cơ quan khác của LHQ.

Khi UNHRC được thành lập vào năm 2006 với mục đích thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền trên thế giới, Chính phủ Mỹ do ông George W. Bush đứng đầu đã từ chối gia nhập. 1 năm sau khi ông Barack Obama lên nắm quyền, năm 2009, Washington mới tham gia UNHRC.

Nước này sau đó được bầu vào Hội đồng liên tiếp 2 nhiệm kỳ - là số nhiệm kỳ liên tiếp tối đa mà một nước có thể đảm nhiệm. Sau 1 năm nghỉ, đến năm 2016, Mỹ lại được bầu vào Hội đồng nhiệm kỳ thứ 3. Quyết định rút khỏi UNHRC được Mỹ đưa ra nước này đã đi được 1 nửa trong nhiệm kỳ 3 năm.

Nhiều người thậm chí cho rằng quyết định của Mỹ đã phản ánh thái độ thù nghịch của ông Trump với LHQ và với ngoại giao đa phương nói chung.

Các nhóm nhân quyền đã chỉ trích quyết định của ông Trump, cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy chính phủ không đặt nhân quyền là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại. 12 nhóm nhân quyền và cứu trợ, trong đó có các tổ chức như Save the Children và CARE, cảnh báo Ngoại trưởng Mỹ rằng việc Mỹ rút khỏi UNHRC sẽ khiến việc thúc đẩy các ưu tiên về nhân quyền và trợ giúp các nạn nhân trên khắp thế giới thêm khó khăn. 

Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres đã bày tỏ sự tiếc nuối đối với quyết định của Mỹ. Ông cho rằng kiến trúc nhân quyền của LHQ đóng một vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền trên toàn thế giới.

“Nếu tính đến hiện trạng nhân quyền của thế giới ngày nay, nước Mỹ càng nên đứng ra phía trước chứ không phải lùi về phía sau”, Cao ủy LHQ về nhân quyền al-Hussein cũng bình luận về quyết định mà ông cho là “đáng thất vọng” của Washington. 

Động thái trên cũng được dự báo không phải không có tác động gì tới Mỹ. Nước này từ lâu vẫn luôn bảo vệ đồng minh Israel tại LHQ. Tuy nhiên, việc tuyên bố một tổ chức của LHQ thành kiến với Israel sẽ thổi bùng lên những quan điểm cho rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump không thể là một trung gian hòa giải công bằng khi kế hoạch hòa giải Trung Đông của nước này được công bố.

Trước đó, Mỹ cũng đã rời đại sứ quán tới Jerusalem sau khi công nhận đây là thủ đô của Israel, đi ngược lại chính sách nhiều thập kỷ qua của họ. 

Ông Jamil Dakwar – giám đốc một tổ chức thúc đẩy nhân quyền của Mỹ - thì nhận định chính sách theo chủ nghĩa cô lập sai lầm của Mỹ sẽ chỉ làm tổn hại đến các lợi ích của nước này. 

Liên minh châu Âu (EU) trong khi đó cho rằng quyết định của Washington có nguy cơ làm suy yếu vai trò của Mỹ trong vấn đề bảo vệ dân chủ trên vũ đài thế giới. Ngoại trưởng Anh Boris Johnson nhận xét đó là quyết định đáng tiếc vì UNHRC chính là công cụ tốt nhất mà cộng đồng quốc tế có để giải quyết sự bất công. Cần nói thêm là quyết định của Mỹ được đưa ra trong lúc nước này đang bị chỉ trích mạnh mẽ về việc chia rẽ con của những người nhập cư bất hợp pháp ở biên giới Mỹ - Mexico.

Minh Ngọc
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Khởi tố vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy ở khu vực biên giới

Khởi tố vụ án tàng trữ trái phép chất ma túy ở khu vực biên giới
(PLVN) - Ngày 02/7, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Trịnh Tường, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự đối tượng Giàng A Kỷ về hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy, xẩy ra tại địa bàn thuộc thôn Sơn Hà, xã Cốc Mỳ, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai.

Việt Nam đánh giá cao quyết định của Campuchia về bãi bỏ hạn chế qua lại biên giới

Việt Nam đánh giá cao quyết định của Campuchia về bãi bỏ hạn chế qua lại biên giới
(PLVN) - Tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao chiều 2/7, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định Việt Nam đánh giá cao quyết định này của Chính phủ Campuchia về việc bãi bỏ hiệu lực công hàm số 698 MFA.IC/API ngày 18/3/2020 liên quan tới việc hạn chế qua lại biên giới của các công dân Campuchia và Việt Nam, 

Việt Nam đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ trên cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA

Việt Nam đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ trên cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA
(PLVN) - Ngày 2/7, Tổ công tác Liên ngành về việc Việt Nam đảm nhận cương vị Ủy viên Không thường trực HĐBA LHQ (TCTLN) đã tổ chức họp định kỳ dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung - Tổ trưởng Tổ Công tác - nhằm sơ kết công tác tham gia HĐBA của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2020 và thảo luận về phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tới. 
Phấn đấu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng dặn phải làm tốt việc bảo hộ công dân

Phấn đấu tăng trưởng kinh tế, Thủ tướng dặn phải làm tốt việc bảo hộ công dân

(PLVN) - Kết luận Hội nghị trực tuyến toàn quốc Chính phủ với địa phương vào chiều 2/7, Thủ tướng quả quyết phải làm càng sớm càng tốt để tận dụng cơ hội phục hồi phát triển kinh tế-xã hội nhưng người đứng đầu Chính phủ không quên công tác bảo hộ công dân trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19.

Cao Bằng: Đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông

Cao Bằng: Đổi mới chương trình sách giáo khoa giáo dục phổ thông
(PLVN) - Ngày 2/7, Đoàn Giám sát Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đã có buổi làm việc với UBND tỉnh về việc thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2015 - 2020.

Điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư

Điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư
(PLVN) - Ngay sau khi kết thúc Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương, chiều 2/7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lại tiếp tục chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6/2020. Trong đó, Thủ tướng đồng ý điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất để đón dòng đầu tư.

Xác định tiêu chuẩn phù hợp để bổ nhiệm Thừa phát lại

  Xác định tiêu chuẩn phù hợp để bổ nhiệm Thừa phát lại
(PLVN) -Chiều 2/7, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về việc xây dựng, chỉnh lý dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị định số 08/2020/NĐ-CP ngày 8/1/2020 của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại (TPL). 

Rà soát kỹ cơ sở pháp lý liên quan đến các biện pháp giao dịch bảo đảm

Rà soát kỹ cơ sở pháp lý liên quan đến các biện pháp giao dịch bảo đảm
(PLVN) -Chiều 2/7, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc đã chủ trì buổi làm việc với một số đơn vị về dự thảo Nghị định bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và sửa đổi Thông tư số 08/2018/TT-BTP ngày 20/06/2018 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp hướng dẫn một số vấn đề về đăng ký, cung cấp thông tin và biện pháp bảo đảm, hợp đồng và trao đổi thông tin về đăng ký biện pháp tại Trung tâm Đăng ký giao dịch, tài sản của Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm thuộc Bộ Tư pháp (Thông tư 08). 
Đã đến lúc doanh nghiệp gỗ phải thay đổi cách vận hành

Đã đến lúc doanh nghiệp gỗ phải thay đổi cách vận hành

(PLVN) - Khi Hiệp định đối tác tự nguyện về Thực thi Luật lâm nghiệp, quản trị rừng và thương mại lâm sản (VPA/FLEGT) giữa EU và Việt Nam thực thi, các doamh nghiệp tiêu thụ các sản phẩm gỗ tại thị trường nội địa hoặc xuất khẩu sang thị trường khác ngoài EU vẫn phải tuân thủ các quy định của Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp (VNTLAS). 

Công ty XSKT Cần Thơ tái cơ cấu sau dịch Covid-19

Công ty XSKT Cần Thơ tái cơ cấu sau dịch Covid-19
(PLVN) - Ngày 2/7, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Dương Tấn Hiển làm việc với Cty TNHH NN MTV Xổ số kiến thiết (XSKT) Cần Thơ về tình hình hoạt động kinh doanh những tháng đầu năm 2020 và triển khai đề án tái cơ cấu 6 tháng cuối năm.

Xuất nhập khẩu thủy sản trong tháng 6 tiếp tục giảm

Xuất nhập khẩu thủy sản trong tháng 6 tiếp tục giảm
(PLVN) - Thông tin từ Hiệp hội chế biến và xuất khẩu Thủy sản (VASEP) cho biết, tình hình xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang các thị trường trong quý II/2020 tiếp tục giảm do dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp tại các quốc gia trên thế giới.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬