Từ nô lệ tình dục tới người đoạt giải Nobel Hòa bình

(PLO) - Murad phải trải qua thời gian tồi tệ trong tay IS, trước khi trở thành nhà hoạt động chống bạo lực tình dục được vinh danh toàn cầu.
Từ nô lệ tình dục tới người đoạt giải Nobel Hòa bình Nadia Murad phát biểu trước Liên Hợp Quốc tháng 3/2017.

Nadia Murad, nhà hoạt động nhân quyền người dân tộc thiểu số Yazidi ở Iraq, và Denis Mukwege, bác sĩ phụ khoa người Congo, hôm 5/10 được trao giải Nobel Hòa bình vì những nỗ lực của họ trong việc chấm dứt nạn bạo lực tình dục.

3 tháng ác mộng

Murad, 25 tuổi, trở thành người đoạt giải Nobel Hòa bình trẻ thứ hai và là người Iraq đầu tiên nhận được giải thưởng danh giá này. Trước khi được vinh danh, người phụ nữ gầy gò với mái tóc nâu dài từng sống một cuộc đời yên bình trong ngôi làng Kocho ở miền núi phía bắc Iraq, gần biên giới với Syria.

Tuy nhiên, cơn ác mộng bắt đầu khi phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng trỗi dậy và mở các cuộc tấn công quy mô lớn trên lãnh thổ hai nước vào năm 2014, khiến số phận của cô thay đổi mãi mãi.

Một ngày tháng 8/2014, những chiếc xe bán tải mang cờ đen của IS xông vào làng của cô. Chúng tàn sát đàn ông, bắt trẻ em để huấn luyện thành phiến quân và biến hàng nghìn phụ nữ thành nô lệ lao động và tình dục. 

Murad từng nói rằng phiến quân IS muốn "cướp đi tự trọng của người khác, nhưng chúng lại đánh mất danh dự của mình". Chính cô cũng chịu đựng tội ác này trong ba tháng.

Sau khi bị bắt, Murad bị đưa tới Mosul, thành trì của IS tại thời điểm đó. Suốt thời gian này, cô liên tục bị cưỡng bức tập thể, tra tấn và đánh đập. Chúng còn buôn bán phụ nữ và trẻ em làm nô lệ, ép người Yazidi cải sang đạo Hồi bởi chúng coi Yazidi là dị giáo.

Giống như hàng nghìn người Yazidi khác, Murad bị ép kết hôn với một tay súng IS, chịu hành hạ, bị bắt trang điểm và mặc quần áo bó. "Điều đầu tiên chúng làm là ép chúng tôi cải sang đạo Hồi", Murad cho biết trong cuộc phỏng vấn năm 2016.

Trước cú sốc do bạo lực, Murad lên kế hoạch chạy trốn với sự giúp đỡ của một gia đình Hồi giáo ở Mosul. Nhờ giấy tờ giả, cô đã tới được vùng đất của người Kurd ở Iraq và gia nhập các nhóm người Yazidi tại những khu trại tị nạn.

Tại đây, Murad biết được 6 người anh và mẹ của mình đã bị IS giết hại. Với sự giúp đỡ của một tổ chức hỗ trợ người Yazidi, cô đoàn tụ với chị gái mình ở Đức, nơi cô sinh sống hiện nay.

Từ đó, Murad đã cống hiến hết mình cho điều mà cô gọi là "cuộc chiến của dân tộc", trở thành người phát ngôn nổi tiếng trước cả khi phong trào #MeToo nhằm chống quấy rối và bạo hành tình dục lan tỏa khắp thế giới.

Nadia Murad phát biểu tại Hanover, Đức vào ngày 31/5/2016. 

"Một thế giới hòa bình hơn chỉ có thể đạt được nếu phụ nữ và các quyền cơ bản của họ được thừa nhận và bảo vệ trong chiến tranh", Berit Reiss-Andersen, chủ tịch Ủy ban Nobel Hòa bình, phát biểu khi công bố giải thưởng năm nay. "Murad đã cho thấy lòng can đảm vô tận khi kể lại nỗi đau của chính mình và lên tiếng thay các nạn nhân khác".

Murad và Lamia Haji Bashar, người bạn từng cùng cô nhận giải thưởng nhân quyền Sakharov của Liên minh châu Âu vào năm 2016, đến nay vẫn tiếp tục đấu tranh cho 3.000 người Yazidi được cho là vẫn bị IS giam giữ. Murad hiện là đại sứ thiện chí của Liên Hợp Quốc, đại diện cho những người sống sót qua nạn buôn người.

Tiếng nói của Murad giờ đây có sức ảnh hưởng toàn cầu, giúp đòi công lý cho dân tộc của cô và khiến quốc tế công nhận những hành vi của phiến quân IS là diệt chủng. Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc năm 2017 đã cam kết giúp Iraq thu thập những bằng chứng tội ác của IS.

Sau những bi kịch từng chịu đựng, hình ảnh gần đây trên Twitter của Murad cho thấy cô đang có khoảng thời gian hạnh phúc. Hồi tháng 8, Murad tuyên bố đính hôn với nhà hoạt động Abid Shamdeen, cũng là một người Yazidi.

"Cuộc đấu tranh của dân tộc đã mang chúng tôi đến với nhau. Chúng tôi sẽ tiếp tục con đường này cùng nhau", Murad viết trên mạng xã hội, kèm theo bức ảnh cô đứng bên hôn phu và nở nụ cười.

“Lòng can đảm vô tận”

Và ngày 5/10 vừa qua, Ủy ban Nobel Na Uy công bố giải Nobel Hòa bình thuộc về Nadia Murad, người phụ nữ từng bị phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng bắt làm nô lệ tình dục và bác sĩ phụ khoa người Congo Denis Mukwege. Giải thưởng năm nay trị giá 9 triệu kronor (khoảng 990.000 USD).

Denis Mukwege và Nadia Murad được tôn vinh vì những nỗ lực của họ nhằm chấm dứt việc sử dụng bạo lực tình dục làm vũ khí chiến tranh và xung đột vũ trang.

Theo tuyên bố của Ủy ban Nobel Na Uy, Nadia Murad đã cho thấy "lòng can đảm vô tận khi kể lại nỗi đau của chính mình và lên tiếng thay các nạn nhân khác".

Trong khi đó, Mukwege, là "biểu tượng tiên phong và thống nhất cả trong nước lẫn quốc tế" trong cuộc đấu tranh chống lại nạn lạm dụng tình dục. Mukwege đã dành phần lớn cuộc đời trưởng thành của ông để giúp đỡ các nạn nhân của tình trạng bạo lực tình dục tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Ông và đội ngũ của mình đã chữa trị cho hàng nghìn bệnh nhân là nạn nhân trong các vụ bạo hành. 

Vị bác sĩ được biết đến với biệt danh "Bác sĩ Phép màu" đã nhiều lần lên án việc một người không bị trừng phạt vì hiếp dâm tập thể và chỉ trích chính phủ Congo và nhiều nước vì không nỗ lực đủ để chấm dứt việc sử dụng bạo lực tình dục nhằm vào phụ nữ như chiến lược và vũ khí chiến tranh.

Nadia Murad bắt tay các dân quân người Kurd ở Iraq chào mừng cô trở về làng Kocho vào ngày 1/6/2017. 

Mukwege thành lập "City of Joy", trung tâm điều trị cho các nạn nhân bị cưỡng bức, vào năm 1999. Ý tưởng của bác sĩ 63 tuổi xuất hiện khi ông phát hiện những vết thương chưa từng thấy trên cơ thể những phụ nữ bị hãm hiếp theo cách vô cùng khủng khiếp. Họ không những bị cưỡng bức tập thể mà còn bị tấn công bằng gậy, súng và chai nước. Sau 10 năm nằm trong danh sách ứng cử viên cho Nobel Hòa bình, Mukwege đã được vinh danh.

"Cả hai đều mạo hiểm sự an toàn của chính mình khi can đảm chiến đấu chống lại tội ác chiến tranh và bảo vệ công lý cho các nạn nhân", Ủy ban cho biết.

Nobel là giải thưởng quốc tế do Quỹ Nobel tại Stockholm lập ra từ năm 1901 dựa trên tài sản của Alfred Nobel, nhà phát minh kiêm doanh nhân Thụy Điển. Giải được trao thường niên cho những cá nhân và tổ chức có cống hiến nổi bật trong các lĩnh vực Y học, Hóa học, Vật lý, Văn học và Hòa bình. Mỗi giải thưởng gồm huy chương, bằng chứng nhận và một khoản tiền thưởng.

Mùa giải Nobel 2018 khởi động hôm 1/10 với giải thưởng đầu tiên được trao trong lĩnh vực y học. Hai nhà khoa học James P. Allison (Mỹ) và Tasuku Honjo (Nhật) được vinh danh vì công trình nghiên cứu điều trị ung thư bằng cơ chế ức chế miễn dịch âm tính.

Giải Nobel Vật lý được trao hôm 2/10 cho 3 nhà khoa học Arthur Ashkin (Mỹ), Gerard Mourou (Pháp) và Donna Strickland (Canada) vì những phát minh đột phá trong lĩnh vực vật lý laser.

Nhà khoa học Frances H. Arnold (Mỹ) cùng nhà khoa học George P. Smith (Mỹ) và nhà nghiên cứu Gregory P. Winter (Anh) cùng chia sẻ giải Nobel Hóa học hôm 3/10 với những phương pháp sử dụng nguyên tắc biến đổi và chọn lọc gen, mang tính ứng dụng cao.

Năm nay, giải Nobel Văn học không được trao vì bê bối liên quan đến cáo buộc quấy rối tình dục tại Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển.

Nobel Hòa bình là giải Nobel thứ tư được trao trong năm nay sau các giải Nobel về Y học, Vật lý và Hóa học. Năm 2017, Nobel Hòa bình được trao cho Chiến dịch Quốc tế Xóa bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN) vì những nỗ lực nhằm đạt được hiệp ước cấm loại vũ khí này. 

Giải Nobel Hòa bình là một trong những giải thưởng gây chú ý và cũng gây tranh cãi nhất trong hệ thống giải Nobel. Từ năm 1901 đến năm 2017, giải thưởng này đã được trao 98 lần cho 104 cá nhân và 24 tổ chức.

Tổng cộng 331 cá nhân và tổ chức được đề cử cho giải Nobel Hòa bình snăm nay. Gần nhất, giải Nobel Hòa bình 2017 được trao cho Chiến dịch Quốc tế nhằm Bãi bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN) vì "nỗ lực của họ nhằm thu hút sự chú ý đối với các thảm họa do sử dụng vũ khí hạt nhân và thành công đột phá để đạt được hiệp ước cấm phổ biến loại vũ khí hủy diệt này".

Huyền Trang
Cùng chuyên mục
Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk

Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk

(PLVN) - Nếu Ukraine quyết định rút khỏi các thỏa thuận Minsk, đây sẽ là một sự kiện đặc biệt đối với tất cả mọi người, tuy nhiên, từ quan điểm chính trị, Nga đã sẵn sàng cho bất kỳ sự kiện nào, Phó Chánh văn phòng Văn phòng Tổng thống Nga Dmitry Kozak nói trong một cuộc phỏng vấn.

Đọc thêm

Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk

Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk
(PLVN) - Nếu Ukraine quyết định rút khỏi các thỏa thuận Minsk, đây sẽ là một sự kiện đặc biệt đối với tất cả mọi người, tuy nhiên, từ quan điểm chính trị, Nga đã sẵn sàng cho bất kỳ sự kiện nào, Phó Chánh văn phòng Văn phòng Tổng thống Nga Dmitry Kozak nói trong một cuộc phỏng vấn.

Mùa hè cải cách 2014

Mùa hè cải cách 2014
(PLVN) - Mùa hè 2014, Báo PLVN trải qua một đợt cải cách quyết liệt chưa từng có: Đưa nhật báo 24 trang, bìa in 4 màu ra thị trường. Trong tình hình cạnh tranh khốc liệt trên thị trường báo giấy và dấu hiệu cho thấy smartphone đang lên ngôi, nhiều người đã nhận định đây là bước đi mạo hiểm. Nhưng Tổng Biên tập Đào Văn Hội quyết tâm triển khai: “Đã làm báo giấy gần 30 năm, nay nếu muốn dồn sức sang hướng đi mới báo điện tử, thì phải “yêu cú chót” với báo giấy, cho khỏi ân hận”.
Cây bút 33 năm cộng tác với Pháp luật Việt Nam

Cây bút 33 năm cộng tác với Pháp luật Việt Nam

(PLVN) - Cũng xin Báo PLVN và những người yêu mến tờ báo này thông cảm, tôi dùng cách gọi “Gánh hát rong” để nói về thời kỳ đầu của PLVN bởi lẽ: Chưa thấy tờ báo nào thuộc Bộ vất vả như Báo PLVN trong hành trình “an cư lạc nghiệp”.

Ân tình sâu nặng với khúc ruột miền Trung

Ân tình sâu nặng với khúc ruột miền Trung
(PLVN) - Từ hơn 10 năm nay, cứ định kỳ tháng 7 hàng năm, chưa một lần lỗi hẹn, PLVN lại tổ chức những chuyến đi tri ân miền Trung “Những chuyến đi bồi đắp tâm hồn”, thành kính tri ân những người đã ngã xuống để đất nước có được như ngày hôm nay, tận tâm san sẻ với những mảnh đời bất hạnh, thiếu thốn nơi khúc ruột miền Trung nhiều thiên tai, nắng gió…

“Đưa tòa soạn đến giảng đường, đưa giảng đường đến tòa soạn”

“Đưa tòa soạn đến giảng đường, đưa giảng đường đến tòa soạn”
(PLVN) - Năm 2013, Báo PLVN và Viện Đào tạo Báo chí & Truyền thông (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược để phát triển mối quan hệ. Nhiều hoạt động hợp tác giữa tòa soạn và nhà trường đã được triển khai, đơm hoa kết trái, trong đó, mô hình “đưa tòa soạn đến giảng đường” và sau đó là mô hình đảo “đưa giảng đường đến tòa soạn” được khởi xướng, duy trì và không ngừng phát huy hiệu quả, làm bền chặt hơn sự gắn kết hai bên. 

Đường đến cột mốc cực Tây Tổ quốc

Đường đến cột mốc cực Tây Tổ quốc
(PLVN) - Hơn 10 năm trước, đoàn nhà báo chúng tôi (ngoài tôi còn có nhà báo Phạm Thanh Khương, Phó Tổng Biên tập và nhà báo Nguyễn Hữu Niệm, Thư ký Tòa soạn Báo Biên phòng) đã chinh phục cột mốc số 0, điểm cực Tây của Tổ quốc. 

Tôn trọng và tin cậy

Tôn trọng và tin cậy
(PLVN) - Năm nay, Báo PLVN kỷ niệm 35 năm Ngày ra số báo đầu tiên. Tôi được cộng tác với Báo đến nay đã hơn một nửa chặng thời gian ấy. Thời gian trôi qua thật nhanh.
Tiếp thêm niềm tin cho những bạn đọc đi tìm công lý

Tiếp thêm niềm tin cho những bạn đọc đi tìm công lý

(PLVN) - Là một nhân sự đã từng gắn bó với Báo PLVN khá lâu, từ năm 1997 đến năm 2014, tôi có nhiều kỷ niệm trong thời gian công tác tại đây. Một trong số đó là chuyện tôi đã từng “giải mã” thực trạng giám đốc thẩm (GĐT) ở Việt Nam trên Báo PLVN gần 15 năm trước.

Trao 600 suất quà cho người nghèo tại huyện Vĩnh Thuận

Trao 600 suất quà cho người nghèo tại huyện Vĩnh Thuận
(PLVN) - Nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng Đại hội Đảng bộ huyện Vĩnh Thuận tỉnh Kiên Giang lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020 – 2025, Tập đoàn Phú Cường tổ chức chương trình Chia sẻ yêu thương lần IV năm 2020 và trao tặng 600 suất quà cho người nghèo trên đại bàn huyện Vĩnh Thuận.  

Đưa gần 300 công dân Việt Nam từ Nga về nước

Đưa gần 300 công dân Việt Nam từ Nga về nước
(PLVN) - Trong 2 ngày 8 và 9/7, các cơ quan chức năng Việt Nam, Cơ quan Đại diện Việt Nam tại Nga và hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Nga đưa gần 300 công dân Việt Nam từ nhiều vùng của nước Nga về nước.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬