Nguy cơ Nga - Mỹ trở lại cuộc chạy đua hạt nhân

(PLO) - Trang mạng nationalinterest.org vừa có bài viết của hai tác giả Richard Burt, từng là trưởng đoàn đàm phán Mỹ về Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược, và Jon Wolfsthal - cựu Giám đốc Hội đồng An ninh Quốc gia - về nguy cơ Nga-Mỹ một lần nữa rơi vào cuộc chạy đua hạt nhân. 
Nguy cơ Nga - Mỹ trở lại cuộc chạy đua hạt nhân Ảnh minh họa

Tháng 1/2017, khi bắt đầu chính thức bước vào nhiệm sở, Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis chuẩn bị soạn thảo bản Đánh giá chung về tình trạng hạt nhân (NPR) để vạch ra chiến lược hạt nhân của chính quyền Trump. 

“Ngưỡng giới hạn”

Tài liệu này sẽ sớm được công bố, và mặc dù khẳng định mục tiêu theo đuổi một thế giới mà ở đó vũ khí hạt nhân sẽ ít được sử dụng hơn, nhưng các đề xuất trong NPR sẽ thực sự mở rộng các điều kiện mà theo đó Mỹ sẽ sử dụng vũ khí hạt nhân. Theo bản dự thảo NPR, Mỹ sẽ đưa thêm 2 vũ khí hạt nhân vào kho vũ khí của mình cũng như hạ “ngưỡng giới hạn” cho việc sử dụng hạt nhân. 

Một điều đáng buồn ở đây là tài liệu này không chú ý nhiều tới sự cần thiết của việc “hồi sinh” tiến trình kiểm soát và cắt giảm vũ khí vốn đang “hấp hối”, phớt lờ công cụ hiệu quả nhất mà Mỹ có để định hình bối cảnh chiến lược và giảm thiểu các mối đe dọa hạt nhân đối với Mỹ và các đồng minh. Nói ngắn gọn, việc cam kết cắt giảm vũ khí mở ra hy vọng tốt nhất để ngăn chặn chu kỳ chạy đua hạt nhân thảm khốc khác giữa Washington và Moskva. 

Mặc dù chưa được chính thức công bố, nhưng dự thảo NPR đã bị rò rỉ tuần trước. Phần lớn nội dung tài liệu này tập trung vào việc tăng cường răn đe với Nga và thể hiện rõ với Moskva - cũng như Triều Tiên - rằng bất kỳ quyết định sử dụng vũ khí hạt nhân nào cũng sẽ đem lại các hậu quả thảm khốc đối với “bên gây chiến”. Đây là các chính sách hợp lý và nên được đón nhận bởi các nghị sĩ của cả hai đảng. Với việc làm rõ rằng bất kỳ hành vi sử dụng vũ khí hạt nhân nào chống lại Mỹ hay các đồng minh của Mỹ đều không thể chấp nhận được và do đó dẫn đến sự phản ứng quyết liệt, bản thảo này bắt đầu trực tiếp từ quan điểm chính thống trong chiến lược và chính sách hạt nhân. 

Tuy nhiên, tài liệu này và tư tưởng đằng sau nó lại không chú ý tới cách thức chấm dứt chu kỳ hành động-đáp trả của Mỹ với Nga. Việc đề cập đến kiểm soát vũ khí và cam kết ngoại giao để giảm thiểu nguy cơ hạt nhân dường như xuất hiện ở cuối tài liệu này và chỉ nhằm cho thấy vấn đề này không hoàn toàn bị bỏ qua. 

Hiện nay, Nga đang trong quá trình xây dựng lại gần như toàn bộ kho vũ khí chiến lược của Liên bang Xô Viết, bao gồm các tên lửa đạn đạo tầm trung di động và một hạm đội các tàu ngầm được trang bị tên lửa. Mỹ đang trong giai đoạn đầu của chương trình hiện đại hóa kho vũ khí của mình trị giá nghìn tỷ USD, bao gồm các tàu ngầm và tên lửa mặt đấy mới cũng như máy bay ném bom tàng hình mới được trang bị tên lửa hành trình tầm xa tàng hình. 

Đe dọa

Cuộc chạy đua vũ khí đang tiếp diễn này làm dấy lên động lực nguy hiểm mới mà có thể đe dọa an ninh của Nga và Mỹ theo 2 cách nghiêm trọng.  

Mối đe dọa đầu tiên đó là Nga và Mỹ sẽ sớm bị mắc kẹt trong cái mà giới phân tích gọi là chu kỳ “chạy đua vũ khí bất ổn”. Trong lúc mỗi bên triển khai các hệ thống mới, cả hai đều nhận thấy khả năng tồi tệ nhất trong năng lực quân sự và ý định của bên còn lại và do đó lại tìm cách khôi phục thế cân bằng chung thông qua việc triển khai lực lượng bổ sung. Kết quả ở đây là chu kỳ hành động-đáp trả mới, bao gồm việc triển khai các vũ khí hạt nhân mới. 

Tuy nhiên, mối đe dọa thứ hai còn nguy hiểm hơn. Nga và Mỹ đang ngày càng làm xói mòn “sự ổn định trong cơn khủng hoảng” trong lúc họ theo đuổi hiện đại hóa vũ khí hạt nhân. Sự ổn định kéo dài 30 năm qua tại châu Âu nhờ Hiệp ước các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) năm 1987 đang đứng trước nguy cơ lớn. Quyết định của Nga về việc triển khai thế hệ tên lửa INF mới cũng lời kêu gọi của Mỹ trong NPR về việc xem xét bổ sung các tên lửa hành trình được trang bị vũ khí hạt nhân phóng từ dưới biển và việc Quốc hội Mỹ đầu tư cho các tên lửa phóng từ mặt đất sẽ đi ngược lại các điều khoản của Hiệp ước INF. Tất cả điều này có nguy cơ tạo ra mối nguy hiểm từng dẫn tới sự cần thiết phải ký kết Hiệp định INF năm 1987.  

Mối quan hệ hạt nhân Mỹ-Nga đang trỗi dậy làm dấy lên một số vấn đề phức tạp trong khi không có nhiều giải pháp đơn giản cho các vấn đề này. Tuy nhiên, kinh nghiệm lịch sử cho thấy ít nhất một giải pháp có được từ sự hợp tác trực tiếp Nga-Mỹ và việc theo đuổi đàm phán về các thỏa thuận kiểm soát vũ khí. Đã 7 năm trôi qua kể từ khi các nhà đàm phán Mỹ và Nga hoàn tất Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) và ngừng các cuộc đàm phán. Đây là thời kỳ gián đoạn dài nhất kể từ khi tiến trình kiểm soát vũ khí song phương bắt đầu sau Cuộc khủng hoảng Tên lửa Cuba... 

Thanh Lâm (tổng hợp)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Phải tiến hành bầu cử cho thật sự dân chủ, đoàn kết

Phải tiến hành bầu cử cho thật sự dân chủ, đoàn kết
(PLVN) - “Nói như thế để càng thấy rõ rằng ý nghĩa rất quan trọng của cuộc bầu cử lần này, chúng ta phải chuẩn bị tiến hành làm sao cho thật sự dân chủ, đoàn kết, chọn được những đại biểu thật sự xứng đáng với yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh. 

ADB: Việt Nam cần tăng cường kỹ năng chuyển đổi sang cách mạng 4.0

ADB: Việt Nam cần tăng cường kỹ năng chuyển đổi sang cách mạng 4.0
(PLVN) - Theo nghiên cứu của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Việt Nam cần phát triển các chương trình giáo dục kỹ thuật và dạy nghề chuyên biệt để tạo điều kiện cho công cuộc chuyển đổi sang cách mạng công nghiệp lần thứ tư (Cách mạng 4.0), tăng năng suất lao động và khả năng cạnh tranh của quốc gia.

Masan cung cấp gần 1.600 tấn thịt heo tươi trong dịp Tết Tân Sửu 2021

Masan cung cấp gần 1.600 tấn thịt heo tươi trong dịp Tết Tân Sửu 2021
(PLVN) - Để đáp ứng nhu cầu sử dụng thịt heo tươi trong dịp Tết của người tiêu dùng, MEATDeli – thương hiệu thịt của Tập đoàn Masan - đã tăng cường công suất hai tổ hợp chế biến tại Hà Nam và Long An để đạt sản lượng dự kiến:  Thịt tươi 1577 tấn, thịt chế biến 280 tấn (Giò chả: 80 tấn, Xúc xích: 200 tấn).

Mỹ phẩm Magic Skin chào đón năm 2021 ấn tượng

Mỹ phẩm Magic Skin chào đón năm 2021 ấn tượng
(PLVN) - Chào đón năm 2021 cực kỳ ấn tượng, Magic Skin tổ chức Event nhằm tri ân khách hàng nhân dịp cuối năm. Đây là sự kiện để nhìn lại hành trình phát triển, những thành công rực rỡ của Magic Skin trong thời gian qua, cũng như tái hiện lại giấc mơ hoàn mỹ của những nữ doanh nhân tài sắc Magic Skin. Đặc biệt, trong siêu Event lần này có sự góp mặt của Nam rapper, nhạc sĩ Binz với những bản hit đình đám.

Vụ án buôn bán và làm giả nhãn hiệu sơn KOVA ở Hải Dương vẫn chưa có kết quả điều tra?

Vụ án buôn bán và làm giả nhãn hiệu sơn KOVA ở Hải Dương vẫn chưa có kết quả điều tra?
(PLVN) - Bắt quả tang, thu giữ hàng chục thùng sơn giả nhãn mác sơn KOVA khi các đối tượng đang tiến hành giao dịch với một cửa hàng sơn trên địa bàn phường Phạm Thái (thị xã Kinh Môn, Hải Dương) vào sáng ngày 14/10/2020. Tuy nhiên, đến nay, dù đã khởi tố vụ án, nhưng đã hơn 3 tháng trôi qua, Công an thị xã Kinh Môn vẫn chưa có kết quả điều tra cụ thể.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬