Cuồng săn tội phạm: Trong thế giới của những thám tử trực tuyến

(PLVN) - Họ có thời gian, sự tò mò, nguồn lực, và khao khát phá án thực sự - đó là câu chuyện về các thám tử tư say mê khám phá các vụ án trên những diễn đàn trực tuyến.
Cuồng săn tội phạm: Trong thế giới của những thám tử trực tuyến Hình minh họa: R. Fresson/The Observer

Năm 2008, ở độ tuổi cuối 40, Tricia Griffith đã từ bỏ sự nghiệp phát thanh 25 năm để làm việc toàn thời gian trên websleuths.com - một diễn đàn trực tuyến tập hợp các thành viên từ khắp nơi trên thế giới để điều tra những tội ác chưa được giải quyết. 

Một trong những vụ án mà Griffith giúp khám phá là vụ Abraham Shakespeare - một công nhân trúng số 30 triệu đô la năm 2006, trước khi mất tích vào năm 2009. Không lâu sau khi anh ta mất tích, các thành viên diễn đàn Websleuth bắt đầu thảo luận về vụ án. Nhiều người đã nghi ngờ bạn đời của Shakespeare - Dorice “Dee Dee ” Moore, người sau đó sở hữu tài sản của Shakespeare.

“Một trong những thành viên của chúng tôi đã lấy được hồ sơ ngân hàng của Moore”, Griffith nói, “và chính vì thế một điều tra viên của cảnh sát đã gọi để cảm ơn tôi.”

Nhưng không chỉ có các điều tra viên trong vụ án mới theo dõi diễn đàn, mà nghi phạm chính – Moore - cũng vậy. Cô ấy đã dấu tên đăng ký vào trang web, đăng bài trên diễn đàn đưa ra thông tin theo hướng Shakespeare đã chuyển đi và không muốn bị phát hiện. Nhưng áp lực ngày càng lớn, và cuối cùng Griffith nhận được một email riêng từ Moore khẳng định người đăng bài trên trang web không phải là cô ta. “Ồ, chẳng lẽ tôi phải nói với cô, có người đã đột nhập vào nhà cô và sử dụng máy tính của cô, bởi vì địa chỉ IP trên email này khớp với địa chỉ IP của người đăng bài”, Griffith nói.

Ngay sau đó, thi thể của Shakespeare được phát hiện dưới một tấm xi măng ở sân sau nhà bạn trai của Moore, và vào năm 2012, Moore bị kết tội giết người cấp độ một và bị kết án tù chung thân không ân xá.

Ảnh: Các thám tử tư đưa ra bằng chứng có thể hữu ích trong quá trình điều tra. Hình minh họa: R. Fresson/The Observer  

Griffith khiêm tốn khẳng định rằng Websleuths không phá được vụ án, mà các thành viên diễn đàn sử dụng chuyên môn cá nhân để đưa ra bằng chứng có thể hữu ích trong quá trình điều tra. Và, bằng cách sử dụng thông tin địa chỉ IP, cô biết rằng các cơ quan thực thi pháp luật trên khắp thế giới thường xuyên đọc bài trên Websleuth, nhưng cô tin rằng lòng kiêu hãnh đã ngăn họ thừa nhận đó là một tài nguyên hữu ích. “Tôi ước họ sẽ cởi mở hơn để chúng tôi giúp đỡ họ”, cô nói.

Griffith đã bị mê hoặc bởi việc phá án từ khi cô còn là một thiếu niên. Năm 15 tuổi, cô có một cuộc chạm trán đáng sợ với một người lạ tại một trung tâm mua sắm - sau đó cô mới nhận ra rằng đó chính là kẻ giết người hàng loạt Ted Bundy. 

Trong khi đó, Websleuths bắt đầu được lập năm 1999, sau vụ sát hại chấn động nữ hoàng sắc đẹp trẻ em 6 tuổi JonBenét Ramsey. Griffith đã bị cuốn hút bởi vụ án, và khi cô tìm kiếm thông tin, cô đã phát hiện ra diễn đàn. "Tôi đã tìm thấy nhóm thảo luận, và tôi đã bị cuốn hút." Khi trang web được rao bán vào năm 2004, cô đã mua nó. Bốn năm sau, diễn đàn này trở thành cuộc sống của cô.

Websleuths cho phép những kẻ cuồng tín với việc khám phá vụ án như Griffith kết nối và cộng tác với những thám tử nghiệp dư khác trên khắp thế giới. Các thành viên tham gia trực tuyến để thảo luận về các trường hợp trực tiếp, đưa ra các lý thuyết và chia sẻ thông tin họ đã khám phá được về các tội phạm khác nhau mà họ đang điều tra.

Khi Griffith tiếp quản, Websleuths được điều hành bởi một nhóm người kiểm duyệt tình nguyện – và sau đó cô đã làm việc cùng họ để thắt chặt các quy tắc của trang web: không đăng tin đồn, không có hành vi đe dọa giữa người dùng và luật sư phải được xác minh. Ngày nay, diễn đàn có gần 185.000 thành viên đăng ký, có thêm hàng nghìn người truy cập hàng ngày.

Người hâm mộ của trang web bao gồm những người có quan tâm nhất định đến “ngành” - luật sư, sinh viên luật và nhà nhân chủng học - nhưng hầu hết khách truy cập là những người bình thường sống cuộc sống bình thường, có niềm đam mê lớn đối với việc khám phá tội phạm thực sự. Ở cấp độ tâm lý, con người bị mê hoặc bởi cái ác, nhẹ nhõm rằng chúng ta không phải là nạn nhân, và các vụ án thực sự thỏa mãn sự mê hoặc đó từ xa.

Griffith nói về thành viên diễn đàn: “60% là phụ nữ, 40% là nam giới. Một số tốt nghiệp đại học. Tuổi trong khoảng từ 25 đến 64”. Hầu hết các thành viên dành hàng giờ rảnh rỗi cho trang web. Trong những năm qua, vô số vụ án đã được các thành viên Websleuths chọn ra - và họ đã ghi nhận thành công đáng kể trong việc điều tra các vụ giết người, mất tích và các vụ không xác định được danh tính.

Ảnh: Hình minh họa: R Fresson / The Observer .

Griffith nhớ lại ví dụ về vụ án giết người 23 tuổi gần như “chìm xuồng”. Một thám tử ở Nevada đã liên hệ với diễn đàn để được giúp đỡ. Trong nhiều năm, cảnh sát đã cố gắng thu thập thêm thông tin về một vật chứng quan trọng: một chiếc áo phông. Một bức ảnh của nó đã được đăng trên diễn đàn và các thành viên đã điều tra trong 10 ngày - cho đến khi một thành viên trở về sau kỳ nghỉ và trong vòng 36 giờ, người này không chỉ phát hiện ra nó được làm ở đâu mà còn được sản xuất bởi ai, giá bao nhiêu và có thể được mua ở đâu. 

“Thật là tuyệt vời”, Griffith nói. “Trong 23 năm, cảnh sát đã cố gắng tìm ra nơi sản xuất chiếc áo phông này. Và một trong những thành viên của chúng tôi đã tìm thấy điều đó chỉ sau 36 giờ ”.

Chưa bao giờ những người bình thường từ khắp nơi trên thế giới lại có thể có tác động đáng kể đến kết quả của nhiều vụ án như vậy. Griffith tin rằng đây là điều thúc đẩy các thành viên. “Mọi người muốn tham gia vào một việc gì đó, muốn giúp đỡ một người bị tổn thương có con mất tích, muốn giúp đỡ một trường hợp mà không ai biết tại sao lại xảy ra vụ thảm sát này”, cô nói.

Griffith cho biết, mỗi thành viên trên diễn đàn lại có những năng lực khác nhau: người rất giỏi phân tích bản đồ hiện trường, một số người lùng sục trên mạng xã hội để tìm thông tin, trong khi các thành viên khác rất giỏi trong việc tìm kiếm hồ sơ khai sinh, người khác giỏi nghiên cứu chi tiết doanh nghiệp… 

Phạm vi tiếp cận của Websleuths đồng nghĩa với việc ngay lúc này, có nhiều người để mắt đến các vụ án hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong lịch sử. Một thành viên – được gọi là Jane, một bà mẹ 4 con – chia sẻ: “Có thể trong một kiếp sống khác, tôi từng là cảnh sát hoặc nhà tâm lý học tội phạm, hoặc đại loại như vậy. Bộ não của tôi không ngừng tò mò. Tôi luôn muốn biết làm thế nào, ai, tại sao, ở đâu. Bạn không nhận được những câu trả lời này từ các phương tiện truyền thông chính thống, và những nơi như Facebook thì lại có quá nhiều tin đồn không có căn cứ."

Là thành viên của Websleuths trong sáu năm, Jane thừa nhận sở thích này là một điều khác thường: “Tôi cho rằng 'loại mẫu máu nào đã được tìm thấy?' hoặc, 'bạn đã đọc báo cáo khám nghiệm tử thi chưa?' thực sự không phải là kiểu trò chuyện mà bạn có với một người hàng xóm."

Nhưng Websleuths không phải là “người chơi” duy nhất trong lĩnh vực này. Diễn đàn Reddit là nơi có Bí ẩn chưa được giải đápCục Điều tra Reddit (RBI), trong khi Mạng lưới Doe - được thành lập vào năm 1999, chuyên điều tra những người mất tích và không xác định danh tính.     

RBI tự hào có gần 444.000 thành viên và sử dụng “sức mạnh của Reddit để giải quyết các tội ác/bí ẩn” và truy lùng manh mối nguồn mở.

Naveen Cherian - 28 tuổi, một trong sáu người điều hành RBI tự nguyện - cho biết: “Chúng tôi xem qua các bài báo, sử dụng Internet Wayback Machine [một kho lưu trữ của web], liên kết các manh mối. Mỗi người sẽ đóng góp một phần nhỏ, và sau đó bạn thực sự có thể nhìn thấy bức tranh lớn hơn.”

Phần thú vị nhất là liên kết các manh mối. Mỗi người sẽ đóng góp một phần nhỏ.

Trong 8 năm, các tay săn lùng nghiệp dư của RBI đã chịu trách nhiệm giải quyết một số bí ẩn. Một số ví dụ, có thành viên của Reddit có thể tái hợp những bức thư và ảnh từ những năm 1940, 1950 tìm thấy ở chợ trời với những người thân còn sống của gia đình. Một thành công khác liên quan đến việc giúp một người bị bắt cóc khi còn nhỏ tìm thấy thông tin về trường hợp của cô ấy dựa trên hồi ức mơ hồ của cô ấy về sự kiện.

Bản thân Reddit đã trở nên nổi tiếng sau vụ đánh bom cuộc thi Marathon ở Boston vào năm 2013, khi những nỗ lực xác định thủ phạm của vụ tấn công trở thành một cuộc săn lùng phù thủy kết thúc bằng việc xác định sai nhắm vào người vô tội, gây ra sự đau khổ đáng kể cho những người liên quan. Có những bậc cha mẹ đến để biết rằng con trai họ đã tự kết liễu cuộc đời mình vì đã bị buộc tội gian dối.

Sau đó, Cherian tự hỏi "liệu có phương pháp nào để tạo ra trật tự trong sự hỗn loạn này không?". Ngay sau đó anh trở thành một trong những người điều hành đầu tiên của RBI, một công việc liên quan đến việc ban hành các quy tắc để đảm bảo một cuộc săn phù thủy như vậy sẽ không xảy ra trên RBI. Quan trọng là, những điều này bao gồm không tiết lộ thông tin cá nhân và không tham gia các vụ hình sự, trừ các vụ của cảnh sát đã bị “chìm xuồng”.

 Ảnh:  Hình minh họa: R Fresson / The Observer 

Xuất thân từ Bengaluru ở Ấn Độ, Cherian lớn lên đọc những tác phẩm kinh điển như cuốn tiểu thuyết Năm người nổi tiếng - những câu chuyện về bí ẩn đã làm say mê nhiều thế hệ độc giả. Hiện là cộng sự cấp cao của một công ty công nghệ giáo dục lớn, anh có thể tái tạo lại một số niềm vui thời thơ ấu đó thông qua RBI, nơi anh dành phần lớn thời gian rảnh để thực hiện các nhiệm vụ điều độ và tham gia vào các cuộc điều tra.  

Cùng với những người kiểm duyệt trên toàn cầu, anh là một phần của nhóm giám sát diễn đàn suốt ngày đêm, đảm bảo rằng đó là một môi trường hiệu quả cho việc điều tra. “

Reinier Nissen, 49 tuổi - thám tử của RBI thám tử - cũng lớn lên khi đọc về những bí ẩn chưa được giải đáp, tạo nên niềm đam mê kéo theo suốt cuộc đời anh. Khi anh ta tình cờ gặp một trường hợp chạy trốn mà RBI đã giải quyết, diễn đàn dường như là một “điểm đến” đương nhiên của anh. “Ai đó đã thiệt mạng, nhưng chiếc xe vẫn để lại các bộ phận. Các thành viên RBI đã chụp ảnh và có thể lấy đủ thông tin từ đó để tìm ra chính xác loại xe đó là gì và bắt giữ người đó”, anh giải thích, “Tôi nghĩ, 'Ồ, thật tuyệt, đó là loại công việc tôi muốn làm', vì vậy tôi bắt đầu làm theo." 

Nhưng, ngoài bất kỳ thành công nào, với nỗ lực của họ, các diễn đàn này đã trở thành không gian của cộng đồng. “Tôi không biết những người khác đến từ đâu hoặc họ đang ở múi giờ nào, nhưng bạn có mục đích chung là tìm kiếm thứ gì đó”, Cherian nói, “Và đối với tôi bây giờ diễn đàn giống như một gia đình vậy”.

Bách Nguyễn
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Sáng nay ghi nhận 30 ca mắc COVID-19

Sáng nay ghi nhận 30 ca mắc COVID-19

(PLVN) - Bộ Y tế cho biết, sáng 14/5 có thêm 30 ca mắc COVID-19, trong đó 1 ca nhập cảnh đã cách ly ngay; 29 ca còn lại ghi nhận trong nước.

 

Đảm bảo an ninh trật tự cho bầu cử thành công

Đảm bảo an ninh trật tự cho bầu cử thành công
(PLVN) - Trong không khí cả nước náo nức chuẩn bị cho ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 sẽ diễn ra vào ngày 23/5 sắp tới, với vai trò nòng cốt trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự cho công tác bầu cử, lực lượng Công an toàn tỉnh Bạc Liêu đã triển khai nhiều biện pháp đảm bảo tình hình an ninh trật tự trên địa bàn. 

Chưa giao đất, Kim Tơ Group đã “xây chui” 71 biệt thự

Chưa giao đất, Kim Tơ Group đã “xây chui” 71 biệt thự
(PLVN) - Mặc dù chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án thế nhưng Kim Tơ Group đã thực hiện việc xây dựng trái phép hàng chục căn biệt thự vườn trái phép.

Toàn dân tham gia phòng, chống dịch và xuất nhập cảnh trái phép

Toàn dân tham gia phòng, chống dịch và xuất nhập cảnh trái phép
(PLVN) - Thực hiện Kế hoạch của Cục Chính trị Bộ đội Biên phòng ngày 13/5, Đồn Biên phòng Trịnh Tường, Bộ đội Biên phòng Lào Cai phối hợp với UBND xã Trịnh Tường, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai tổ chức phát động Phong trào “Toàn dân tham gia phòng, chống dịch COVID-19 và xuất nhập cảnh trái phép” ở khu vực biên giới (phong trào). Thiếu tướng Trần Văn Bừng, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng dự Lễ phát động.
Chủ động sản xuất, tiêu thụ nông sản giữa đại dịch

Chủ động sản xuất, tiêu thụ nông sản giữa đại dịch

(PLVN) - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Quốc Doanh vừa chủ trì cuộc họp với đại diện các đơn vị về tình hình sản xuất và tiêu thụ mặt hàng rau, củ, quả trong bối cảnh dịch COVID-19 diễn biến phức tạp. 

Kinh doanh dưới làn sóng dịch COVID-19 lần thứ 4: Thiếu tour để dẫn, thiếu nguyên liệu để may

Kinh doanh dưới làn sóng dịch COVID-19 lần thứ 4: Thiếu tour để dẫn, thiếu nguyên liệu để may
(PLVN) - Công nghiệp dệt may, công nghiệp “không khói”… sau 1 năm lao đao nên rất hy vọng có một “vụ mùa” mới thuận lợi để gỡ gạc tổn thất, nhưng dường như khó khăn vẫn còn đó khi người lao động không có tour để dẫn, công nhân may thì lo ngại nhiễm bệnh, cách ly cả dây chuyền, nhà máy lại thêm thiệt hại… 

Tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế: Đề xuất tăng mức hỗ trợ

Tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế: Đề xuất tăng mức hỗ trợ
(PLVN) - Để đảm bảo quyền được an sinh cho mọi người dân, tạo cơ hội cho mọi người dân trong việc tiếp cận, tham gia, thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa có các công văn gửi Bộ Y tế và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đề xuất tăng mức hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế cho người tham gia. Đề xuất tăng lên 50% mức hỗ trợ đóng BHYT cho một số đối tượng.

Sổ theo dõi sức khỏe: Cẩm nang hữu ích cho mẹ và bé

Sổ theo dõi sức khỏe: Cẩm nang hữu ích cho mẹ và bé
(PLVN) - Với mong muốn trong tương lai gần, mọi thông tin về mẹ và con, từ thời kỳ mang thai đến khi trẻ 6 tuổi được lưu giữ duy nhất trong một cuốn sổ theo dõi sức khoẻ, sau khi Bộ Y tế khởi động dự án, Thái Nguyên cũng đã và đang triển khai thực hiện trên địa bàn toàn tỉnh. Đây được coi như là nhật ký sức khoẻ của mẹ và bé, đồng thời là cuốn cẩm nang hướng dẫn cụ thể cách chăm sóc tốt sức khoẻ trước, trong và sau sinh. 
Xây dựng nhiều cách thức mới trong xét nghiệm Covid-19

Xây dựng nhiều cách thức mới trong xét nghiệm Covid-19

(PLVN) - Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế thống kê, trong đợt dịch này khoảng 60% bệnh nhân (BN) không có triệu chứng lâm sàng gây khó khăn cho truy vết, sàng lọc, thời gian ủ bệnh kéo dài 21 ngày. Do dó, xét nghiệm là chiến thuật quan trọng, nhất là xét nghiệm nhanh để khoanh vùng dập dịch hiệu quả; đồng thời triển khai nhiều giải pháp nâng công suất xét nghiệm. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376