Cố tình phạm tội để… bị tống giam

(PLO) -Một số người già tại Nhật Bản đã cố tình phạm các tội nhẹ để bị bắt vào tù bởi họ cho rằng cuộc sống ở trong tù thậm chí còn tốt hơn cuộc sống bên ngoài.
Cố tình phạm tội để… bị tống giam Những người già trong nhà tù ở Nhật Bản.

Xu hướng đáng lo ngại

Nhật Bản hiện là nước có dân số già nhất thế giới, với hơn 1/4 công dân của nước này hiện từ 65 tuổi trở lên. Dân số già đang đặt ra những thách thức lớn đối với hệ thống tài chính và ngành công nghiệp bán lẻ của Nhật Bản.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, một xu hướng khác đầy bất ngờ đã dần nổi lên ở Nhật khiến giới chức nước này đau đầu tìm biện pháp đối phó, đó là việc số lượng người già phạm các tội nhẹ để có thể sống nốt những năm tháng cuối đời trong tù gia tăng đến mức kỷ lục.

Theo hãng tin Bloomberg, số đơn tố cáo và những vụ bắt giữ liên quan đến người già ở Nhật Bản, đặc biệt là phụ nữ, thời gian qua luôn ở mức cao hơn bất cứ nhóm nhân khẩu học nào khác. Tính trung bình, cứ 5 phụ nữ hiện bị giam giữ trong các nhà tù của Nhật có 1 người già. Điều đáng chú ý là các tội danh mà họ phạm phải thường là tội nhẹ: 9/10 phụ nữ có tuổi bị buộc tội về hành vi trộm cắp.

Lý giải về nguyên nhân có quá nhiều phụ nữ lớn tuổi ở Nhật Bản thay vì tuân thủ luật pháp lại có hành vi trộm cắp, Bloomberg cho hay, trước đây, trách nhiệm chăm sóc người già ở Nhật Bản thường thuộc về gia đình hoặc cộng đồng. Tuy nhiên, gần đây, tình hình đã thay đổi. Từ năm 1980 đến năm 2015, số người già sống một mình ở Nhật đã tăng hơn 6 lần, lên đến gần 6 triệu người. 

Một khảo sát do chính quyền Tokyo thực hiện trong năm 2017 cho thấy có đến hơn 1 nửa người già bị bắt quả tang đang có hành vi trộm cắp sống 1 mình, 40% không có gia đình hoặc hiếm khi chuyện trò với người thân. Những người này nói rằng họ không có ai để nhờ đến khi cần giúp đỡ. Ngay cả những phụ nữ có nơi nương tựa cũng cho biết họ cảm giác như người vô hình. 

“Họ có thể có nhà để ở. Có thể họ cũng có gia đình nhưng điều đó không có nghĩa là họ có một nơi cho họ cảm giác gia đình. Họ cảm thấy họ không được thấu hiểu”, bà Yumi Muranaka, quản lý ở Nhà tù nữ Iwakuni nằm cách Hiroshima gần 50km, lý giải.

Bên cạnh đó, những phụ nữ già ở Nhật Bản cũng thường là những người dễ bị tổn thương về mặt kinh tế. Theo các số liệu chính thức, có đến gần 1 nửa những phụ nữ từ 65 tuổi trở lên sống 1 mình ở Nhật Bản phải sống trong cảnh nghèo. Tỉ lệ này ở đàn ông là 29%. 

“Chồng tôi đã qua đời hồi năm ngoái. Chúng tôi không có con nên tôi rơi vào cảnh 1 thân một mình. Khi đến siêu thị để mua rau, tôi nhìn thấy một gói thịt bò. Tôi muốn mua gói thịt nhưng không có tiền. Vì thể, tôi đã đánh cắp gói thịt đó”, một nữ tù nhân ở nhà tù Iwakuni kể về hoàn cảnh và lý do khiến bà phải vào tù.

Tỉ lệ tái phạm tội ở người già tại Nhật Bản cũng tương đối cao. Theo số liệu thống kê được Chính phủ Nhật Bản công bố năm 2015, có đến 1/4 trong số các tù nhân từ 65 tuổi trở lên đã tái phạm tội và bị tống giam trở lại trong vòng 2 năm sau khi được thả ra. Tỉ lệ này cao hơn bất cứ nhóm tuổi nào khác. 

“Nếu anh còn trẻ, anh có thể tìm được việc làm và có cơ hội để có thể sống một cuộc sống bình thường. Chính việc thiếu các cơ hội việc làm cộng với việc bị mang danh là người có tiền án đã khiến cho việc tái hòa nhập cộng đồng ở người già trở nên khó khăn hơn”, ông Yasuyuki Deguchi, Giáo sư của trường Đại học Tương lai Tokyo, lý giải.

Vẫn theo các thống kê, trong số những người bị tống giam vào năm 2016, 36% những người từ 60 tuổi trở lên đã ngồi tù ít nhất là lần thứ 6, cao hơn nhiều so với tỉ lệ trung bình 16% của tất cả các tù nhân đang bị giam giữ vào năm đó. Nhóm có số lượng đông thứ 2 là những người phạm tội lần đầu. Trong nhóm này cũng có 29% là những tù nhân từ 60 tuổi trở lên.

Những nỗi niềm thầm kín

Một cựu tù nhân 71 tuổi ở Nhật Bản, từng 7 lần bị tống giam về các tội danh trộm cắp và lừa đảo nói rằng việc thiếu việc làm và nơi trú ẩn đã khiến ông ta liên tục tái phạm. 

“Khi bước qua tuổi 65, anh sẽ không có nhiều công việc có thể làm. Nếu có việc làm và nơi để ở, anh có thể quay trở lại cuộc sống bình thường. Nhưng nếu không có việc làm và nhà ở, đôi khi anh sẽ phải ăn trộm đồ trong cửa hàng chỉ để có chút thức ăn bỏ vào miệng. Tôi biết có nhiều người vì hoàn cảnh nên muốn quay trở lại nhà tù. Miễn là còn ở trong tù, anh vẫn có thức ăn và một căn phòng để ở”, một tù nhân đang bị giam giữ ở Tokyo chua chát nói. 

Bà T, 80 tuổi, đang thụ lý bản án 2,5 năm tù giam vì tội trộm trứng cá tuyết, hạt giống và một chiếc chảo cho biết đây là lần thứ 4 bà phải ngồi tù. Khi còn trẻ, bà làm công nhân tại nhà máy cao su rồi chuyển sang làm nhân viên tại một bệnh viện. Tiền bạc trong nhà không dư dả nhưng bà vẫn cố cho con trai đi học đại học. 

6 năm trước, chồng bà bị đột quỵ và nằm liệt giường. Ông còn mắc thêm chứng mất trí nhớ, ảo giác và hoang tưởng, khiến cho việc chăm sóc trở nên vô cùng vất vả. Ấy thế nhưng bà không biết chia sẻ nỗi khổ cực với ai. 

“Lúc trộm đồ tôi vẫn có tiền trong túi nhưng khi nghĩ về cuộc đời khốn khổ của mình và không muốn trở về nhà. Nghĩ mãi chẳng biết đi đâu, tôi nghĩ rằng vào tù là cách duy nhất. Cuộc sống trong tù hiện nay dễ chịu hơn nhiều so với ở ngoài. Tôi có thể là chính mình và có thể thở phào nhẹ nhõm dù chỉ là trong chốc lát”, bà nói. 

Hoàn cảnh của bà N, 80 tuổi, phải ngồi tù 3 năm, 2 tháng tù vì trộm sách, quạt tay và bánh cuốn, lại trái ngược. Theo bà N, dù có chồng, 2 con trai và 6 cháu nội nhưng lúc nào bà cũng cảm thấy cô đơn. 

“Chồng tôi đưa cho tôi rất nhiều tiền. Người đời nhìn vào lúc nào cũng nói rằng tôi thật may mắn. Thế nhưng, tiền không phải là thứ tôi muốn. Nó không khiến tôi hạnh phúc. Tôi đi trộm đồ lần đầu là 13 năm trước. Khi đó, tôi đã vào một nhà sách và trộm một cuốn tiểu thuyết. Tôi bị bắt và bị đưa đến đồn cảnh sát. Viên cảnh sát thẩm vấn tôi là viên cảnh sát dễ thương nhất mà tôi từng gặp. Cậu ấy lắng nghe mọi thứ mà tôi muốn nói. Đó là lần đầu tiên trong đời tôi cảm thấy mình được lắng nghe”, cụ bà cho hay. 

Bà N cũng cho biết bà rất thích làm việc trong tù, thích những lời khen làm việc tỉ mỉ và hiệu quả của các quản giáo. “Càng ngày tôi càng thích cuộc sống trong tù hơn. Ở đây có nhiều người nên tôi không cảm thấy cô đơn. Sau lần ngồi tù thứ 2, tôi từng tự hứa sẽ không quay trở lại nhà tù nhưng đến khi đã được thả ra, tôi lại cảm thấy nhớ nơi này”, bà nói thêm.

Bà O, 78 tuổi, thậm chí cho rằng nhà tù là thiên đường bà bởi ở đó bà được thoải mái và thư giãn, lại không phải lo lắng gì. “Ở đây có rất nhiều người để nói chuyện. Mỗi ngày tôi được cho ăn 3 bữa. Hàng tháng con gái tôi lại vào thăm”, bà nói. 

Với bà F, 89 tuổi, cuộc sống trong tù cũng dễ chịu hơn nhiều so với cảnh sống với người con rể ngang ngược và bạo lực”. Cuộc sống ở nhà tù không bao giờ dễ dàng. Nhưng với một số người, cuộc đời bên ngoài còn tồi tệ hơn”, một nhân viên bảo trợ xã hội tên Takeshi Izumaru nhận định.

Vấn đề nan giải

Sự gia tăng số người già phải ngồi tù vì phạm pháp đã khiến một số nhà tù trở nên giống với cơ sở chăm sóc sức khỏe cho người già hơn là nhà tù giam giữ tội phạm. Những khoản chi liên quan đến chăm sóc người già đã đẩy chi phí y tế tại những nơi này vượt mức 6 tỉ yên (tương đương hơn 50 triệu USD) vào năm 2015, tăng cao hơn 80% so với con số của 1 thập kỷ trước. 

Tại các cơ sở giam giữ này, giới chức Nhật phải thuê những nhân viên đặc biệt để giúp tắm rửa hay làm vệ sinh cho những tù nhân già vào ban ngày. Còn ban đêm, trách nhiệm được giao lại cho các quản ngục. Vì vậy, tại một số cơ sở giam giữ, các quản ngục luôn phải chuẩn bị sẵn tinh thần để trở thành các điều dưỡng viên. 

Cô Satomi Kezuka – một nhân viên kỳ cựu tại Nhà tù nữ Tochigi ở cách Tokyo gần 100km về phía bắc – cho biết, công việc hàng ngày của cô giờ đây bao gồm cả việc giải quyết việc tiểu tiện không tự chủ của các tù nhân. Đây được cho là một phần lý do khiến hơn 1/3 các nhân viên tại các cơ sở giam giữ nữ giới ở Nhật Bản bỏ việc trong 3 năm đầu tiên làm việc.

Chuyện cố tình phạm tội để bị bắt không phải chỉ xảy ra ở Nhật Bản. Ví dụ, ở Mỹ cũng đã có những trường hợp một số người cố ý phạm tội để bị tống giam hòng được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tránh thời tiết khắc nghiệt hay là để buộc bản thân họ phải từ bỏ thói nghiện ngập. 

Tuy nhiên, mức độ của vấn đề tại Nhật Bản được cho là đã đến mức báo động. Chính phủ nước này đang tìm cách đối phó với tình trạng phạm tội ở người già bằng cách cải thiện hệ thống phúc lợi và các dịch vụ xã hội. Song, làn sóng người già phạm tội ở Nhật được cho là sẽ không thể được giải quyết trong một sớm một chiều.

Hoàng Nam
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Cập nhật về siêu bão gần biển Đông

Cập nhật về siêu bão gần biển Đông
(PLVN) - 7h hôm nay, 18/4, tâm siêu bão ở vào khoảng 13,5 độ Vĩ Bắc; 127,6 độ Kinh Đông, cách bờ biển miền Trung Philippines khoảng 420km về phía Đông. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm siêu bão mạnh cấp 17 (200-220km/giờ), giật trên cấp 17.

Bộ Y tế thành lập 5 Đoàn kiểm tra tại các tỉnh khu vực Tây Nam Bộ

Bộ Y tế thành lập 5 Đoàn kiểm tra tại các tỉnh khu vực Tây Nam Bộ
(PLVN) - Ngày 17/4, GS.TS Nguyễn Thanh Long - Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký quyết định thành lập 5 Đoàn đi kiểm tra công tác quản lý nhập cảnh, cách ly, giám sát y tế và triển khai tiêm vắc xin phòng chống dịch Covid-19 tại một số tỉnh, thành phố khu vực Tây Nam Bộ từ 18/4/2021 đến 30/4/2021.

Du lịch MICE quý II/2021: Xu hướng nào sẽ lên ngôi?

Du lịch MICE quý II/2021: Xu hướng nào sẽ lên ngôi?
(PLVN) - Du lịch MICE (du lịch nghỉ dưỡng kết hợp hội nghị) gia tăng mạnh trong những năm gần đây. Quý II/2021 ghi nhận booking của nhiều doanh nghiệp, trong đó hầu hết ưu tiên lựa chọn các quần thể nghỉ dưỡng tích hợp tất cả các dịch vụ trong cùng một không gian sống. 

Thuốc lá điện tử: Xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh

Thuốc lá điện tử: Xử lý nghiêm các trường hợp kinh doanh
(PLVN) - Nhiều người tin rằng thuốc lá điện tử là sản phẩm thay thế an toàn cho thuốc lá truyền thống. Nhưng các báo cáo gần đây tại Hoa Kỳ về việc sử dụng thuốc lá điện tử đang là mối nguy hiểm lớn đối với sức khỏe cộng đồng. FDA cảnh báo, chỉ tính từ 2011 đến 2015 đã tăng 900% học sinh tại Mỹ sử dụng thuốc lá điện tử, đây là con số thực sự đáng báo động.

[Truyện ngắn] Mùa nhan sắc

[Truyện ngắn] Mùa nhan sắc
Lớp em toàn con gái, đứa nào cũng chân dài thích váy ngắn, đàn ông giàu. Bọn con trai trong lớp diễn viên vẫn gọi chúng em là những ả váy ngắn, nguy cơ cao làm tan tành các gia đình hạnh phúc. 
“Nếu em không phải là một giấc mơ”

“Nếu em không phải là một giấc mơ”

(PLVN) - Mới đây, NXB Nhã Nam đã có buổi trò chuyện về các tác giả được đọc nhiều nhất tại Pháp đầu thế kỷ 21 và sự đón nhận của các độc giả trẻ Việt Nam.

Những người được trao truyền ngọn lửa

Những người được trao truyền ngọn lửa
(PLVN) - Giữa một cuộc sống bộn bề, đẩy người ta gấp rút tiến về phía trước, vẫn có những người trẻ lội ngược dòng nước, bắt đầu hành trình tìm về nguồn cội ngàn năm.

Người vô tính và không… “chuyện ấy”

Người vô tính và không… “chuyện ấy”
(PLVN) - Với vẻ bề ngoài họ có thể là những chàng trai, cô gái không có gì khác biệt! Nhưng họ không có cảm xúc về tình dục, ngay cả khi đang yêu một ai đó! Họ “không bình thường”,  họ “bệnh” là những nhận xét khi nói về người vô tính. Họ có thể yêu đồng giới, dị tính nhưng chỉ dừng lại ở những âu yếm, quyến luyến mà thôi…

GS.TS Việt kiều Thái Kim Lan: “Tôi vẫn là một người Việt thuần túy”

GS.TS Việt kiều Thái Kim Lan:  “Tôi vẫn là một người Việt thuần túy”
(PLVN) - Học tập, làm việc và lập gia đình ở một đất nước phát triển như Cộng hòa Liên bang Đức nhưng trong sâu thẳm trái tim GS.TS Triết học Thái Kim Lan luôn hiện hữu hình ảnh quê hương, đất nước. Đó là động lực của bà trong suốt nhiều năm qua, với nhiều lần đóng vai trò “cầu nối” trong các hoạt động giao lưu văn hoá, khoa học Việt - Đức. 

Tour đêm về di sản: Tại sao không?

Tour đêm về di sản: Tại sao không?
(PLVN) - Sau sự thành công của tour đêm tại Nhà tù Hoả Lò, Hoàng thành Thăng Long thì mới đây Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ đã công bố tour đêm Đền Hùng tới du khách. Mô hình tour du lịch đêm đến các di tích lịch sử hứa hẹn sẽ là một xu hướng nở rộ trong năm nay. 
Tết Thanh minh  trang trọng, đầm ấm

Tết Thanh minh trang trọng, đầm ấm

(PLVN) - “Thanh minh trong Tiết tháng Ba/Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh” - Tết Thanh minh xuất hiện trong Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du đủ để cho thấy nguồn gốc lâu đời của ngày Tết này. Từ lâu, Thanh minh đã trở thành ngày Tết thiêng liêng và mang nhiều ý nghĩa quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376