Cố tình phạm tội để… bị tống giam

(PLO) -Một số người già tại Nhật Bản đã cố tình phạm các tội nhẹ để bị bắt vào tù bởi họ cho rằng cuộc sống ở trong tù thậm chí còn tốt hơn cuộc sống bên ngoài.
Cố tình phạm tội để… bị tống giam Những người già trong nhà tù ở Nhật Bản.

Xu hướng đáng lo ngại

Nhật Bản hiện là nước có dân số già nhất thế giới, với hơn 1/4 công dân của nước này hiện từ 65 tuổi trở lên. Dân số già đang đặt ra những thách thức lớn đối với hệ thống tài chính và ngành công nghiệp bán lẻ của Nhật Bản.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, một xu hướng khác đầy bất ngờ đã dần nổi lên ở Nhật khiến giới chức nước này đau đầu tìm biện pháp đối phó, đó là việc số lượng người già phạm các tội nhẹ để có thể sống nốt những năm tháng cuối đời trong tù gia tăng đến mức kỷ lục.

Theo hãng tin Bloomberg, số đơn tố cáo và những vụ bắt giữ liên quan đến người già ở Nhật Bản, đặc biệt là phụ nữ, thời gian qua luôn ở mức cao hơn bất cứ nhóm nhân khẩu học nào khác. Tính trung bình, cứ 5 phụ nữ hiện bị giam giữ trong các nhà tù của Nhật có 1 người già. Điều đáng chú ý là các tội danh mà họ phạm phải thường là tội nhẹ: 9/10 phụ nữ có tuổi bị buộc tội về hành vi trộm cắp.

Lý giải về nguyên nhân có quá nhiều phụ nữ lớn tuổi ở Nhật Bản thay vì tuân thủ luật pháp lại có hành vi trộm cắp, Bloomberg cho hay, trước đây, trách nhiệm chăm sóc người già ở Nhật Bản thường thuộc về gia đình hoặc cộng đồng. Tuy nhiên, gần đây, tình hình đã thay đổi. Từ năm 1980 đến năm 2015, số người già sống một mình ở Nhật đã tăng hơn 6 lần, lên đến gần 6 triệu người. 

Một khảo sát do chính quyền Tokyo thực hiện trong năm 2017 cho thấy có đến hơn 1 nửa người già bị bắt quả tang đang có hành vi trộm cắp sống 1 mình, 40% không có gia đình hoặc hiếm khi chuyện trò với người thân. Những người này nói rằng họ không có ai để nhờ đến khi cần giúp đỡ. Ngay cả những phụ nữ có nơi nương tựa cũng cho biết họ cảm giác như người vô hình. 

“Họ có thể có nhà để ở. Có thể họ cũng có gia đình nhưng điều đó không có nghĩa là họ có một nơi cho họ cảm giác gia đình. Họ cảm thấy họ không được thấu hiểu”, bà Yumi Muranaka, quản lý ở Nhà tù nữ Iwakuni nằm cách Hiroshima gần 50km, lý giải.

Bên cạnh đó, những phụ nữ già ở Nhật Bản cũng thường là những người dễ bị tổn thương về mặt kinh tế. Theo các số liệu chính thức, có đến gần 1 nửa những phụ nữ từ 65 tuổi trở lên sống 1 mình ở Nhật Bản phải sống trong cảnh nghèo. Tỉ lệ này ở đàn ông là 29%. 

“Chồng tôi đã qua đời hồi năm ngoái. Chúng tôi không có con nên tôi rơi vào cảnh 1 thân một mình. Khi đến siêu thị để mua rau, tôi nhìn thấy một gói thịt bò. Tôi muốn mua gói thịt nhưng không có tiền. Vì thể, tôi đã đánh cắp gói thịt đó”, một nữ tù nhân ở nhà tù Iwakuni kể về hoàn cảnh và lý do khiến bà phải vào tù.

Tỉ lệ tái phạm tội ở người già tại Nhật Bản cũng tương đối cao. Theo số liệu thống kê được Chính phủ Nhật Bản công bố năm 2015, có đến 1/4 trong số các tù nhân từ 65 tuổi trở lên đã tái phạm tội và bị tống giam trở lại trong vòng 2 năm sau khi được thả ra. Tỉ lệ này cao hơn bất cứ nhóm tuổi nào khác. 

“Nếu anh còn trẻ, anh có thể tìm được việc làm và có cơ hội để có thể sống một cuộc sống bình thường. Chính việc thiếu các cơ hội việc làm cộng với việc bị mang danh là người có tiền án đã khiến cho việc tái hòa nhập cộng đồng ở người già trở nên khó khăn hơn”, ông Yasuyuki Deguchi, Giáo sư của trường Đại học Tương lai Tokyo, lý giải.

Vẫn theo các thống kê, trong số những người bị tống giam vào năm 2016, 36% những người từ 60 tuổi trở lên đã ngồi tù ít nhất là lần thứ 6, cao hơn nhiều so với tỉ lệ trung bình 16% của tất cả các tù nhân đang bị giam giữ vào năm đó. Nhóm có số lượng đông thứ 2 là những người phạm tội lần đầu. Trong nhóm này cũng có 29% là những tù nhân từ 60 tuổi trở lên.

Những nỗi niềm thầm kín

Một cựu tù nhân 71 tuổi ở Nhật Bản, từng 7 lần bị tống giam về các tội danh trộm cắp và lừa đảo nói rằng việc thiếu việc làm và nơi trú ẩn đã khiến ông ta liên tục tái phạm. 

“Khi bước qua tuổi 65, anh sẽ không có nhiều công việc có thể làm. Nếu có việc làm và nơi để ở, anh có thể quay trở lại cuộc sống bình thường. Nhưng nếu không có việc làm và nhà ở, đôi khi anh sẽ phải ăn trộm đồ trong cửa hàng chỉ để có chút thức ăn bỏ vào miệng. Tôi biết có nhiều người vì hoàn cảnh nên muốn quay trở lại nhà tù. Miễn là còn ở trong tù, anh vẫn có thức ăn và một căn phòng để ở”, một tù nhân đang bị giam giữ ở Tokyo chua chát nói. 

Bà T, 80 tuổi, đang thụ lý bản án 2,5 năm tù giam vì tội trộm trứng cá tuyết, hạt giống và một chiếc chảo cho biết đây là lần thứ 4 bà phải ngồi tù. Khi còn trẻ, bà làm công nhân tại nhà máy cao su rồi chuyển sang làm nhân viên tại một bệnh viện. Tiền bạc trong nhà không dư dả nhưng bà vẫn cố cho con trai đi học đại học. 

6 năm trước, chồng bà bị đột quỵ và nằm liệt giường. Ông còn mắc thêm chứng mất trí nhớ, ảo giác và hoang tưởng, khiến cho việc chăm sóc trở nên vô cùng vất vả. Ấy thế nhưng bà không biết chia sẻ nỗi khổ cực với ai. 

“Lúc trộm đồ tôi vẫn có tiền trong túi nhưng khi nghĩ về cuộc đời khốn khổ của mình và không muốn trở về nhà. Nghĩ mãi chẳng biết đi đâu, tôi nghĩ rằng vào tù là cách duy nhất. Cuộc sống trong tù hiện nay dễ chịu hơn nhiều so với ở ngoài. Tôi có thể là chính mình và có thể thở phào nhẹ nhõm dù chỉ là trong chốc lát”, bà nói. 

Hoàn cảnh của bà N, 80 tuổi, phải ngồi tù 3 năm, 2 tháng tù vì trộm sách, quạt tay và bánh cuốn, lại trái ngược. Theo bà N, dù có chồng, 2 con trai và 6 cháu nội nhưng lúc nào bà cũng cảm thấy cô đơn. 

“Chồng tôi đưa cho tôi rất nhiều tiền. Người đời nhìn vào lúc nào cũng nói rằng tôi thật may mắn. Thế nhưng, tiền không phải là thứ tôi muốn. Nó không khiến tôi hạnh phúc. Tôi đi trộm đồ lần đầu là 13 năm trước. Khi đó, tôi đã vào một nhà sách và trộm một cuốn tiểu thuyết. Tôi bị bắt và bị đưa đến đồn cảnh sát. Viên cảnh sát thẩm vấn tôi là viên cảnh sát dễ thương nhất mà tôi từng gặp. Cậu ấy lắng nghe mọi thứ mà tôi muốn nói. Đó là lần đầu tiên trong đời tôi cảm thấy mình được lắng nghe”, cụ bà cho hay. 

Bà N cũng cho biết bà rất thích làm việc trong tù, thích những lời khen làm việc tỉ mỉ và hiệu quả của các quản giáo. “Càng ngày tôi càng thích cuộc sống trong tù hơn. Ở đây có nhiều người nên tôi không cảm thấy cô đơn. Sau lần ngồi tù thứ 2, tôi từng tự hứa sẽ không quay trở lại nhà tù nhưng đến khi đã được thả ra, tôi lại cảm thấy nhớ nơi này”, bà nói thêm.

Bà O, 78 tuổi, thậm chí cho rằng nhà tù là thiên đường bà bởi ở đó bà được thoải mái và thư giãn, lại không phải lo lắng gì. “Ở đây có rất nhiều người để nói chuyện. Mỗi ngày tôi được cho ăn 3 bữa. Hàng tháng con gái tôi lại vào thăm”, bà nói. 

Với bà F, 89 tuổi, cuộc sống trong tù cũng dễ chịu hơn nhiều so với cảnh sống với người con rể ngang ngược và bạo lực”. Cuộc sống ở nhà tù không bao giờ dễ dàng. Nhưng với một số người, cuộc đời bên ngoài còn tồi tệ hơn”, một nhân viên bảo trợ xã hội tên Takeshi Izumaru nhận định.

Vấn đề nan giải

Sự gia tăng số người già phải ngồi tù vì phạm pháp đã khiến một số nhà tù trở nên giống với cơ sở chăm sóc sức khỏe cho người già hơn là nhà tù giam giữ tội phạm. Những khoản chi liên quan đến chăm sóc người già đã đẩy chi phí y tế tại những nơi này vượt mức 6 tỉ yên (tương đương hơn 50 triệu USD) vào năm 2015, tăng cao hơn 80% so với con số của 1 thập kỷ trước. 

Tại các cơ sở giam giữ này, giới chức Nhật phải thuê những nhân viên đặc biệt để giúp tắm rửa hay làm vệ sinh cho những tù nhân già vào ban ngày. Còn ban đêm, trách nhiệm được giao lại cho các quản ngục. Vì vậy, tại một số cơ sở giam giữ, các quản ngục luôn phải chuẩn bị sẵn tinh thần để trở thành các điều dưỡng viên. 

Cô Satomi Kezuka – một nhân viên kỳ cựu tại Nhà tù nữ Tochigi ở cách Tokyo gần 100km về phía bắc – cho biết, công việc hàng ngày của cô giờ đây bao gồm cả việc giải quyết việc tiểu tiện không tự chủ của các tù nhân. Đây được cho là một phần lý do khiến hơn 1/3 các nhân viên tại các cơ sở giam giữ nữ giới ở Nhật Bản bỏ việc trong 3 năm đầu tiên làm việc.

Chuyện cố tình phạm tội để bị bắt không phải chỉ xảy ra ở Nhật Bản. Ví dụ, ở Mỹ cũng đã có những trường hợp một số người cố ý phạm tội để bị tống giam hòng được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tránh thời tiết khắc nghiệt hay là để buộc bản thân họ phải từ bỏ thói nghiện ngập. 

Tuy nhiên, mức độ của vấn đề tại Nhật Bản được cho là đã đến mức báo động. Chính phủ nước này đang tìm cách đối phó với tình trạng phạm tội ở người già bằng cách cải thiện hệ thống phúc lợi và các dịch vụ xã hội. Song, làn sóng người già phạm tội ở Nhật được cho là sẽ không thể được giải quyết trong một sớm một chiều.

Hoàng Nam
Cùng chuyên mục
Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk

Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk

(PLVN) - Nếu Ukraine quyết định rút khỏi các thỏa thuận Minsk, đây sẽ là một sự kiện đặc biệt đối với tất cả mọi người, tuy nhiên, từ quan điểm chính trị, Nga đã sẵn sàng cho bất kỳ sự kiện nào, Phó Chánh văn phòng Văn phòng Tổng thống Nga Dmitry Kozak nói trong một cuộc phỏng vấn.

Đọc thêm

Chi bộ Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật – Tập thể trong sạch, vững mạnh

Chi bộ Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật – Tập thể trong sạch, vững mạnh
(PLVN) - Những năm qua, Chi bộ Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) luôn được đánh giá là một tập thể trong sạch, vững mạnh, đoàn kết và nhất trí. Trong nhiệm kỳ 2020-2022, Chi bộ Vụ PBGDPL tiếp tục đặt mục tiêu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, giữ vững danh hiệu Chi bộ trong sạch, vững mạnh, 100% đảng viên xếp loại đảng viên đủ tư cách hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk

Quan chức Nga nói về khả năng Ukraine rút khỏi thỏa thuận Minsk
(PLVN) - Nếu Ukraine quyết định rút khỏi các thỏa thuận Minsk, đây sẽ là một sự kiện đặc biệt đối với tất cả mọi người, tuy nhiên, từ quan điểm chính trị, Nga đã sẵn sàng cho bất kỳ sự kiện nào, Phó Chánh văn phòng Văn phòng Tổng thống Nga Dmitry Kozak nói trong một cuộc phỏng vấn.
Mùa hè cải cách 2014

Mùa hè cải cách 2014

(PLVN) - Mùa hè 2014, Báo PLVN trải qua một đợt cải cách quyết liệt chưa từng có: Đưa nhật báo 24 trang, bìa in 4 màu ra thị trường. Trong tình hình cạnh tranh khốc liệt trên thị trường báo giấy và dấu hiệu cho thấy smartphone đang lên ngôi, nhiều người đã nhận định đây là bước đi mạo hiểm. Nhưng Tổng Biên tập Đào Văn Hội quyết tâm triển khai: “Đã làm báo giấy gần 30 năm, nay nếu muốn dồn sức sang hướng đi mới báo điện tử, thì phải “yêu cú chót” với báo giấy, cho khỏi ân hận”.

Cây bút 33 năm cộng tác với Pháp luật Việt Nam

Cây bút 33 năm cộng tác với Pháp luật Việt Nam
(PLVN) - Cũng xin Báo PLVN và những người yêu mến tờ báo này thông cảm, tôi dùng cách gọi “Gánh hát rong” để nói về thời kỳ đầu của PLVN bởi lẽ: Chưa thấy tờ báo nào thuộc Bộ vất vả như Báo PLVN trong hành trình “an cư lạc nghiệp”.

Ân tình sâu nặng với khúc ruột miền Trung

Ân tình sâu nặng với khúc ruột miền Trung
(PLVN) - Từ hơn 10 năm nay, cứ định kỳ tháng 7 hàng năm, chưa một lần lỗi hẹn, PLVN lại tổ chức những chuyến đi tri ân miền Trung “Những chuyến đi bồi đắp tâm hồn”, thành kính tri ân những người đã ngã xuống để đất nước có được như ngày hôm nay, tận tâm san sẻ với những mảnh đời bất hạnh, thiếu thốn nơi khúc ruột miền Trung nhiều thiên tai, nắng gió…

“Đưa tòa soạn đến giảng đường, đưa giảng đường đến tòa soạn”

“Đưa tòa soạn đến giảng đường, đưa giảng đường đến tòa soạn”
(PLVN) - Năm 2013, Báo PLVN và Viện Đào tạo Báo chí & Truyền thông (Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược để phát triển mối quan hệ. Nhiều hoạt động hợp tác giữa tòa soạn và nhà trường đã được triển khai, đơm hoa kết trái, trong đó, mô hình “đưa tòa soạn đến giảng đường” và sau đó là mô hình đảo “đưa giảng đường đến tòa soạn” được khởi xướng, duy trì và không ngừng phát huy hiệu quả, làm bền chặt hơn sự gắn kết hai bên. 

Đường đến cột mốc cực Tây Tổ quốc

Đường đến cột mốc cực Tây Tổ quốc
(PLVN) - Hơn 10 năm trước, đoàn nhà báo chúng tôi (ngoài tôi còn có nhà báo Phạm Thanh Khương, Phó Tổng Biên tập và nhà báo Nguyễn Hữu Niệm, Thư ký Tòa soạn Báo Biên phòng) đã chinh phục cột mốc số 0, điểm cực Tây của Tổ quốc. 
Tôn trọng và tin cậy

Tôn trọng và tin cậy

(PLVN) - Năm nay, Báo PLVN kỷ niệm 35 năm Ngày ra số báo đầu tiên. Tôi được cộng tác với Báo đến nay đã hơn một nửa chặng thời gian ấy. Thời gian trôi qua thật nhanh.

Tiếp thêm niềm tin cho những bạn đọc đi tìm công lý

Tiếp thêm niềm tin cho những bạn đọc đi tìm công lý
(PLVN) - Là một nhân sự đã từng gắn bó với Báo PLVN khá lâu, từ năm 1997 đến năm 2014, tôi có nhiều kỷ niệm trong thời gian công tác tại đây. Một trong số đó là chuyện tôi đã từng “giải mã” thực trạng giám đốc thẩm (GĐT) ở Việt Nam trên Báo PLVN gần 15 năm trước.

Trao 600 suất quà cho người nghèo tại huyện Vĩnh Thuận

Trao 600 suất quà cho người nghèo tại huyện Vĩnh Thuận
(PLVN) - Nằm trong chuỗi các hoạt động chào mừng Đại hội Đảng bộ huyện Vĩnh Thuận tỉnh Kiên Giang lần thứ XII, nhiệm kỳ 2020 – 2025, Tập đoàn Phú Cường tổ chức chương trình Chia sẻ yêu thương lần IV năm 2020 và trao tặng 600 suất quà cho người nghèo trên đại bàn huyện Vĩnh Thuận.  

Đưa gần 300 công dân Việt Nam từ Nga về nước

Đưa gần 300 công dân Việt Nam từ Nga về nước

(PLVN) - Trong 2 ngày 8 và 9/7, các cơ quan chức năng Việt Nam, Cơ quan Đại diện Việt Nam tại Nga và hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Nga đưa gần 300 công dân Việt Nam từ nhiều vùng của nước Nga về nước.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬