Các đại án ô nhiễm môi trường: Cuộc chiến chưa hồi kết

(PLO) -Trong những vụ “đại án” môi trường trên thế giới, những tập đoàn gây tổn hại nghiêm trọng đến môi trường và cuộc sống của người dân luôn nhận sự trừng phạt mạnh tay. Những mức bồi thường kỷ lục là động lực cần thiết để các tập đoàn tìm cách ngăn chặn các thảm họa tương tự tái diễn.
Các đại án ô nhiễm môi trường: Cuộc chiến chưa hồi kết Bà Loretta Lynch

Nhật Bản: Gần nửa thế kỷ đòi công lý

Trong khoảng thời gian từ năm 1938 đến năm 1968, nhà máy hóa chất của Tập đoàn Chisso đã xả thải trái phép nước thải công nghiệp vào vịnh Minamata. Các nhà khoa học Nhật ước tính lượng nước thải này chứa tổng cộng gần 27 tấn metyl thủy ngân vô cùng độc hại.

Metyl thủy ngân ngấm vào cá và các sinh vật biển sinh sống tại vùng biển, đầu độc nhiều thế hệ người dân sống tại Minamata.

Vào năm 1956, một bác sĩ tại nhà máy Chisso đã báo cáo về số trường hợp bệnh nhân bị tổn hại hệ thần kinh tăng cao đột biến – căn bệnh mà sau này được biết đến với cái tên “bệnh Minamata”.

Những bệnh nhân nhiễm căn bệnh quái ác thường có các triệu chứng như co giật, bại liệt, mất cảm giác, mất thăng bằng, mất khả năng kiểm soát cơ và các chi. Phụ nữ mang thai ăn phải thức ăn chứa chất metyl thủy ngân cũng có khả năng sinh ra con cái bị dị tật về hệ thần kinh trung ương. Một số trường hợp nhiễm bệnh nặng sẽ dẫn đến tử vong.

Kể từ khi Chính phủ Nhật chính thức công nhận Tập đoàn Chisso là thủ phạm gây ra căn bệnh Minamata, nhiều nạn nhân và gia đình tại các khu vực bị ảnh hưởng đã tìm kiếm  bồi thường từ Tập đoàn Chisso, Chính phủ Nhật Bản và Chính quyền địa phương Kumamoto – nơi cấp phép hoạt động cho Tập đoàn Chisso.

Tuy nhiên, thời gian xử lý các vụ việc này vẫn vô cùng chậm chạp. Một nhóm nạn nhân năm 1969 đã khởi kiện Chisso với cáo buộc hoạt động cẩu thả gây hậu quả nghiêm trọng. Nhưng phải 4 năm sau Tòa án Nhật mới ra phán quyết buộc Chisso đền bù cho các nạn nhân khởi kiện.

Hai cựu lãnh đạo của Chisso, cựu Chủ tịch của tập đoàn và người giám sát các hoạt động của nhà máy tại Minamata, cũng đã bị khởi tố hình sự vào năm 1979 với cáo buộc đã góp phần gây ra cái chết và sự tổn hại sức khỏe nghiêm trọng của nhiều người dân Minamata. Cả hai người bị tuyên án 2 năm tù giam và phán quyết nhận được sự đồng tình của cả Tòa án Tối cao Nhật Bản.

Theo trang Aeon.co, Tòa án Nhật cũng buộc Công ty Chisso phải nhanh chóng cải cách mạnh mẽ hệ thống quản lý của mình. Những khoản bồi thường mà Chisso trả cho các nạn nhân lớn đến mức Chính phủ Nhật đã phải hỗ trợ tài chính cho tập đoàn này vào năm 1978, đảm bảo tập đoàn này có thể tiếp tục trả “gánh nặng ô nhục” của họ.

Đến năm 1995, Chính phủ Nhật đã đệ trình một kế hoạch dàn xếp đền bù cho những ai chưa được công nhận là mắc bệnh Minamata với điều kiện là những nạn nhân này phải bãi kiện. Nhiều nạn nhân đã đồng ý với đề xuất này.

Tòa án Tối cao Nhật Bản năm 2004 cũng đã kết luận chính quyền vùng Kumamoto và Chính phủ Nhật cũng phải chịu trách nhiệm. Theo đó, các cơ quan chức trách đã không thực hiện hết nhiệm vụ quản lý của mình và để xảy ra căn bệnh Minamata.

Tòa án Tối cao Nhật Bản kết luận kể từ khi hoạt động xả chất thải trái phép của Chisso chính thức được phát hiện vào năm 1959, suốt 3 năm trời chính quyền các cấp đã không khuyến nghị người dân ngưng sử dụng cá đánh bắt tại vùng vịnh.

Đến tháng 4 năm 2010, Chính phủ Nhật mới thông qua biện pháp  bồi thường cho những nạn nhân nào chưa được chính thức công nhận nhiễm bệnh Minamata. Chisso buộc phải trả gần 3,15 tỉ yên (hơn 28,4 triệu USD) cho ba tổ chức đại diện các nạn nhân này.

Năm 2014, Tòa án vùng Kumamoto cũng yêu cầu Chính phủ Nhật, chính quyền địa phương và Tập đoàn Chisso trả tổng cộng 106 triệu yên (hơn 956.000 USD) cho ba nạn nhân đã khởi kiện.

Đến nay, cuộc chiến pháp lý đòi đền bù của các nạn nhân mắc bệnh Minamata vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Chỉ mới có 3.000 người được chấp nhận là bệnh nhân của căn bệnh Minamata, mặc dù vẫn còn 33.540 người đang tìm kiếm sự công nhận họ mắc căn bệnh này.

hình minh họa.

Vụ tràn dầu thế kỷ

Đêm 20 tháng 4 năm 2010, giàn khoan biển nước sâu Horizon của tập đoàn dầu khí lớn hàng đầu thế giới BP rò rỉ khí ga và phát nổ tại vịnh Mexico. Vụ nổ khiến 11 công nhân giàn khoan thiệt mạng và nhiều người bị thương. Các lực lượng phản ứng khẩn cấp của BP và chính phủ Mỹ phải mất hơn 36 tiếng đồng hồ để kiểm soát đám cháy.

Tuy nhiên, hậu quả lớn nhất của vụ nổ chính là tình trạng dầu từ thềm lục địa phun trào không tài nào kiểm soát được. Theo ước đoán vào thời điểm đó của Tập đoàn BP, lượng dầu phun trào khỏi giàn khoan lên đến gần 1.000 thùng/ ngày. Còn theo các ước tính của quan chức chính phủ Mỹ, lượng dầu có lúc đạt đỉnh điểm là 60.000 thùng/ ngày.

Vụ tràn dầu tại vịnh Mexico được đánh giá là thảm họa môi trường lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Đã có thời điểm các lực lượng phản ứng phải huy động đến gần 48.000 nhân lực, hơn 6.500 tàu thuyền, hoạt động trong phạm vi hơn 4.000km để kiểm soát và thu hồi lượng dầu bị tràn tại vùng vịnh này.

Tính đến cuối năm 2014, Tập đoàn BP đã chi hơn 14 tỉ USD và huy động hơn 70 triệu giờ lao động của nhân lực tập đoàn cố gắng khắc phục vụ việc. Phải mất gần ba tháng sau, vào ngày 12 tháng  7 năm 2010, Tập đoàn BP mới có thể lấp hoàn toàn miệng giếng dầu.

Trong suốt 87 ngày đó, đã có hơn 500 triệu lít dầu rò rỉ khỏi giếng khoan, theo The Guardian. Vụ việc đã khiến hơn 1.770 km đường bờ biển phía nam nước Mỹ bị ô nhiễm nghiêm trọng, nặng nhất là ba bang Mississippi, Alabama và Florida.

Tính đến năm 2015, có hơn 1.100 cá thể cá heo và cá voi mắc cạn, có sự tác động bởi vụ tràn dầu. Một cuộc khảo sát vào cuối năm 2010 cũng cho thấy có hàng trăm ngàn cá thể rùa biển chịu tác hại của vụ tràn dầu.

Tháng 10 năm 2015, sau hơn 5 năm trời đấu tranh pháp lý dai dẳng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ, bà  Loretta E. Lynch đã tuyên bố Tập đoàn dầu khí BP phải trả mức đền bù cao kỷ lục: hơn 20 tỉ USD. “BP phải nhận hình phạt xứng đáng, bồi thường thích đáng cho những tổn hại mà họ đã gây ra cho môi trường và nền kinh tế vùng vịnh. Chỉ có mức phạt như thế này mới đủ khả năng thúc đẩy BP và các đối tác chủ động tìm ra cách thức ngăn ngừa các trường hợp tương tự xảy ra về sau”, bà Loretta Lynch cho biết.

Tập đoàn BP trước đó cũng đã phải chi ra hơn 5,84 tỉ USD để đền bù cho người dân và doanh nghiệp chịu thiệt hại bởi vụ tràn dầu. Toàn bộ số tiền bồi thường này sẽ được Tập đoàn BP chi trả trong thời hạn 18 năm.

Trả lời tờ The Guardian, bà Loretta Lynch khẳng định: “Mức phạt này không nhằm làm nhụt chí những hoạt động kinh tế hợp pháp. Nó không chỉ nhằm bồi thường cho những thiệt hại về sức khỏe và sự an toàn của người dân mà còn là thông điệp để các công ty khác hiểu rằng họ sẽ phải chịu trách nhiệm nếu các trường hợp này tái diễn”.

T.Bùi
Cùng chuyên mục
Việt Nam hỗ trợ cấp cứu một thai phụ Lào mắc COVID-19

Việt Nam hỗ trợ cấp cứu một thai phụ Lào mắc COVID-19

(PLVN) - Đoàn chuyên gia Việt Nam hỗ trợ CHDCND Lào trong công tác chống dịch COVID-19 đã báo cáo nhanh về hoạt động cứu trợ tại đây, trong đó ngày 14/5, Đoàn đã phối hợp với cơ sở y tế địa phương cứu trợ kịp thời một ca dương tính với COVID-19 là thai phụ Lào 31 tuổi, mang thai lần hai.

Đọc thêm

Bắc Giang ghi nhận 3 ổ dịch COVID-19 với 177 trường hợp dương tính

Bắc Giang ghi nhận 3 ổ dịch COVID-19 với 177 trường hợp dương tính
(PLVN) - Bắc Giang vừa xuất hiện thêm 1 ổ dịch COVID-19 tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Hosiden Việt Nam, Khu công nghiệp Quang Châu, huyện Việt Yên. Như vậy, tính đến 12 giờ ngày 15/5, tỉnh Bắc Giang ghi nhận 3 ổ dịch COVID-19, với 177 trường hợp dương tính với virus SARS-CoV-2, tăng 32 trường hợp so với 7 giờ sáng nay.

Văn Hậu trở lại tập luyện cùng đội tuyển

 Văn Hậu  trở lại tập luyện cùng đội tuyển
(PLVN) - Buổi tập sáng nay (15/5), đội tuyển Việt Nam đón nhận tin vui với sự góp mặt trở lại của bộ đôi hậu vệ Đoàn Văn Hậu và Lê Văn Xuân sau thời gian phải tập riêng để đảm bảo tiến trình hồi phục chấn thương

Tập đoàn Dược phẩm AIKYA hỗ trợ khẩu trang y tế cao cấp cho đội ngũ y bác sĩ tuyến đầu

Tập đoàn Dược phẩm AIKYA hỗ trợ khẩu trang y tế cao cấp cho đội ngũ y bác sĩ tuyến đầu
(PLVN) - Chung sức ứng phó làn sóng dịch COVID-19 đang lan mạnh và diễn biến phức tạp, Tập đoàn Dược phẩm Aikya Pharma và các đơn vị thành viên Công ty Dược phẩm TV.Pharm, Công ty Mebiphar đã nhanh chóng triển khai trao tặng  80.000 khẩu trang y tế Mebilook cao cấp hỗ trợ đội ngũ y bác sĩ tuyến đầu chống dịch tại Hà Nội, Bắc Ninh…
Việt Nam hỗ trợ cấp cứu một thai phụ Lào mắc COVID-19

Việt Nam hỗ trợ cấp cứu một thai phụ Lào mắc COVID-19

(PLVN) - Đoàn chuyên gia Việt Nam hỗ trợ CHDCND Lào trong công tác chống dịch COVID-19 đã báo cáo nhanh về hoạt động cứu trợ tại đây, trong đó ngày 14/5, Đoàn đã phối hợp với cơ sở y tế địa phương cứu trợ kịp thời một ca dương tính với COVID-19 là thai phụ Lào 31 tuổi, mang thai lần hai.

Phát hiện 1 người nhập cảnh trái phép tại chung cư ở Hà Nội

Phát hiện 1 người nhập cảnh trái phép tại chung cư ở Hà Nội
(PLVN) - Đại diện Công an quận Thanh Xuân thông tin, thông qua công tác tăng cường rà soát, kiểm tra tạm trú nhằm chủ động phát hiện, xử lý kịp thời người nước ngoài nhập cảnh trái phép, cơ quan công an đã phát hiện một người Trung Quốc nhập cảnh trái phép ở trên địa bàn quận.

Vĩnh Phúc đang kiểm soát tốt dịch COVID-19 dù vẫn có yếu tố nguy cơ cao

Vĩnh Phúc đang kiểm soát tốt dịch COVID-19 dù vẫn có yếu tố nguy cơ cao
(PLVN) -  Tình hình dịch bệnh trên địa bàn Vĩnh Phúc đang kiểm soát tốt, song thực tế vẫn có yếu tố nguy cơ cao, dịch bệnh có thể bùng phát trở lại bất kỳ lúc nào khi nguồn lây tại tỉnh bắt đầu từ ca bệnh Trung Quốc đã xác định là biến thể liên quan đến Ấn Độ; ổ dịch lớn tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ giải trí rất khó truy vết; đã xuất hiện những ca bệnh trong doanh nghiệp…

Xử lý tình trạng xe khách xem thường luật giao thông

Xử lý tình trạng xe khách xem thường luật giao thông
(PLVN) - Điều khiển xe khách chạy trên làn dừng khẩn cấp của đường cao tốc, đậu đỗ xe nơi có biển báo cấm dừng cấm đỗ, dừng xa lề rước khách vô tội vạ... là những hành vi mà lái xe khách của 3 hãng xe ở Tiền Giang thường xuyên vi phạm gây bức xúc cho người dân cần được xử lý nghiêm.

Phát hiện nhiều hoạt động đánh bắt hải sản trái phép trong hành lang an toàn đường ống dẫn khí dưới biển

Phát hiện nhiều hoạt động đánh bắt hải sản trái phép trong hành lang an toàn đường ống dẫn khí dưới biển
(PLVN) - Qua hai đợt tuần tra bảo đảm an ninh, an toàn đường ống dẫn khí dưới biển, tuyên truyền bầu cử và tuyên truyền phòng chống COVID-19 cho bà con ngư dân trên biển, lực lượng Bộ đội Biên phòng Bà Rịa - Vũng Tàu đã phát hiện 13 vụ việc với 23 phương tiện đang khai thác đánh bắt hải sản trong và cận kề hành lang an toàn đường ống dẫn khí dưới biển.

Quyết tâm phòng chống hiệu quả và đẩy lùi dịch bệnh, tổ chức thành công cuộc bầu cử

Quyết tâm phòng chống hiệu quả và đẩy lùi dịch bệnh, tổ chức thành công cuộc bầu cử
(PLVN) - “Quyết tâm phòng chống hiệu quả và đẩy lùi dịch bệnh trên toàn đất nước ta, bảo vệ sức khỏe nhân nhân, lấy sức khỏe của nhân dân là trên hết, trước hết, bảo đảm tổ chức thành công cuộc bầu cử sắp tới”, Thủ tướng nhấn mạnh khi kết luận buổi làm việc với Bộ Y tế sáng nay (15/5).

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bạc Liêu: "Phòng chống dịch COVID-19 là góp phần vào thành công của cuộc bầu cử"

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bạc Liêu: "Phòng chống dịch COVID-19 là góp phần vào thành công của cuộc bầu cử"
(PLVN) - Chỉ còn một tuần nữa sẽ diễn ra “ngày hội non sông”, tỉnh Bạc Liêu đã chủ động các phương án sẵn sàng ứng phó tình hình dịch bệnh COVID-19, đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2021-2026 diễn ra vào ngày 23/5 sắp tới.

Cao Bằng tiếp nhận 65 công dân Việt Nam do Trung Quốc trao trả

Cao Bằng tiếp nhận 65 công dân Việt Nam do Trung Quốc trao trả

(PLVN) - Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Cao Bằng cho biết mới đây tại tại cửa khẩu Lý Vạn – Thạc Long (Đại Tân, Trung Quốc), Đồn Biên phòng cửa khẩu Lý Vạn đã tiếp nhận 13 công dân Việt Nam do Đại đội quản lý biên giới Đại Tân trao trả.

 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376