Vướng mắc xử lý hình sự sai phạm trong BHXH, BHYT, BH thất nghiệp

(PLVN) - Đã hơn một năm kể từ khi Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi (BLHS) có hiệu lực thi hành, trong đó bổ sung nhóm tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm, nhưng đến nay vẫn chưa có vụ án  nào trong lĩnh vực này được khởi tố, dù cơ quan bảo hiểm xã hội (BHXH) đã gửi hơn 40 hồ sơ sang cơ quan điều tra. Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân là do chưa có văn bản hướng dẫn nên quy định của BLHS sửa đổi chưa thể bảo đảm áp dụng thống nhất.
Vướng mắc xử lý hình sự sai phạm trong BHXH, BHYT, BH thất nghiệp Chủ doanh nghiệp trốn đóng, nợ đọng, chây ỳ không đóng BHXH sẽ tạo rất nhiều thiệt thòi cho người lao động. (Hình minh họa)

Gặp khó trong quá trình xử lý

Theo số liệu thống kê của BHXH Việt Nam, trước năm 2016, các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) gia tăng, xảy ra ở tất cả các khâu, như: Lập tờ khai cấp sổ lần đầu, quy trình cấp lại sổ BHXH, ghi và xác nhận thời gian công tác, thời gian tham gia BHXH; thu, nộp BHXH, BHYT; quản lý hồ sơ, giải quyết chế độ, chính sách BHXH, BHYT, sử dụng khoản tiền đóng góp vào quỹ BHXH, BHYT không đúng quy định… Việc này không chỉ gây thiệt hại đến quỹ BHXH, BHYT mà còn gây ảnh hưởng đến an toàn xã hội. 

Từ năm 2016 đến nay, các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo hiểm vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, các hình thức trục lợi quỹ BHXH của các cá nhân, đơn vị ngày càng tinh vi, khó phát hiện… Tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT xảy ra ở hầu hết các địa phương với mức độ ngày càng nhiều.

Trước thực trạng trên, BLHS số 100/2015/QH13 (BLHS năm 2015), sửa đổi bổ sung năm 2017, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2018 đã bổ sung một trong những nội dung quan trọng là nhóm tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm, gồm: Tội gian lận trong kinh doanh bảo hiểm (Điều 213); Tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp (Điều 214); Tội gian lận bảo hiểm y tế  (Điều 215) và Tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động (Điều 216).

Việc tội phạm hóa một số hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm không chỉ thể hiện các hành vi vi phạm này có tính chất phổ biến và gây nguy hiểm đáng kể cho xã hội đến mức phải dùng loại chế tài nghiêm khắc nhất – chế tài hình sự để xử lý, mà còn thể hiện rõ quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước ta trong việc bảo vệ và phát triển hệ thống an sinh xã hội.

Tuy nhiên, sau hơn một năm BLHS sửa đổi có hiệu lực, cơ quan BHXH đã chuyển 43 hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo BLHS, tuy nhiên kết quả chưa được như mong muốn. Nguyên nhân là do một số vướng mắc khi triển khai BLHS trong lĩnh vực BHXH, BHYT.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Tùng, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học, TAND tối cao, cho biết: “Ở góc độ thi hành BLHS, sau hơn một năm Bộ luật có hiệu lực thi hành, chúng ta chưa khởi tố vụ án nào, dù cơ quan BHXH đã gửi gần 40 hồ sơ sang cơ quan điều tra; một trong những nguyên nhân quan trọng là do quy định của BLHS còn có những điểm chưa cụ thể, chưa chi tiết, cần phải có văn bản hướng dẫn bảo đảm áp dụng thống nhất, nếu không sẽ vướng mắc khi triển khai vào thực tiễn”.

Cần sớm ban hành Nghị quyết hướng dẫn

Qua thực tiễn thi hành pháp luật hình sự thời gian qua, ông Nguyễn Hòa Bình, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, BHXH Việt Nam, cho rằng, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao cần sớm ban hành Nghị quyết hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự về các tội phạm  liên quan đến bảo hiểm như: Dấu hiệu phạm tội trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BH thất nghiệp; thống nhất cách hiểu khái niệm “trốn đóng”, hành vi “Gian dối” và “Thủ đoạn khác”; hồ sơ, tài liệu cần thiết phục vụ công tác điều tra tội phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BH thất nghiệp; quy trình chuyển giao hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan công an; vai trò cơ quan BHXH trong thực hiện các quy định của Bộ luật Hình sự…

Ông Nguyễn Văn Tùng, Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học, TAND tối cao, cũng đề xuất, Nghị quyết cần hướng dẫn để thống nhất cách hiểu đối với một số khái niệm, tình tiết là yếu tố định tội, định khung hình phạt trong các điều luật, như: Gian lận BHXH, BH thất nghiệp, BHYT; trốn đóng bảo hiểm; thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt…

Đối với tội gian lận BHXH, BH thất nghiệp cần xác định rõ phạm vi BHXH bao gồm BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện, xác định thế nào là “chiếm đoạt” tiền bảo hiểm và hướng dẫn cụ thể việc xác định số tiền chiếm đoạt…

“Trường hợp, người thực hiện hành vi chiếm đoạt được số tiền từ 10 triệu đồng trở lên cho mỗi lần thực hiện mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay cả trường hợp người thực hiện hành vi chiếm đoạt nhiều lần khác nhau, mỗi lần đều dưới 10 triệu đồng nhưng tổng số tiền chiếm đoạt trên 10 triệu đồng cũng bị truy cứu trách nhiệm hình sự...”, ông Tùng nêu ví dụ.

Đối với tội gian lận BHYT cũng cần phải làm rõ chiếm đoạt tiền BHYT đối với những loại chế độ nào, các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng là chi phí gì. Đồng thời, xác định rõ phạm vi xử lý tội trốn đóng BHXH tại Điều 216 của Bộ luật Hình sự chỉ là BHXH bắt buộc, không điều chỉnh BHXH tự nguyện và hướng dẫn cụ thể việc không đóng hoặc đóng không đầy đủ theo quy định từ 06 tháng trở lên là 06 tháng liên tiếp hay không liên tiếp.

Mặc dù Nghị quyết số 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc hội quy định không xử lý hình sự đối với tội phạm mới quy định tại Điều 214, 215 và 216 của Bộ luật Hình sự với hành vi thực hiện trước thời điểm 0 giờ 00 phút ngày 1/1/2018.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao cũng nên nhắc lại và xác định rõ hướng xử lý bằng biện pháp hành chính hay dân sự. Đối với hành vi trốn đóng BHXH, BH thất nghiệp cho NLĐ thì xác định đây là khoản nợ đọng và giải quyết theo quy định về quản lý thu bảo hiểm.

Ông Đào Việt Ánh, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam: 

Trong quá trình triển khai các quy định trong việc xử lý hình sự, BHXH Việt Nam cũng gặp một số khó khăn, vướng mắc. Thứ nhất, hiện nay các văn bản hướng dẫn chưa có, chưa rõ địa vị pháp lý của BHXH Việt Nam, cơ quan BHXH các cấp trong quá trình tham gia các thủ tục tố tụng.

Thứ hai, cũng chưa có văn bản hướng dẫn chung của cơ quan nhà nước về việc thực hiện. Thứ ba, trong Bộ luật Hình sự có rất nhiều khái niệm, hành vi, tình tiết cũng cần được thống nhất thực hiện.

Cuối cùng, hiện nay cơ quan BHXH đang thực hiện việc chuyển hồ sơ của các đơn vị sang cơ quan điều tra theo quy định, nhưng đến nay cũng chưa có văn bản quy định hướng dẫn cụ thể về danh mục hồ sơ, tài liệu.

Minh Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Trả giá cho hình thức

Trả giá cho hình thức
(PLVN) - Cả Chính phủ Anh lẫn Pháp đều viện dẫn lợi ích quốc gia để biện giải cho việc đưa tàu chiến đến ngư trường chung của hai bên. Ở thời trước khi nước Anh ra khỏi EU (Brexit), hai bên đã nhiều lần xô đẩy nhau vào tình huống như hiện tại. 

Phụ nữ trong Cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại

Phụ nữ trong Cuộc chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại
(PLVN) - Hôm nay là 76 năm ngày Hồng quân Liên Xô chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại. Trong cuộc chiến tranh anh dũng này, phụ nữ Liên Xô đã chiến đấu trên chiến trường, trong khi những người ở lại hậu phương làm việc trong các nhà máy thay chồng, làm nông trại và nuôi dạy con cái.

Giải pháp cho người viêm mũi dị ứng, viêm xoang hắt hơi liên tục

Giải pháp cho người viêm mũi dị ứng, viêm xoang hắt hơi liên tục
(PLVN) - Chảy nước mũi, nghẹt mũi, hắt hơi liên tục, nhức nặng mặt là các dấu hiệu điển hình của bệnh viêm mũi dị ứng, viêm xoang. Tình trạng bệnh thường nặng hơn khi thời tiết thay đổi, môi trường khói bụi, không khí ô nhiễm , hoặc tiếp xúc với các yếu tố lạ như lông vật nuôi, phấn hoa,…

Vàng kết thúc một tuần tăng giá mạnh nhất kể từ đầu năm

Vàng kết thúc một tuần tăng giá mạnh nhất kể từ đầu năm
(PLVN) - Tuần qua, giá vàng trong nước và thế giới tăng khá mạnh. Giá vàng trong nước biến động chủ yếu theo chiều của thế giới, trong khi đó, giá vàng thế giới chủ yếu bị ảnh hưởng bởi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ và biến động của đồng USD.
ADB sẽ dừng tài trợ cho các nhà máy nhiệt điện

ADB sẽ dừng tài trợ cho các nhà máy nhiệt điện

(PLVN) - Theo Dự thảo chính sách năng lượng vừa công bố, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết, sẽ dừng tài trợ cho các nhà máy nhiệt điện - nguồn cung cấp năng lượng quan trọng ở các nước đang phát triển.

Ngành du lịch lo ngại "mùa vàng" thất thu

Ngành du lịch lo ngại "mùa vàng" thất thu
(PLVN) - Mùa hè - “mùa vàng” du lịch Việt, rất nhiều địa phương rộn ràng “trình làng” các tour độc đáo, thú vị hy vọng thu hút hàng triệu du khách sau đợt “mất mùa” dịp Tết Nguyên đán Tân Sửu. Các hãng lữ hành, hãng hàng không, khách sạn, resort tung ra những chương trình khuyến mại cùng nhiều quà tặng dành cho du khách suốt mùa hè rực rỡ. Trước khi vào hè, các địa phương, hãng lữ hành hứng khởi khi các du khách đặt kín tour. Nhưng, Covid-19 lại trở lại lần thứ 4 vào cuối tháng 4/2021 khiến ngành “công nghiệp không khói” lại một lần nữa chao đảo, dự báo một mùa hè… thất thu.

Bảo vệ sức khỏe khi mùa hè đến

Bảo vệ sức khỏe khi mùa hè đến
(PLVN) - Những ngày đầu tháng 5 cũng là lúc khoảng thời gian giao mùa giữa mùa xuân và mùa hè kết thúc. Thời tiết đã vào hè, đây cũng là lúc nắng nóng khắc nghiệt, vi khuẩn sinh sản nhiều, các bệnh truyền nhiễm phát sinh,... Vì vậy việc bảo vệ sức khỏe trong mùa hè rất quan trọng. Vậy làm thế nào để có thể bảo vệ sức khỏe khi mùa hè đến?

Mẹ Việt Nam ơi, cho con xin chia sớt nỗi buồn…

Mẹ Việt Nam ơi, cho con xin chia sớt nỗi buồn…
(PLVN) - Khi nói về đất nước và mẹ, nhà thơ Thanh Thảo có câu thơ nổi tiếng: “Dân tộc tôi khi đứng dậy làm người/Là đứng theo dáng mẹ/Đòn gánh tre chín rạn hai vai…”. Trong khúc khải hoàn ca chiến thắng của Tổ quốc, có máu và nước mắt của gần 140.000 Bà mẹ Việt Nam anh hùng trong cả nước – những người đã hiến dâng chồng, con, cháu của mình cho cách mạng...

Làm mẹ thời 4.0

Làm mẹ thời 4.0
(PLVN) - Có khó không? Câu trả lời là có, rất khó là đằng khác. Vì hiện nay, độ tuổi dậy thì của trẻ đã sớm lên rất nhiều, khiến trẻ sớm có những suy nghĩ già dặn hơn so với lứa tuổi. Bên cạnh đó, việc tiếp xúc sớm với công nghệ như tivi, điện thoại thông minh cũng khiến trẻ có nhiều nhận thức hơn. Thế nên, nếu như người mẹ không “theo kịp” con thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc dạy bảo, đồng hành và định hướng cho con.

[Truyện ngắn] Miền sương giăng

[Truyện ngắn] Miền sương giăng
(PLVN) - Tôi mở cửa, vứt cái ba lô to kềnh xuống sàn nhà rồi nằm vật ra giường. Tưởng sẽ ngủ được một giấc nhưng không thể chợp mắt. Lại nhớ cái tin nhắn vừa đến lúc nửa đêm của Nguyên: “Cuộc sống của Thành giờ chỉ tính bằng ngày, mày biết không?” làm tôi sững sờ. 

Nụ hôn của biển “gánh” cả Hà Nội vào hè

Nụ hôn của biển “gánh” cả Hà Nội vào hè
(PLVN) - Cứ đến độ tháng 3, tháng 4 âm lịch hàng năm, ở nhiều góc phố cổ Hà Nội, người ta lại túm năm tụm ba bên những gánh hàng có chậu sứa đỏ au. Với những người mê món ăn này, chẳng sai khi nói rằng miếng sứa thanh mát, mềm dịu như một nụ hôn của biển giữa tiết trời hanh hao cuối đông đầu hạ đã “gánh” cả Hà Nội vào hè. 

“Đường cong hạnh phúc”

“Đường cong hạnh phúc”
(PLVN) - Sách “Đường cong hạnh phúc” chỉ ra ngoài việc chờ đợi cho thời gian qua mau, cũng có những giải pháp hữu hiệu giúp mỗi người có thể bước qua nhanh hơn tinh thần xuống dốc ở tuổi trung niên.
Quyền tự chủ thân thể của phụ nữ - Có mà như không?

Quyền tự chủ thân thể của phụ nữ - Có mà như không?

(PLVN) - Gần một nửa phụ nữ ở 57 nước đang phát triển không được quyền tự chủ thân thể - con số này được đưa ra trong Báo cáo Tình trạng dân số thế giới năm 2021 vừa được Bộ Nội vụ, Trung ương Đoàn và Quỹ Dân số Liên Hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam công bố. Việc không có quyền tự chủ thân thể không chỉ dừng lại ở những tổn hại sâu sắc tới từng cá nhân phụ nữ và trẻ em gái mà còn làm giảm năng suất kinh tế, suy giảm kỹ năng, gia tăng chi phí cho hệ thống y tế và tư pháp.

Sáng 9/5, thêm 15 ca mắc Covid-19 mới

Sáng 9/5, thêm 15 ca mắc Covid-19 mới
(PLVN) - Bộ Y tế cho biết ghi nhận thêm 15 ca mắc Covid-19 trong cộng đồng, riêng BV Bệnh Nhiệt đới TW cơ sở 2, Bắc Giang, Lạng Sơn, Bắc Giang và Hà Nam. Việt Nam hiện có 3.245 bệnh nhân.

Biệt đội SOS và những đêm Sài Gòn không ngủ

Biệt đội SOS và những đêm Sài Gòn không ngủ
(PLVN) - Sài Gòn mỗi đêm, khi mà vào cái giờ mà mọi người đang dần chìm vào giấc ngủ. Thì ở một nơi nào đó lại có những “hiệp sĩ” không ngủ, không quản mệt mỏi thực hiện nhiệm vụ cứu trợ mỗi đêm. Đó chính là các thành viên trong Biệt đội SOS Sài Gòn, đã gần 4 năm nay họ vẫn cứ lặng thầm làm những công việc không tên…

Khi thầy cô không còn là… “mẹ hiền”?

Khi thầy cô không còn là… “mẹ hiền”?
(PLVN) - Người Việt từ bao đời vốn có truyền thống tôn sư, trọng đạo - người thầy không chỉ dạy chữ mà còn dạy học trò mình bằng chính cái tâm yêu thương của đạo làm thầy! Dù thời gian có nhiều thay đổi, dù những vụ bạo hành trò đã thường xuyên xảy ra trong nhà trường, bởi không ít người thầy đã đi chệch “đường ray làm thầy”… Nhưng người thầy tận tâm sẽ bằng nhiều cách khác nhau để chạm tới những khát vọng và những điều đẹp đẽ trong cuộc đời…

“Tôi chỉ là người thổi bùng ngọn lửa…”

“Tôi chỉ là người thổi bùng ngọn lửa…”
(PLVN) - 5 năm về hưu, vị nguyên bí thư huyện ủy huyện Lạc Sơn (tỉnh Hòa Bình) mới bắt đầu hành trình tìm lại từng câu hát Mường cổ vốn đã mờ lần theo thời gian. Căn nhà nơi ông Nỏm đang sống cũng là không gian sinh hoạt chung, nơi những cuộc giao lưu, gặp gỡ giữa các nghệ nhân hát dân ca Mường được tổ chức mỗi dịp cuối tuần. 
Có cần những hình phạt cứng rắn hơn?

Có cần những hình phạt cứng rắn hơn?

(PLVN) - Do liên tiếp có một số trường hợp lây nhiễm Covid-19 sau khi đã hoàn thành cách ly, tuần qua Bộ Y tế đã gửi tin khẩn cho biết tạm thời chưa cho rời khỏi khu cách ly với những người đã cách ly tập trung đủ 14 ngày và có 2 xét nghiệm âm tính…

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó Tổng biên tập: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376