Giải mã hiện tượng "án ngâm tôm"

Án quá hạn lâu nay trở thành khuyết điểm lớn nhất của ngành Tòa án và là vấn đề được các cơ quan giám sát từ HĐND các cấp đến Quốc hội rất quan tâm. Việc giải quyết án quá hạn không thể là chuyện ngày một ngày hai...

[links()]Án quá hạn lâu nay trở thành khuyết điểm lớn nhất của ngành Tòa án và là vấn đề được các cơ quan giám sát từ HĐND các cấp đến Quốc hội rất quan tâm. Việc giải quyết án quá hạn không thể là chuyện ngày một ngày hai...

1001 lý do cho án quá hạn

Những năm gần đây, số lượng án hàng năm mà ngành tòa án phải thụ lý giải quyết gia tăng cả về số vụ lẫn tính chất phức tạp. Trong khi đó số lượng và chất lượng cán bộ, nhất là thẩm phán vẫn chưa ngang tầm đương nhiên dẫn đến lượng án còn tồn đọng, quá hạn ngày một “dày” thêm. Theo ông Nguyễn Minh Mắn (Quyền Trưởng Ban Thanh tra, TANDTC) thì án quá hạn tập trung phần lớn ở án dân sự, kinh doanh thương mại và hành chính.

Nguyên nhân khách quan của tình trạng “án bị ngâm tôm”, theo ông Nguyễn Minh Mắn thì trong nhiều vụ án, các đương sự không hợp tác với Tòa án, chủ yếu là bị đơn cố tình né tránh, gây khó khăn nhằm kéo dài vụ án để họ chậm thực hiện nghĩa vụ; hay những vụ án khi bị giám đốc thẩm, tái thẩm hủy để xét xử lại thường là thời gian xảy ra đã lâu, đương sự có nhiều thay đổi.

Đối với các vụ án có yếu tố nước ngoài, khi thực hiện việc ủy thác tư pháp ở nước ngoài thường gặp nhiều khó khăn và chậm có kết quả, đặc biệt đối với những nước mà hiện nay Chính phủ Việt Nam và các quốc gia đó chưa ký kết hiệp định tương trợ tư pháp như Canada, Mỹ.

Phó Chánh án TAND TP Hà Nội Tạ Quốc Hùng thì cho rằng, một trong những nguyên nhân để án quá hạn là do có những bản án đã có hiệu lực pháp luật, đã thi hành án xong, đã chuyển nhượng tài sản tranh chấp cho nhiều người khác nhau, hoặc một trong các bên đương sự đã chuyển chỗ ở đi đâu không rõ… thì bỗng nhiên lại bị cấp giám đốc thẩm tuyên hủy để xử lại từ đầu. Khi thụ lý lại, tòa cấp sơ thẩm gặp vô vàn khó khăn trong việc điều tra xác minh chứng cứ, và đó là nguyên nhân chính khiến án bị ngâm.  

Ông Hùng dẫn chứng, có những vụ án rất phức tạp, bị hủy đi hủy lại nhiều lần, những người tham gia tố tụng ban đầu đã chết, dẫn đến phát sinh nhiều người tham gia tố tụng khác là người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng.

Thậm chí, những vụ án xét xử lại nhiều lần, kéo dài trong nhiều năm, các đương sự chống đối, bất hợp tác gây khó khăn cho Tòa án khi triệu tập đương sự, yêu cầu cung cấp chứng cứ. Cá biệt còn có trường hợp Thẩm phán đang thụ lý giải quyết vụ án thì được điều động sang đơn vị khác, chuyển công tác khác, hết nhiệm kỳ hoặc nghỉ hưu nên giao hồ sơ cho Thẩm phán khác tiếp tục nghiên cứu, dẫn đến án bị quá hạn kéo dài.

Chưa kể, trong nhiều trường hợp sự phối hợp của một số cơ quan, tổ chức chưa tốt hoặc chưa tích cực hợp tác với Tòa án trong việc cung cấp văn bản, tài liệu hoặc chậm tham gia Hội đồng định giá, giám định; nhiều trường hợp do thiếu quy định và hướng dẫn cụ thể dẫn đến việc nhận thức và áp dụng chưa thống nhất.

“Ngâm” án vì lo không được tái bổ nhiệm?

Nguyên nhân chủ quan của tình trạng trên, ông Tạ Quốc Hùng thẳng thắn thừa nhận là do không ít Thẩm phán chưa đề cao trách nhiệm, tâm lý Thẩm phán sợ “dính” án hủy, sẽ không được tái bổ nhiệm. Chính vì thế Thẩm phán chưa chủ động liên hệ, đôn đốc trong trường hợp các cơ quan hữu quan khác chậm trả lời.

Thậm chí, có trường hợp ngay trong cùng đơn vị hành chính nhưng Thẩm phán cũng không trực tiếp làm việc mà thụ động chờ kết quả. Lãnh đạo Tòa án của một số đơn vị chưa thật sự sâu sát trong quản lý, chưa tích cực đôn đốc Thẩm phán giải quyết các loại án.

Bên cạnh đó, lãnh đạo một số đơn vị chưa thực hiện tốt việc kiểm tra, theo dõi để nắm chắc tình hình thụ lý và giải quyết án chung của cơ quan, đơn vị. Thẩm phán khi gặp những vụ án phức tạp chưa chủ động báo cáo lãnh đạo để bàn bạc tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; ngược lại có trường hợp Thẩm phán có báo cáo nhưng ỷ lại chờ lãnh đạo cho ý kiến.

Cũng thừa nhận rằng công tác hướng dẫn áp dụng pháp luật còn chậm, có nhiều vướng mắc trong nhận thức và áp dụng pháp luật trong giải quyết các vụ án chưa được giải quyết kịp thời.

Liệu pháp nào khắc phục?

Báo cáo của Ban Thanh tra TANDTC đã kiến nghị một số giải pháp khắc phục tình trạng án quá hạn. Đối với lãnh đạo TAND cấp tỉnh phải tập trung chỉ đạo các Tòa chuyên trách và các TAND quận, huyện tập trung giải quyết án quá hạn. Bên cạnh đó, phải thường xuyên kiểm tra, nghe các Thẩm phán có án quá hạn báo cáo để tìm ra nguyên nhân và đề ra biện pháp giải quyết nhanh chóng, đúng pháp luật. Đối với những vụ án vướng mắc về nghiệp vụ, cần phải sớm có hướng dẫn kịp thời.

Bên cạnh đó, tiến hành tuyển dụng đủ biên chế, bổ nhiệm đủ Thẩm phán. Trong trường hợp vì số lượng án quá nhiều, nguyên nhân án quá hạn chủ yếu là thiếu Thẩm phán thì đề nghị điều động, biệt phái hoặc đề nghị Chánh án TANDTC biệt phái Thẩm phán để giải quyết dứt điểm. Đối với những Thẩm phán để án quá hạn trên 1 năm cần kiểm tra làm rõ, nếu do lỗi chủ quan vì thiếu trách nhiệm thì phải kiểm điểm, xử lý nghiêm.

Phó Chánh án TANDTC Tống Anh Hào:

 

Nên tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo để đẩy nhanh quá trình giải quyết án

- Đối với những cơ quan, đơn vị khác chưa cung cấp chứng cứ kịp thời, mặc dù Tòa án đã áp dụng những biện pháp cần thiết, trong trường hợp này Tòa án có thể tạm đình chỉ vụ án. Các Tòa án địa phương nên tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy địa phương để đẩy nhanh quá trình giải quyết án.

Cần tổ chức thường xuyên các đợt tập huấn nhằm hướng dẫn, triển khai văn bản mới, tổng kết rút kinh nghiệm và bồi dưỡng nghiệp vụ.

Lãnh đạo các Tòa án địa phương tập trung chỉ đạo việc giải quyết án quá hạn, nhất là án quá hạn từ một năm trở lên, phấn đấu giải quyết hết án quá hạn trong một quý. Phải phấn đấu làm sao để  tình trạng án quá hạn sẽ có chuyển biến tích cực, số lượng án quá hạn còn ở mức thấp nhất.

Thành Nam

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đề xuất nghiên cứu luật hóa xử lý nợ xấu

Đề xuất nghiên cứu luật hóa xử lý nợ xấu
(PLVN) - Diễn đàn Toàn cảnh ngân hàng 2020 diễn ra cuối tháng 9/2020 đã đưa ra một bức trong toàn cảnh về công tác xử lý nợ xấu. Theo đó công tác cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu trong thời gian qua đã đạt được kết quả đáng khích lệ, tuy nhiên cho đến nay việc xử lý nợ xấu vẫn chưa có luật để điều chỉnh… Ngân hàng nhà nước đang xem xét, nghiên cứu việc luật hóa xử lý nợ xấu.

Quy định về nơi đăng ký khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu

Quy định về nơi đăng ký khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu
(PLVN) - Thường trú ở Vĩnh Long thì có được đăng ký khám chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT) ban đầu tại các bệnh viện ở TP Hồ Chí Minh hay không? Giải đáp của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn những quy định về vấn đề này.

Kỳ vọng ở thành phố Thủ Đức

Kỳ vọng ở thành phố Thủ Đức
(PLVN) - Một lãnh đạo Thành ủy TP. HCM vừa cho cử tri các quận 1, 3 và 4 biết, nếu không gấp rút hoàn tất thủ tục lập TP.Thủ Đức trong năm nay thì thành phố phải chờ ít nhất 5 năm nữa.

Trung tâm phục vụ hành chính công Nghệ An đi vào hoạt động

Trung tâm phục vụ hành chính công Nghệ An đi vào hoạt động
(PLVN) - Từ hôm nay (2/10), Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh Nghệ An (tại số 16, đường Trường Thi, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An) chính thức đi vào hoạt động. Đây được xem là đầu mối tập trung hướng dẫn, tiếp nhận, trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính cho cá nhân, tổ chức của tỉnh.
Đảm bảo an toàn cho hạ du khi xả lũ

Đảm bảo an toàn cho hạ du khi xả lũ

(PLVN) - Ngày 1/10, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai ban hành Công điện số 13/CĐ-TW gửi Giám đốc các Công ty Thủy điện Sơn La, Hòa Bình, Giám đốc Công ty Cổ phần Thủy điện Thác Bà; Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam.

Phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên

Phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên
(PLVN) - Ngày 1/10, tại Hà Nội, Ban Chấp hành Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương tổ chức Hội nghị lần thứ 23, cho ý kiến vào các dự thảo Văn kiện và Đề án nhân sự trình Đại hội đại biểu Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương lần thứ XIII, nhiệm kỳ 2020-2025.

Có bức thư đặt trên đơn ly hôn

Có bức thư đặt trên đơn ly hôn
(PLVN) - “…Giá như anh bớt đi một chút sỹ diện hão thì có thể cuộc hôn nhân của chúng ta dẫu không hạnh phúc thì cũng có thể cứu vãn được. Lấy nhau đã hơn 20 năm, em hiểu rõ hơn ai hết về chồng mình. Anh tốt tính, vui vẻ, hòa đồng, yêu vợ, thương con dù có chút hồ đồ, thích bông phèng và nhược điểm lớn nhất của anh là... sỹ diện hão.
Bộ đội Biên phòng An Giang căng mình ngăn chặn xuất, nhập cảnh trái phép  ​

Bộ đội Biên phòng An Giang căng mình ngăn chặn xuất, nhập cảnh trái phép ​

(PLVN) - Vì nguồn lợi bất chính, một số đối tượng trong nước móc nối với các đối tượng phía Campuchia tổ chức đưa người qua lại biên giới trái phép. Suốt 7 tháng qua lực lượng Biên phòng trên các tổ, chốt phòng, chống dịch Covid-19 của An Giang đã phát hiện, bắt giữ nhiều đối tượng, chuyển các cơ quan năng xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.


Ai đang “nắm” tiến độ của dự án tải điện 500kV mạch 3?

Ai đang “nắm” tiến độ của dự án tải điện 500kV mạch 3?
(PLVN) - Chủ đầu tư luôn hạ quyết tâm, nhà thầu thì sẵn sàng“vượt nắng, thắng mưa” để thi công hoàn thành đường dây 500 kV Vũng Áng - Quảng Trạch - Dốc Sỏi - Pleiku (mạch 3). Nhưng như thế vẫn chưa đủ để công trình có thể “cán đích” như mong muốn. Vì sao?


Thanh Hóa suýt gây sốc tại sân Hàng Đẩy

Thanh Hóa suýt gây sốc tại sân Hàng Đẩy

(PLVN) - CLB Thanh Hóa suýt gây ra cú sốc khi vươn lên dẫn trước nhờ bàn thắng của Hoàng Vũ Samson, nhưng đáng tiếc thầy trò HLV Mai Xuân Hợp không thể bảo vệ thành quả và để cho Hà Nội FC gỡ hòa.
Khai trương Trung tâm Điều hành thông minh Quảng Nam

Khai trương Trung tâm Điều hành thông minh Quảng Nam

(PLVN) - Sáng 1/10, UBND tỉnh Quảng Nam tổ chức khai trương Trung tâm Điều hành thông minh Quảng Nam (IOC Quảng Nam). IOC Quảng Nam được xây dựng với mục tiêu góp phần nâng cao công tác chỉ đạo điều hành của tỉnh, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬