’Choáng, sốc’ với những câu xét hỏi của... "quan tòa"

Trong một phiên tòa hình sự khi bị cáo trình bày loanh quanh, vị thẩm phán chủ tọa hét: “Câm ngay”. Còn tại một phiên xử của tòa án cấp huyện ở TP.HCM, chủ tọa “mời” kiểm sát viên xét hỏi bằng câu: “Ê, tới phần của mày rồi đó”...


Văn hóa pháp đình là vấn đề không mới, nhưng thời gian gần đây lại xuất hiện nhiều vụ việc cho thấy câu chuyện này đã trở nên “khổ lắm, nói mãi...” và rất đáng báo động. Một tòa án cấp quận tại TP.HCM mới đây khi đăng cai hội thảo mổ xẻ “văn hóa pháp đình” đã thu hút sự tham gia của đông đảo các chuyên gia, thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư...

Một cán bộ trong ngành tư pháp kể một câu chuyện xảy ra cách đây không lâu, trong một phiên tòa hình sự khi bị cáo trình bày loanh quanh, vị thẩm phán chủ tọa đã hét: “Câm ngay”. Tuy không trực tiếp chứng kiến cảnh ấy, nhưng có lần chúng tôi đã phải sửng sốt vì vị chủ tọa ở một phiên xử của tòa án cấp huyện tại TP.HCM “mời” kiểm sát viên xét hỏi bằng câu: “Ê, tới phần của mày rồi đó”.

“Mất thời gian lắm”

Một cảnh thường gặp, trong cùng một buổi, hội đồng xét xử (HĐXX) có thể đưa từ 3 đến 5 vụ án ra xét xử, nên thông thường để tiết kiệm thời gian phần thủ tục được làm chung cho tất cả các vụ án. Và khi xử đến vụ án nào, vị chủ tọa chỉ hỏi lại: “Có yêu cầu thay đổi ai trong HĐXX không”? Nếu không có yêu cầu gì thì “nhập đề” luôn phần xét hỏi.

Nhưng rồi người điều khiển phiên tòa cũng gặp phải một cảnh trớ trêu, nên phải... đôi co với bị cáo. Hôm đó, đến vụ án thứ hai, vừa nghe vị chủ tọa nói: “Lúc đầu giờ tôi đã phổ biến quyền và nghĩa vụ của bị cáo, khỏi cần nói lại nhé. Bị cáo có muốn thay đổi ai trong HĐXX không?”. Bị cáo Nguyễn Hoàng Trung tròn mắt: “Gì ạ, bị cáo quên hết cả rồi”. Chủ tọa bực: “Có chắc phải nói lại không, mất thời gian lắm”. Bị cáo gãi đầu, ậm ừ: “Bị cáo...”. “Thế bị cáo chưa rõ chỗ nào, tòa nói lại chỗ đó?”. Bị cáo lí nhí: “Dạ... thôi tòa cứ nói đại đi, bị cáo biết gì mà hỏi?”. Vị chủ tọa cau có: “Mất thời gian với bị cáo quá, để tòa phổ biến lại từ đầu”.  

anh phap dinh1
Ảnh minh họa


Mới đây, tại một phiên xử hình sự diễn ra ở Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại TP.HCM xét kháng cáo kêu oan của một bị cáo phạm tội giết người, một cảnh tượng đã khiến người dự khán khó tin được. Trong khi vị chủ tọa đưa ra chứng cứ cho thấy bị cáo cầm dao đâm, thì vị thẩm phán ngồi cạnh, từ đầu phiên xử đã ngửa cổ tựa đầu ra thành ghế, bỗng bật dậy gắt: “Cãi gì nữa”. Xong ông đập đập tay lên chồng hồ sơ nói: “Chứng cứ rành rành thế này mà còn cãi. Về chỗ đi. Loanh quanh chối tội...”. Nghe như vậy bị cáo tiu ngỉu, nhưng rõ ràng trên gương mặt tỏ vẻ không phục.

Hôm khác, tại phòng xử A cũng của tòa này, người dự khán cũng chứng kiến một vị thẩm phán thuyết phục bị cáo ngay khi vừa mở phiên tòa: “Chứng cứ rõ ràng rồi, kháng cáo cũng vậy thôi”. Lúc này, các luật sư phía dưới chỉ biết nhìn nhau to nhỏ “án chưa xử mà đã biết kháng cáo “cũng vậy”, bó tay”.

“Tuổi này ai lại đi ăn trộm”

Còn nhớ một vụ án, bị cáo nữ bị truy tố về tội “lừa đảo” do sau khi ngã giá, nhận tiền bán dâm xong, bị cáo lợi dụng sơ hở “chuồn”. Không may lần đó gặp phải một khách hàng không vừa, anh này bỏ thời gian tìm bị cáo ở nhiều điểm thường tụ tập gái bán dâm và “tóm” được bị cáo nộp công an.

Trong phần xét hỏi vị hội thẩm nhân dân nói: “Bị cáo là người vô nhân đạo. Đã nhận tiền của người ta thì phải đi bán dâm chứ ai nhận tiền rồi lại chạy. Làm ăn như thế là mất uy tín...”. Hôm ấy không riêng gì người dự phiên tòa, ngay cả các thành viên khác trong HĐXX dường như cũng cố nhịn để không bật cười.

Lần khác, tại một phiên tòa xử vụ án gây rối trật tự công cộng của một TAND huyện, vị hội thẩm nhân dân cao giọng hỏi một bị cáo: “Khi tham gia gây rối có đem theo dao không?”. Bị cáo lí nhí thưa: “Dạ có”. Vị này hỏi tiếp: “Đem theo dao sao không đâm?”. Bị cáo chỉ biết ngơ ngác nhìn tòa, miệng ú ớ không biết nói gì.

Tại một phiên tòa xét xử vụ án trộm cắp, một vị hội thẩm nhân dân cũng hỏi bị cáo: “Trước khi đi ăn trộm, bị cáo có ghé nhà ai không?”. Bị cáo khai: “Dạ có, bị cáo ghé nhà ông nội của bị cáo chơi”. “Sao không ghé nhà ông ngoại?”. Bị cáo nhìn quanh rồi thưa: “Bị cáo không biết ạ”.

Lần khác, một vị hội thẩm nhân dân khi tham gia xét hỏi cũng đặt vấn đề: “Bị cáo bao nhiêu tuổi?”. “Dạ, 16 tuổi”. “Tuổi này là tuổi đi học, đến trường. Ai lại đi ăn trộm”. Bị cáo ngơ ngẩn hỏi: “Vậy, mấy tuổi mới đi ăn trộm được ạ?”...

Theo một số chuyên gia trong lĩnh vực pháp lý, cách xét hỏi theo kiểu quy buộc hoặc kiểu quát nạt làm cho bị cáo có cảm giác HĐXX thiên vị, ác cảm, mất đi tính dân chủ tại phiên tòa.

Ông Nguyễn Hồng Sơn (Trưởng phòng Kiểm sát xét xử phúc thẩm, tái thẩm, giám đốc thẩm hình sự - Viện KSND TP.HCM) cũng đưa ra một dẫn chứng mà ông từng chứng kiến. Đó là một phiên xử dân sự, khi đương sự cứ nói miên man không đi vào trọng tâm, vị chủ tọa đã ví von: “Nói dài như trâu đái”. Có thẩm phán hôm trước nhậu say, hôm sau ra phiên tòa còn nồng nặc mùi rượu, mặt đỏ lừ, gắt gỏng.

Ông Sơn cho biết, cách đây không lâu ông phải làm kiến nghị gửi chánh án TAND một huyện tại TP.HCM, vì trong khi kiểm sát một bản án, ông phát hiện dùng tới hơn 20 từ “y, thị, hắn...”. Theo ông Sơn, cách dùng những từ này hay “con nghiện, con bạc...” thể hiện văn hóa của những người tiến hành tố tụng còn hạn chế và bản án phát hành ra không nghiêm.

Theo Khoa học & Đời sống

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Sớm sửa chữa, khắc phục Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh

Sớm sửa chữa, khắc phục Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh
(PLVN) - Công ty TNHH Saigon Glory - thành viên của Tập đoàn Bitexco (Chủ đầu tư) cho biết đã trực tiếp gửi Sở Văn hóa & Thể thao cùng Bảo tàng Mỹ thuật phương án sửa chữa hạng mục bị lún nứt, cụ thể tại khu vực tường rào, Gallery của Bảo tàng trên đường Nguyễn Thị Hồng Gấm.

Triển lãm thành tựu kinh tế xã hội tỉnh Quảng Ninh sẽ mở cửa từ tối 25/9

Triển lãm thành tựu kinh tế xã hội tỉnh Quảng Ninh sẽ mở cửa từ tối 25/9
(PLVN) - Theo thông tin từ Sở Văn hóa- Thể thao tỉnh Quảng Ninh, Triển lãm thành tựu KT-XH chào mừng Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XV sẽ bắt đầu mở cửa từ tối 25/9 để phục vụ nhân dân, du khách tại tầng 1, Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh (đường Trần Quốc Nghiễn, phường Hồng Hải, TP Hạ Long).
Bay thẳng Côn Đảo, nhận ưu đãi hoàn tiền 500.000 đồng từ MSB

Bay thẳng Côn Đảo, nhận ưu đãi hoàn tiền 500.000 đồng từ MSB

(PLVN) - Lần đầu tiên tại Việt Nam, đường bay thẳng từ Hải Phòng và Vinh tới Côn Đảo đã được khai thác. Cũng là lần đầu tiên sau 8 năm, hành khách từ Hà Nội có thể bay thẳng tới Côn Đảo. Nhân lên niềm vui cho những tín đồ du lịch, từ nay tới 24/10/2020, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) triển khai ưu đãi hoàn tiền 500.000 đồng và tặng mã giảm 5% giá vé cho chủ thẻ quốc tế khi thanh toán trực tuyến vé bay Côn Đảo tại website Bamboo Airways.

Cầu Thủ Thiêm 2 có thể phải tạm dừng thi công

Cầu Thủ Thiêm 2 có thể phải tạm dừng thi công
(PLVN) - Được kỳ vọng giúp giảm áp lực giao thông ở các quận phía đông vào trung tâm TP HCM, nhưng cầu Thủ Thiêm 2 có thể phải tạm dừng thi công vì chủ đầu tư không thu xếp được nguồn vốn.  

UBND quận Hai Bà Trưng vi phạm pháp luật nghiêm trọng khi ban hành quyết định phê duyệt đền bù tại chùa Diệu Nam, 60 Đại La, Hà Nội

UBND quận Hai Bà Trưng vi phạm pháp luật nghiêm trọng khi ban hành quyết định phê duyệt đền bù tại chùa Diệu Nam, 60 Đại La, Hà Nội
Mặc dù các văn bản pháp lý đều thừa nhận vị trí đất tại số 60 phố Đại La là đất công, thuộc sở hữu của chùa Diệu Nam; và TAND Cấp cao tại Hà Nội đã tuyên hủy hai bản án về tranh chấp thừa kế chùa để xét xử lại, nhưng UBND quận Hai Bà Trưng vẫn ban hành quyết định phê duyệt đền bù cho cá nhân trên diện tích đất chùa Diệu Nam khi thực hiện dự án đường Vành đai II.

Ở đâu cho nhận bồi thường bảo hiểm trong vòng 24h?

Ở đâu cho nhận bồi thường bảo hiểm trong vòng 24h?
(PLVN) - Với thế mạnh công nghệ vượt bậc, việc cho ra đời Dịch vụ giải quyết quyền lợi bảo hiểm trực tuyến 24h (24h E-Claim) đã giúp FWD rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ yêu cầu. Đồng thời có thể chi trả quyền lợi bảo hiểm chỉ trong vòng 24 tiếng, tạo sự thuận tiện cho khách hàng hơn bao giờ hết.

Kỷ niệm 80 năm ngày Khởi nghĩa Bắc Sơn

Kỷ niệm 80 năm ngày Khởi nghĩa Bắc Sơn
(PLVN) - Sáng 24/9, tại sân vận động trung tâm huyện Bắc Sơn, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ tỉnh Lạng Sơn và huyện Bắc Sơn đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày khởi nghĩa Bắc Sơn (27/9/1940 – 27/9/2020) và đón Huân chương Độc lập hạng Nhì.

Hiệu quả thiết thực khi Chủ tịch UBND cấp xã tham gia vào tín dụng chính sách ​

Hiệu quả thiết thực khi Chủ tịch UBND cấp xã tham gia vào tín dụng chính sách  ​
(PLVN) - Sau 5 năm kể từ khi Chủ tịch UBND cấp xã tham gia vào Ban đại diện Hội đồng quản trị (HĐQT) Ngân hàng Chính sách xã hội ở huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình, tăng trưởng nguồn vốn cho vay đạt trên 91%, chất lượng tín dụng chính sách được duy trì ổn định, nợ quá hạn được giảm thiểu qua các năm, với gần 27 ngàn lượt hộ tiếp cận vay vốn chính sách.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬