Nhớ vị mắm tôm nướng

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Mắm tôm nướng - món ăn của quê nghèo, của một thời vất vả, món ăn gợi nhớ, gợi thương. Tiếc rằng bây giờ đã chẳng còn ai làm món ăn ấy nữa, những người biết và còn nhớ đến món mắm tôm nướng cũng không nhiều...
Nhớ vị mắm tôm nướng

Quê tôi xưa vào những ngày giá lạnh bữa cơm hay có món mắm tôm nướng.

1. Mắm tôm để nướng là loại mắm tôm đặc như đất sét nhồi pháo đền ấy. Khều ra bên trong hơi hồng còn bên ngoài hồng tím ngả xanh. Loại hàng này được lót lá chứa trong các giỏ cói, đậy vỉ buồm mang từ xuôi lên. Khi bán người ta khều mắm tôm, đùm bằng lá dong hoàng tinh. Nói gói ghém xộc xệch như đùm mắm tôm là thế.

Tôi vẫn nhớ hình ảnh bác cả tôi nướng mắm tôm. Dù đã sáu bẩy mươi năm mà hình vẫn nét. Chắc sẽ chẳng bao giờ quên!

Bác lấy đũa cả gạt lấy một miếng to bằng quả cà pháo cho vào cái đĩa sành mẻ rồi đem vào bếp  gẩy mấy hòn than to đang đỏ rực, xếp vòng quanh. Xong bác cúi xuống thổi phù phù. Ánh than hồng nhảy nhót lập loè, mặt bác đỏ lựng. Thấy bác nhọc quá tôi chạy kiếm cái quạt nan để bác quạt. Quạt phe phẩy cho mắm tôm khô co lại. Nướng đĩa măm tôm mất chục phút. Cục mắm tôm tái màu da sứa chuyển dần sang màu vàng nâu khô giòn là được. 

Nướng mắm tôm quả là phải có nghệ thuật định hướng cái nóng hơi than sao cho đều để khô giòn đều mà không bị cháy bị xém. Bác là người mềm tính, cẩn thận nên mẹ luôn giao việc nướng mắm tôm cho bác.

Khi mắm tôm khô giòn vàng xuộm thì phủi sạch bụi than khỏi đĩa, dùng thìa cậy lên nghiền nhẹ cho vụn ra rồi mẹ tra xuống thìa mỡ lợn. Đang còn nóng nên mỡ lợn  tan rất nhanh...Thế là chế xong món mắm tôm nướng.

Nhớ vị mắm tôm nướng ảnh 1
 

2. Ngày đông tháng giá, cơm nóng ăn với mắm tôm nướng rưới mỡ lúc ấy ngon hơn cả nem công chả phượng. Anh em chúng tôi ăn thun thút. Mỗi miếng cơm chỉ chấm cho dính đầu đũa bằng hạt gạo hạt tấm vì mắm tôm khá mặn. Mặn nhưng cái vị của nó, mùi thơm của nó sau nướng thực sự làm cho miếng cơm ngon hẳn lên.

Vùng trung du núi đất ấy bọn trẻ chúng tôi đều lớn lên trong vị mắm tôm. Hình như học nhau; nhà nào cũng làm món mắm tôm nướng cho dễ ăn. Khi nồi cám lợn đun bằng củi gộc bung ra, nhìn những hòn than to bằng quả trứng đỏ rực lại nhớ đến cái tiện dụng nướng mắm tôm, lại như thấy mùi thơm ngậy của mắm tôm nướng trộn mỡ nước bốc lên ở đâu đây.

Mắm tôm đặc tiện dụng lắm. Nó là loại thực phẩm không có thời hạn sử dụng. Để bao lâu trong liễn nắp kín không bao giờ thiu thối. Bữa nào rủng rỉnh có vài lạng thịt ba chỉ đem về luộc qua rồi thái hạt lựu cho vào rang mắm tôm thì còn ngon hơn nhiều lần mắm tôm nướng. Ăn thủng nồi trôi rế luôn dù có rang mặn để tiết chế sự ăn vã của lũ trẻ đang sức lớn. Ngày ấy trẻ con đâu có biết đến bánh kẹo, ăn sáng. Chỉ có bữa cơm trưa và chiều. Lúc nào cũng đói ra ruột nên ăn gì cũng thấy ngon. Giờ mà có món mắm tôm nướng đúng công thức tôi kể chắc đâu đã thấy ngon!

3. Sau mắm tôm nướng có món thứ hai là lá rau lang nấu canh mắm tôm.

Rau lang nhặt lá bánh tẻ đem về bỏ vào chậu rửa cho sạch nhựa, thái qua loa, để ráo nước. Nếu ba bốn người ăn chừng hai tô canh thì lấy lượng mắm tôm bằng quả táo cho xuống nồi nước lạnh rồi khoắng cho tan để canh không bị tanh. Khi nấu mở vung cho mùi mắm tôm bốc hơi bớt đi. Nước sôi thả rau, sôi đều là xong.

Món ăn quê, sau tương là mắm tôm cứ diễn ra đều đều quanh năm, chẳng tốn kém  mà dễ ăn ngon miệng, cái chính nữa là rẻ tiền. Những ngày ấy ít thấy mắm tôm lỏng, có thể khó mang đi xa và không tiện dụng bằng mắm tôm đặc? Mắm tôm theo chân gánh vã của các bà buôn cá mắm từ xuôi đem lên làm bạn thường niên của người nghèo. Mắm tôm tương cà gắn chặt với đời sống của nông thôn Việt Nam, đậm đà  bản sắc dân tộc mà trong nghị quyết bảo tồn văn hóa không thấy nhắc tới.

Mắm tôm ngoài chợ bây giờ vẫn còn, nhưng chủ yếu là cho bún đậu, bún ốc, bún thang, hoặc làm gia vị ướp một số món ăn. Món mắm tôm nướng rưới mỡ hay canh rau lang mắm tôm thì giờ không ai làm nữa.

Họa sĩ Đỗ Đức
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đổi thay ở Cây Da Sà - một thời khét tiếng tội phạm, ma túy

Khu vực Cây Da Sà ngày nay là phố xá đông đúc, nhộn nhịp.
(PLVN) - “Nhứt Da Sà, nhì Tôn Đản, thứ ba Mả Lạng” là câu nói về những khu vực khét tiếng giang hồ Sài Gòn. Da Sà ở đây là khu vực ngay ngã tư đường Bà Hom - An Dương Vương (phường Bình Trị Đông, quận Bình Tân, TP Hồ Chí Minh) từng là điểm nóng về tội phạm, ma túy...

Một ngày trong quân ngũ

Một ngày trong quân ngũ
(PLVN) - Thời gian được học tập, rèn luyện trong môi trường quân ngũ, hành trang có được của các chiến sĩ là sự tự tin, bản lĩnh, lối sống có nền nếp, quy củ để trau dồi những phẩm chất của người lính “Cụ Hồ”...

Trở thành diễn giả sau khi bị lừa bán sang Trung Quốc

Từ một nạn nhân, chị Lữ Thị Tím trở thành diễn giả vì cộng đồng phòng chống nạn mua bán người.
(PLVN) - Chị Lữ Thị Tím chính là nạn nhân của tội phạm mua bán người. Sau khi bị lừa bán sang Trung Quốc, chị đã bỏ trốn và may mắn trở về Việt Nam nhưng đôi chân thì không còn lành lặn. Dù đôi chân bị cắt cụt nhưng cô gái miền sơn cước đã làm nên kỳ tích khi dần tạo dựng cuộc sống mới. Chị cũng trở thành “diễn giả” lên tiếng về nạn mua bán người.

Kình ngư Lê Nguyễn Paul: Tự hào khi là người Việt Nam tranh tài ở SEA Games

Kình ngư Việt kiều giành 10 HCV cho đoàn An Giang và phá 5 kỷ lục quốc gia.
(PLVN) - Dù sinh ra và lớn lên tại Mỹ nhưng Lê Nguyễn Paul đã luôn nuôi nguyện vọng khoác áo đội tuyển bơi Việt Nam, quê hương của cả bố mẹ anh. Được tham gia đội tuyển quốc gia từ năm 2017, tới nay, Lê Nguyễn Paul đã có 3 lần vinh dự đại diện cho Việt Nam tranh tài tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á (SEA Games).

Nơi có thể chạm tay vào lịch sử bảy nghìn năm

Làng chài cổ Cái Bèo hôm nay.
(PLVN) - Làng chài Cái Bèo hay còn gọi là làng chài Vụng O tọa lạc bên đảo Ngọc, quần đảo Cát Bà, huyện Cát Hải, Hải Phòng. Cái Bèo nằm giữa thung lũng đá vôi, chạy dọc bờ biển khu 2B Bến Bèo. Đây là ngôi làng cổ lâu đời nhất Việt Nam, ước chừng lên tới 7.000 năm, nơi đây cũng là cửa ngõ vào vịnh Lan Hạ.

Bảo tồn nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Lự

Phụ nữ dân tộc Lự vẫn giữ được nghề dệt thổ cẩm truyền thống để tạo ra những bộ trang phục đặc trưng.
(PLVN) - Xưa kia đồng bào Lự trồng bông, dệt vải để đáp ứng nhu cầu của gia đình thì ngày nay, nghề này đã vươn ra khỏi phạm vi nhỏ hẹp này, trở thành sản phẩm hàng hóa, từng bước mở ra hướng thoát nghèo cho bà con.

Cảnh giác với quảng cáo “việc nhẹ, lương cao” trên đất Campuchia

Những nạn nhân bị lừa sang Campuchia may mắn được giải thoát (Ảnh: vtv.vn)
(PLVN) - Các tổ chức, người môi giới móc nối cho người lao động sang Campuchia dưới hình thức đi xuất khẩu để lừa các nạn nhân vào làm tại các tổ chức chuyên phục vụ cho các sòng bạc, hoặc lôi kéo khách hàng tham gia các trò chơi đánh bạc. Trước đó, những lời hứa hẹn về một công việc nhàn hạ, lương cao đã khiến nhiều người mắc bẫy...

Phường Nam Sơn (TP Bắc Ninh): Nhiều ý kiến trái chiều sau các cuộc bầu cử Trưởng khu phố

Phường Nam Sơn (TP Bắc Ninh): Nhiều ý kiến trái chiều sau các cuộc bầu cử Trưởng khu phố
(PLVN) -  Sau khi các cuộc bầu cử Trưởng khu các khu phố thuộc phường Nam Sơn kết thúc, nhiều ý kiến không đồng thuận với kết quả bầu cử, cũng như quy trình ấn định danh sách chính thức ứng cử viên. Tuy nhiên, đơn vị tổ chức bầu cử lại cho rằng họ đã làm đúng theo quy định của tỉnh Bắc Ninh.