Xốc lại việc trùng tu di sản: Liệu Chứng chỉ hành nghề đã đủ?

(PLO) - Những di tích cổ quý giá đang bị “biến dạng” và mất đi từng ngày trước sự xót xa của hàng triệu người dân Việt. Không ít di tích cổ bị trùng tu tôn tạo dưới bàn tay của những cá nhân, công ty ít am hiểu về di sản. Trước việc “bức tử” di tích này, vừa qua, Nghị định 61/2016/NĐ-CP quy định điều kiện kinh doanh giám định cổ vật và hành nghề bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh vừa được Chính phủ ban hành. Tuy nhiên, vẫn còn đó những băn khoăn…
Xốc lại việc trùng tu di sản: Liệu Chứng chỉ hành nghề đã đủ? Di tích cổ cần được giữ gìn, tu bổ đúng cách.

Đau đớn trước các “thảm họa” trùng tu

Dư luận bàng hoàng, xót xa, phẫn nộ trước hàng loạt di tích hàng trăm năm bị “xẻ thịt”. Chùa Trăm Gian (Chương Mỹ, Hà Nội) ngót ngàn năm tuổi bị tàn phá khi nhà chùa tự ý dỡ nhà tổ và gác khánh để xây mới khi chưa được phép của các cơ quan chức năng. Đình cổ Quang Húc (xã Đông Quang, Ba Vì, Hà Nội), đơn vị thi công tu bổ di tích đã khiến các mảng chạm cổ kính bỗng biến mất, thay vào đó là những mảng chạm lạ lẫm. Chùa Sổ (Thanh Oai, Hà Nội) những mái ngói cổ bị đơn vị thi công vứt bỏ ngổn ngang khiến chúng vỡ nát, tự bổ sung các hạng mục mới. Đình Yên Phụ (Hà Nội) hạ giải toàn bộ cột gỗ thay bằng cột bê tông. Thành nhà Mạc (Tuyên Quang) sau khi trùng tu giống hệt “cái lò gạch” tức mắt. Chùa Nga Mi (Hoàng Mai, Hà Nội) đã bị xoá bỏ toàn bộ cái cũ, xây mới nhiều thành phần chịu ảnh hưởng từ tạo hình nước láng giềng. Đình Tiên Canh (Vĩnh Phúc, Hà Nội) đã trở nên tan hoang sau khi trùng tu… 

Bảo tồn di sản, trùng tu, tôn tạo di tích đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao, người làm nghề phải lĩnh hội và vận dụng nhuần nhuyễn tri thức từ ba lĩnh vực khoa học và thực tiễn: Lịch sử - khảo cổ học, văn hóa - mỹ thuật, kiến trúc - kỹ thuật xây dựng. Nhưng trên thực tế, có không ít di tích cổ bị “phá” dưới bàn tay của những cá nhân, công ty ít am hiểu về di sản. GS Trần Lâm Biền - nhà nghiên cứu văn hoá truyền thống thẳng thắn, những người thi công coi tu bổ di tích như sửa nhà cửa chứ không phải tu bổ di sản văn hóa. Họ chỉ lo phần vỏ vật chất bên ngoài, không chú tâm vào tôn giáo, tín ngưỡng, văn hóa, lịch sử của công trình. Điều này dẫn tới “thảm họa” trùng tu. 

Trước việc “bức tử” di tích này vừa qua, Nghị định 61/2016/NĐ-CP quy định điều kiện kinh doanh giám định cổ vật và hành nghề bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh vừa được Chính phủ ban hành. Trong đó, về điều kiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hành nghề tu bổ di tích, Nghị định nêu rõ, tổ chức phải đáp ứng điều kiện: được thành lập theo quy định của pháp luật; có đủ điều kiện hành nghề thiết kế quy hoạch xây dựng theo quy định pháp luật về xây dựng; có ít nhất 2 người được cấp Chứng chỉ hành nghề lập quy hoạch tu bổ di tích… 

Chứng chỉ hành nghề là cần chứ chưa đủ ?

Sự ra đời của Nghị định mang đến nhiều hy vọng rằng từ nay các tinh hoa văn hóa cổ không còn bị bị “xẻ thịt”, bị “xử tử” bởi bàn tay của những kẻ “khoác áo” tôn tạo, trùng tu di tích nữa. Nhưng bên cạnh đó, vẫn còn sự băn khoăn. Đó là Chứng chỉ trùng tu di tích. Bởi hiện nay, để có Chứng chỉ này người làm nghề chỉ học những lớp học ngắn hạn. Vậy lấy gì để đảm bảo chất lượng của nguồn nhân lực, để sẽ không có những di tích tiếp tục được “làm mới” ?

Thực tế ở nước ta hiện nay, chưa có trường đại học nào đào tạo nguồn nhân lực trùng tu di tích, chỉ một số trường đại học đào tạo kiến trúc sư, kỹ sư, có môn học và chuyên đề này. Còn đào tạo trùng tu di tích là đào tạo bổ sung, tức là, những người sau khi đã tốt nghiệp ở các trường đại học về kiến trúc, xây dựng, đã có kiến thức cơ bản về kiến trúc và xây dựng được đào tạo bổ sung thêm kiến thức về tu bổ. 

Cách đây bốn năm, Bộ VHTT&DL ban hành Thông tư 18 quy định các tổ chức và cá nhân tham gia công tác bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích phải có chứng nhận, chứng chỉ hành nghề. Chứng chỉ hành nghề được Cục Di sản văn hóa - Bộ VHTT&DL cấp dựa theo nhiều điều kiện, trong đó yêu cầu phải có kinh nghiệm thực tiễn (đã tham gia thực hiện ít nhất ba công trình), bên cạnh đó phải có giấy chứng nhận đã tham gia lớp học bồi dưỡng về tu bổ di tích. 

Từ năm 2010 đến nay, Viện Bảo tồn di tích - Bộ VH-TT&DL đã chủ động tổ chức được 16 khóa học đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ tu bổ di tích cho hơn 800 học viên. Mỗi khóa bồi dưỡng là rất cần thiết, tuy nhiên, một khóa đào tạo ngắn ngày (khoảng 4 tuần), thực tế chỉ có thể đủ bù lấp những kiến thức thiếu hụt cơ bản nhất mà chưa thể cung cấp hết những kiến thức và kỹ năng cần thiết về tu bổ di tích. 

Ông Lê Thành Vinh - Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích cho biết: “Những người làm công tác trùng tu di tích cần phải được đào tạo một cách bài bản, thay cho những khóa học ngắn hạn như hiện nay chỉ mang tính chất bồi dưỡng nghiệp vụ cho những người đang hoạt động trong lĩnh vực này. Trùng tu di tích là một chuyên ngành khoa học liên quan đến nhiều lĩnh vực như lịch sử, văn hóa, kiến trúc, nghệ thuật... không thể học trong thời gian ngắn mà làm tốt ngay được”. 

Theo ông Vinh, việc yêu cầu phải có chứng chỉ và chứng nhận hành nghề sẽ loại trừ được những người chưa có kiến thức, năng lực tham gia vào công tác tu bổ di tích. Tuy nhiên, chứng chỉ hành nghề là cần chứ chưa đủ cho việc trùng tu di tích. Chứng chỉ hành nghề đơn giản chỉ có ý nghĩa xác nhận những người được phép tham gia hoạt động trùng tu chứ chưa thể đảm bảo việc người được cấp chứng chỉ có đủ trình độ để không làm biến dạng, mất mát giá trị của di tích.

Một trong những điểm khác của Nghị định 61 so với Thông tư 18 năm 2012 là trước đây khi việc cấp chứng nhận, chứng chỉ hành nghề trên toàn quốc do Bộ VH-TT&DL tiến hành theo đề nghị của các bộ, ngành để rút kinh nghiệm cho những vấn đề còn vướng mắc. Khi chuyển Thông tư 18 lên thành Nghị định 61, toàn bộ việc cấp chứng chỉ, giấy chứng nhận hành nghề được chuyển giao về cho các địa phương, cụ thể là các Sở Văn hóa chịu trách nhiệm.
Thùy Dương – Hoa Nguyễn
Cùng chuyên mục
“Không bao che” việc thu phí cấp thẻ căn cước công dân sai quy định

“Không bao che” việc thu phí cấp thẻ căn cước công dân sai quy định

(PLVN) - Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an về cấp căn cước công dân gắn chíp điện tử, Công an Hải Phòng đã triển khai kế hoạch mở đợt cao điểm, tập trung tối đa lực lượng, phương tiện phấn đấu đến trước 1/5/2021 cấp gần 1,7 triệu thẻ căn cước công dân gắn chíp điện tử cho người từ đủ 14 tuổi trở lên. PLVN đã có cuộc phỏng vấn Thiếu tướng Vũ Thanh Chương, Giám đốc Công an  TP Hải Phòng.

Đọc thêm

Kiểm tra, giải quyết vụ khiếu nại về đất đai kéo dài hàng chục năm

Kiểm tra, giải quyết vụ khiếu nại về đất đai kéo dài hàng chục năm
(PLVN) - Ngày 6/4/2020, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản yêu cầu UBND tỉnh Cà Mau kiểm tra, rà soát, giải quyết theo quy định pháp luật xung quanh 22 đơn của công dân; trong đó có trường hợp khiếu nại về đất đai kéo dài hàng chục năm của ông Phan Lý Quới (ngụ số 140B, Trương Phùng Xuân, TP Cà Mau, tỉnh Cà Mau).

Lập dự án nghĩa trang sát… khu dân cư

Lập dự án nghĩa trang sát… khu dân cư
(PLVN) - Nhiều năm qua, hơn 400 hộ dân xã Lang Quán đã gửi đơn cho rằng việc UBND tỉnh Tuyên Quang phê duyệt chủ trương đầu tư dự án thương mại là Nghĩa trang Thiên Đường sát nhà dân, nhưng không lấy ý kiến nhân dân, vi phạm quy định về khoảng cách, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường và nhiều hệ lụy về sau...

Việt Nam có thêm 4 ca mắc COVID-19

Việt Nam có thêm 4 ca mắc COVID-19
(PLVN) - Bộ Y tế cho biết có thêm 4 ca mắc COVID-19 đều là người nhập cảnh, ghi nhận tại Khánh Hoà và Kiên Giang, nâng tổng số ca mắc của Việt Nam lên 2.737.

Thí điểm mua bán trực tiếp nguồn điện năng lượng tái tạo: Không còn hiện tượng “đồng giá điện”

Thí điểm mua bán trực tiếp nguồn điện năng lượng tái tạo: Không còn hiện tượng “đồng giá điện”

(PLVN) - Theo Dự thảo Thông tư Quy định thực hiện thí điểm mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện từ năng lượng tái tạo với khách hàng sử dụng điện, bên mua điện và bên bán điện sẽ được trực tiếp đàm phán, thỏa thuận giá cả mua điện mà không phụ thuộc vào cơ chế giá Chính phủ đã quy định. 

Mở rộng tín dụng phải đi đôi với chất lượng tín dụng

Mở rộng tín dụng phải đi đôi với chất lượng tín dụng
(PLVN) - Quý I/2021, tín dụng nền kinh tế đã tăng 2,93% so với cuối năm 2020, tăng gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ năm 2020. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng lưu ý, các ngân hàng phải đảm bảo mở rộng tín dụng đi đôi với chất lượng tín dụng, tăng tưởng tín dụng vào lĩnh vực theo đúng chủ trương của Ngân hàng Nhà nước, Chính phủ…

“Hộ chiếu vaccine”: Cần thiết nhưng phải thận trọng, có kiểm soát

“Hộ chiếu vaccine”: Cần thiết nhưng phải thận trọng, có kiểm soát
(PLVN) - Để giúp bạn đọc hiểu thêm về hộ chiếu vaccine, cũng như những đề xuất liên quan đến vấn đề này của Bộ Y tế, phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trần Đắc Phu, Cố vấn cao cấp Trung tâm đáp ứng khẩn cấp Sự kiện Y tế công cộng Việt Nam.

Nỗi buồn của “Nàng Kiều”

Nỗi buồn của “Nàng Kiều”
(PLVN) - Chỉ trong một thời gian ngắn đầu năm 2021, điện ảnh Việt lần lượt chứng kiến 2 bộ phim chuyển thể từ tác phẩm “Truyện Kiều” ra mắt. Nhưng mỗi phim mỗi vẻ, đều đem lại… tiếng thở dài chán nản cho khán giả.
Mưu sinh mua dịch, nghệ sĩ đổ xô bán hàng online

Mưu sinh mua dịch, nghệ sĩ đổ xô bán hàng online

(PLVN) - Chuyện nghệ sĩ bán hàng online trong mùa dịch không còn xa lạ với khán giả. Diễn viên Lan Phương bán bánh bột lọc, nghệ sĩ Thuận Nguyễn bán lạp xưởng, Lê Giang bán nước ép trái cây, Lý Quý Khánh bán bánh tráng trộn...

“Không bao che” việc thu phí cấp thẻ căn cước công dân sai quy định

“Không bao che” việc thu phí cấp thẻ căn cước công dân sai quy định
(PLVN) - Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an về cấp căn cước công dân gắn chíp điện tử, Công an Hải Phòng đã triển khai kế hoạch mở đợt cao điểm, tập trung tối đa lực lượng, phương tiện phấn đấu đến trước 1/5/2021 cấp gần 1,7 triệu thẻ căn cước công dân gắn chíp điện tử cho người từ đủ 14 tuổi trở lên. PLVN đã có cuộc phỏng vấn Thiếu tướng Vũ Thanh Chương, Giám đốc Công an  TP Hải Phòng.

Thương hiệu Bạch Mai

Thương hiệu Bạch Mai
(PLVN) - Hà Nội có nhiều địa danh gắn với hai chữ Bạch Mai như phố Bạch Mai, phường Bạch Mai… Nhưng nhắc đến hai chữ “Bạch Mai”, có lẽ 99,9% người được hỏi đều trả lời đó là Bệnh viện Bạch Mai.
Đừng ứng xử “ngẫu hứng” với cây xanh đô thị

Đừng ứng xử “ngẫu hứng” với cây xanh đô thị

(PLVN) - “Cây xanh không phải tự dưng mọc lên, đấy là tiền của, cho dù là từ cây giống đến duy trì, trồng trọt. Việc trồng và chặt vừa rồi thể hiện tính nghiệp dư trước ứng xử ngẫu hứng với cây xanh đô thị”, kiến trúc sư Trần Huy Ánh - Ủy viên Thường trực Hội Kiến trúc sư Hà Nội nói về việc dự án trồng cây phong thử nghiệm ở Hà Nội thất bại sau 3 năm triển khai.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376