Vì sao 'cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

(PLVN) - Trong một năm có rất nhiều dịp cúng lễ quan trọng nhưng các cụ có câu "Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”. Đây là ngày rằm được mọi người rất chú trọng và cúng lễ chu đáo nhất.


Vì sao 'cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

Ý nghĩa của ngày rằm tháng Giêng

Theo phong tục cổ, Rằm tháng Giêng được gọi là tết Thượng nguyên, nằm trong hệ thống "Thượng – Trung – Hạ nguyên". Tết Thượng nguyên là Rằm tháng Giêng, tết Trung nguyên là rằm tháng 7 và tết Hạ nguyên là rằm tháng 10.

Rằm tháng Giêng là ngày hướng thiên cầu phúc - ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những linh hồn, linh anh may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này. Vì thế, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm; mọi người lên chùa thắp nén nhang, cầu xin một sự may mắn.

Rằm tháng Giêng cũng là Tết Nguyên Tiêu. Theo tích xưa, có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các Trạng Nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu Triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc. Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe. Từ đó, mọi người coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày Tết Nguyên Tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng. 

Tết Nguyên Tiêu chính là ngày rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, ngày này người Việt cúng lễ tổ tiên trong gia đình.

Mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng

Theo phong tục xưa, nếu làm đầy đủ thì phải có 5 mâm cúng ở 5 vị trí khác nhau. Một mâm cơm đặt trong nhà, 4 mâm còn lại đặt ở ngoài trời.

Mâm cơm đầu tiên đặt ở ban thờ gia tiên trong nhà, mâm cơm thứ 2 đặt ở hướng Tây hoặc ban thờ Phật, mâm cơm thứ 3 quay về hướng Đông để thờ các vị vua và các vị Trạng để tưởng nhớ câu chuyện của các vị vua và trạng thời xưa, mâm cơm thứ 4 đặt ở hướng Nam để thờ các vị thần tiên (Long thần thổ địa thổ công táo quân…), mâm cơm thứ 5 thờ trời đất đặt ở hướng Bắc hoặc đặt ở giữa.

Tuy nhiên, việc làm mâm cúng không cần thiết phải cầu kỳ, mâm cao cỗ đầy. Bên cạnh nhang, đèn, mâm cúng gia tiên có thể cúng bằng bất cứ thứ gì mà gia đình có. Lễ Phật là cúng chay, gia đình không có điều kiện thì chỉ cần một chén nước, đĩa hoa quả nho nhỏ và bánh trôi.

Về cơ bản, mâm cỗ cúng tại gia đình thường gồm những món lễ mặn sau: Bánh chưng là món bánh đặc trưng của ngày Tết của người Việt, tượng trưng cho vạn sự vuông tròn, thuận lợi. Xôi gấc màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn. Gà lễ là lễ vật mang tính cổ truyền của người Việt. Hoa quả: ngũ quả mang ý nghĩa tốt lành, tùy theo quan niệm của từng vùng miền. Chân giò hoặc giò chả, dưa muối, cơm trắng, nước chấm.

Ngày nay, mọi người có thể thay đổi hoặc thêm 1 số món ăn cho mâm cỗ cúng: nem rán, ram tôm, ba chỉ chiên vàng, bò xào rau củ,...

Phạm Thị Hường
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Hội thảo khoa học “Nghệ An – 990 năm hình thành và phát triển”

Hội thảo khoa học “Nghệ An – 990 năm hình thành và phát triển”

(PLVN) - Sáng 30/11, tỉnh Nghệ An phối hợp với Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Nghệ An – 990 năm hình thành và phát triển”. Hội thảo nằm trong chuỗi các hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 990 năm Danh xưng Nghệ An (1030-2020).

Đọc thêm

Hội thảo khoa học “Nghệ An – 990 năm hình thành và phát triển”

Hội thảo khoa học “Nghệ An – 990 năm hình thành và phát triển”
(PLVN) - Sáng 30/11, tỉnh Nghệ An phối hợp với Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học “Nghệ An – 990 năm hình thành và phát triển”. Hội thảo nằm trong chuỗi các hoạt động thiết thực chào mừng kỷ niệm 990 năm Danh xưng Nghệ An (1030-2020).

1.500 vận động viên tham gia giải Vô địch Khiêu vũ thể thao quốc gia và Cúp Khiêu vũ thể thao toàn quốc năm 2020

1.500 vận động viên tham gia giải Vô địch Khiêu vũ thể thao quốc gia và Cúp Khiêu vũ thể thao toàn quốc năm 2020
(PLVN) - Chiều nay (30/11), tại TP Đà Lạt, giải Vô địch Khiêu vũ thể thao quốc gia và Cúp Khiêu vũ thể thao toàn quốc năm 2020 do Liên đoàn Thể dục Việt Nam thuộc Tổng cục Thể dục Thể thao Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch Lâm Đồng tổ chức đã kết thúc sau 2 ngày thi đấu.

Vận dụng triệt để những giá trị sâu sắc về Nhà nước và pháp luật kết tinh trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Vận dụng triệt để những giá trị sâu sắc về Nhà nước và pháp luật kết tinh trong tư tưởng Hồ Chí Minh
(PLVN) - Sáng 30/11, Bộ Tư pháp đã phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật – Giá trị và thực tiễn vận dụng ở Việt Nam”. Đồng chí Trương Hòa Bình, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ chủ trì Hội thảo.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬