TP HCM có 38 tên đường không chính xác: Chuyện của nhóm chuyên gia “trả lại tên cho em”

(PLVN) - Sở VH&TT TP HCM vừa có báo cáo về 38 tuyến đường được đặt tên không chính xác tại thành phố. Việc xác định tên dựa trên kết quả nghiên cứu của Đề án “Công tác đặt, đổi tên đường, công trình công cộng tại TP HCM - Khảo sát thực trạng đến năm 2020”.
TP HCM có 38 tên đường không chính xác: Chuyện của nhóm chuyên gia “trả lại tên cho em” Tuyến đường mang tên gọi Trần Khắc Chân (tên đúng là Trần Khát Chân) từ năm 1955 đến nay.

Bốn nhóm nguyên nhân

Theo đó, Sở VH&TT chia 38 tuyến đường đặt tên không chính xác làm bốn nhóm. 

Nhóm thứ nhất gồm 5 đường có nhân vật trên bảng tên đường sai so với quyết định của UBND TP gồm đường Bùi Hữu Diên (tên theo quyết định) - Bùi Hữu Diện (bảng tên đường hiện tại), Đỗ Cơ Quang - Đỗ Quang Cơ, Nguyễn Trọng Trì - Nguyễn Trọng Trí. Đối với nhóm này, Sở đề xuất UBND TP chỉ đạo Sở GTVT điều chỉnh lại bảng tên cho đúng với tên nhân vật lịch sử trong các quyết định.

Nhóm thứ hai gồm 6 tên đường sai họ tên nhân vật lịch sử do quyết định của UBND TP. Những tuyến đường sai gồm: Dương Tự Quán (tên theo quyết định) - Dương Tụ Quán (tên đúng), Hoàng Xuân Hoành - Hoàng Xuân Hành, Lê Đình Quản - Nguyễn Đình Quản, Phạm Thị Hối - Phan Thị Hối, Phan Khiêm Ích - Phạm Khiêm Ích, Raymondienne - Raymonde Dien. Đối với nhóm này, Sở đề nghị UBND TP xem xét điều chỉnh tên đường cho đúng với họ, tên nhân vật lịch sử.

Nhóm thứ ba gồm 8 tuyến đường được đặt tên không chính xác với họ, tên nhân vật lịch sử như đường Kha Vạn Cân (tên trên bảng) - Kha Vạng Cân (tên đúng), Nguyễn Văn Tráng - Phạm Văn Tráng, Lương Nhữ Học - Lương Như Hộc, Nghĩa Thục - Đông Kinh Nghĩa Thục… Với nhóm này, Sở đề xuất phương án thông qua HĐND TP thực hiện việc đổi tên theo đúng tên nhân vật lịch sử. 

Nhóm cuối cùng gồm 19 tuyến đường được đặt tên theo phương ngữ và lệ kỵ húy, hoặc đặt theo tên khác của nhân vật lịch sử như Trần Khắc Chân (bảng tên hiện tại ) - Trần Khát Chân (tên khác của nhân vật), Lê Thánh Tôn - Lê Thánh Tông, Hà Tôn Quyền - Hà Tông Quyền, Ký Hòa - Chí Hòa, Ngô Thời Nhiệm - Ngô Thì Nhậm… Đối với 19 tuyến này, Sở đề xuất giữ nguyên để tránh xáo trộn, thay đổi tên đường, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân.

Rà soát 1389 tên đường khắp thành phố

Là chủ nhiệm đề tài phát hiện ra 38 tuyến đường tại TP HCM đặt tên không chính xác, trả lời báo chí, PGS TS Tôn Nữ Quỳnh Trân cho biết đề tài đã nghiệm thu 4 năm, đến giờ mới công bố.

Đề án “Công tác đặt, đổi tên đường, công trình công cộng tại TP HCM - Khảo sát thực trạng đến năm 2020” do Sở VH&TT đặt hàng Trung tâm Nghiên cứu Đô thị & Phát triển thực hiện. Công trình khoa học này được hoàn thành và nghiệm thu từ 2016.

Bà Trân cho biết nguyên nhân tên đường sai xuất phát từ việc TP quá rộng lớn (hơn 2.000 km2) và việc đặt tên được tiến hành qua nhiều thời kỳ khác nhau, theo những tiêu chí riêng. 

Trong 3 năm, từ 2013 đến 2016, nhóm đã rà soát 1.389 tên đường khắp TP, tham chiếu với từ điển nhân vật, từ điển bách khoa và nhiều chứng cứ lịch sử. “Mình biết là không đúng nhưng phải đưa ra chứng cứ, bằng chứng có tính xác thực mới được”, bà Trân cho hay.

Với những tên đường gây tranh cãi, nhóm phải mở các buổi hội thảo học thuật, họp nhóm chuyên gia và tranh luận để xác định đúng - sai. 

Ví dụ trường hợp đường Kha Vạng Cân, nhóm phải tìm được giấy tờ tùy thân có hình và tên của nhân vật lịch sử này để chứng minh Kha Vạn Cân là tên sai. Tên tiếng Hán, tiếng Pháp thì phải tra từ điển và hỏi chuyên gia Hán ngữ, Pháp ngữ. 

Hay với tên đường Raymondienne, người phụ nữ đã nằm vắt ngang thân qua đường sắt chặn tàu hỏa tại Pháp không cho chở vũ khí sang xâm lược Việt Nam, nhóm phải liên hệ trực tiếp với người thân người phụ nữ này bên Pháp để xin hình ảnh chứng minh tên đúng của bà là Raymonde Dien.

Cũng trong đề án này, bà Trân đề xuất có thể sử dụng gần 2.000 hải đảo của Việt Nam hay tên của 900 Bà mẹ Việt Nam anh hùng để đặt tên đường. Ngoài ra, thành phố có thể dùng cả các mỹ từ như: Hạnh phúc, Độc lập, Tự do… để quỹ tên đường phong phú hơn.

Trong 38 tuyến đường được xác định đặt tên không chính xác, Sở VH&TT chỉ đề xuất chỉnh sửa tên 19 tuyến đường. Nửa còn lại được giữ nguyên nhằm tránh xáo trộn, thay đổi tên đường, ảnh hưởng đến người dân. Đây là nhóm 19 tuyến đường được đặt tên theo phương ngữ, lệ húy hoặc tên khác của nhân vật lịch sử. 

Quyết định này một phần dựa trên góp ý của Hội Khoa học Lịch sử TP, đặc biệt là nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Thuần, về đề án trên. 

Theo đó, việc điều chỉnh một số tên đường là không cần thiết, gồm Hà Tôn Quyền (tên hiện tại) - Hà Tông Quyền (tên đề xuất đổi); Trần Nhân Tôn (tên hiện tại) - Trần Nhân Tông (tên đề xuất đổi); Tôn Đản (tên hiện tại) - Tông Đản (tên đề xuất đổi); Lê Thánh Tôn (tên hiện tại) - Lê Thánh Tông (tên đề xuất đổi).

Trả lời báo chí, nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Thuần cho rằng đây là những cái tên được đọc theo lệ kỵ húy của Nhà Nguyễn. Một số từ bị đọc trại đi do kiêng kị trong xã hội giai đoạn trước, ví dụ như chữ “vũ” đổi thành “võ” do Chúa Nguyễn Phúc Khoát là “Vũ Vương”.

Ông Thuần cho rằng việc đổi tên đường như trên là không cần thiết bởi sự khác biệt giữa hai cái tên không làm sai nghĩa gốc của từ. Đồng thời, cách đọc này được xem là đặc trưng văn hóa của vùng đất Sài Gòn - Gia Định nói riêng, Nam Bộ nói chung, nơi gắn liền với công lao của triều Nguyễn. 

Ngoài ra, việc điều chỉnh tên đường sẽ gây ra những nhiêu khê hành chính bởi thành phố sẽ phải thay đổi nhiều tên đường, địa danh hành chính, ví dụ như phải thay đổi các từ Tông - Tôn; Thì - Thời; Nhậm - Nhiệm; Vũ - Võ; Châu - Chu; Chính - Chánh; Phúc - Phước; Cảnh - Kiểng…

Với đề xuất đổi tên Lê Đại Hành thành Lê Hoàn, Hội Khoa học Lịch sử cũng nhận định không cần thiết vì 2 cái tên đều không sai sử sách. 

Còn với đề xuất đổi tên đường Nguyễn Siêu thành đường Nguyễn Văn Siêu, ông Thuần cho rằng đây là 2 nhân vật lịch sử khác nhau. Cụ thể, Nguyễn Văn Siêu là nhà thơ, nhà văn hóa thế kỷ XIX; còn Nguyễn Siêu là một sứ quân nổi dậy trong thời loạn 12 sứ quân ở thế kỷ X.

Hoàng Ngọc
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đại hội đồng LHQ Khóa 75 thông qua Nghị quyết về hợp tác ASEAN-LHQ

Đại hội đồng LHQ Khóa 75 thông qua Nghị quyết về hợp tác ASEAN-LHQ
(PLVN) - Theo tin từ Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, ngày 23/11, Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) Khóa 75 đã thảo luận và thông qua bằng đồng thuận Nghị quyết về hợp tác ASEAN-LHQ, với 110 nước đồng bảo trợ, đạt kỷ lục về số nước đồng bảo trợ kể từ khi nghị quyết về hợp tác ASEAN-LHQ được đưa ra lần đầu tiên tại Đại hội đồng LHQ năm 2002. 

Con riêng của bố có được chia tài sản không?

Con riêng của bố có được chia tài sản không?
(PLVN) - Trường hợp đã phân chia di sản mà xuất hiện người thừa kế mới thì không thực hiện việc phân chia lại di sản bằng hiện vật, nhưng những người thừa kế đã nhận di sản phải thanh toán cho người thừa kế mới một khoản tiền tương ứng với phần di sản của người đó tại thời điểm chia thừa kế theo tỷ lệ tương ứng với phần di sản đã nhận, trừ trường hợp có thoả thuận khác.

Huy động vốn quốc tế cho các dự án điện độc lập: Tìm hiểu “chợ” để không bị “hớ”

Huy động vốn quốc tế cho các dự án điện độc lập: Tìm hiểu “chợ” để không bị “hớ”
(PLVN) - Ông Đặng Huy Đông, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển (PDI), trong phát biểu đề dẫn tại Hội thảo “Huy động vốn quốc tế cho các dự án điện độc lập”, đã ví von như vậy. Với tổng mức đầu tư gần 13-15 tỷ USD/năm, quy mô thị trường Việt Nam được đánh giá đủ sức hấp dẫn để có thể huy động đươc nguồn vốn rẻ trên thị trường quốc tế phát triển điện năng...
Quyết tâm đưa hạ tầng lưới điện tại Nghệ An lên tầm cao mới

Quyết tâm đưa hạ tầng lưới điện tại Nghệ An lên tầm cao mới

(PLVN) - Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) sẽ nỗ lực phát triển hạ tầng lưới điện tại Nghệ An lên tầm cao mới, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn, giúp cho tỉnh Nghệ An sớm đạt được những mục tiêu chiến lược theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 26. Đó là cam kết được Bà Đỗ Nguyệt Ánh, Tổng Giám đốc EVNNPC tại buổi làm việc với UBND tỉnh Nghệ An về tình hình cung cấp điện và triển khai các dự án ĐTXD trên địa bàn.

VIB ra mắt tài khoản ngân hàng số toàn diện

VIB ra mắt tài khoản ngân hàng số toàn diện
(PLVN) - Ngân hàng Quốc tế (VIB) ra mắt tài khoản ngân hàng số với bộ ba giải pháp thanh toán gồm: tài khoản, ứng dụng ngân hàng di động và thẻ thanh toán toàn cầu chỉ sau vài phút định danh online.

Khi Xẩm kết hợp với Rap, EDM

Khi Xẩm kết hợp với Rap, EDM
(PLVN) - Lần đầu tiên có một tác phẩm âm nhạc có sự kết hợp giữa xẩm của dân tộc truyền thống Việt Nam với Rap và nhạc EDM. Sự kết hợp này tạo nên một bản nhạc dí dỏm, hóm hỉnh đậm chất xẩm dân gian của Việt Nam truyền thống với những rộn ràng của Rap đường phố vốn gắn liền với giới trẻ trong những năm qua và nền nhạc EDM cuồng nhiệt... 
Chiêm ngưỡng những nét đẹp thanh tú bức tượng Tu sĩ Chăm Pa nghìn năm tuổi

Chiêm ngưỡng những nét đẹp thanh tú bức tượng Tu sĩ Chăm Pa nghìn năm tuổi

(PLVN) - Dù đã không còn tồn tại từ lâu, nhưng vương quốc cổ Chăm – Pa đã để lại trên dải đất đồng bằng ven biển miền Trung nước ta nhiều di sản tượng cổ đặc sắc. Trong số đó phải kể đến bức tượng Tu sĩ Chăm – Pa với phiên bản độc nhất vô nhị. Trải qua nhiều biến cố, cuối cùng bức tượng đã trở về nguyên vẹn trong tay những nhà bảo tồn và đại diện cho một thời kỳ văn hóa Chăm – Pa hưng thịnh. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬