TP HCM có 38 tên đường không chính xác: Chuyện của nhóm chuyên gia “trả lại tên cho em”

(PLVN) - Sở VH&TT TP HCM vừa có báo cáo về 38 tuyến đường được đặt tên không chính xác tại thành phố. Việc xác định tên dựa trên kết quả nghiên cứu của Đề án “Công tác đặt, đổi tên đường, công trình công cộng tại TP HCM - Khảo sát thực trạng đến năm 2020”.
TP HCM có 38 tên đường không chính xác: Chuyện của nhóm chuyên gia “trả lại tên cho em” Tuyến đường mang tên gọi Trần Khắc Chân (tên đúng là Trần Khát Chân) từ năm 1955 đến nay.

Bốn nhóm nguyên nhân

Theo đó, Sở VH&TT chia 38 tuyến đường đặt tên không chính xác làm bốn nhóm. 

Nhóm thứ nhất gồm 5 đường có nhân vật trên bảng tên đường sai so với quyết định của UBND TP gồm đường Bùi Hữu Diên (tên theo quyết định) - Bùi Hữu Diện (bảng tên đường hiện tại), Đỗ Cơ Quang - Đỗ Quang Cơ, Nguyễn Trọng Trì - Nguyễn Trọng Trí. Đối với nhóm này, Sở đề xuất UBND TP chỉ đạo Sở GTVT điều chỉnh lại bảng tên cho đúng với tên nhân vật lịch sử trong các quyết định.

Nhóm thứ hai gồm 6 tên đường sai họ tên nhân vật lịch sử do quyết định của UBND TP. Những tuyến đường sai gồm: Dương Tự Quán (tên theo quyết định) - Dương Tụ Quán (tên đúng), Hoàng Xuân Hoành - Hoàng Xuân Hành, Lê Đình Quản - Nguyễn Đình Quản, Phạm Thị Hối - Phan Thị Hối, Phan Khiêm Ích - Phạm Khiêm Ích, Raymondienne - Raymonde Dien. Đối với nhóm này, Sở đề nghị UBND TP xem xét điều chỉnh tên đường cho đúng với họ, tên nhân vật lịch sử.

Nhóm thứ ba gồm 8 tuyến đường được đặt tên không chính xác với họ, tên nhân vật lịch sử như đường Kha Vạn Cân (tên trên bảng) - Kha Vạng Cân (tên đúng), Nguyễn Văn Tráng - Phạm Văn Tráng, Lương Nhữ Học - Lương Như Hộc, Nghĩa Thục - Đông Kinh Nghĩa Thục… Với nhóm này, Sở đề xuất phương án thông qua HĐND TP thực hiện việc đổi tên theo đúng tên nhân vật lịch sử. 

Nhóm cuối cùng gồm 19 tuyến đường được đặt tên theo phương ngữ và lệ kỵ húy, hoặc đặt theo tên khác của nhân vật lịch sử như Trần Khắc Chân (bảng tên hiện tại ) - Trần Khát Chân (tên khác của nhân vật), Lê Thánh Tôn - Lê Thánh Tông, Hà Tôn Quyền - Hà Tông Quyền, Ký Hòa - Chí Hòa, Ngô Thời Nhiệm - Ngô Thì Nhậm… Đối với 19 tuyến này, Sở đề xuất giữ nguyên để tránh xáo trộn, thay đổi tên đường, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân.

Rà soát 1389 tên đường khắp thành phố

Là chủ nhiệm đề tài phát hiện ra 38 tuyến đường tại TP HCM đặt tên không chính xác, trả lời báo chí, PGS TS Tôn Nữ Quỳnh Trân cho biết đề tài đã nghiệm thu 4 năm, đến giờ mới công bố.

Đề án “Công tác đặt, đổi tên đường, công trình công cộng tại TP HCM - Khảo sát thực trạng đến năm 2020” do Sở VH&TT đặt hàng Trung tâm Nghiên cứu Đô thị & Phát triển thực hiện. Công trình khoa học này được hoàn thành và nghiệm thu từ 2016.

Bà Trân cho biết nguyên nhân tên đường sai xuất phát từ việc TP quá rộng lớn (hơn 2.000 km2) và việc đặt tên được tiến hành qua nhiều thời kỳ khác nhau, theo những tiêu chí riêng. 

Trong 3 năm, từ 2013 đến 2016, nhóm đã rà soát 1.389 tên đường khắp TP, tham chiếu với từ điển nhân vật, từ điển bách khoa và nhiều chứng cứ lịch sử. “Mình biết là không đúng nhưng phải đưa ra chứng cứ, bằng chứng có tính xác thực mới được”, bà Trân cho hay.

Với những tên đường gây tranh cãi, nhóm phải mở các buổi hội thảo học thuật, họp nhóm chuyên gia và tranh luận để xác định đúng - sai. 

Ví dụ trường hợp đường Kha Vạng Cân, nhóm phải tìm được giấy tờ tùy thân có hình và tên của nhân vật lịch sử này để chứng minh Kha Vạn Cân là tên sai. Tên tiếng Hán, tiếng Pháp thì phải tra từ điển và hỏi chuyên gia Hán ngữ, Pháp ngữ. 

Hay với tên đường Raymondienne, người phụ nữ đã nằm vắt ngang thân qua đường sắt chặn tàu hỏa tại Pháp không cho chở vũ khí sang xâm lược Việt Nam, nhóm phải liên hệ trực tiếp với người thân người phụ nữ này bên Pháp để xin hình ảnh chứng minh tên đúng của bà là Raymonde Dien.

Cũng trong đề án này, bà Trân đề xuất có thể sử dụng gần 2.000 hải đảo của Việt Nam hay tên của 900 Bà mẹ Việt Nam anh hùng để đặt tên đường. Ngoài ra, thành phố có thể dùng cả các mỹ từ như: Hạnh phúc, Độc lập, Tự do… để quỹ tên đường phong phú hơn.

Trong 38 tuyến đường được xác định đặt tên không chính xác, Sở VH&TT chỉ đề xuất chỉnh sửa tên 19 tuyến đường. Nửa còn lại được giữ nguyên nhằm tránh xáo trộn, thay đổi tên đường, ảnh hưởng đến người dân. Đây là nhóm 19 tuyến đường được đặt tên theo phương ngữ, lệ húy hoặc tên khác của nhân vật lịch sử. 

Quyết định này một phần dựa trên góp ý của Hội Khoa học Lịch sử TP, đặc biệt là nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Thuần, về đề án trên. 

Theo đó, việc điều chỉnh một số tên đường là không cần thiết, gồm Hà Tôn Quyền (tên hiện tại) - Hà Tông Quyền (tên đề xuất đổi); Trần Nhân Tôn (tên hiện tại) - Trần Nhân Tông (tên đề xuất đổi); Tôn Đản (tên hiện tại) - Tông Đản (tên đề xuất đổi); Lê Thánh Tôn (tên hiện tại) - Lê Thánh Tông (tên đề xuất đổi).

Trả lời báo chí, nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Thuần cho rằng đây là những cái tên được đọc theo lệ kỵ húy của Nhà Nguyễn. Một số từ bị đọc trại đi do kiêng kị trong xã hội giai đoạn trước, ví dụ như chữ “vũ” đổi thành “võ” do Chúa Nguyễn Phúc Khoát là “Vũ Vương”.

Ông Thuần cho rằng việc đổi tên đường như trên là không cần thiết bởi sự khác biệt giữa hai cái tên không làm sai nghĩa gốc của từ. Đồng thời, cách đọc này được xem là đặc trưng văn hóa của vùng đất Sài Gòn - Gia Định nói riêng, Nam Bộ nói chung, nơi gắn liền với công lao của triều Nguyễn. 

Ngoài ra, việc điều chỉnh tên đường sẽ gây ra những nhiêu khê hành chính bởi thành phố sẽ phải thay đổi nhiều tên đường, địa danh hành chính, ví dụ như phải thay đổi các từ Tông - Tôn; Thì - Thời; Nhậm - Nhiệm; Vũ - Võ; Châu - Chu; Chính - Chánh; Phúc - Phước; Cảnh - Kiểng…

Với đề xuất đổi tên Lê Đại Hành thành Lê Hoàn, Hội Khoa học Lịch sử cũng nhận định không cần thiết vì 2 cái tên đều không sai sử sách. 

Còn với đề xuất đổi tên đường Nguyễn Siêu thành đường Nguyễn Văn Siêu, ông Thuần cho rằng đây là 2 nhân vật lịch sử khác nhau. Cụ thể, Nguyễn Văn Siêu là nhà thơ, nhà văn hóa thế kỷ XIX; còn Nguyễn Siêu là một sứ quân nổi dậy trong thời loạn 12 sứ quân ở thế kỷ X.

Hoàng Ngọc
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Long Phú Tourist và triển vọng phục hồi du lịch nội địa

Long Phú Tourist và triển vọng phục hồi du lịch nội địa
(PLVN) - Việt Nam với vô vàn những danh lam thắng cảnh từ đồi núi cho tới biển đảo, mỗi nơi lại mang đến một vẻ đẹp khác nhau. Bản đồ du lịch từ Bắc vào Nam của đất nước ta vẫn còn rất đa dạng và phong phú, cùng xách ba lô lên và đi du lịch với Long Phú Tourist ngay nào!
Generali triển khai “Sinh Con, Sinh Cha” và tặng quà cho hơn 600 phụ huynh và các em thiếu nhi tại khu vực ĐBSCL và Tây Nguyên

Generali triển khai “Sinh Con, Sinh Cha” và tặng quà cho hơn 600 phụ huynh và các em thiếu nhi tại khu vực ĐBSCL và Tây Nguyên

(PLVN) - Công ty TNHH Bảo Hiểm Nhân Thọ Generali Việt Nam (“Generali Việt Nam”) và Quỹ Bảo trợ Trẻ em Việt Nam (“Quỹ BTTEVN”) vừa triển khai thành công hai chương trình “Sinh Con, Sinh Cha” tại TP Cần Thơ thuộc khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) và TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, thuộc khu vực Tây Nguyên. 

Ấn tượng tài năng của thí sinh Hoa hậu Việt Nam

Ấn tượng tài năng của thí sinh Hoa hậu Việt Nam
(PLVN) - Vòng Sơ khảo phần thi Người đẹp Tài năng, các thí sinh đã “dẫn” BGK và người xem đi đến khắp mọi miền Tổ quốc qua sự đa dạng của các phần thi tôn vinh bản sắc các dân tộc Việt Nam.

Cuộc đua vô địch vẫn chưa ngã ngũ

Cuộc đua vô địch vẫn chưa ngã ngũ

(PLVN) -Để hòa 0-0 với Viettel, Hà Nội FC phải xuống vị trí thứ 3 sau khi Sài Gòn FC có trận thắng trước Than Quảng Ninh 2-1. Cuộc đua tới chức vô địch vẫn rất hấp dẫn và hứa hẹn sẽ gay cấn tớí vòng đấu cuối cùng.
Lạ kỳ chuyện chúc phúc bằng cách sỉ nhục và lăng mạ cô dâu trong đám cưới

Lạ kỳ chuyện chúc phúc bằng cách sỉ nhục và lăng mạ cô dâu trong đám cưới

(PLVN) - Trong lễ cưới của người Massai, bố của cô dâu chúc phúc cho con gái bằng cách nhổ nước bọt vào đầu và ngực của cô. Khi tới nhà chú rể, cô dâu sẽ nhận được những lời chê bai, xúc phạm và bị ném phân bò vào người như một sự chúc phúc và may mắn. Mọi thứ liên quan đến cuộc đời của một người phụ nữ Maasai đều do bố mẹ sắp đặt.

Mở lòng với phố

Mở lòng với phố
(PLVN) - Hà Nội có những khoảnh khắc mà người ta muốn mở lòng mình ra, muốn ôm trọn một cái gì đó vừa rộn ràng vừa thân thương. Như tay muốn nắm lấy bàn tay.

Phú Thọ: 20 sản phẩm nông sản đạt chuẩn 3 sao, 4 sao

Phú Thọ: 20 sản phẩm nông sản đạt chuẩn 3 sao, 4 sao
(PLVN) - UBND tỉnh Phú Thọ vừa phê duyệt kết quả đánh giá, phân hạng và công nhận sản phẩm OCOP cấp tỉnh năm 2020. Theo đó, công nhận 20 sản phẩm đạt tiêu chuẩn, trong đó có 4 sản phẩm hạng 4 sao và 16 sản phẩm hạng 3 sao.
Lạng Sơn: Sáng tạo, hiệu quả trong học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

Lạng Sơn: Sáng tạo, hiệu quả trong học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

(PLVN) - Trong nhiệm kỳ qua, Đảng bộ Khối Các cơ quan tỉnh đã triển khai nghiêm túc, sâu rộng Chỉ thị 05–CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về việc đẩy mạnh học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, gắn việc thực hiện chỉ thị với Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII. Qua đó góp phần tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cho cán bộ, đảng viên và quần chúng trong toàn đảng bộ.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬