Tòa án phải trở thành biểu tượng công lý

(PLO) - Đó là mong muốn của Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình trong lời phát biểu nhậm chức trước Quốc hội ngày hôm qua (27/7/2016): “ ... xây dựng TAND trở thành biểu tượng của công lý, lẽ phải và niềm tin như mong đợi của nhân dân”.
Tòa án phải trở thành biểu tượng công lý Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình tuyên thệ nhậm chức.

Đặc trưng của tòa án là hoạt động xét xử và điểm đến, mục đích cuối cùng của hoạt động này là đưa ra những phán quyết trong từng vụ án cụ thể. Sức mạnh quyền năng của tòa án thể hiện ở những phán quyết này, do đó phán quyết phải đảm bảo các tiêu chí “thượng tôn pháp luật, nghiêm minh và công bằng” (lời Chánh án Nguyễn Hòa Bình). 

Nhiệm vụ khó khăn nhất của thẩm phán là đưa ra phán quyết và phải chịu trách nhiệm về phán quyết đó. Xét xử chỉ là khâu cuối trong một quá trình tố tụng, lệ thuộc vào hồ sơ, tài liệu, chứng cứ trước đó, vì vậy, thật dễ hiểu là các vụ án oan sai có xuất phát điểm từ khâu điều tra, truy tố, còn phán quyết của tòa án dựa vào “đường đi” có sẵn. 

Ra một phán quyết sai, lỗi của thẩm phán là tin tưởng “án tại hồ sơ”, không coi trọng tranh tụng và lời kêu oan trước tòa của bị cáo, vô hiệu lý lẽ bào chữa của luật sư, đưa ra phán xét chủ quan và dẫn tới phán quyết sai lầm. Ở đây còn có yếu tố tâm lý “giữ an toàn” cho bản thân không dám lật ngược lại vụ án. Nhưng, những lỗi này cũng đủ làm cho tòa án không trở thành biểu tượng của công lý được. 

Một vụ án nhỏ như cướp bánh mỳ mà 2 bị cáo vị thành niên nhận mức án 18 tháng tù và do phản ứng của dư luận mà đích thân Chánh án TANDTC chỉ đạo xem xét lại việc này. Rõ ràng việc xét xử này có vấn đề trong phán quyết, “nặng hoặc nhẹ” đều không phải công minh, dư luận phản ứng tức không “tâm phục, khẩu phục” và đương nhiên, phán quyết này không thấu tình, đạt lý. Dẫu sao, chỉ riêng động thái này của ông Chánh án, dư luận có thể tin được rằng sự công minh và công bằng sẽ được thiết lập.

Mặt khác, tính độc lập của tòa án là khá cao. Vụ án Thượng tá công an ở Giá Rai (Bạc Liêu) dùng súng bắn vào người thanh niên đã bị còng tay và sau đó anh này bị truy tố về tội “Chống người thi hành công vụ”. Tuy nhiên, hai cấp tòa của tỉnh này đều tuyên bị cáo vô tội, đề nghị truy tố đối với Thượng tá công an vì hành vi bắn người. Đủ thấy, pháp luật đã được tòa án thượng tôn cho dù những cơ quan tố tụng trước đó muốn “xí xóa” hành vi bắn người vô lối của sỹ quan công an bằng cách khép người thanh niên kia vào tội, một cách hành xử lạm dụng quyền lực không phải hiếm gặp trong đời sống pháp luật hiện nay.

Những dẫn chứng trên đây thuộc lĩnh vực hình sự, tức là những chứng cứ đã khá rõ ràng và khung hình phạt cũng cụ thể. Khó khăn hơn nhiều khi đưa ra phán quyết ở các phiên tòa hành chính, kinh tế, đặc biệt là dân sự, dưới các áp lực khác nhau, sự chi phối khác nhau thì để đảm bảo “thượng tôn pháp luật, nghiêm minh và công bằng” đòi hỏi tài năng và phẩm chất và cả bản lĩnh rất cao ở mỗi thẩm phán mới có thể đáp ứng được.

Tòa án là biểu tượng của công lý, đó không chỉ là kỳ vọng mà còn là khát khao của xã hội chúng ta!

Nhị Ngọc
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Ngân hàng Thế giới, Quỹ Khí hậu Xanh cấp 86,3 triệu USD cho Việt Nam hỗ trợ thúc đẩy đầu tư vào tiết kiệm năng lượng

Ngân hàng Thế giới, Quỹ Khí hậu Xanh cấp 86,3 triệu USD cho Việt Nam hỗ trợ thúc đẩy đầu tư vào tiết kiệm năng lượng
(PLVN) - Ngân hàng Thế giới, thay mặt cho Quỹ Khí hậu Xanh (GCF), vừa ký hiệp định viện trợ không hoàn lại trị giá 11,3 triệu USD với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để hỗ trợ phát triển thị trường tài chính thương mại cho đầu tư vào tiết kiệm năng lượng trong ngành công nghiệp, bao gồm một khoản bảo lãnh trị giá 75 triệu USD.

3 lý do khiến dự án đô thị cao cấp FLC Premier Parc được giới đầu tư săn đón thời gian gần đây

3 lý do khiến dự án đô thị cao cấp FLC Premier Parc được giới đầu tư săn đón thời gian gần đây
(PLVN) - Thông tin về khu đô thị cao cấp FLC Premier Parc mới ra mắt đang khiến thị trường địa ốc Tây Hà Nội dậy sóng khi dự án sở hữu vị trí đắc địa giữa trung tâm quận Nam Từ Liêm sầm uất, được quy hoạch theo mô hình kiến trúc Pháp cổ điển với hơn 50 tiện ích vui chơi giải trí hiện đại. 

Đâm chết người chỉ vì mâu thuẫn khi tham gia giao thông

Đâm chết người chỉ vì mâu thuẫn khi tham gia giao thông
(PLVN) - Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Châu Đốc, An Giang cho biết, vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra Lệnh tạm giam đối với Võ Lê Phúc Tâm, sinh năm 2001, trú tại phường Châu Phú B, thành phố Châu Đốc, để tiếp tục điều tra về hành vi “Cố ý gây thương tích”.

Xây dựng điểm trường mới tiền tỷ rồi... bỏ hoang

Xây dựng điểm trường mới tiền tỷ rồi... bỏ hoang
(PLVN) - Điểm trường mầm non tại Tổ tự quản Cầu Ròong – Trường mầm non xã Hồng Hóa (huyện Minh Hóa, Quảng Bình) được đầu tư xây mới với tổng mức đầu tư 1,7 tỷ đồng. Sau khi xây dựng xong, điểm trường này được bàn giao và bị bỏ hoang từ cuối năm 2018 đến nay gây lãng phí.
Hải Phòng chuẩn bị chu đáo cho học sinh trở lại trường sau thời gian nghỉ phòng dịch Covid-19

Hải Phòng chuẩn bị chu đáo cho học sinh trở lại trường sau thời gian nghỉ phòng dịch Covid-19

(PLVN) - Khử khuẩn, niêm phong các lớp học đã hoàn thành công tác vệ sinh, chú trọng bữa ăn bán trú để nâng cao sức khỏe cho học sinh trong giai đoạn dịch bệnh diễn biến phức tạp… là những giải pháp mà các đơn vị giáo dục Hải Phòng đã triển khai và sẵn sàng các điều kiện để đón học sinh tới trường vào ngày 8/3.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬