Phát triển đô thị cho vùng đồng bằng sông Cửu Long "cất cánh"

(PLVN) - Với vị trí địa lý đặc biệt và nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển, vấn đề đô thị hóa, công nghiệp hóa và hiện đại hóa được xem là một mắt xích quan trọng trong quá trình xây dựng, phát triển toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Thời cơ chưa được phát huy

Bộ Kế hoạch và đầu tư (KH&ĐT) xác định quan điểm phát triển tập trung của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) bên cạnh việc chú trọng phát triển nông nghiệp là thế mạnh của vùng thì không thể tách rời với đô thị hóa, công nghiệp hóa và hiện đại hóa.

Trong khoảng hai thập kỷ qua chuyển dịch cơ cấu kinh tế toàn vùng đã minh chứng điều này, cụ thể: Tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng các nhóm ngành nông – lâm – ngư nghiệp có xu hướng giảm dần so với các nhóm ngành công nghiệp – xây dựng và dịch vụ. Vì vậy, cần phải tận dụng những ưu thế về thị trường thế giới, đặc biệt là kể từ sau hiệp định EVFTA, Việt Nam có cơ hội tiếp cận thị trường châu Âu, là một thị trường khó tính nhưng cũng đầy hứa hẹn. 

Bên cạnh đó, vùng hạ lưu sông Mê Kông có vị trí gần với cực tăng trưởng TP Hồ Chí Minh và Đông Nam Bộ (TP HCM&ĐNB) vừa là thời cơ vừa là thách thức cho toàn vùng trong quá trình tiếp cận những tiến bộ khoa học, kỹ thuật, mở rộng thị trường, góp phần tạo đà đẩy mạnh quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và hiện đại hóa trên cơ sở gia tăng mật độ các khu đô thị hiện có để phát huy lợi thế tích tụ của vùng.

Qua đó, gia tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực và giảm thiểu chi phí trong sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, những kết nối hạ tầng tốt từ TP HCM đến Cần Thơ thậm chí còn thúc đẩy các nguồn lực, luồng hàng, luồng người, luồng đầu tư bị hút nhanh về phía TP HCM.

TP Cần Thơ được đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng để trở thành thủ phủ của vùng ĐBSCL nhưng đến nay vẫn chưa phát huy tối đa chức năng và nhiệm vụ.

ĐBSCL có phía Tây giáp với vịnh Thái Lan, phía Đông Nam giáp với biển Đông tạo điều kiện thuận lợi xây dựng chiến lược phát triển chuỗi đô thị ven biển nhằm hình thành vùng kinh tế biển, đây được xem là một trong những chiến lược kinh tế trọng yếu của Việt Nam.

Hiện tại, ĐBSCL có 3 khu kinh tế (KKT) : KKT Định An (Trà Vinh), KKT Năm Căn (Cà Mau) và KKT đảo Phú Quốc (Kiên Giang) trong 18 KKT ven biển nằm trong đề án “Quy hoạch phát triển các KKT ven biển của Việt Nam đến năm 2020”. Tuy nhiên, trong thời gian qua việc xây dựng các KKT biển gặp nhiều thách thức như: Phát triển số lượng quá nhanh dẫn đến đầu tư dàn trải kém hiệu quả; “cơn khát” nguồn vốn xây dựng cơ sở hạ tầng… dẫn đến việc xây dựng các chuỗi đô thị ven biển vẫn đang trong tình trạng “đóng băng”.

Liên quan đến vấn đề trên, Viện Quy hoạch Xây dựng miền Nam (SISP) – Bộ Xây dựng cho biết thêm, tuy vùng ĐBSCL đã có mạng lưới đô thị phân bố khá đồng đều với cự ly khoảng 60 km sẽ có một đô thị, nhưng chưa thực sự hình thành rõ việc phân bố vai trò, chức năng phù hợp cho từng đô thị nằm trong hệ thống các đô thị của vùng.

Đơn cử là TP Cần Thơ và các đô thị trung tâm tiểu vùng chưa phát huy được vai trò phát triển kinh tế, xã hội cho toàn vùng; chưa trở thành trung tâm dịch vụ, hậu cần phục vụ cho nhu cầu phát triển sản xuất; các dịch vụ xã hội chưa được cung cấp đầy đủ dẫn đến chất lượng cuộc sống người dân chưa được nâng cao. Điều này dẫn đến tỷ lệ đô thị hóa của vùng (năm 2014 đạt 25%) luôn thấp hơn tỷ lệ trung bình của cả nước (là 33%). Các tỉnh có tỷ lệ đô thị hóa thấp thuộc khu vực Bắc sông Hậu, thấp nhất là Bến Tre (10%), Vĩnh Long (17%), Đồng Tháp, Long An (18%)…

Bứt phá thay đổi diện mạo

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, đô thị nhỏ rất ít có cơ hội để cạnh tranh trên trường quốc tế mà thay vào đó phải là các vùng đô thị có quy mô hàng chục triệu dân. Theo Bộ KH&ĐT toàn bộ vùng ĐBSCL không đủ lực để tạo thành một vùng đô thị có đầy đủ các tố chất cạnh tranh. Do đó, cần nhìn nhận thực tế về việc không thể tách rời vùng với các vùng lân cận. Thực tế cho thấy vùng ĐBSCL không phải là một vùng khép kín, các nguồn lực của vùng hiện nay đang đổ về vùng TP HCM&ĐNB.

Trong thời gian qua, toàn vùng ĐBSCL đang tập trung rất nhiều chính sách từ hạ tầng giao thông đường bộ, đường thủy, hàng không đến giáo dục, y tế, chính trị… phục vụ cho công tác phát triển TP Cần Thơ thành thủ phủ của vùng.

Tuy nhiên, hiện nay TP Cần Thơ chỉ mới đảm nhiệm một phần hữu hiệu các chức năng chứ chưa thực sự đảm nhiệm vai trò đầu tàu về phát triển kinh tế của cả vùng. Đồng thời, Cần Thơ chưa có quy mô phát triển đủ lớn để chống lại sức hút của vùng TP HCM&ĐNB.

Do đó, quan điểm về định hướng phát triển ĐBSCL có nhiều thay đổi, đó là phát triển chuỗi đô thị hiện hữu dọc theo sông Tiền, sông Hậu thành vùng đô thị hóa – công nghiệp hóa tập trung. Chức năng của vùng này là liên kết phát triển chặt chẽ với T PHCM&ĐNB ở phía Đông và kết nối quốc tế với Campuchia về phía Tây. Các đô thị loại 1 có vai trò cấp vùng bao gồm 6 TP tỉnh lỵ: Mỹ Tho (tỉnh Tiền Giang), Long Xuyên (An Giang), Rạch Gía (Kiên Giang), Cà Mau (tỉnh Cà Mau), Bạc Liêu (tỉnh Bạc Liêu), Tân An (tỉnh Long An)…

TP Long Xuyên (tỉnh An Giang) đô thị loại 1 có vai trò trong định hướng phát triển vùng ĐBSCL.

Để đưa ra các định hướng tối ưu vào việc phát triển hệ thống đô thị vùng ĐBSCL cần xem xét trên nhiều yếu tố. Hạ tầng giao thông thủy, bộ cần được gắn kết, bổ sung cho nhau và các hạ tầng mới không thể xây dựng tại những nơi chắc chắn sẽ bị ngập lụt nghiêm trọng, nếu như có cần phải có những biện pháp lâu dài đảm bảo chất lượng công trình. Trên thực tế, việc xây dựng và bảo trì hệ thống đường thủy ít tốn chi phí mà có hiệu quả nhiều lần so với xây dựng cầu đường trong điều kiện nền đất yếu và thiếu ổn định như vùng ĐBSCL.

Bên cạnh đó, công tác ứng phó với biến đổi khí hậu, sạt lở, sụt lún, ngập lụt… đến năm 2050 cũng được triển khai trên 3 hình thái chính của đô thị và nông thôn. Hình thái “Đồng Tháp Mười mở rộng” với định hướng phát triển thành các khu vực kiểm soát ngập và trữ nước ngọt. Hình thái “Nước ngọt phù sa” đối với các đô thị nằm tại các khu vực tương đối cao ráo sẽ được nâng cao chất lượng, gắn với cảnh quan sản xuất lúa gạo, rau và trái cây hết sức đa dạng. Cuối cùng là hình thái “Ven biển” các đô thị và điểm dân cư được phát triển phù hợp với mặt cắt lãnh thổ.

Để phát triển quá trình đô thị hóa cần phát triển vùng ĐBSCL trở thành một hệ thống kinh tế xuất khẩu mạnh mẽ với các sản phẩm chủ lực về nông nghiệp, thủy sản và lâm nghiệp. Trên cơ sở đó, xây dựng một nền nông nghiệp và thủy sản phát triển cao vận hành nhịp nhàng với các trung tâm đô thị là hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện tại.

Các đô thị được đề xuất đóng vai trò trung tâm của tiểu vùng sinh thái nông nghiệp như: TP Rạch Gía (tiểu vùng Tây sông Hậu), TX Hồng Ngự (tiểu vùng Đồng Tháp Mười)… được thúc đẩy bằng các trung tâm chuyên ngành về nghiên cứu và ứng dụng. Góp phần kiến tạo và đổi mới các sản phẩm nông nghiệp và bảo tồn hệ sinh thái đặc trưng của các tiểu vùng sinh thái nông nghiệp.

Như Lan
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Địa phương xác định nguồn gốc xuất xứ đào rừng nhưng không được tạo thêm thủ tục hành chính

Địa phương xác định nguồn gốc xuất xứ đào rừng nhưng không được tạo thêm thủ tục hành chính

(PLVN) -Theo dự thảo văn bản của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) gửi các địa phương, tùy theo điều kiện cụ thể địa phương, trong thời gian trước mắt có thể áp dụng biện pháp xác nhận nguồn gốc, xuất xứ phù hợp, nhưng không tạo thêm thủ tục hành chính, ách tắc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm hợp pháp.

Đọc thêm

Báo động tình trạng tự chế pháo nổ

Báo động tình trạng tự chế pháo nổ
(PLVN) - Mới đây, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội) đưa ra cảnh báo về các trường hợp chấn thương nặng do pháo tự chế phát nổ. Để giảm thiểu nguy cơ tai nạn do pháo, ngoài chế tài đủ tính răn đe, trách nhiệm quản lý của lực lượng chức năng thì ý thức của người dân cũng cần được nâng cao. 

Tiếp tục nâng cao hiệu quả hợp tác Việt Nam - Trung Quốc

Tiếp tục nâng cao hiệu quả hợp tác Việt Nam - Trung Quốc
(PLVN) - Nhân kỷ niệm 71 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Trung Quốc (18/01/1950 - 18/01/2021), bằng hình thức ghi hình, ông Nguyễn Xuân Cường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã thông qua Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam gửi đến nhân dân Trung Quốc bài phát biểu chúc mừng.

Người dân tin tưởng vào thế hệ lãnh đạo mới do Đại hội Đảng XIII lựa chọn

Người dân tin tưởng vào thế hệ lãnh đạo mới do Đại hội Đảng XIII lựa chọn
(PLVN) - Trước thềm Đại hội Đảng XIII, Đảng viên, người dân trên cả nước đều mong mỏi Đảng ta đoàn kết một lòng, thực hiện theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ghi trong di chúc “giữ gìn sự đoàn kết nhất trí trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình” để tiếp tục lãnh đạo đất nước giành những thắng lợi trên con đường phát triển.

Đón xuân thịnh vượng, VPBank tặng hơn 140.000 phần quà cho khách hàng

Đón xuân thịnh vượng, VPBank tặng hơn 140.000 phần quà cho khách hàng
(PLVN) - Với mong muốn gửi đến khách hàng lời chúc năm mới nhiều tài lộc, từ nay đến hết ngày 14/3/2021, VPBank triển khai chương trình“Khai xuân thịnh vượng, đón lộc lì xì” với hơn 140.000 phần quà giá trị dành tặng khách hàng khi tham gia và thỏa mãn các điều kiện đối với từng loại sản phẩm, dịch vụ của ngân hàng. Tổng giá trị chương trình lên tới hơn 3 tỷ đồng.

Địa phương xác định nguồn gốc xuất xứ đào rừng nhưng không được tạo thêm thủ tục hành chính

Địa phương xác định nguồn gốc xuất xứ đào rừng nhưng không được tạo thêm thủ tục hành chính
(PLVN) -Theo dự thảo văn bản của Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) gửi các địa phương, tùy theo điều kiện cụ thể địa phương, trong thời gian trước mắt có thể áp dụng biện pháp xác nhận nguồn gốc, xuất xứ phù hợp, nhưng không tạo thêm thủ tục hành chính, ách tắc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm hợp pháp.

Lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ Đại hội lần thứ XIII của Đảng

Lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ Đại hội lần thứ XIII của Đảng
(PLVN) - Thiếu tướng Tô Ân Xô (Chánh Văn phòng, Người Phát ngôn Bộ Công an, Thường trực Tiểu ban An ninh, trật tự Đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội lần thứ XIII của Đảng) cho biết, lực lượng công an cả nước đã bước vào trạng thái "sẵn sàng mới" để bảo vệ an ninh, an toàn phục vụ Đại hội lần thứ XIII của Đảng -sự kiện chính trị quan trọng nhất của đất nước - sẽ diễn ra từ ngày 25/1.
Triển lãm "Đảng ta thật là vĩ đại" khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

Triển lãm "Đảng ta thật là vĩ đại" khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

(PLVN) - Từ ngày 18-24/1, tại Trung tâm Triển lãm văn hóa nghệ thuật Việt Nam (số 2, phố Hoa Lư, Hà Nội), diễn ra triển lãm mang tên "Đảng ta thật là vĩ đại" để Kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2021), chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Chọn màu sơn nhà đón Tết thế nào để không bị “quê”?

Chọn màu sơn nhà đón Tết thế nào để không bị “quê”?
(PLVN) - Giữa vô vàn màu sơn, làm sao để chọn được màu sơn phù hợp cho các căn phòng luôn là những câu hỏi làm chúng ta phải đau đầu. Thấu hiểu điều đó, sơn iPaint sẽ bật mí những quy tắc sử dụng màu sắc được sử dụng bởi các chuyên gia nội thất, nhằm giúp mọi gia chủ có thể nhanh chóng chọn cho mình màu sơn nhà phù hợp nhất.
Dấu ấn người khổng lồ TNR Holdings Vietnam trên thị trường bất động sản

Dấu ấn người khổng lồ TNR Holdings Vietnam trên thị trường bất động sản

(PLVN) - TNR Holdings Vietnam là đơn vị còn khá trẻ trên thị trường bất động sản nhưng đã có những bước đi ngoạn mục giúp thương hiệu này nhanh chóng ghi dấu trên bản đồ bất động sản Việt Nam. Lý giải về những thành công của TNR Holdings Vietnam, giới chuyên gia bất động sản nhận định đến từ việc “đánh” đúng phân khúc và trúng tâm lý thị trường.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬