'Mục sở thị' Tết đậm đặc bản sắc của người Dao quần chẹt

(PLVN) - Khoảng 20 tháng Chạp trở đi, khi mùa màng thu hoạch xong, các gia đình người Dao quần chẹt ở Ba Vì, Hà Nội, tại lại tổ chức ăn Tết “năm cùng”, để báo công với ông bà tổ tiên thành quả của một năm lao động của gia đình...

Những ngày này, cả gia đình tập trung dọn dẹp cửa nhà, vườn tược, chuẩn bị lương thực, thực phẩm và nhu yếu phẩm để dùng trong những ngày Tết. Mọi việc phải được làm tươm tất trước ngày 30 Tết, vì ngày cuối năm cả gia đình đều phải tập trung để làm lễ quét nhà và lau dọn bàn thờ tổ tiên, với quan niệm quét đi những điều không may mắn của năm cũ. Sau đó gia chủ làm cơm để cúng tất niên.

Nghi lễ thờ cúng ngày tết của dân tộc Dao Quần chẹt không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn thể hiện sự thành kính của con cháu với tổ tiên. Vì thế công tác chuẩn bị và bày trí cho nghi lễ này được đồng bào rất chú trọng.

Anh Triệu Tài Huy đang thái miếng thịt ngon nhất dâng lên tổ tiên 

Năm nay, gia đình anh Triệu Tài Huy (trú tại xóm Minh Nga, xã Thạch Kiệt, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ) dành hẳn con lợn 60kg và 10kg gà để làm lễ báo công, báo ơn tổ tiên.

Họ hàng nội ngoại gia đình ông đã có mặt đông đủ, lợn đã thịt sẵn, chỉ chờ các cụ cao tuổi có chức sắc đến làm lễ cúng báo cáo ông bà tổ tiên.

Mâm cỗ của người Dao thường không bày hoa quả nhưng có 3 mâm cỗ mặn. Mâm cỗ đầu tiên là thủ lợn trình báo với tổ tiên quá trình làm ăn trong một năm cũ về thành quả lao động một năm và cảm ơn " thần trời, thần đất" đã ban mưa thuận gió hòa để mùa màng tươi tốt, người nhà và dân bản được mạnh khỏe, no ấm. 

Chị Bàn Thị Hương (vợ anh Huy) đang vui vẻ nấu nhiều món ngon để cúng tổ tiên

Mâm cỗ thứ hai, thứ ba lễ vật gồm có thịt gà, thịt vịt… người Dao cúng nhà ngoại, và nhà nội tức những gia chủ có bố, mẹ vợ hoặc chồng đã mất thì để tưởng nhớ, tỏ lòng biết ơn người đã sinh thành ra vợ, chồng mình.

Giống người H' mông, Tết năm cùng của người Dao làm bánh dầy. Bánh dầy được làm từ gạo nếp đồ thành xôi chín rồi đổ vào cối đá giã đến khi nào những hạt cơm nếp nhuyễn ra tạo thành một khối dẻo dứt không ra mới thôi. Sau đó bột được nặn thành từng cái bánh, kích cỡ linh hoạt, ăn với muối vừng.

Mâm cỗ dâng thủ lợn dành để cúng tổ tiên 
Ba mâm cỗ của người dân tộc Dao quần chẹt

Trên bàn thờ phải có 5 chén để rót rượu, hai bát chân hương và không thể thiếu là một bát nước tượng trưng cho cho nước thiêng tổ tiên dùng để sinh hoạt.

Đối với người Dao, nghi lễ báo công phải mời các thầy cúng có chức sắc trong làng đến tham gia, họ là những người có mặt sớm nhất để lo cho buổi lễ khỏi thiếu sót. 

Sau đó, thầy cúng rót rượu và đếm tiền giấy cho tổ tiên. Tiền âm phủ này được đóng dấu hình tròn cho, được cho là "để tổ tiên cúng biếu người âm phủ và tiêu xài". Theo quan niệm người dân, mỗi ngôi mộ là một ngôi nhà, người âm có ba hồn bẩy vía thì ba hồn sẽ ở lại âm phủ trông coi nhà, bảy vía sẽ theo hương gạo về ăn tết cùng con cháu.

Sau khi cúng mời gia tiên xong gia chủ tổ chức bữa cơm mời anh em họ hàng đến hưởng lộc.

 
 
 
Thầy cúng đóng dấu vào những tờ giấy được cho là tiền âm phủ.
Các dấu ấn đã được thể hiện trên tờ giấy

Trong đêm 30 Tết, lễ vật thắp hương của các gia đình người Dao quần chẹt chuẩn bị một con gà luộc chin để lên bàn thờ 6 chén nước. Sáng mùng 1, ngay khi khấn xong, gia chủ xin tổ tiên hạ lễ vật, chế biến ăn sớm.

Bữa cơm này chỉ gia đình ăn, "để hưởng lộc trước". Điều đặc biệt, từ ngày mùng 1 đến ngày rằm người Dao chẹt không cúng bất kì lễ vật nào, chỉ rót 5 chén nước chè và 1 chén nước lã dâng lên bàn thờ làm như vậy hai lần mỗi ngày.

Bàn thờ của người dân tộc Dao quần chẹt thường không có mâm ngũ quả như người dân tộc kinh

Từ đời này sang đời khác, người Dao Quần chẹt ở Ba Vì, Hà Nội, vẫn giữ truyền thống làm lễ tạ ơn tổ tiên, nét văn hoá này trở thành phong tục truyền thống. Trong lễ này tất cả những khó khăn, vất vả, những mâu thuẫn, xích mích được dẹp bỏ, mọi thành viên trong gia đình dù xa, gần đều đến chung vui.

Huyền Trang- Kế Nguyễn
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ quyết toán thuế 2020 qua hệ thống kênh thông tin hỗ trợ eTax

Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ quyết toán thuế 2020 qua hệ thống kênh thông tin hỗ trợ eTax
(PLVN) - Bên cạnh những phương thức hỗ trợ truyền thống, Cục Thuế TP Hà Nội đẩy mạnh tiếp nhận và trả lời các câu hỏi về thủ tục hành chính thuế và vướng mắc khi sử dụng các dịch vụ liên quan đến trang thuế điện tử https://thuedientu.gdt.gov.vn trên Hệ thống kênh thông tin hỗ trợ người nộp thuế (NNT) qua Cổng eTax.

Vietjet "xông đất" sân bay Vân Đồn năm mới Tân Sửu

Vietjet "xông đất" sân bay Vân Đồn năm mới Tân Sửu
(PLVN) - Sáng 3/3/2021, chuyến bay Vietjet từ TP HCM hạ cánh tại sân bay Vân Đồn đã chính thức khôi phục hoạt động của Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn kể từ khi tạm thời đóng cửa để phòng chống dịch Covid-19. 

Thu ngân sách 2 tháng đầu năm thấp hơn cùng kỳ

Thu ngân sách 2 tháng đầu năm thấp hơn cùng kỳ
(PLVN) -Trùng vào kỳ nghỉ Tết Nguyên đán và đợt bùng phát dịch Covid-19 ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như tiến độ triển khai các dự án, thu ngân sách nhà nước (NSNN) do ngành thuế quản lý trong 2 tháng đầu của năm 2021 chỉ bằng 98,6% so với cùng kỳ năm 2020...

Lên tiếng vì sự sống còn của muôn loài

Lên tiếng vì sự sống còn của muôn loài
(PLVN) -  3/3 hàng năm (ngày ký Công ước quốc tế về buôn bán các loài động - thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) năm 1973) trở thành Ngày quốc tế động - thực vật hoang dã của Liên hợp quốc để nâng cao nhận thức về các loài động - thực vật hoang dã trên thế giới.

Cả nước sẽ thành lập 184 đơn vị bầu cử

Cả nước sẽ thành lập 184 đơn vị bầu cử
(PLVN) - Tổng số người được Hội nghị hiệp thương lần thứ nhất phân bổ giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XV là 1.076 người (gồm cả Trung ương và địa phương), đạt tỉ lệ bình quân 2,15 lần so với tổng số đại biểu dự kiến được bầu nhưng tỉ lệ này không đồng đều giữa các tỉnh. 

Bình Định có 2 tân Phó Giám đốc Công an tỉnh

Bình Định có 2 tân Phó Giám đốc Công an tỉnh
(PLVN) - Trưởng Công an huyện Tây Sơn và Trưởng Phòng 3, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường vừa được điều động, bổ nhiệm giữ chức vụ Phó Giám đốc Công an tỉnh Bình Định.

Bộ đội biên phòng tỉnh Lạng Sơn phát huy phong trào thi đua toàn diện

Bộ đội biên phòng tỉnh Lạng Sơn phát huy phong trào thi đua toàn diện
(PLVN) - Thời gian qua, Đảng uỷ, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Lạng Sơn đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, phát huy tinh thần sáng tạo, tự lực, tự cường, tham mưu xây dựng cơ sở chính trị vững mạnh, tích cực giúp dân phát triển kinh tế – xã hội, góp phần xây dựng khu vực biên giới vững mạnh toàn diện, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới.

Quảng Ninh: Mất oan hàng trăm triệu đồng vì bị ngâm hồ sơ giao đất hơn 6 tháng?

Quảng Ninh: Mất oan hàng trăm triệu đồng vì bị ngâm hồ sơ giao đất hơn 6 tháng?

(PLVN) - Mặc dù ngày 17/3/2020, UBND TP Hạ Long ban hành quyết định số 1977/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án giao đất có thu tiền sử dụng đất cho hộ ông Nguyễn Đức Hiệp và bà Nguyễn Thị Thu Hoài, nhưng hơn 6 tháng sau mới giao đất khiến cho người được giao đất phải nộp tiền theo giá mới, với số tiền tăng thêm hàng trăm triệu đồng.

Giám đốc Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế chúc mừng Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng

Giám đốc Công an tỉnh Thừa Thiên - Huế chúc mừng Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng
(PLVN) - Sáng nay (3/3), nhân dịp kỷ niệm 62 năm ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng Việt Nam (3/3/1959 - 3/3/2021) và 32 năm ngày hội Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2021), Thượng tá Nguyễn Thanh Tuấn -UVTV Tỉnh uỷ - Giám đốc Công an tỉnh đã đến thăm và tặng hoa chúc mừng lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh TT- Huế.

Hơn 1.200 tân binh Sóc Trăng đã xét nghiệm SARS-CoV-2

Hơn 1.200 tân binh Sóc Trăng đã xét nghiệm SARS-CoV-2
(PLVN) - Sáng 3/3, nhân chuyến làm việc tại Sóc Trăng, bà Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Dân vận Trung ương đã đến tham dự lễ giao nhận quân năm 2021 của tỉnh Sóc Trăng và tặng quà, chúc mừng các công dân lên đường nhập ngũ.

Cần Thơ điều động, bổ nhiệm nhiều lãnh đạo chủ chốt

Cần Thơ điều động, bổ nhiệm nhiều lãnh đạo chủ chốt
(PLVN) - Chiều 3/3, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trần Việt Trường chủ trì buổi lễ triển khai các quyết định về công tác cán bộ. Theo đó, ông Hồ Văn Gia, Chánh Văn phòng UBND TP được điều động, bổ nhiệm làm Giám đốc Sở Tư pháp Cần Thơ.

Xem xét đưa nghĩa trang an táng hơn 3.000 thai nhi vào quy hoạch

Xem xét đưa nghĩa trang an táng hơn 3.000 thai nhi vào quy hoạch
(PLVN) - Nghĩa trang thai nhi “Gia đình của các thiên thần” (xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng) đã an táng hơn 3.000 sinh linh trong 3 năm qua do ông Kiều Phước Lộc (SN 1984, ngụ quận Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng) cùng bạn bè phát tâm lập nên.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬