Đóng bảo hiểm cho người giúp việc - không dễ như luật định!

(PLVN) - Từ ngày 15/4/2020 nếu chủ nhà không đóng bảo hiểm xã hội, y tế cho người giúp việc sẽ bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng. Như vậy, nếu không muốn bị phạt thì chủ nhà phải đóng các loại bảo hiểm cho lao động giúp việc. Nhưng trên thực tế cả chủ nhà và người giúp việc đều thấy khó trong vấn đề này.
Đóng bảo hiểm cho người giúp việc - không dễ như luật định! Nhiều giúp việc gia đình không mặn mà với việc tự đóng bảo hiểm cho bản thân (Ảnh minh họa).

Mới có 3% người giúp việc được đóng bảo hiểm xã hội

“Tôi đi làm giúp việc đã hơn 5 năm qua và phải đổi chủ đến 6 lần nhưng chưa từng nghe đến hợp đồng lao động. Chủ nhà đầu tiên là đứa cháu trong họ, hơn 1 năm làm việc ở đây chúng tôi chỉ thỏa thuận miệng về tiền lương, ngày nghỉ lễ tết. Những chủ nhà tiếp theo cũng tương tự, có nhà cả người già và trẻ nhỏ, việc nhiều tới mức làm không ngơi tay trong khi lương như cũ, muốn tăng lương cũng không dám hỏi vì sợ mất việc.

Ai may mắn gặp chủ hiểu chuyện còn đỡ vất vả, nếu không chuyện cáu gắt, dọa đuổi việc, trừ lương hay gây khó dễ mỗi lần xin nghỉ về quê… là hết sức bình thường. Nhiều người suy nghĩ, giúp việc là nghề thấp kém nên chỉ cần trả lương rồi muốn đối xử thế nào cũng được”. Đây là tâm sự của chị Trần Thị P - một phụ nữ giúp việc quê Phú Thọ, nhưng đây cũng là tình trạng chung của rất nhiều người giúp việc gia đình. 

Theo Trung tâm Dự báo và Thông tin thị trường lao động quốc gia, số lượng lao động giúp việc gia đình trong năm 2015 tăng khoảng 63% so với năm 2008 (từ 157.000 lên 246.000 lao động) với 98,7% lao động là nữ giới.
Báo cáo của Trung tâm nghiên cứu Giới, Gia đình và Phát triển cộng đồng (GFCD) cho thấy, đa phần lao động giúp việc gia đình là nữ giới, trình độ học vấn không cao.
Kết quả điều tra tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh của Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới (IFGS) năm 2012 cho thấy, có 84,6% người lao động có trình độ học vấn trung học cơ sở trở xuống.
Tỷ lệ người lao động có trình độ tiểu học trở xuống là 22%. Đây cũng là lĩnh vực có sự tham gia của lao động chưa thành niên, trong đó phần nhiều là nữ giới.
Kết quả điều tra của IFGS cho biết, trong số 371 người lao động là nữ, có 3% ở độ tuổi 16 - 18. 

Hiện nay, phần lớn các gia đình tìm người giúp việc qua việc nhờ người nhà ở quê hay qua người quen giới thiệu. Theo đánh giá của GFCD, tỷ lệ số người tìm được công việc này qua bà con, họ hàng là 30,4 %; qua bạn bè, người quen là 56,8 % và tự tìm được là 4,0%. Trong khi đó, tỷ lệ người lao động tìm được việc làm qua các trung tâm giới thiệu việc làm chỉ chiếm 6,2%.

Khi thuê người giúp việc, chủ nhà thường không có văn bản giấy tờ, mà chỉ thỏa thuận bằng miệng với người giúp việc. Điều này đã kéo theo những hệ lụy không nhỏ như: người giúp việc tự ý bỏ việc, tự ý đòi tăng lương hoặc chủ nhà có thể cho người giúp việc thôi làm nếu thấy không hài lòng.

Bộ luật Lao động năm 2012 và các văn bản hướng dẫn luật đã có quy định người sử dụng lao động phải ký kết hợp đồng bằng văn bản với người giúp việc gia đình và người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả thêm cùng lúc với kỳ trả lương của người lao động một khoản tiền tương đương với mức đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, bảo hiểm y tế (BHYT) theo quy định của pháp luật về BHXH, BHYT, để từ đó người lao động có cơ sở tự lo đóng bảo hiểm cho bản thân. 

Tuy nhiên, theo thống kê của Trung tâm Nghiên cứu Giới, Gia đình và Phát triển cộng đồng (GFCD), hiện mới có 3% người giúp việc được đóng BHXH, 91,6% không có lương hưu hoặc trợ cấp thường xuyên…

Trình độ học vấn thấp là trở ngại đầu tiên khiến người lao động gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin pháp luật. Các khảo sát liên quan đến nhóm lao động này đã chỉ ra gần 90% lao động giúp việc gia đình đang làm việc mà không ký kết hợp đồng lao động bằng văn bản với người sử dụng lao động, nên không có cơ sở để đòi quyền lợi.

Người giúp việc cũng không mặn mà

Mặt khác, ngay chính người giúp việc cũng thấy e ngại với việc đóng BHXH, BHYT cho bản thân vì theo họ giúp việc gia đình là một nghề thời vụ, không bền họ luôn xác định không thể gắn bó với nghề cho đến khi được nhận chế độ của BHXH, từ đó cũng không có nhu cầu đóng bảo hiểm.

Hơn nữa, “Nếu nhà chủ có cho thêm tiền để đóng bảo hiểm thì em cũng chả biết phải đóng thế nào. Bọn em ở quê toàn làm ruộng, nghe đến chuyện giấy tờ thủ tục là thấy sợ rồi. Rồi khi chuyển việc qua làm nhà khác thì sẽ thế nào. Hơn nữa, đóng bảo hiểm vài năm rồi không tham gia nữa thì chúng em có được hưởng quyền lợi gì không” – là băn khoăn của nhiều người giúp việc gia đình. 

Về phía chủ nhà, với những chủ nhà sẵn lòng đóng bảo hiểm cho người giúp việc thì băn khoăn về vấn đề thủ tục như đóng như thế nào, hợp đồng lao động ra sao… Với những chủ nhà không nhất trí đóng bảo hiểm cho người giúp việc thì theo tính toán của họ hiện nay, trung bình mức lương trả cho người giúp việc ở trong nhà trông trẻ nhỏ là từ 4-6 triệu đồng/tháng.

Nếu trả thêm tiền để người giúp việc tự đóng bảo hiểm, thì với mức lương vùng 1 như ở Hà Nội mức đóng BHYT, BHXH cho người giúp việc là khoảng trên dưới một triệu đồng. Như vậy, ngoài số tiền lương trung bình trả cho người giúp việc như hiện giờ, chi phí chủ nhà phải bỏ ra sẽ đội lên gần một triệu đồng nữa. 

Theo Luật sư Lê Ngọc Lương - Công ty Luật TNHH Đại Phúc, quy định về đóng bảo hiểm cho người giúp việc rất khó thực hiện. Rất khó quản lý việc chủ nhà có thanh toán khoản tiền này cùng tiền lương hay không, hoặc chủ nhà sẽ lách bằng các thỏa thuận khác như tiền lương đã bao gồm cả tiền bảo hiểm.

Trên thực tế, đối với các doanh nghiệp thì việc quản lý đóng bảo hiểm đã khó, nói gì đến việc quản lý đóng bảo hiểm với người giúp việc. Không những thế, người giúp việc nhận khoản tiền thêm này và có tham gia bảo hiểm hay không thì cũng rất khó quản lý. Bản thân họ có khi cũng không biết mình được nhận khoản tiền này và tham gia bảo hiểm như thế nào, ở đâu.

Luật sư Đặng Văn Cường - Văn phòng luật sư Chính Pháp cũng đồng tình cho rằng, yêu cầu người giúp việc phải tự liên hệ để đóng bảo hiểm là khó khả thi. Thông thường thì họ quan tâm tới tiền mặt hơn và ít khi có ý định đóng BHXH.

Như đã nói trên, từ ngày 15/4 theo Nghị định 28/2020 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, BHXH, gia chủ không trả tiền BHXH, BHYT cho người giúp việc, giữ giấy tờ tùy thân sẽ bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng. Nhưng nếu thực tế khó như đã nói trên thì phạt ai và phạt vì cái gì? 

Một trong những vấn đề ưu tiên hàng đầu được người giúp việc gia đình quan tâm chính là vấn đề về tiền lương. Hiện nay, pháp luật quy định tiền lương (bao gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác) do hai bên thỏa thuận và ghi trong hợp đồng lao động. Tuy nhiên, mức lương không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định áp dụng đối với địa bàn nơi người lao động làm việc.
Ngoài ra, nếu người giúp việc làm thêm giờ (ngoài thời gian thỏa thuận hoặc ngày lễ/tết) sẽ được trả lương cao hơn. Cụ thể, đối với người lao động làm việc ngoài thời gian ghi trong hợp đồng lao động vào ngày thường, thì sẽ được trả lương ít nhất bằng 150% tiền lương tính theo giờ làm việc. Nếu làm việc vào ngày nghỉ hàng tuần, thì được trả lương ít nhất bằng 200% tiền lương tính theo ngày làm việc.
Đối với người giúp việc làm việc vào ngày nghỉ lễ/tết, ngày nghỉ có hưởng lương được trả ít nhất bằng 300% tiền lương tính theo ngày làm việc chưa kể tiền lương của ngày lễ/tết có hưởng lương.
Ngoài ra, người lao động làm việc ngoài thời gian ghi trong hợp đồng lao động vào ban đêm thì ngoài tiền lương được hưởng như trên, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo giờ của ngày làm việc bình thường, hoặc tiền lương của ngày nghỉ hàng tuần, hoặc của ngày lễ tết, ngày nghỉ có hưởng lương.
Hồng Minh
Cùng chuyên mục
Kỳ họp thứ 15 HĐND Thành phố Hà Nội: Tăng thời gian thảo luận về phục hồi kinh tế - xã hội sau dịch Covid-19

Kỳ họp thứ 15 HĐND Thành phố Hà Nội: Tăng thời gian thảo luận về phục hồi kinh tế - xã hội sau dịch Covid-19

(PLVN) - Hôm nay, 6/7, HĐND TP Hà Nội khóa XV khai mạc Kỳ họp thứ 15 xem xét, thảo luận các báo cáo về tình hình thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng; thực hiện dự toán thu, chi ngân sách; tình hình giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo của công dân trên địa bàn TP Hà Nội; công tác phòng chống tham nhũng; hoạt động của HĐND TP…

Đọc thêm

[Truyện ngắn] Khúc ca cho đời

[Truyện ngắn] Khúc ca cho đời
(PLVN) - Chất giọng giao tiếp thì tôi chẳng đến nỗi nào, nhưng cứ cất lời hát là chỉ thấy xủng xoảng, câu này va vào chân câu kia, díu lại. Không thấy ngân nga vang, rền, nền, nảy. 

Cuộc vận động 50 trong Quân đội: 5 năm tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng

Cuộc vận động 50 trong Quân đội: 5 năm tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng
(PLVN) - 5 năm qua, bằng nhiều hình thức phong phú và đa dạng, toàn quân đã tạo nên phong trào thi đua toàn diện, sâu rộng đến mọi ngành, mọi cấp, phát huy được tiềm lực, ý chí, tinh thần của mọi cán bộ, nhân viên cùng thực hiện các mục tiêu Cuộc vận động 50 và công tác kỹ thuật góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triển Quân đội; đáp ứng yêu cầu chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện.

Chủ động ứng phó và khắc phục hậu quả mưa lũ tại miền núi phía Bắc

Chủ động ứng phó và khắc phục hậu quả mưa lũ tại miền núi phía Bắc
(PLVN) - Ngày 5/7, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai đã có Công điện gửi Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn một số tỉnh miền núi phía Bắc và các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giao thông Vận tải, Công Thương, Quốc phòng, Công an, Tài nguyên và Môi trường về việc chủ động ứng phó và khắc phục hậu quả mưa lũ.

Kỳ họp thứ 15 HĐND Thành phố Hà Nội: Tăng thời gian thảo luận về phục hồi kinh tế - xã hội sau dịch Covid-19

Kỳ họp thứ 15 HĐND Thành phố Hà Nội: Tăng thời gian thảo luận về phục hồi kinh tế - xã hội sau dịch Covid-19
(PLVN) - Hôm nay, 6/7, HĐND TP Hà Nội khóa XV khai mạc Kỳ họp thứ 15 xem xét, thảo luận các báo cáo về tình hình thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng; thực hiện dự toán thu, chi ngân sách; tình hình giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo của công dân trên địa bàn TP Hà Nội; công tác phòng chống tham nhũng; hoạt động của HĐND TP…

Hiến kế làm mới du lịch Đồng bằng sông Cửu Long

Hiến kế làm mới du lịch Đồng bằng sông Cửu Long
(PLVN) - Hội thảo “Kết nối Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long” với chủ đề “Làm mới du lịch các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long” vừa diễn ra tại TP Cần Thơ là chương trình nằm trong chuỗi sự kiện của Diễn đàn du lịch Ấn tượng Việt Nam 2020. 

Phòng chống ma túy: Việt Nam thực hiện đồng bộ các giải pháp

Phòng chống ma túy: Việt Nam thực hiện đồng bộ các giải pháp
(PLVN) - Việt Nam đã từng bước xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách về công tác cai nghiện và hỗ trợ phục hồi sau cai nghiện ma túy. Thực hiện Đề án đổi mới công tác cai nghiện ma túy, Chính phủ cũng đang thực hiện thí điểm các mô hình điều trị, cai nghiện mới.

Hôn nhân tan vỡ, nỗi đau còn mãi

Hôn nhân tan vỡ, nỗi đau còn mãi
(PLVN) - Tình trạng ly hôn trong xã hội đang xảy ra ngày càng nhức nhối. Bên cạnh những cuộc ly hôn trong âm thầm, lặng lẽ cũng có những cuộc ly hôn ồn ào, gay gắt, thậm chí xảy ra án mạng thương tâm.
Tổng Cục trưởng Nguyễn Quang Thái làm việc  với Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh

Tổng Cục trưởng Nguyễn Quang Thái làm việc với Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh

(PLVN) -Cuối tuần qua, Đoàn công tác Tổng cục Thi hành án dân sự (THADS) do đồng chí Nguyễn Quang Thái - Tổng cục trưởng dẫn đầu đã có buổi làm việc với Cục THADS Thành phố Hồ Chí Minh về kết quả thi hành án 09 tháng và nhiệm vụ trọng tâm 03 tháng cuối năm 2020 và kết quả thi hành một số vụ việc tham nhũng, kinh tế lớn thuộc diện Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo.

Kỳ thi THPT 2020: Thí sinh có nên đăng ký quá nhiều nguyện vọng?

Kỳ thi THPT 2020: Thí sinh có nên đăng ký quá nhiều nguyện vọng?
(PLVN) - Năm nay thí sinh không hạn chế nguyện vọng đăng ký ngành nghề xét tuyển đại học. Do đó, kết thúc đợt đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT (15-30/6), đa số thí sinh lựa chọn 5-7 nguyện vọng xét tuyển đại học. Và một số thí sinh chọn tới 18-28 nguyện vọng.

Cơ hội từ EVFTA: Bộ cần nhưng doanh nghiệp chưa vội

Cơ hội từ EVFTA: Bộ cần nhưng doanh nghiệp chưa vội
(PLVN) - Các hội nghị phổ biến, tuyên truyền về Hiệp định Tự do Thương mại Việt Nam - châu Âu (EVFTA) liên tục được tổ chức. Thậm chí, đại diện Bộ Công Thương còn mong muốn Hiệp định được thực thi sớm ngày nào tốt ngày đó. Nhưng dường như các doanh nghiệp vẫn không vội?

Hướng dẫn hồ sơ đề nghị cấp giấy thông hành

Hướng dẫn hồ sơ đề nghị cấp giấy thông hành
(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 76/2020/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 1/7/2020) quy định chi tiết về đối tượng, trình tự, thủ tục, thẩm quyền cấp, thu hồi, hủy giá trị sử dụng giấy thông hành. 
Việc sao, chụp tài liệu mật được quy định như thế nào?

Việc sao, chụp tài liệu mật được quy định như thế nào?

(PLVN) - Theo Nghị định số 26/2020/NĐ-CP (hiệu lực từ 1/7/2020), việc sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước được thực hiện như sau: Phải tiến hành tại địa điểm bảo đảm an toàn do người đứng đầu của cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý bí mật nhà nước quy định. Việc sao, chụp phải được ghi vào “Sổ quản lý sao, chụp bí mật nhà nước”.

Dấu ấn Pháp luật Việt Nam tại Thanh - Nghệ - Tĩnh

Dấu ấn Pháp luật Việt Nam tại Thanh - Nghệ - Tĩnh
(PLVN) - Tiếp nối sứ mệnh truyền tải thông tin chính thống, tuyên truyền pháp luật, truyền thông tư pháp, ngày 3/7, Văn phòng đại diện Báo Pháp luật Việt Nam tại Nghệ An chính thức ra mắt. Đây cũng là hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện hướng tới kỷ niệm 35 năm Ngày Báo Pháp luật Việt Nam ra số báo đầu tiên (10/7/1985-10/7/2020).

Chế độ, chính sách mới đối với dân quân tự vệ

Chế độ, chính sách mới đối với dân quân tự vệ
(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 72/2020/NĐ-CP (Nghị định 72) quy định chi tiết một số điều của Luật Dân quân tự vệ (DQTV) về tổ chức xây dựng lực lượng và chế độ, chính sách đối với DQTV. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2020, thay thế Nghị định số 03/2016/NĐ-CP ngày 5/1/2016 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật DQTV.

Báo Pháp luật Việt Nam cứu gia đình tôi

Báo Pháp luật Việt Nam cứu gia đình tôi
(PLVN) - Cuối năm 2004, gia đình bà Lê Thị Hợi và một số người dân ở đội 3, ấp Cầu Hai, xã Đồng Tiến, huyện Đồng Phú (tỉnh Bình Phước) gửi đơn kêu cứu đến Báo PLVN phản ánh băng, nhóm côn đồ Trần Văn Thái và Trần Văn Tùng cầm đầu gây ra nhiều vụ việc nghiêm trọng. 

3 “sát thủ săn ngầm” Tu-142 của Nga sải cánh trên biển

3 “sát thủ săn ngầm” Tu-142 của Nga sải cánh trên biển
(PLVN) - Ba máy bay phản lực chống ngầm tầm xa Tu-142 của Nga đã thực hiện một nhiệm vụ theo lịch trình kéo dài 12 giờ trên không phận quốc tế trên Biển Barents và Na Uy và trên vùng biển phía Đông Bắc Đại Tây Dương, hãng tin TASS dẫn thông tin từ Hạm đội phương Bắc của Nga cho biết.
Phú Thọ: Người dân khốn khổ vì tỉnh lộ 316B xuống cấp nghiêm trọng

Phú Thọ: Người dân khốn khổ vì tỉnh lộ 316B xuống cấp nghiêm trọng

(PLVN) - Ngày nắng thì bụi tung mù mịt, ngày mưa thì lầy lội, mặt đường thì lồi lõm với từng đoàn xe tải, xe container chở đất, chở quặng “rầm rập” đi qua tiềm ẩn nguy cơ tai nạn bất cứ lúc nào. Thực trạng này đã và đang diễn ra trên tuyến đường tỉnh lộ 316B đoạn đi qua địa bàn khu 12, khu 13 (xã Đào Xá, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ) suốt hơn 10 năm qua khiến cuộc sống người dân nơi đây bị đảo lộn.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬