Cẩn trọng với nút “chia sẻ” trước “bão tin” trên mạng xã hội

(PLVN) - Thời gian qua, lực lượng chức năng trên cả nước liên tục phát hiện, xử lý nhiều trường hợp đăng tải, chia sẻ thông tin bịa đặt, xuyên tạc về dịch bệnh Covid-19, gây hoang mang dư luận xã hội, gây mất an ninh trật tự tại địa phương. 
Cẩn trọng với nút “chia sẻ” trước “bão tin” trên mạng xã hội Cẩn trọng khi chia sẻ trên mạng xã hội.

Mạng xã hội trong thời kì dịch bệnh trở thành một “chợ” tin đồn thất thiệt, nhưng thật đáng nguy hại khi không ít người Việt vẫn tin tưởng đây là nguồn đáng tin cậy bên cạnh các kênh thông tin chính thống.

Tin giả - hiểm họa chết người

Nhu cầu muốn giúp nhau cập nhật về những diễn biến của bệnh dịch đã thôi thúc người dân tìm kiếm và chia sẻ thông tin nhiều hơn, nhanh hơn, đặc biệt trên mạng xã hội, mà không thông qua kiểm chứng tính xác thực. Với tốc độ lan toả nhanh chóng, chỉ vài cú click chuột, những thông tin không có nguồn gốc, thiếu chính xác, phản khoa học có thể tiếp cận đến hàng ngàn, hàng triệu người trong vài giây.

Kể từ đầu năm nay, khi dịch bệnh Covid-19 bắt đầu bùng phát tại Trung Quốc, nhiều thông tin về cách phòng chống bệnh dịch được lan truyền trên các mạng xã hội toàn thế giới như Facebook, Wechat, Whatsapp… Nhiều phương pháp hoàn toàn không có cơ sở khoa học được chia sẻ tràn lan.

Thậm chí, nhiều người dùng còn trích dẫn hoặc cố ý xuyên tạc những ý kiến của các chính phủ, các tổ chức, các chuyên gia có uy tín kết hợp với ý kiến cá nhân để tăng độ tin cậy, tăng phần hấp dẫn, và kích động người dùng khác.

Đơn cử, các phương pháp được đồn thổi rằng có thể ngăn ngừa hoặc chữa Covid-19 như tắm nắng hay bơi ngoài biển 10 phút một ngày; uống nước 15 phút một lần, luôn giữ cho họng ướt, nuốt vi rút xuống dạ dày thì axit dạ dày sẽ diệt vi rút; ăn hành, tỏi sống; uống vitamin C liều cao; rửa mũi bằng nước muối; bôi dầu vừng; tiêm vacxin phòng viêm phổi … đều đã bị Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hoặc cơ quan y tế của chính phủ các nước bác bỏ.

Tin giả nhưng hiểm hoạ chết người là có thật. Mới đây vì nghe theo lời khuyên ăn tỏi chống và chữa virus Corona, một phụ nữ tại Trung Quốc đã phải đi cấp cứu sau khi ăn 1,5kg tỏi sống. Tại Iran, có gần 300 người chết (trong đó có cả trẻ em) và hơn 1.000 ca ngộ độc rượu có methanol do tin đồn thất thiệt rằng uống chất cồn có thể diệt được vi rút SARS-CoV-2. 

Còn đối với phần lớn xã hội, tin giả gây hoang mang dư luận, xáo động cuộc sống của người dân. Chỉ với những tin như “truy tìm anh A, cô B đã trốn khỏi trại cách ly”, “có người này đang bị nghi lây nhiễm tại địa phương nọ”, “sẽ phải cách ly một khu vực nào đó do có người dương tính với Covid-19 đã cư trú một thời gian”… có thể khiến đông đảo người dân sinh sống tại khu vực sinh ra tâm lý hoang mang ngờ vực, đổ xô đi mua dự trữ các loại nhu yếu phẩm.

Ngay tại Hà Nội, vào thời điểm  Chính phủ chính thức công bố dịch Covid-19,  chúng ta dễ dàng bắt gặp hình ảnh người dân tranh nhau mua khẩu trang, nước sát khuẩn dù bị tăng giá gấp nhiều lần, thậm chí đứng xếp hàng từ 2 giờ sáng bởi lo sợ rằng không có 2 mặt hàng trên thì bản thân và gia đình có thể mắc bệnh và tử vong. Điều này gây khó khăn hơn cho công tác phòng, chống dịch khi Nhà  nước phải can thiệp vào ổn định lại thị trường, ổn định tâm lý người dân.

Giới chức trách trở thành nạn nhân

Trong khi giới chức trách các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam đang cố gắng phòng chống và chạy đua tìm ra vaccine, thuốc đặc trị trước dịch Covid-19 thì một loại vi rút khác mang tên “tin giả” cũng khiến các cơ quan chức năng “đau đầu” không kém so với dịch bệnh thật sự.

Các cơ quan chính phủ các nước Mỹ, Anh, Pháp, Canada,… và cả ở Việt Nam; các tổ chức quốc tế của Liên Hợp quốc; các trường đại học, bệnh viện uy tín trên thế giới cũng đồng thời trở thành nạn nhân khi được dùng đề trích dẫn là nguồn đưa ra các tin đồn thất thiệt. Các cơ quan, tổ chức này phải liên tục cải chính các thông tin sai sự thật liên quan đến mình. 

Ngành chức năng tại Việt Nam khuyến cáo: Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, mọi người dân bên cạnh việc nâng cao ý thức tự phòng bệnh, cần cập nhật và chọn lọc thông tin, không hoang mang trước các tin đồn thất thiệt, đặc biệt là khi đăng tải, chia sẻ thông tin trên không gian mạng.

Hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang dư luận trên mạng xã hội facebook sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính từ 10 - 15 triệu đồng theo quy định tại điểm a, Khoản 3, Điều 64, Nghị định 174/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện.

Đơn cử, trong thời gian qua, tại thành phố Hà Nội đã lập hồ sơ xử lý hơn 50 trường hợp tung tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm cá nhân. Những thông tin sai sự thật bao gồm lộ trình di chuyển của các bệnh nhân nhiễm Covid-19, các phương thuốc chữa Covid-19 để bán hàng online hoặc “phao tin” về việc trong khu vực có người nhiễm vi rút SARS-CoV-2 khi chưa có thông báo chính thức của các cơ quan chức năng.

Lực lượng công an TP. Hồ Chí Minh, các tỉnh Bình Dương, Quảng Ninh, Gia Lai…đều ghi nhận xử phạt nhiều trường hợp tung tin giả trong thời gian qua. Dù các chế tài mạnh như phạt tiền đến bỏ tù được áp dụng nhưng lại không thể triệt để loại bỏ tin giả. Điều này phần nào do người dùng vẫn tin tưởng mạng xã hội là nguồn tin chính xác và đa dạng chứ không phải các phương tiện thông tin chính thống khác. Tâm lý này đã bị kẻ gian lợi dụng nhằm trục lợi.

Không chia sẻ khi không chắc chắn!

Đáng nói, bên cạnh những tin giả được đưa ra có chủ đích gây náo động dư luận xã hội, thì nhiều người dùng chia sẻ tin giả chỉ với thiện chí lan tỏa thông tin cho bạn bè, người thân. Cũng có những người muốn thể hiện mình là người “nhạy cảm” với thời cuộc, muốn tung tin giật gân để câu like, câu view. Sự nhiệt tình nhưng thiếu hiểu biết này đã vô hình trung tiếp tay cho dòng chảy thông tin giả hiện nay, không chỉ riêng tin giả về dịch bệnh mà tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội khác.

Điều đáng lo là những tin tức chết chóc gây khiếp hãi, hỗn loạn càng được lan truyền, chia sẻ nhanh hơn. Một ví dụ điển hình là một video được lan toả trên mạng xã hội gần đây cắt ghép nhiều cảnh người ngã vật ra đất, cảnh cấp cứu tại bệnh viện … cùng trích dẫn lời của TS. Feigl-Ding – một nhà khoa học tại Đại học Harvard (Mỹ) rằng tỉ lệ lây lan của vi rút SARS-CoV-2 cao gấp 8 lần SARS.

Đáng nói, vị khoa học gia này đã chia sẻ quan điểm trên Twitter nhưng sau đó ông đã cải chính thông tin mình đánh giá là không đúng và xoá tweet trên tài khoản của mình. Tuy nhiên, video chết chóc dẫn lời bình luận của ông từ một tài khoản chưa được xác định đã được dịch ra nhiều thứ tiếng và lan toả trên thế giới.

Chắc chắn, sau khi tiếp cận thông tin trên, phần lớn người xem sẽ không kiểm chứng mà lập tức tin ngay, rồi chia sẻ, càng khiến cộng đồng thêm hỗn loạn. Điều này cho thấy, việc đưa ra quan điểm và chia sẻ khi không chắc chắn tại thời điểm này có thể tiềm ẩn hiểm hoạ khôn lường như thế nào.

 Thực tế cho thấy, phần lớn người sử dụng mạng xã hội và Internet tại Việt Nam chưa có thói quen sàng lọc và kiểm chứng thông tin. Đó là các thao tác như tìm hiểu nguồn tin (được đăng tải ở đâu, trên báo/trang mạng nào, có đáng tin cậy hay không); kiểm tra độ chính xác (người đăng tải có trích dẫn đúng thông tin gốc không, người được trích dẫn có quan điểm như vậy không, họ có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn đang được nhắc tới không…); và so sánh với các thông tin cùng đề tài hoặc liên quan tới đề tài này được đăng tải trên các cổng thông tin chính thức, trang báo, trang mạng đáng tin cậy khác. 

Rõ ràng, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, cùng với sự vào cuộc quyết liệt của các ngành chức năng để bảo vệ sức khỏe người dân, rất cần có sự chung sức, đồng lòng của toàn xã hội, thực hiện tốt các chỉ đạo, khuyến cáo trong công tác phòng, chống dịch bệnh. Dịch bệnh sẽ không đáng lo ngại quá mức nếu cộng đồng thật sự hiểu và chủ động biết cách phòng, chống không hoang mang, lo lắng thái quá.

Ngoài ra, bản thân mỗi người cần hết sức bình tĩnh, sáng suốt trong tiếp nhận và xử lý thông tin, theo dõi sát thông tin chính thống về tình hình dịch bệnh, không nghe theo, không lan truyền thông tin không xác thực, kịp thời thông báo đến cơ quan chức năng các trường hợp đăng thông tin bịa đặt, sai sự thật.

Thiết nghĩ, mỗi người chúng ta khi đọc tin nếu biết chọn lọc thông tin, kiểm chứng thông tin và đồng thời chia sẻ thông tin một cách có trách nhiệm chính là đang góp phần giúp cộng đồng trong nỗ lực phòng chống dịch. 

Đỗ Trang
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Claressa Maria Shields - Người đẹp cứ bước lên võ đài là giành chiến thắng

Claressa Maria Shields - Người đẹp cứ bước lên võ đài là giành chiến thắng
(PLVN) - Claressa Maria Shields (SN 1995) là một võ sĩ quyền anh chuyên nghiệp người Mỹ. Cô nắm giữ đai vô địch thế giới ở ba hạng cân, đồng thời là nữ vô địch hạng trung không thể tranh cãi của thế giới kể từ năm 2019 và các danh hiệu hạng bán trung WBC và WBO thống nhất kể từ tháng 1/2020; trước đó là các danh hiệu WBC và IBF thống nhất của nữ từ năm 2017 đến 2018. Tính đến tháng 5/2020, cô được xếp hạng là nữ võ sĩ tốt nhất thế giới.

Tứ trấn xứ Lạng – Bài 1: Trấn Đông : Đền Cửa Đông thờ thần Bạch Đế

Tứ trấn xứ Lạng – Bài 1: Trấn Đông : Đền Cửa Đông thờ thần Bạch Đế
(PLVN) - Lạng Sơn - mảnh đất địa linh, nhân kiệt với những trầm tích văn hóa theo suốt chiều dài lịch sử nước Việt, với những ngôi đền thiêng ẩn chứa nhiều thông điệp sâu sắc của tiền nhân để lại. Trong đó có bốn ngôi đền nằm ở bốn hướng trấn giữ và bảo vệ Đoàn Thành (thành cổ Lạng Sơn xưa), được mệnh danh là “Xứ Lạng tứ trấn”. 

Bổ sung tổ chức giám định công lập thuộc VKSNDTC

Bổ sung tổ chức giám định công lập thuộc VKSNDTC
(PLVN) - Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh, một điểm mới đáng chú ý của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp là thành lập thêm tổ chức giám định công lập trong lĩnh vực kỹ thuật hình sự.

Bầu bổ sung 2 Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh

Bầu bổ sung 2 Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh
(PLVN) - Bí thư Thành ủy Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn và Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh Đào Quang Khải vừa được bầu giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh khóa XVIII, nhiệm kỳ 2016 – 2021.

Đảng bộ Bộ Tư pháp long trọng tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ XI nhiệm kỳ 2020 - 2025

Đảng bộ Bộ Tư pháp long trọng tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ XI nhiệm kỳ 2020 - 2025
(PLVN) - Sáng 10/7, Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tư pháp lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020 – 2025 đã chính thức khai mạc với chủ đề “Nâng cao năng lực, sức chiến đấu của Đảng bộ; phát huy truyền thống đoàn kết, trí tuệ, dân chủ, kỷ cương và trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đưa công tác tư pháp phát triển bền vững lên tầm cao mới”. Đây là Đại hội điểm cấp trên cơ sở của Đảng bộ Khối các cơ quan Trung ương.

Sức mạnh phản biện báo chí

Sức mạnh phản biện báo chí
(PLVN) - Trước khi được gửi đi dự thi Giải Báo chí Quốc gia lần thứ VII năm 2012, loạt bài 5 kỳ “Chứng minh nhân dân mẫu mới: Chưa “ra lò” đã phiền toái” của nhóm tác giả Võ Tuấn Anh và Phan Thanh Quý đã bàn, thậm chí bàn rất sâu và kiên trì về một vấn đề “nóng bỏng” của xã hội lúc bấy giờ, liên quan tới thẩm quyền quản lý của ngành Công an. 

Sao Mai Tuyết Nga: 'Tôi không phải 'Hoa hậu đi hát'

Sao Mai Tuyết Nga: 'Tôi không phải 'Hoa hậu đi hát'
(PLVN) - Top 10 dòng nhạc dân gian “Sao Mai 2017”, đăng quang Hoa hậu áo dài Việt Nam 2019, Tuyết Nga bước chân vào showbiz với các hoạt động xã hội và âm nhạc khá tưng bừng. Tuyết Nga chứng mình cô là một ca sỹ chuyên nghiệp chứ không phải kiểu người đẹp lấn sân ca hát...

Sẽ gặp mặt Mẹ Việt Nam anh hùng trên quy mô cả nước

Sẽ gặp mặt Mẹ Việt Nam anh hùng trên quy mô cả nước
(PLVN) -“Hiện trên cả nước còn 4.968 Mẹ Việt Nam anh hùng (VNAH) trong tổng số 140 nghìn Mẹ. Nhiều địa phương hiện không còn Mẹ VNAH và các Mẹ hiện đã “như chuối chín cây”. Vì thế, nếu không tổ chức gặp mặt thì sẽ không còn cơ hội”, ông Đào Ngọc Dung, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH sẻ chia khi thông tin về kế hoạch tổ chức Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7 năm nay.

Trình diễn áo dài tri ân Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát

Trình diễn áo dài tri ân Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát
(PLVN) - Sáng 9/7, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phối hợp với Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc, Hệ 9 Tiền biên tổ chức húy kỵ và tri ân Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát, người có công khai sinh ra áo dài Việt Nam.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬