NSND Đàm Liên: Hạnh phúc không bắt đầu từ tình yêu

Đến với nghệ thuật tuồng không bắt đầu từ tình yêu và cả cuộc hôn nhân với nhạc sĩ Vĩnh An cũng vậy nhưng cuối cùng, NSND Đàm Liên đã nhận được hạnh phúc ngọt ngào.

Cả một đời đắm đuối với nghệ thuật tuồng, NSND Đàm Liên ghi dấu ấn trong lòng công chúng với hơn 50 vai diễn. Hầu như không có vai nào giống vai nào, với tất cả các vai diễn bà phải tự tạo cho mình cách diễn phù hợp nhất.

Từ những vai thuộc hàng kinh điển của tuồng chuẩn mực với trình thức nghiêm ngặt cho đến vai diễn đòi hỏi người diễn phải lột tả được hết nội tâm nhân vật. Nhắc tới bà là nhắc tới những vai diễn xuất thần như Hồ Nguyệt Cô hóa cáo, Bà huyện trong Nghêu, sò, ốc, hến; Bà Trưng Trắc trong Trưng nữ vương… và đỉnh cao là Ông già cõng vợ đi xem hội.

NSND Đàm Liên: Hạnh phúc không bắt đầu từ tình yêu
NSND Đàm Liên trong vở Ông già cõng vợ đi xem hội.

Trọn một tình yêu cho tuồng

NSND Đàm Liên sinh ra trong một gia đình nghệ thuật tại tỉnh Phú Yên, mẹ bà, cố nghệ nhân Trần Thị Bẩy, cũng từng là một nghệ nhân tuồng nổi tiếng trong gánh hát của ông Bầu Leo.

Ngay từ nhỏ cô bé Đàm Liên đã đam mê nghệ thuật, nhưng bà đến với Tuồng là một sự tình cờ. Năm 1958, bà cùng thi vào ba chuyên ngành là múa, điện ảnh, và tuồng để thử sức, kết quả thật không ngờ Đàm Liên đã trúng tuyển cả ba chuyên ngành với số điểm khá cao. Nhà hát tuồng đã giữ được bà bởi có giấy gọi trước.

Nhưng NSND Đàm Liên sau này tâm sự, thật tâm khi tới với tuồng bà không thích, gần như cả tuổi thanh xuân tập tuồng bà đều bị 'kiểm điểm' bởi làm cái gì cũng sai, múa sai, vẽ mặt 'đen xì, trắng bệch'. Bà luôn nghĩ trong đầu hay mình chọn nhầm nghề, nên lúc nào bà cũng đứng núi này trông núi nọ, tập tuồng nhưng thấy các bạn học hát học múa ở phòng khác là lại rộn ràng.

Nhưng bà bảo, có lẽ tuồng có duyên từ kiếp trước nên buộc bà phải gắn bó. Cho tới khi không thể chuyển sang lĩnh vực nghệ thuật nào khác, bà mới bắt đầu chấp nhận số phận. Đàm Liên bảo, tính của mình không muốn chịu thua ai, khi đã chấp nhận theo đuổi nghệ thuật tuồng, bà bắt đâu lao vào tập luyện. Hết giờ tập cùng các bạn, bà tự mày mò tập thêm.

Mới học bà cảm thấy rất khó bởi hát được một câu hát tuồng cho hay phải khổ tận can tràng, vắt gan vắt ruột, nhiều khi hát xong cảm giác đứt hơi muốn xỉu. Nhưng lạ thay, càng học, càng ngấm, càng say, bà bắt đầu yêu những điệu Hát Nam, hát khách, bắt đầu yêu những vai diễn với những tính cách dữ dội. Tuồng đã ngấm vào máu thịt của Đàm Liên không sao dứt ra được mà ngày đêm lăn lộn, quên ăn, quên ngủ, say mê tập hát, tập diễn.

Nhờ năng khiếu vốn có cùng với sự say mê học hỏi bà đã diễn rất thành công nhiều vai diễn, đặc biệt là vai Trưng trắc trong vở Tuồng Trưng nữ Vương. Nhờ vai diễn thành công này Đàm Liên may mắn được gặp Bác Hồ và diễn cho Người xem. Nhớ lại những ngày đó bà không khỏi xúc động: ''Bác khen lắm, đến nỗi sau này gặp tôi chú Vũ Kỳ thường gọi đùa cô Trưng Trắc của Bác Hồ''.

Hơn 60 năm hoạt động nghệ thuật NSND Đàm Liên đã nhận được 7 huy chương vàng, 2 huy chương bạc trong các hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc. 10 năm liền bà là chiến sĩ thi đua cấp ngành, và cấp quốc gia.

Năm 1996, bà vinh dự được tham gia báo cáo điển hình Phụ nữ ba giỏi toàn quốc. Được nhà nước tặng thưởng huân chương lao động hạng nhì, Huân chương kháng chiến hạng hai, Huân chương Đào Tấn do tỉnh uỷ, UBND tỉnh Bình Định trao tặng, Huy chương vì sự nghiệp sân khấu do Hội nghệ sĩ sân khấu trao tặng đợt đầu tiên.

Đặc biệt, bà là một trong số ít các nghệ sĩ được phong tặng danh hiệu cao quý NSƯT đợt đầu tiên (năm 1984) và năm 1992 bà lại được phong tặng danh hiệu NSND. Năm 1992, một vinh dự lớn đến với Đàm Liên là Viện sân khấu công bố kết quả điều tra xã hội học, NSND Đàm Liên là một trong những nghệ sĩ được khán giả yêu thích nhất.

Trong cuốn "Phía sau ánh hào quang”, nhà thơ Trần Đăng Khoa nói về NSND Đàm Liên: "Nói đến nghệ thuật tuồng, không thể không nhắc đến Đàm Liên. Hình như không phải chị đến với tuồng mà chính loại hình nghệ thuật này đã tự tìm đến với chị, rồi qua chị mà bừng sáng hết những vẻ đẹp quyến rũ mà nó vốn từng có. Mặc dù trước Đàm Liên, chúng ta đã có những tên tuổi lớn với những đóng góp đặc sắc cho sự phát triển của loại hình nghệ thuật dân tộc này. Nhưng với Đàm Liên vẫn có một vị trí rất đặc biệt. Có lẽ vì thế mà bạn bè quốc tế, báo chí trong nước gọi chị là "Nữ hoàng của nghệ thuật tuồng”, "Bà chúa của xứ sở tuồng”.

NSND Đàm Liên: Hạnh phúc không bắt đầu từ tình yêu
Đến với nghệ thuật tuồng không bắt đầu từ tình yêu và cả cuộc hôn nhân với nhạc sĩ Vĩnh An cũng vậy nhưng cuối cùng, NSND Đàm Liên đã nhận được hạnh phúc ngọt ngào.

Tình yêu thầm lặng

NSND Đàm Liên từng chia sẻ với VietNamNet rằng để có được thành công trong nghệ thuật, bà luôn thầm cảm ơn người chồng đã đồng hành đi qua ngọt bùi, cay đắng gần 30 năm. Với Đàm Liên, nhạc sĩ Vĩnh An không chỉ là người chồng, người anh mà còn là người bắc từng nấc thang cho bà bước tới đỉnh vinh quang của nghệ thuật. Nhưng lúc đến với ông, bà không ấn tượng và phải một năm sau khi chung sống, bà mới cảm nhận và yêu ông. 

Ông dạy bà làm thơ, viết văn, làm khán giả đóng góp những ý kiến chân tình cho từng vai diễn. Ông còn phổ bài thơ Cô gái sông Hương của Tố Hữu theo điệu hát tuồng để Đàm Liên diễn mà khi nghe xong tác giả bài thơ phải rưng rưng nước mắt thốt lên: "Hay quá! Tôi cảm ơn Đàm Liên". Rồi nhiều bài thơ khác cũng được nhạc sĩ Vĩnh An phổ để Đàm Liên diễn theo điệu hát tuồng.

Nhắc đến chồng, Đàm Liên tự nhận mình nợ ông quá nhiều. Bà từng kể, ông hơn bà 20 tuổi, quen nhau từ những ngày bà đi lưu diễn ở miền Trung, lúc đó ông là Trưởng đoàn Văn công Quân khu IV. Trong những ngày lưu diễn ấy, ông là người luôn đứng sau cổ vũ, đợi bà diễn xong tặng những đóa hoa rừng. Không mấy ấn tượng nhưng bỗng một ngày bà thấy ông xuất hiện và thông báo chuyển về Hà Nội làm, khiến bà quá đỗi bất ngờ. Đương thời người đời vẫn truyền nhau câu hát: "Nực cười nhạc sĩ Vĩnh An, bỏ ra Hà Nội vì nàng Đàm Liên” là như thế.

Ông đã chinh phục được "sầu nữ tình yêu” bởi chính sự chân thành, mộc mạc đó. Sau này, ông vẫn luôn là người đứng bên cạnh động viên vợ trên con đường hoạt động nghệ thuật. Một điều làm bà thấy ân hận là lúc biết trân trọng và dành hết tình yêu thì ông lại ra đi.

Ngân An / VietNamNet
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Sắp diễn ra Liên hoan nghệ thuật múa rối nước không chuyên tại Hà Nội

Sắp diễn ra Liên hoan nghệ thuật múa rối nước không chuyên tại Hà Nội

(PLVN) - Các tiết mục múa Rối tham gia Liên hoan nhằm tái hiện các sự kiện lịch sử vẻ vang của dân tộc; phản ánh chân thực đời sống của nhân dân trong sinh hoạt, lao động sản xuất, mong ước mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu; giới thiệu, tái diễn lại các hoạt động văn hóa dân gian độc đáo…

Đọc thêm

Trường THPT Lê Lợi (Hà Đông) thông báo tuyển sinh năm học 2021 – 2022

Trường THPT Lê Lợi (Hà Đông) thông báo tuyển sinh năm học 2021 – 2022
Là ngôi trường có nhiêu thành tích trong công tác dạy và học, những năm qua, Trường THPT Lê Lợi luôn chú trọng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động giáo dục, đặc biệt là phong trào thi đua “Dạy tốt - học tốt”. Năm học 2021-2022, Trường THPT Lê Lợi, quận Hà Đông vừa công bố 2 phương thức tuyển sinh vào lớp 10.

Hà Tĩnh có tân Chủ tịch tỉnh

Hà Tĩnh có tân Chủ tịch tỉnh
(PLVN) - Với 47/47 đại biểu HĐND tỉnh Hà Tĩnh có mặt tại phiên họp bỏ phiếu đồng ý bầu đồng chí Võ Trọng Hải giữ chức Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh.
Hà Nội: Khu Sinh thái mọc lên từ dự án cải tạo chuồng gà?

Hà Nội: Khu Sinh thái mọc lên từ dự án cải tạo chuồng gà?

(PLVN) - Khu du lịch sinh thái Đà Lạt Tiên Cảnh tọa lạc tại thôn Vệ Linh, xã Phù Linh, Huyện Sóc Sơn với diện tích cả chục hecta được xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, đất rừng trong thời gian qua nhưng vẫn tồn tại và đi vào hoạt động trước sự im lặng của chính quyền Huyện Sóc Sơn và TP Hà Nội.

Công ty Vimedimex thông tin toàn bộ năng lực, hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị

Công ty Vimedimex thông tin toàn bộ năng lực, hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị
(PLVN) -Chiều 16/4, Công ty Cổ phần Y Dược phẩm Vimedimex (Công ty Vimedimex) đã có văn bản thông tin toàn bộ năng lực, quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, tính pháp lý… của đơn vị mình. Động thái này, Công ty Vimedimex mong muốn những ai cần quan tâm tới đơn vị sẽ có được thông tin đầy đủ nhất, khách quan nhất.
Chiều 16/4 ghi nhận 14 ca mắc COVID-19 mới

Chiều 16/4 ghi nhận 14 ca mắc COVID-19 mới

(PLVN) - Bộ Y tế cho biết, chiều 16/4 có thêm 14 ca mắc COVID-19 ghi nhận tại Khánh Hoà, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, Nghệ An và Quảng Nam. Việt Nam hiện có 2.772 bệnh nhân.

Lãi suất vay mua nhà tại VPBank chỉ từ 5,9%

Lãi suất vay mua nhà tại VPBank chỉ từ 5,9%
(PLVN) - Ngân hàng Việt Nam Thịnh vượng (VPBank) vừa cho biết, từ nay đến hết 31/12/2021, khách hàng có nhu cầu vay mua nhà phố, bất động sản có giấy chủ quyền sẽ được hưởng mức lãi suất ưu đãi từ VPBank. 

Bị kiểm tra nồng độ cồn, tài xế cố thủ gần 3 tiếng trong xe

Bị kiểm tra nồng độ cồn, tài xế cố thủ gần 3 tiếng trong xe
(PLVN) - Chiều 16/4, Công an huyện Cam Lộ (Quảng Trị) xác nhận vừa lập biên bản vi phạm với một tài xế, về hành vi không chấp hành việc đo nồng độ cồn. Đồng thời chiếc xe bán tải cũng đã được cưỡng chế đưa về trụ sở công an và bị tạm giữ để chờ xử lý.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376