Nhạc sư Vĩnh Bảo, cây đại thụ trong làng âm nhạc dân tộc

(PLVN) - Nhạc sư Vĩnh Bảo cho biết, rất vui mừng khi thường có những người không quen biết, chỉ nghe tiếng nhạc đã vượt mấy trăm cây số đến thăm ông. Ông nói: “Họ quan tâm đến tôi tức là rất thiết tha với âm nhạc dân tộc”.  
Nhạc sư Vĩnh Bảo, cây đại thụ trong làng âm nhạc dân tộc Nhạc sư Vĩnh Bảo đang nói chuyện với nhà nghiên cứu Nguyễn Thanh Thuận (Hội Khoa học Lịch sử Đồng Tháp)

Tiếng đàn “độc nhất vô nhị”

Bước sang tuổi 102 nhưng nhạc sư Vĩnh Bảo vẫn rất khỏe mạnh minh mẫn. Hàng ngày, ông vẫn miệt mài làm việc, dạy đàn cho học trò. Mỗi khi có ai ghé thăm hoặc nói chuyện về đàn, về âm nhạc hoặc lịch sử quê hương thì ông vẫn cứ nói mải miết. Bao nhiêu ký ức, sự kiện, con người quá khứ vẫn mồn một trong trí nhớ cụ ông 102 tuổi.

Mới đây, nhạc sư có buổi nói chuyện kéo dài hơn hai tiếng “Chuyện xưa tích cũ” đất Sen Hồng. Từng khung cảnh, con người, những chi tiết, sự kiện cách đây 70 – 80 năm đều được ông tái hiện rành mạch, rõ ràng. 

Là người gắn trọn cuộc đời với âm nhạc dân tộc, am tường và quảng bá âm nhạc Việt Nam đến bạn bè thế giới, nhạc sư được xem như một “báu vật” còn sót lại của đờn ca tài tử sau khi GS Trần Văn Khê, người bạn chí cốt, chí tình, tri âm, tri kỷ của ông qua đời. Ông còn được xem là “bảo vật” Đất Sen Hồng, nhân chứng sống biết bao sự kiện lịch sử, biến thiên thay đổi qua thời gian của tỉnh Sa Đéc cũ. 

Xuất thân trong một gia đình nho học yêu thích đờn ca tài tử nên từ sớm ông đã tiếp cận âm nhạc dân tộc. Khi mới 5 tuổi đã có thể chơi được đờn kìm, đờn cò. Năm 10 tuổi, thành thạo rất nhiều loại nhạc cụ dân tộc. Từ đó đến nay, âm nhạc dân tộc luôn là người bạn đồng hành, tri âm, tri kỷ của ông trên mọi nẻo đường cuộc sống.

Bước sang tuổi 102, ông có 97 năm gắn bó với âm nhạc dân tộc. Dù trên trăm tuổi, ngón đàn của ông không có tuổi. Bàn tay vẫn lả lướt trên cung đàn, những nốt nhạc nhấn nhá mềm mại lảnh lót theo từng cung bậc cảm xúc.  

Nói về tiếng đàn nhạc sư Vĩnh Bảo, cố GS Trần Văn Khê từng đánh giá: “Chưa nghe được ngón đàn tranh nào hay hơn ngón đàn của nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo vừa bay bướm, sâu sắc”. Một lần phát biểu tại Hà Lan, cố GS Trần Văn Khê nhận xét tiếng đàn đó “liêu trai, phù thủy độc nhất vô nhị”.

Theo GS âm nhạc Trần Quang Hải thì nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo “là một trong những nhạc sĩ hiếm hoi còn lại ở Việt Nam có lối đờn ứng tấu ứng tác. Ở Việt Nam ông là người duy nhất vừa là nhạc sĩ trình tấu vừa là giáo sư giảng dạy âm nhạc truyền thống, vừa là người đóng đàn sáng tạo”.

Quan điểm âm nhạc là ngôn ngữ tâm hồn

Nhạc sư Vĩnh Bảo là người cải tiến đàn tranh từ 16 dây thành đàn tranh 17, 19 và 21 dây với kích thước và âm vực rộng hơn. Đến nay, đàn tranh do ông cải tiến đã được áp dụng rộng rãi trong quần chúng bởi những hiệu quả mang lại. 

Theo nhạc sư, một cây đàn tranh nguyên bản, theo kiểu “bản nào dây đó”, cứ mỗi khi chơi một bản khác lại phải chỉnh phím, so dây rất bất tiện. Cây đàn tranh cải tiến của ông rất tiện lợi và có thế khắc phục các nhược điểm trên. Có thể biểu diễn các hơi, điệu trong đờn ca tài tử mà không cần phải chỉnh dây. Ông còn sáng tạo phương pháp ký âm nhạc ngũ cung truyền thống theo ký hiệu như nhạc phương Tây giúp những ai muốn học nhạc cụ truyền thống có thể tự học và dễ tiếp thu. 

Với nhạc sư, âm nhạc là ngôn ngữ của tâm hồn, liên hệ trực tiếp với trái tim, bộ não và cuộc sống nội tâm sâu kín. “Mỗi khi đàn, tôi lại đắm chìm vào trạng thái tĩnh lặng, tìm về nội tâm, hiểu bản thân mình, nỗi thống khổ của kiếp người để tự thanh lọc, tự giải thoát ra khỏi những nguồn gốc của giận dữ, thù hận, sợ hãi”, nhạc sư chia sẻ. 

Trong suốt quãng thời gian gắn bó với âm nhạc, ngót nghét thế kỷ làm việc miệt mài với âm nhạc dân tộc, nhưng với nhạc sư thế vẫn chưa đủ và không ngừng nỗ lực khi còn có thể: “Âm nhạc thì vô cùng, mà đời người thì hữu hạn. Tôi vẫn còn những ước mơ về âm nhạc chưa với tới được và còn nhiều kế hoạch vẫn phải tiếp tục...”. 

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo sinh năm 1918 tại làng Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là xã Mỹ Trà, TP Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) trong một gia đình nho học rất yêu thích đờn ca tài tử. Ông nổi danh là nhà nghiên cứu âm nhạc, giáo sư giảng dạy âm nhạc truyền thống, nhạc sĩ trình tấu và nghệ nhân đóng đàn. 

Ông nhận giải thưởng Đào Tấn năm 2005. Năm 2006, ông là nhạc sư hiếm hoi của Việt Nam, trong số 6 nhạc sư có tầm ảnh hưởng trên thế giới, được vinh danh tại hội thảo Dân tộc Nhạc học thế giới (Ethnomusicology) ở Honolulu (Mỹ). Năm 2014, ông nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì có thành tích trong việc bảo tồn, phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ.

Đình Thương
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Chương trình giao lưu - nghệ thuật 'Ký ức người lính'

Chương trình giao lưu - nghệ thuật 'Ký ức người lính'

(PLVN) - Chương trình “Ký ức người lính” ca ngợi và làm nổi bật hơn giá trị văn hóa lịch sử của dân tộc, truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của nhân dân và quân đội ta trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc...

Đọc thêm

Ai đang “nắm” tiến độ của dự án tải điện 500kV mạch 3?

Ai đang “nắm” tiến độ của dự án tải điện 500kV mạch 3?
(PLVN) - Chủ đầu tư luôn hạ quyết tâm, nhà thầu thì sẵn sàng“vượt nắng, thắng mưa” để thi công hoàn thành đường dây 500 kV Vũng Áng - Quảng Trạch - Dốc Sỏi - Pleiku (mạch 3). Nhưng như thế vẫn chưa đủ để công trình có thể “cán đích” như mong muốn. Vì sao?


Thanh Hóa suýt gây sốc tại sân Hàng Đẩy

Thanh Hóa suýt gây sốc tại sân Hàng Đẩy

(PLVN) - CLB Thanh Hóa suýt gây ra cú sốc khi vươn lên dẫn trước nhờ bàn thắng của Hoàng Vũ Samson, nhưng đáng tiếc thầy trò HLV Mai Xuân Hợp không thể bảo vệ thành quả và để cho Hà Nội FC gỡ hòa.
Khai trương Trung tâm Điều hành thông minh Quảng Nam

Khai trương Trung tâm Điều hành thông minh Quảng Nam

(PLVN) - Sáng 1/10, UBND tỉnh Quảng Nam tổ chức khai trương Trung tâm Điều hành thông minh Quảng Nam (IOC Quảng Nam). IOC Quảng Nam được xây dựng với mục tiêu góp phần nâng cao công tác chỉ đạo điều hành của tỉnh, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước.

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc: Hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện, nhanh và bền vững

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc: Hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện, nhanh và bền vững
(PLVN) -Với chủ đề: “Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; tăng cường đoàn kết, phát huy dân chủ, siết chặt kỷ cương; đổi mới sáng tạo, phát triển toàn diện, nhanh và bền vững; xây dựng tỉnh Vĩnh Phúc trở thành đô thị hiện đại, giàu mạnh, văn minh”, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2020 - 2025 sẽ được tổ chức từ ngày 13 - 15/10/2020.

Tiếp bài “Bắc Kạn: Bi hài trong việc xử lý kỷ luật cán bộ”: Công tác thanh tra, kiểm tra cán bộ, đảng viên đúng quy định

Tiếp bài “Bắc Kạn: Bi hài trong việc xử lý kỷ luật cán bộ”: Công tác thanh tra, kiểm tra cán bộ, đảng viên đúng quy định
(PLVN) - Ngày 30/8/2020, Báo điện tử Pháp luật Việt Nam có bài “Bắc Kạn: Bi hài trong việc xử lý kỷ luật cán bộ” phản ánh về quá trình xử lý kỷ luật của Ủy ban kiểm tra (UBKT) Tỉnh ủy với Ban thường vụ Huyện ủy Ba Bể và một số cá nhân là lãnh đạo huyện nhiệm kỳ 2010-2015 và 2015-2020 tại dự án “thực hiện Luận chứng kinh tế - kỹ thuật đo đạc, chỉnh lý bản đồ, xây dựng hệ thống hồ sơ địa chính lâm nghiệp 10 xã, thị trấn trên địa bàn huyện Ba Bể”. Bài báo đã so sánh việc xử lý kỷ luật trên với việc xử lý một số cán bộ có sai phạm tại TP Bắc Kạn và huyện Bạch Thông.
Bảo đảm điều kiện cho trẻ em phát triển toàn diện

Bảo đảm điều kiện cho trẻ em phát triển toàn diện

(PLVN) - Đó là yêu cầu của  Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng tại buổi gặp mặt đoàn học sinh mồ côi, khuyết tật có thành tích vươn lên trong học tập và rèn luyện của tỉnh Thái Nguyên , tại Nhà Quốc hội vào chiều 1/10, đúng vào dịp Trung thu 2020.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬