Nghệ sĩ bị công ty giải trí chèn ép: Luật có khả năng bảo vệ được?

(PLVN) - Nghệ sĩ bị chính những người đầu tư, quản lý cho họ chèn ép, trục lợi… là vài trong số nhiều vấn nạn vẫn tồn tại trong showbiz Việt, nó khiến nhiều nghệ sĩ mất phương hướng, “thân bại danh liệt”, cũng khiến làng giải trí bị vấy bẩn.
Nghệ sĩ bị công ty giải trí chèn ép: Luật có khả năng bảo vệ được? Nam ca sĩ Jack và gia đình tố công ty quản lý ăn chặn, bóc lột và xâm phạm đời tư.

Nghệ sĩ tố bị công ty giải trí bóc lột

Vụ việc gây ồn ào nhất làng giải trí thời gian này có lẽ là cuộc “chia tay” giữa Jack (tên thật: Trịnh Trần Phương), nam ca sĩ sở hữu hàng loạt bài hit thời gian qua và công ty giải trí của anh. Đây là một cuộc rời bỏ đầy ồn ào và tai tiếng khi mà hàng loạt người, từ mẹ ruột Jack, trưởng Fan club và bạn bè của nam ca sĩ đều lên tiếng tố công ty quản lý Jack vắt kiệt sức lao động của Jack và đối xử với nam ca sĩ “không ra gì”.

Theo các bên, công ty giải trí đã bóc lột sức lao động của nam ca sĩ bằng cách liên tục nhận show diễn mà không quan tâm đến sức khỏe của anh, tiền nhận show rất cao nhưng thù lao của Jack “thấp tới mức không tưởng”. Hiện nay, nam ca sĩ vẫn đang ở nhà thuê, xe ô tô trả góp cho công ty và đang phải nhập viện vì kiệt sức. Cạnh đó, Jack còn bị công ty giải trí quản lý toàn bộ điện thoại, tài khoản cá nhân và công ty này cũng từng tự tung ra nhiều scandal khiến Jack mang nhiều tai tiếng. 

Sau khi chấm dứt hợp đồng với công ty, phía bạn bè của Jack cho biết, anh không có tiền bạc gì sau thời gian dài gắn bó và làm việc cật lực. Nhiều thông tin được hé lộ cho thấy sự bất công mà nam ca sĩ có thể đang gánh chịu như: Tỉ lệ lợi nhuận quá chênh lệch, hiện toàn bộ các ca khúc của Jack sáng tác và thể hiện đều đã được đăng kí bản quyền dưới tên công ty quản lý, thậm chí, những bài hát Jack sáng tác trước khi gia nhập công ty hiện cũng được đứng tên sở hữu của công ty này.

Có khả năng, với những điều khoản và thực tế nói trên, Jack sẽ phải ra đi tay trắng hoàn toàn về cả của cải vật chất lẫn gia tài âm nhạc, cho đến những tài khoản trang cá nhân, fanclub và Youtube “triệu view” của anh. 

Hàng loạt nghệ sĩ trong giới từng có quan hệ hợp tác, cộng tác hay nhân viên công ty giải trí này cũng lên tiếng tố cáo công ty này hành xử bất minh, từng “cướp trắng” công sức lao động nghệ thuật của người khác và bóc lột nghệ sĩ trẻ để trục lợi càng nhiều cho mình càng tốt. 

Nếu sự thực quả thật như thế thì đây quả là một scandal đen tối của làng giải trí, khi mà những nghệ sĩ trẻ, lơ ngơ, chưa nhiều hiểu biết trong nghề bỗng dưng trở thành “gà đẻ trứng vàng” cho những công ty giải trí.

Mặt tối của những cú bắt tay

Sự việc đình đám này đã hé lộ một mặt tối có thật của showbiz, khi mà đằng sau vinh quang và hào nhoáng là những bất công, thủ đoạn, mưu tính, mồ hôi và nước mắt. Làng giải trí Hàn Quốc có một loại hợp đồng gọi là “hợp đồng nô lệ”.

Với hợp đồng này, nghệ sĩ trẻ có thể được biến từ vô danh thành nổi tiếng, nhưng bù lại, họ bị công ty bóc lột, vắt kiệt sức, nhận lại những giá trị thấp so với công sức lao động và đôi khi buộc phải gắn bó cả đời với một công ty giải trí, vì nếu họ ra đi là “thân bại danh liệt”, thậm chí phá sản, nợ nần…

Làng giải trí Việt không đến mức khắc nghiệt và nghẹt thở như showbiz xứ Kim chi. Nhưng đâu đó vẫn tồn tại những “mảng đen” mà đôi khi người trong cuộc vì sợ hãi và nhiều lý do khác không dám lên tiếng. Như sự việc của nam ca sĩ Jack, anh này chỉ đến khi kiệt sức, ức chế và không còn lối thoát thì mọi sự mới bùng nổ ra. Trước đây cũng đã có những nghệ sĩ dứt áo ra đi sau khi tố công ty giải trí bóc lột sức lao động, trả cho mình thù lao không xứng đáng.

Không chỉ về vấn đề tiền bạc hay can thiệp đời tư và hành xử với nghệ sĩ như “gà đẻ trứng”, nhiều công ty quản lý còn có những hành động đen tối khác. Không ít lần, nghệ sĩ lên tiếng tố cáo công ty giải trí lợi dụng hình ảnh, tên tuổi hay thân xác mình. Trong năm 2019, một nam ca sĩ trẻ tham gia chương trình Người giấu mặt đã chia sẻ câu chuyện mình từng bị giám đốc công ty quản lý gạ tình. 

Nam ca sĩ bị đặt điều kiện, một là chấp nhận “đổi tình” sẽ được nổi tiếng, danh vọng, còn không thì không có gì cả. Vì từ chối, nam ca sĩ này bị chèn ép, thậm chí bạo lực, cuối cùng bị đuổi khỏi công ty và phải bồi thường 20 triệu đồng cùng điều khoản 3 năm không được tham gia hoạt động nghệ thuật.

Điều đáng tiếc là, những hành vi sai trái, trục lợi, thậm chí vi phạm pháp luật của nhiều công ty giải trí hầu hết được kể lại không chính thức bởi những nạn nhân, hiếm khi có những người dũng cảm đứng ra tố cáo. Nghệ sĩ, bị vướng víu bởi danh tiếng, bởi nỗi sợ hãi bị “đì” trong nghề và nhiều lý do khác, thường âm thầm chịu đựng. Và sự thỏa hiệp không tự nguyện ấy đã khiến những công ty giải trí “đen” vẫn tiếp tục hành vi tệ hại của mình, bôi đen môi trường nghệ thuật. 

Luật sư Lê Việt Chuẩn, Đoàn Luật sư Bà Rịa - Vũng Tàu: Nghệ sĩ nên nghĩ đến phương án tự bảo vệ mình

Trường hợp nghệ sĩ sáng tác bài hát, nhưng công ty quản lý đứng tên sở hữu trước pháp luật không phải là hiếm hoi. Nó tùy thuộc vào thỏa thuận trong hợp đồng chính thức hoặc hợp đồng miệng của nghệ sĩ với công ty.

Cạnh đó, bài hát lại là một sản phẩm trí tuệ khá phức tạp: ngoài phần lời, nhạc còn có phần hòa âm, phối khí… nên khi nghệ sĩ và công ty giải trí “ai đi đường nấy” thì còn xét các yếu tố thỏa thuận riêng thế nào, đóng góp của nghệ sĩ trong bài hát mình sáng tác ra thế nào và nhiều yếu tố khác mới xác định được nghệ sĩ có thể “đòi” cho mình quyền sở hữu hay không. 

Nhiều trường hợp nghệ sĩ tố công ty quản lý bóc lột sức lao động, điều khoản bất công, nhưng khó lòng có thể khiếu nại hay đòi công bằng cho mình được. Lý do là hợp đồng giữa công ty quản lý và nghệ sĩ không phải như hợp đồng lao động thông thường, có thể căn cứ vào mức lương, giờ làm việc, mà là dạng hợp đồng khác, hợp đồng dịch vụ hoặc thỏa thuận hợp tác.

Ở những hợp đồng này, hai bên có quyền thống nhất các điều khoản về thời gian làm việc, cống hiến, phần trăm lợi nhuận… 

Trường hợp của Jack và nhiều trường hợp khác, khả năng cao là thỏa thuận hợp đồng sẽ quyết định tất cả, như quyền sở hữu sáng tạo, lợi nhuận, thời gian làm việc và cả các vấn đề có vẻ riêng tư khác như điện thoại, thư tín hay trang cá nhân…

Nói chung, các công ty giải trí thường rất có kinh nghiệm về soạn thảo các hợp đồng có lợi cho họ. Đặc biệt là đối với những nghệ sĩ trẻ, mới bước chân vào nghề đang có nhu cầu nổi tiếng và cũng chưa có kinh nghiệm hợp tác thì hợp đồng “ép” được đến đâu thì đến. 

Thế nên, cẩn trọng nghiên cứu, thậm chí nhờ luật sư hay người am hiểu tư vấn là điều cần thiết trước khi bước vào một cuộc hợp tác. Đó chính là cách nghệ sĩ bảo vệ mình, tránh những hậu quả về sau.

N.Mai (ghi)

Ngọc Mai
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Công Phượng giành 'cú đúp' giải thưởng V.League

Công Phượng giành 'cú đúp' giải thưởng V.League
(PLVN) - Trước trận đấu giữa CLB Sài Gòn và CLB TP.HCM, tại vòng 3 giai đoạn 2 giải bóng đá VĐQG LS 2020, chiều 19/9, trên SVĐ Thống Nhất, Ban điều hành giải đã tổ chức trao các giải thưởng tháng 7&9 giải bóng đá VĐQG LS 2020.

Tại sao hợp đồng ký kết là “linh hồn” các dự án PPP?

Tại sao hợp đồng ký kết là “linh hồn” các dự án PPP?
(PLVN) - Luật PPP mới cần nới lỏng quy định để hợp đồng giữa nhà đầu tư và cơ quan quản lý Nhà nước có những điều khoản linh hoạt, là thỏa thuận bình đẳng giữa các bên. Khi đó, hợp đồng sẽ là “linh hồn” dự án PPP, khuyến khích nhà đầu tư tham gia hình thức đầu tư này.

Lợi nhuận trên 1,660 tỷ sau 9 tháng, MSB vượt mục tiêu kế hoạch năm

Lợi nhuận trên 1,660 tỷ sau 9 tháng, MSB vượt mục tiêu kế hoạch năm
(PLVN) - Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2020 vừa công bố, kết quả kinh doanh hợp nhất của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) tăng trưởng bứt phá khi lợi nhuận trước thuế cán mốc trên 1.666 tỷ đồng - đạt gần 116% kế hoạch năm, xử lý hết các khoản nợ xấu đã bán cho VAMC. MSB cũng đang trong quá trình thực hiện niêm yết cổ phiếu trên sàn HOSE.
Chia buồn với thân nhân 22 chiến sĩ Đoàn 337, toàn quân nguyện tiếp tục sát cánh cùng miền Trung

Chia buồn với thân nhân 22 chiến sĩ Đoàn 337, toàn quân nguyện tiếp tục sát cánh cùng miền Trung

(PLVN) - Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng ghi nhận công lao, sự hy sinh to lớn của 22 cán bộ, chiến sĩ quả cảm. Cán bộ, chiến sĩ toàn quân nguyện ra sức học tập, noi gương hy sinh anh dũng của các anh, nêu cao ý chí, quyết tâm, tiếp tục sát cánh, chung sức cùng đồng bào miền Trung và nhân dân cả nước vượt qua giai đoạn đặc biệt khó khăn này...

Trend đồ uống Healthy "gây bão" ngày 20/10

Trend đồ uống Healthy "gây bão" ngày 20/10
(PLVN) - Trong bối cảnh dịch Covid-19 đang có diễn biến phức tạp như hiện nay, trào lưu ăn uống healthy và tập tành giảm cân đang ngày một thu hút sự chú ý của giới trẻ. Những món thức uống kết hợp từ trái cây tươi luôn là sự lựa chọn hiệu quả để tăng cường sức đề kháng, đồng thời giúp thanh lọc cơ thể, làm đẹp da, giữ dáng.

Tổng thống Nga Putin sắp có bài phát biểu thú vị

Tổng thống Nga Putin sắp có bài phát biểu thú vị
(PLVN) - Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ phát biểu tại cuộc họp của Câu lạc bộ Thảo luận Valdai vào ngày 22/10 bằng hình thức trực tuyến, hãng tin TASS dẫn lời Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 19/10 cho biết.

ADB gợi ý đầu tư nước ngoài vào cơ quan xếp hạng tín dụng trong nước tại Việt Nam

ADB gợi ý đầu tư nước ngoài vào cơ quan xếp hạng tín dụng trong nước tại Việt Nam
(PLVN) - Báo cáo  với tựa đề ‘Tiềm năng đầu tư nước ngoài vào cơ quan xếp hạng tín dụng trong nước tại Việt Nam” do Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) vừa công bố đã nhận định thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) của Việt Nam đã gia tăng nhanh chóng, do đó một cơ quan xếp hạng đáng tin cậy và có uy tín là một trong những mảnh ghép còn thiếu trong thị trường TPDN tại Việt Nam…

Cử tri lo ngại "lợi ích nhóm", hành vi trục lợi trong hoạt động y tế, giáo dục

Cử tri lo ngại "lợi ích nhóm", hành vi trục lợi trong hoạt động y tế, giáo dục
(PLVN) - Báo cáo Tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân được trình bày tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIV hôm nay (20/10) cho thấy, còn nhiều vấn đề xã hội cần giải quyết để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, tổ chức, doanh nghiệp và sự ổn định, phát triển của xã hội trong điều kiện "bình thường mới" sau dịch COVID-19.

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XVI: Cơ bản đạt mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá của vùng

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XVI: Cơ bản đạt mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá của vùng
(PLVN) -  Sau Đại hội Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XV, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã cụ thể hoá Nghị quyết của Đại hội bằng các chương trình hành động, đề án, nghị quyết chuyên đề phụ hợp với địa phương. Nhờ đó, nhiệm kỳ qua Cà Mau đã đạt được những kết quả khá toàn diện trong phát triển kinh tế - xã hội.

Bất động sản nghỉ dưỡng Phan Thiết và những cơ hội mới từ hạ tầng giao thông

Bất động sản nghỉ dưỡng Phan Thiết và những cơ hội mới từ hạ tầng giao thông
(PLVN) - Những thay đổi trong thị hiếu du lịch và nhu cầu mới của nhà đầu tư, kết hợp với việc cao tốc Dầu Giây – Phan Thiết đã khởi công, sân bay quốc tế Phan Thiết, sân bay quốc tế Long Thành đang khởi động trong tháng 10, thị trường bất động sản (BĐS) du lịch Bình Thuận được dự đoán sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

Những tấm lòng thơm thảo trong vùng lũ dữ Hà Tĩnh

Những tấm lòng thơm thảo trong vùng lũ dữ Hà Tĩnh
(PLVN) - Dù đang chịu ảnh hưởng của mưa lũ lớn nhưng người dân vẫn gọi nhau quyên góp gạo, tiền nấu bánh chưng cho bà con vùng lũ cầm cự khi đói. Một doanh nghiệp ở TP Hà Tĩnh dành toàn bộ phòng của 2 khách sạn hạng sang cho người dân đến ở miễn phí.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬