Hát bội vẫn còn đất sống

(PLVN) - Giữa muôn vàn cái hay, cái mới mẻ của một thời đại công nghệ, người trẻ chỉ cần một chiếc smartphone là có thể vô tư thưởng thức những “món” nghệ thuật hiện đại, độc đáo và đa dạng trên toàn thế giới. Dường như những loại hình mang tính truyền thống, dân gian như hát bội, cải lương chưa đủ sức kéo người xem về phía mình, song không phải vì thế mà hết đất sống. 
Hát bội vẫn còn đất sống Lối diễn xuất của hát bội nặng tính ước lệ, điệu bộ đi đứng đều biểu lộ

Độc đáo hát bội 

Hát bội (còn gọi là hát bộ hay tuồng) được đánh giá là bộ môn nghệ thuật sân khấu mang tính ước lệ cao, phức tạp trong lối hát, điệu múa và đòi hỏi người hát không chỉ ở năng khiếu, kỹ thuật diễn mà phải có một lòng yêu nghề nồng nhiệt.

Ngày xưa, tuồng vốn chỉ hát trong cung đình, cho vua chúa và quan lại xem. Sau này, nó xuất hiện trong dân gian là bởi lẽ, người ta quan niệm “sống làm tướng, thác làm thần”, nên loại hình này được đem diễn ở các đình làng, nơi thờ các vị tướng, vị thần.

Ban đầu, tuồng chỉ xuất hiện ở miền Bắc, sau đó dần “bôn ba” vào miền Nam, từ tên gọi hát tuồng cũng chuyển thành hát bội (hay hát bộ). Hát bộ, từ “bộ” nghĩa là bộ tịch, ý chỉ động tác, diễn xuất. Còn tên hát bội, từ “bội” này nằm trong “thập bội”, nghĩa là hơn gấp nhiều lần, ý chỉ đây là loại hình nghệ thuật cao hơn những nghệ thuật khác.

Khi hát bội vào miền Nam, cách hát được biến tấu khác đi, sáng tạo theo bài bản riêng, màu sắc riêng. Người ta sẽ dựa theo một số giai điệu của đờn ca tài tử như bài đờn Nam Xuân, Nam Ai, Xuân Nữ... làm nên chất riêng của hát bội Nam Bộ. Theo thời gian, hát bội ở 3 miền dần có nét độc đáo, đặc trưng riêng biệt. 

Chưa đủ sức kéo người xem

Giữa muôn vàn cái hay, cái mới mẻ của một thời đại công nghệ, người trẻ chỉ cần một chiếc smartphone là có thể vô tư thưởng thức những “món” nghệ thuật hiện đại, độc đáo và đa dạng trên toàn thế giới.

Dường như những loại hình mang tính truyền thống, dân gian như hát bội, cải lương, múa rối... chưa đủ sức kéo người xem về phía mình. Tuy nhiên, hát bội vốn chủ yếu phục vụ cho các lễ hội, đình thần nên khi nào vẫn còn lễ hội, vẫn còn cúng đình thì khi đó hát bội vẫn còn đất sống.

Ở phương diện khác, có thể thấy cải lương và hát bội cùng là nghệ thuật trình diễn dân tộc. Ở tuồng, người ta chú trọng thủ pháp khoa trương cách điệu và ước lệ tượng trưng. Lối diễn nặng hơn cả cải lương hồ quảng, trong khi cải lương hồ quảng diễn nặng hơn cải lương.

Khán giả vẫn còn mê hát bội

Bởi vậy, cải lương dễ học, dễ diễn hơn hát bội rất nhiều. Đây là lí do để giải thích vì sao người ta đặt hát bội là môn nghệ thuật có tầm cao hơn những nghệ thuật khác. Thay vì trong cải lương người ta “hò ơi” thì hát bội phải “ư ử ư”. 

Nếu người hát hát không đúng tiết tấu thì người nghe chỉ nghe mấy từ “ư ư” mà không hiểu gì, nghe không rõ lời. Không phải “ư” ở đâu cũng được, mà phải có nhịp phách đàng hoàng. Dẫn chứng như câu: “Thập vạn ư hùng ư binh ử ử ư đáo trận ư ự tiền”, “Giục mã a phi đề quốc khúc tự đào khê mang ừ nới lộ”.

Ngày xưa, vì người ta thường hát theo truyện Tàu nên những câu từ mang đậm văn nho và đôi khi người hát họ chỉ biết câu là vậy thôi chứ cũng không hiểu hết, không dịch hết được đâu. Sau này, khi dạy lại cho con cháu, người ta bắt đầu viết lại những lời văn mới cho dễ hiểu.

Diễm Kiều
Cùng chuyên mục
Vì sao các đạo diễn thích làm phim kinh dị?

Vì sao các đạo diễn thích làm phim kinh dị?

(PLVN) - Cái khó của các nhà làm phim kinh dị Việt đó là để qua được cửa kiểm duyệt. Bởi Luật Điện ảnh không cho phép những cảnh quay gây sợ hãi, bạo lực, hoang mang, truyền bá tệ nạn mê tín dị đoan. Vậy tại sao một số nhà làm phim Việt lại mê đắm thực hiện dòng phim này. Có rất nhiều lý do, nhưng lý do được một đạo diễn mới tiết lộ đó là dòng phim kinh dị… siêu lợi nhuận.

Đọc thêm

Bí thư Chi bộ, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Phan Thị Hồng Hà: Khâu “then chốt” của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị

Bí thư Chi bộ, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Phan Thị Hồng Hà:  Khâu “then chốt” của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị
(PLVN) - Bí thư Chi bộ, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Phan Thị Hồng Hà đã trao đổi với phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam về nhiều vấn đề xung quanh công tác tổ chức bộ máy, cán bộ - khâu “then chốt” của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong tình hình mới

Bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong tình hình mới
(PLVN) - Sáng 9/7, tại Hà Nội, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị cán bộ toàn quốc quán triệt, triển khai Nghị quyết số 51-NQ/TW ngày 05/9/2019 của Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia (ANQG) và sơ kết 03 năm thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 5/01/2017 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm an ninh kinh tế (ANKT) trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế.
Cấp cứu thành công 2 bệnh nhân bị vỡ gan

Cấp cứu thành công 2 bệnh nhân bị vỡ gan

(PLVN) - Trong 4 ngày, Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) khu vực Bồng Sơn (thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định) đã thực hiện cấp cứu, cứu sống thành công 2 bệnh nhân bị chấn thương vỡ gan.

Bí thư Đảng ủy, Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự Nguyễn Quang Thái: Phòng, chống những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là nhiệm vụ trọng tâm lâu dài, xuyên suốt

Bí thư Đảng ủy, Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự Nguyễn Quang Thái: Phòng, chống những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là nhiệm vụ trọng tâm lâu dài, xuyên suốt
(PLVN) - Với 8 chi bộ trực thuộc và 127 đảng viên, Đảng bộ Tổng cục Thi hành án dân sự (THADS) là một đảng bộ lớn mạnh của Đảng bộ Bộ Tư pháp. Nhiệm kỳ 2020 -2025 tới đây, công tác đảng và việc thực hiện nhiệm vụ chính trị chuyên môn được định hướng ra sao để tiếp tục ghi dấu ấn trong hoạt động của toàn Đảng bộ Bộ Tư pháp? Bí thư Đảng ủy, Tổng cục trưởng Tổng cục THADS Nguyễn Quang Thái đã có cuộc trao đổi với chúng tôi xung quanh nội dung trên.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ Tư pháp Nguyễn Kim Tinh: Công tác xây dựng đảng có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng, hiệu quả

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Bộ Tư pháp Nguyễn Kim Tinh: Công tác xây dựng đảng có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng, hiệu quả
(PLVN) - Nhiệm kỳ 2015 - 2020, Đảng ủy Bộ Tư pháp đã lãnh đạo các cấp ủy, cán bộ, đảng viên nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, chỉ tiêu Đại hội lần thứ X đã đề ra. Vai trò, vị thế của các cấp ủy được tăng cường; các tổ chức đảng được kiện toàn, nâng cấp, đội ngũ đảng viên không ngừng lớn mạnh về số lượng và tăng cường về chất lượng; năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cơ sở đảng được nâng lên…

Người đàn ông bị nước cuốn trôi khi đánh bắt cá

Người đàn ông bị nước cuốn trôi khi đánh bắt cá
(PLVN) - Một người đàn ông đang đánh bắt cá ở sau đập thủy điện sông Ba Hạ không may bị nước cuốn trôi. Người dân cho rằng, nguyên nhân là thủy điện xả nước không có còi báo động để xảy ra sự việc, tuy nhiên, thủy điện bảo có.

Đất sử dụng liên tục hơn 40 năm “tự dưng” mang tên người khác

Đất sử dụng liên tục hơn 40 năm “tự dưng” mang tên người khác
(PLVN) - Mảnh đất được cha mẹ cho lại và sử dụng liên tục hơn 40 năm, không hề có tranh chấp hay mua bán với ai nhưng khi làm thủ tục cấp sổ đỏ, bà Lê Thị Thơm (SN 1936 - vợ Liệt sĩ Trịnh Văn Danh (ngụ Ấp Bình Điền, Xã Long Điền Tây, Huyện Đông Hải, Bạc Liêu) bỗng tá hỏa khi biết một phần diện tích đất đã được huyện cấp cho người khác.  

Quang Hải bị nghi sốt xuất huyết

Quang Hải bị nghi sốt xuất huyết
(PLVN) - Ngôi sao sáng nhất của CLB Hà Nội và bóng đá Việt Nam đang vướng vào nhiều “vận hạn” về sức khỏe. Sau khi bị chấn thương, anh bị sốt và đang làm thủ tục xét nghiệm máu để có kết quả chính thức. 

Dịch tả heo Châu Phi vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro

Dịch tả heo Châu Phi vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro
(PLVN) - Sáng 8/7, Chi cục chăn nuôi thú y tổ chức Hội thảo khoa học “Đặc điểm dịch tễ học và các giải pháp kiểm soát, giảm thiểu thiệt hại do bệnh Dịch tả heo Châu Phi tại TP Cần Thơ". Đây là chuyên đề mang tính ý nghĩa và cấp thiết trong tình hình dịch bệnh hoành hành hiện nay.

 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬