Hệ lụy do khai thác nước ngầm ồ ạt ở Đồng bằng Sông Cửu Long

(PLVN) - Bất chấp tình hình sụt lở càng trở nên nghiêm trọng tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), người dân các địa phương này vẫn khai thác nước ngầm hết công suất để tưới tiêu, chăn nuôi... 
Hệ lụy do khai thác nước ngầm ồ ạt ở Đồng bằng Sông Cửu Long Sạt lở đất tại tỉnh lộ 873 Gò Công, Tiền Giang. (ảnh: Nhật Trường).

Sạt lở nghiêm trọng 

Từ đợt hạn mặn năm 2016, các tỉnh ĐBSCL liên tiếp xảy ra các vụ sạt lở bờ sông. Đặc biệt, sụt lún đất trong mùa hạn diễn ra gay gắt nhất ở vùng ngọt hoá. Tính đến năm 2018, khu vực ĐBSCL có 562 vị trí bờ sông, bờ biển bị sạt lở, với tổng chiều dài 786km, trong đó có 42 vị trí sạt lở đặc biệt nguy hiểm với chiều dài 149km. Mới nhất, những ngày qua, tỉnh Cà Mau đã xảy ra 912 điểm sạt lở, sụt lún các tuyến lộ giao thông với tổng chiều dài gần 22km. 

Đê biển Tây từng là lá chắn bảo vệ vùng ngọt hoá bán đảo Cà Mau với diện tích hơn 89 ngàn ha. Trong mùa mưa bão, triều cường năm 2019, Cà Mau đã phải đánh chìm sà lan, dùng mọi biện pháp kè chống để ngăn vỡ đoạn đê dài 15km từ vàm Đá Bạc đến kinh Mới. Ngày 18/2/2020, đê biển Tây đã bị sụt lún nhiều chỗ, có đoạn dài 100m. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử nhấn mạnh: “Đê Tây không còn đồng nghĩa với việc vùng ngọt hoá có nguy cơ xóa sổ”. 

Do hầu hết hệ thống sông rạch vùng ngọt hóa Gò Công (Tiền Giang) đã cạn đáy dẫn đến sụt lở ven bờ nghiêm trọng. Đặc biệt là điểm sạt lở lớn tại tỉnh lộ 873 (thuộc ấp 1 xã Bình Xuân, thị xã Gò Công) ngày 25/2/2020 làm sạt lở toàn bộ đoạn đường dài gần 30 mét xuống sông Vàm Vé, cắt đứt đường giao thông. 

Nguyên nhân ban đầu được xác định, gần đây, tỉnh Tiền Giang có chủ trương bơm vét nước từ sông Vàm Vé để cứu nguy cho cánh đồng lúa khu vực này dẫn đến sông cạn đáy. Khi cao trình nước giảm đột ngột gây ra sạt lở ven bờ. 

Trước đó, năm 2019, Tiền Giang có hàng trăm điểm sạt lở. Những địa bàn sạt lở nặng nhất và phức tạp là cặp sông Ba Rài, sông Hòa Khánh, sông Phú An, các cù lao trên sông Tiền. 

Trong năm 2019, toàn tỉnh Vĩnh Long đã xảy ra 177 điểm sạt lở, với chiều dài trên 5,5km. Hiện tuyến đường giao thông kết hợp đê bao cồn Giông ven sông Tiền (xã Tân Hội, TP Vĩnh Long) đang có dấu hiệu sụt lún nghiêm trọng. Nhiều đoạn bị nghiêng và có nguy cơ gây vỡ đê, đe dọa ao cá, vườn cây ăn trái của các hộ dân trong khu vực…

Cạn kiệt nguồn nước ngầm

Khai thác nước ngầm quá mức được các nhà khoa học trong nước và quốc tế “điểm mặt” là nguyên nhân chính gây sụt lún cho vùng ĐBSCL thời gian qua. Ông Hoàng Văn Bảy, Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ TN&MT) cho biết, đối với các vùng có mức độ lún khác nhau, vùng lún cao nhất (trên 10cm) có mật độ khai thác nước ngầm lớn nhất (111 m3/ngày/km2).

Thống kê toàn vùng ĐBSCL có khoảng 9.650 giếng khai thác nước ngầm tập trung quy mô trên 10m3/ngày, với tổng lưu lượng khoảng 1,97 triệu m3/ngày. Ngoài ra, còn khoảng trên 1 triệu giếng khai thác lẻ quy mô hộ gia đình, với lưu lượng khai thác khoảng 840 nghìn m3/ngày…

Theo Hội Địa chất Thủy văn Việt Nam, tính đến năm 2015, mực nước ngầm của ĐBSCL đã bị tụt giảm khoảng 15m. Nếu như trước đây, giếng khoan cần độ sâu khoảng 100m là có thể khai thác được nguồn nước đáp ứng nhu cầu sinh hoạt thì nay phải khoan sâu gấp đôi. Nghiêm trọng hơn, một tỷ lệ lớn nguồn nước ngầm ở ĐBSCL đã bị nhiễm mặn, nhiễm hóa chất không sử dụng được. Đây là hệ lụy của việc khai thác nước ngầm tràn lan, quá mức và tình trạng sử dụng hóa chất bừa bãi, xả thải nước chưa qua xử lý ra môi trường trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp, công nghiệp…

Mỗi năm mực nước ngầm của ĐBSCL tụt giảm 40cm, kéo theo lún sụt mặt đất, tạo điều kiện cho nước biển dâng cao, mặn nhập sâu. Theo PGS, TS Đoàn Văn Cánh (Hội Địa chất thủy văn Việt Nam), một trong những chỉ tiêu đánh giá sự ổn định của nguồn nước là thời hạn phục hồi nguồn nước. Đối với dòng chảy trên mặt, thời gian đó khoảng 16 ngày đêm, còn đối với dòng ngầm phải mất đến 1.500 năm. Một khi nguồn nước ngầm bị cạn kiệt thì khả năng phục hồi vô cùng khó…

Ông Châu Trần Vĩnh, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, cho biết, theo quy định của Luật Tài nguyên nước, trong trường hợp khai thác nước để ứng phó với tình trạng khẩn cấp thì không phải có giấy phép. Tuy nhiên, để bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu chống hạn, đồng thời tránh nguy cơ suy thoái, cạn kiệt nguồn nước ngầm thì giếng khoan phải được bố trí ở vị trí hợp lý, có thiết kế đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật, khai thác với lưu lượng hợp lý để không làm hạ thấp mực nước quá mức gây ô nhiễm, xâm nhập mặn, sụt lún đất khi khai thác. 

Về lâu dài, cần có giải pháp để ứng phó, trong đó có việc đầu tư thăm dò, đánh giá trữ lượng, chất lượng nước ngầm để xây dựng các công trình khai thác lâu dài, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép khai thác theo quy định của pháp luật về tài nguyên nước…

Lam Hạnh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vedan Việt Nam tổ chức Chương trình Hiến máu tình nguyện “Một giọt máu – triệu tấm lòng”

Vedan Việt Nam tổ chức Chương trình Hiến máu tình nguyện “Một giọt máu – triệu tấm lòng”
(PLVN) - Ngày 23/10, tại Công ty CP Hữu hạn Vedan Việt Nam (Vedan Việt Nam) đã diễn ra Chương trình Hiến máu tình nguyện “Một giọt máu – Triệu tấm lòng”. Chương trình do Vedan Việt Nam, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Đồng Nai, Hội CTĐ huyện Long Thành và Bệnh viện Chợ Rẫy cùng phối hợp tổ chức thực hiện.
Hàng dự trữ quốc gia đã kịp thời đến với người dân vùng lũ

Hàng dự trữ quốc gia đã kịp thời đến với người dân vùng lũ

(PLVN) - Sau khi có Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, thực hiện chỉ đạo của Tổng cục dự trữ nhà nước (DTNN), các cục DTNN Khu Vực Bình Trị Thiên và Nghệ Tĩnh  đã chủ động liên hệ, phối hợp với địa phương các tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế để tổ chức xuất cấp, giao nhận, vận chuyển, cấp phát gạo cứu trợ cho nhân dân vùng lũ. 

Lòng vả như lòng sung

Lòng vả như lòng sung
(PLVN) - Sau nhiều lần dùng dằng và dền dứ, Chính phủ Anh lại tiếp tục đàm phán với Liên minh châu Âu (EU) về khuôn khổ quan hệ hợp tác giữa hai bên cho thời gian từ sau khi nước Anh ra khỏi EU (Brexit). Trên danh nghĩa chính thức, nước Anh đã không còn là thành viên EU nữa từ sau ngày 31/1 năm nay. 

Khai mạc Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XIX

Khai mạc Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XIX
(PLVN) - Sáng 25/10, Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XIX, nhiệm kỳ 2020-2025 chính thức khai mạc tại Trung tâm Hội nghị của tỉnh, với sự tham dự của 339 đại biểu đại diện cho trên 69.000 đảng viên thuộc 13 Đảng bộ trực thuộc Tỉnh ủy. Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng dự và chỉ đạo Đại hội.

Bộ Giáo dục và Đào tạo thừa nhận trách nhiệm về sách giáo khoa môn Tiếng Việt lớp 1

Bộ Giáo dục và Đào tạo thừa nhận trách nhiệm về sách giáo khoa môn Tiếng Việt lớp 1
(PLVN) - Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội về vấn đề sách giáo khoa năm học 2020 - 2021, trong đó, thừa nhận, "một số điểm chưa phù hợp trong sách giáo khoa môn Tiếng Việt lớp 1 của bộ sách Cánh Diều có trách nhiệm của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng thẩm định và tác giả".
Tiết lộ về vũ khí chính của NATO có khả năng "chống Nga"

Tiết lộ về vũ khí chính của NATO có khả năng "chống Nga"

(PLVN) - Do có khả năng tàng hình khó nhận biết và trang bị nhiều loại cảm biến, chiến đấu cơ thế hệ thứ 5 F-35 Lightning II được xem là loại máy bay thích hợp duy nhất để đương đầu với quân Nga, Sputnik dẫn thông tin từ Defense News cho biết.

Tập đoàn Prime nhận giải thưởng Doanh nghiệp Tiêu biểu khu vực ASEAN 2020

Tập đoàn Prime nhận giải thưởng Doanh nghiệp Tiêu biểu khu vực ASEAN 2020
(PLVN) - Tại Diễn đàn Doanh nghiệp ASEAN +3 (Nhật Bản - Hàn Quốc - Ấn Độ) được tổ chức đầu tháng 10 năm 2020 bởi Hiệp hội Phát triển Hợp tác Kinh tế ASEAN (ASEAN Association For Economic Cooperation Development), tập đoàn Prime - thành viên của tập đoàn SCG tại Việt Nam đã vinh dự nhận giải thưởng Doanh nghiệp Tiêu biểu ASEAN 2020, vì những đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền kinh tế quốc gia và khu vực. 

Bộ Quốc phòng có hai thứ trưởng mới

Bộ Quốc phòng có hai thứ trưởng mới
(PLVN) - Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa bổ nhiệm Thượng tướng Lê Huy Vịnh và Trung tướng Võ Minh Lương giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬