Kỳ 4: Chuyển đổi số và khát vọng xây dựng hình ảnh ngành thi hành án dân sự  hiện đại

Trong toàn bộ tiến trình tố tụng tư pháp, thi hành án dân sự giữ vai trò là khâu cuối cùng, có ý nghĩa quyết định trong việc bảo vệ công lý, bảo đảm cho các bản án, quyết định mang tính nhân danh Nhà nước của Tòa án được thực thi nghiêm minh trên thực tế. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ và năng động của nền kinh tế - xã hội nước nhà, ngành THADS đang phải đối mặt với những thách thức và yêu cầu mới vô cùng to lớn. Khối lượng vụ việc và số tiền phải thi hành hàng năm tăng lên theo cấp số nhân, tính chất của các vụ việc ngày càng trở nên đa dạng và phức tạp hơn bao giờ hết.

Đặc biệt, sự xuất hiện của nhiều vụ việc liên quan đến tín dụng ngân hàng, các tranh chấp thương mại quốc tế, hay công tác thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng lớn có giá trị đặc biệt khổng lồ đã đặt ra yêu cầu bức thiết về một đội ngũ cán bộ không chỉ giỏi về chuyên môn thuần túy mà còn phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, kỹ năng xử lý tình huống linh hoạt và khả năng thích ứng cao.

Bên cạnh đó, làn sóng mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và yêu cầu đẩy mạnh công cuộc chuyển đổi số toàn diện trong bộ máy nhà nước nhằm xây dựng một nền hành chính hiện đại, công khai, minh bạch đã đặt ra những nhiệm vụ mới, chưa từng có tiền lệ đối với hệ thống THADS. Trong bối cảnh bộ máy hành chính đang được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, lượng công việc dồn dập đè nặng lên vai đội ngũ công chức. Vì vậy, việc xây dựng và phát triển một thế hệ cán bộ trẻ có trình độ chuyên môn cao, năng lực làm chủ công nghệ và khát vọng cống hiến mạnh mẽ không chỉ là giải pháp tình thế trước mắt, mà mang tầm vóc của một chiến lược dài hạn, bảo đảm sự phát triển bền vững và hiện đại hóa toàn ngành.

Sức ép thực tiễn và bài toán "buộc phải chuyển mình" tại Hà Tĩnh

Để thấy rõ bức tranh toàn cảnh của công cuộc chuyển đổi số này, hãy nhìn vào thực tế tại Thi hành án dân sự tỉnh Hà Tĩnh. Sau quá trình thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy hành chính, THADS tỉnh Hà Tĩnh phải đối diện với những thử thách hết sức nặng nề: địa bàn quản lý rộng lớn, lượng vụ việc phải thụ lý thi hành tăng cao liên tục qua các năm, khoảng cách địa lý giữa Phòng thi hành án dân sự khu vực, trụ sở THADS tỉnh xa xôi và đặc biệt là quy trình kế toán nghiệp vụ được tập trung hoàn toàn về cấp tỉnh. Thực tế khắc nghiệt đó đã tạo ra một áp lực công việc khổng lồ đè nặng lên vai các công chức trẻ, khi một người phải đồng thời kiêm nhiệm, phụ trách nhiều vị trí việc làm khác nhau với khối lượng hồ sơ tăng lên gấp nhiều lần so với trước.

Trước sức ép đè nặng ấy, chuyển đổi số không còn là một khái niệm xa vời, một sự lựa chọn mang tính hình thức hay phong trào bề nổi, mà đã trở thành một mệnh lệnh bắt buộc, một nhiệm vụ cấp thiết mang tính sống còn của đơn vị. Với tinh thần cống hiến của tuổi trẻ "Làm hết việc, không hết giờ", lực lượng đoàn viên thanh niên THADS tỉnh Hà Tĩnh đã dũng cảm tiên phong dấn thân vào trận địa mới. Họ chấp nhận làm việc bất kể ngày đêm, hy sinh các ngày nghỉ thứ Bảy, Chủ nhật và cả các ngày lễ Tết để tập trung cao độ cho công tác chuyên môn, chuẩn hóa các quy trình nghiệp vụ và nâng cao hiệu quả quản lý trên nền tảng công nghệ.

Phía sau những giờ nghỉ trưa ngắn ngủi, hình ảnh đồng chí Nguyễn Trần Kiên – Chấp hành viên, Bí thư Đoàn Thanh niên THADS tỉnh Hà Tĩnh tranh thủ ăn vội bát cơm ngay tại bàn làm việc, ánh mắt vẫn không rời khỏi màn hình máy tính đang mở cùng lúc nhiều phân hệ của Nền tảng số chuyên ngành, đã trở thành biểu tượng quen thuộc cho tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ nơi đây.

Những "trợ lý số" thay đổi hoàn toàn diện mạo ngành thi hành án

Nhờ có sự chủ động, quyết liệt vào cuộc của lực lượng trẻ, công nghệ thông tin hiện nay đã hiện diện và thẩm thấu sâu sắc vào từng mạch máu, từng quy trình công tác THADS tại Hà Tĩnh. Đoàn Thanh niên THADS tỉnh đã chủ động tham gia đóng góp trí tuệ, trực tiếp phối hợp chặt chẽ cùng với đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ để tiến hành thí điểm, tổ chức tập huấn nội bộ, vận hành và triển khai thực hiện “Nền tảng số trong lĩnh vực THADS” với 09 phần mềm chủ lực.

Bước vào phòng làm việc của đoàn viên thanh niên THADS Hà Tĩnh hôm nay, hình ảnh những chồng hồ sơ giấy truyền thống cồng kềnh đã hoàn toàn biến mất. 100% thao tác nghiệp vụ được thực hiện trên không gian mạng, số hoá toàn bộ quy trình.

 Không dừng lại ở việc sử dụng thụ động các phần mềm dùng chung, những Chấp hành viên mang "năng lực kép" tại cơ sở đã chủ động kiến tạo thêm công cụ. Tận dụng chuyên môn công nghệ thông tin, họ tự tay lập trình và tích hợp nhiều ứng dụng công nghệ vào phần mềm dùng trong nội bộ.

Sự đồng hành đắc lực của các "trợ lý số" mẫn cán này đã mang lại những kết quả định lượng vô cùng cụ thể và thuyết phục, chứng minh cho tính hiệu quả, chính xác và minh bạch của toàn bộ hệ thống. Thống kê thực tế trên các phân hệ nền tảng số tại Hà Tĩnh đã ghi nhận những con số vô cùng ấn tượng:

Không dừng lại ở việc sử dụng các phần mềm dùng chung do ngành triển khai, tinh thần đổi mới, "làm mới" của tuổi trẻ THADS Hà Tĩnh còn được cụ thể hóa bằng những sáng kiến nội bộ xuất sắc. Tiêu biểu là đề tài sáng kiến "Các Biểu mẫu thông minh, Phần mềm ban hành văn bản số lượng lớn..." đã được công nhận chính thức tại Quyết định số 626/QĐ-THADS ngày 29/9/2025 của THADS Hà Tĩnh và vinh dự đạt số điểm cao nhất toàn tỉnh.

Từ nền tảng công nghệ này, đơn vị đã tiếp tục nghiên cứu, phát triển thành công hệ thống ứng dụng CNTT nội bộ, tích hợp nhiều công cụ mang tính đột phá như: "AI tra cứu, tham khảo Luật THADS 2025", Hệ thống tra cứu thông tin người phải thi hành án đang chấp hành hình phạt tù trên địa bàn tỉnh, công cụ tra cứu nhanh trục liên thông, công cụ PDF và phòng truyền thống số.

Những giải pháp công nghệ tự chế này đã giúp ứng dụng công nghệ thông tin một cách triệt để các quy trình làm việc thủ công trước đây, đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ và hỗ trợ trực tiếp, đắc lực cho các cán bộ trong hoạt động thực tiễn.

Đối với cá nhân đồng chí Nguyễn Trần Kiên, trong vai trò là một Chấp hành viên và là Tổ trưởng Tổ ứng dụng CNTT và chuyển đổi số của tỉnh, đồng chí đã tiên phong số hóa thành công 100% hồ sơ tổ chức thi hành án của cá nhân mình lên hệ thống eTCTHA. Việc số hóa bảo đảm chính xác tuyệt đối đến từng tờ tài liệu, từng bút lục, giúp cho hệ thống báo cáo thống kê “Đúng, đủ, sạch, sống” đến thời điểm hiện tại đã khớp 100% về cả tiêu chí việc và tiêu chí tiền so với hồ sơ giấy. Nhờ sự hỗ trợ từ công nghệ, kết quả chỉ tiêu chuyên môn cá nhân của đồng chí đạt những con số vô cùng xuất sắc: tỷ lệ thi hành xong về việc đạt 92,16% (vượt tới 7,06% so với chỉ tiêu được giao) và tỷ lệ thi hành xong về tiền đạt tới 99,92% (vượt 42,92% so với chỉ tiêu được giao).

Sáng kiến xóa mù công nghệ: Mô hình "Bình dân học vụ số"

Một bài toán đặt ra là làm sao để công nghệ thực sự đi vào cuộc sống, phát huy tối đa vai trò trợ lý và tránh tình trạng đầu tư xây dựng sản phẩm rầm rộ nhưng cuối cùng rơi vào cảnh “có sản phẩm nhưng không ai thèm dùng”. Nhận thức rõ yếu tố cốt lõi nằm ở năng lực số của đội ngũ con người, Đoàn Thanh niên THADS tỉnh Hà Tĩnh đã xác định việc bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng công nghệ cho toàn thể cán bộ, công chức là nhiệm vụ trọng tâm. Với vai trò là Thường trực Ban Chỉ đạo triển khai nền tảng số, Ban Chấp hành Đoàn đã phát động phong trào thi đua cao điểm mang tên “Triển khai hiệu quả nền tảng số trong lĩnh vực THADS”.

Lực lượng đoàn viên thanh niên nòng cốt, những người có trình độ và nhạy bén về công nghệ tại từng phòng chuyên môn, từng vị trí việc làm đã được tin tưởng bố trí làm đầu mối hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu. Từ đó, mô hình mang tên "Bình dân học vụ số" và phương thức dắt tay "Cầm tay chỉ việc" đã được triển khai một cách thực chiến, rộng khắp toàn tỉnh.

Không chỉ dừng lại ở các buổi tập huấn lý thuyết tập trung khô khan, các đoàn viên thanh niên trong Tổ công nghệ luôn sẵn sàng túc trực, hỗ trợ kỹ thuật từ xa 24/7 thông qua phần mềm UltraViewer, qua điện thoại hay các nhóm chat Zalo. Họ luôn có mặt kịp thời để xử lý nhanh các lỗi thao tác nghiệp vụ, các sự cố phần mềm phát sinh cho cán bộ, công chức toàn tỉnh, bất kể đó là lúc đêm muộn hay ngày nghỉ cuối tuần.

Sự lan tỏa phong trào chuyển đổi số tại các địa phương

Không riêng gì Hà Tĩnh, làn sóng ứng dụng công nghệ và đổi mới phương pháp làm việc cũng đang lan tỏa mạnh mẽ đến các địa phương khác, tiêu biểu như tại Thái Nguyên. Qua quá trình trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, áp dụng các giải pháp cải tiến vào thực tiễn công tác tại cơ sở, vào năm 2025, bản thân Chấp hành viên Phan Thị Huyền (Phòng THADS khu vực 9 - Thái Nguyên) đã được Hội đồng thi đua khen thưởng của Cục Quản lý THADS công nhận đề tài sáng kiến khoa học có giá trị thực tiễn cao. Sáng kiến mang tên: "Giải pháp tăng cường mối quan hệ giữa cơ quan thi hành án với UBND cấp xã để hoạt động thi hành án đạt hiệu quả cao tại đơn vị Phòng Thi hành án dân sự khu vực 9, tỉnh Thái Nguyên".

Bên cạnh đó, chị Huyền cũng nhấn mạnh vai trò to lớn của công nghệ thông tin trong việc đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Việc khai thác hiệu quả công nghệ không chỉ giúp tiết kiệm tối đa thời gian, giảm tải khối lượng hồ sơ giấy tờ lưu trữ cồng kềnh mà còn hỗ trợ cán bộ quản lý hồ sơ chặt chẽ, hạn chế tối đa các sai sót trong quá trình tác nghiệp chuyên môn.

— Còn tiếp —

Thứ Ba 23/06/2026 05:42 (GMT+7)