Xuất khẩu nông sản "trong nguy có cơ"

(PLO) - Theo Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển nông nghiệp nông thôn (Ipsard), 8 tháng đầu năm 2015, xuất khẩu của Việt Nam khá ảm đạm khi những mặt hàng chủ lực đối mặt với vô vàn khó khăn do các đối thủ cạnh tranh lớn ra sức phá giá.  
Xuất khẩu nông sản "trong nguy có cơ" Trung Quốc vẫn là thị trường chính xuất khẩu nông-lâm-thủy sản của Việt Nam
Bức tranh ảm đảm
Thống kê của Ipsard chỉ ra Việt Nam là nước có thặng dư thương mại nông-lâm-thủy sản (NLTS) nhưng đang trải qua đợt sụt giảm dài bất thường từ tháng 10/2014 đến tháng 2/2015. Mức phục hồi từ tháng 3 đến tháng 6/2015 chưa giúp thặng dư thương mại trở lại thời điểm đỉnh cao 2014  thì từ tháng 7 đến tháng 8/2015 xuất khẩu (XK) NLTS lại tiếp tục suy giảm. 
Mảng màu sáng của bức tranh XK nông sản 8 tháng qua là những mặt hàng vốn không được coi là mũi nhọn lại có bước tăng trưởng tốt: mặt hàng hạt tiêu tăng tới 4% về giá trị XK, gỗ và sản phẩm gỗ tăng tới 10,4% so với năm trước. Hạt điều XK tăng tới 13% về  lượng và 26% giá trị. XK rau quả tăng tới 11,2%, sắn XK tăng về lượng nhưng giảm giá do giá dầu giảm. 
Tuy nhiên, phần còn lại của bức tranh chủ yếu là mảng màu tối, các mặt hàng được đánh giá là chủ lực lại có chiều hướng sụt giảm đáng lo ngại. Điển hình là sụt giảm trong XK gạo. 8 tháng đầu năm, mặt hàng này giảm tới 8% về lượng và 13% về giá trị. Tượng tự,  XK cà phê giảm tới 14% về lượng và 16% về giá trị. XK cao su giảm 6%, XK thủy sản giảm 16% về giá trị. Riêng mặt hàng tôm XK bị cạnh tranh mạnh về giá từ các đối thủ. Mỹ, EU, Nhật vẫn là những thị trường lớn nhất nhưng Trung Quốc lại đang nổi lên như một thị trường quan trọng mới của Việt Nam.
Dường như XK nông sản của Việt Nam vẫn quá phụ thuộc vào thị trường truyền thống là Trung Quốc. Thống kế cho thấy nước này vẫn là đối tác chính của một loạt nông sản XK Việt Nam: chiếm 36,7% tổng giá trị XK gạo, 47% tổng giá trị XK cao su, 36,2% XK rau quả, 13,5% XK gỗ và sản phẩm từ gỗ, 12,7% XK hạt điều. Nhưng lưu ý là ở chiều ngược lại, Trung Quốc lại là đối tác cung cấp 55% thuốc trừ sâu và nguyên liệu đầu vào cho Việt Nam. 
Theo ông Nguyễn Trung Kiên, Quyền Trưởng Bộ môn Thị trường và Ngành hàng, Viện Ipsard,  XK NLTS của Việt Nam đang gặp 4 vấn đề lớn. Thứ nhất, suy giảm năng lực cạnh tranh về giá đối với các mặt hàng XK do các đối thủ cạnh tranh lớn phá giá như: mặt hàng gạo từ các đối thủ Ấn Độ, Thái Lan, Pakistan; cà phê từ Brazil, Colombia; tôm từ Thái Lan, Ấn Độ, Indonesia; cao su từ Indonesia và Malaysia. Thứ hai, suy giảm cầu thế giới đối với hàng NLTS do suy thoái kinh tế Trung Quốc và dư cung. Thứ ba là bị cạnh tranh gay gắt trên thị trường nội địa với sản phẩm chăn nuôi khi một số hiệp định hội nhập kinh tế mà Việt Nam tham gia có hiệu lực. Và vấn đề thứ tư, chính sách tỷ giá của Trung Quốc mang tính thị trường nhiều hơn cũng đang tạo nhiều bất ổn cho XK NLTS của Việt Nam. 
Giải pháp nào?
Để giải bài toán thương mại nông sản này, theo ông Kiên, trong ngắn hạn cần tận dụng thị trường Mỹ do đồng USD còn có mức giá cao. Khơi thông thị trường, đẩy mạnh XK các mặt hàng Việt Nam có lợi thế vào thị trường này như thủy sản, cà phê, hạt tiêu, hạt điều, gỗ và sản phẩm từ gỗ. Kết nối nhanh chóng để có các hợp đồng XK gạo sang Indonesia, Philippines, Malaysia vì các nước này có thể thiếu hụt cung trong năm nay. 
Đẩy mạnh xúc tiến thương mại, phát triển chính ngạch thị trường Trung Quốc đối với các mặt hàng có thể XK như sắn, rau quả, cao su, điều, gỗ và sản phẩm gỗ, tôm… Trong trung và dài hạn: Hỗ trợ DN đa dạng hóa thị trường XK. Ví dụ gạo là thị trường Bờ Biển Ngà, Ghana, Mỹ, Malaysia, UAE. Cà phê là Hàn Quốc, Ireland, Nga, Úc, Thái Lan… Cao su là Ireland, Thổ Nhĩ Kỳ. Thủy sản là Úc, Trung Quốc…Gỗ và sản phẩm từ gỗ là Anh, Ba Lan, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ… Rau quả là Anh, Đức, UAE... 
Theo TS Nguyễn Đỗ Anh Tuấn – Viện trưởng Ipsard, đối với những mặt hàng giá giảm như gạo, cà phê, tôm cần phải tính đến chuyện khôi phục năng lực cạnh tranh của Việt Nam hoặc tìm kiếm thị trường mới. Đối với những thị trường có tiềm năng như Mỹ với mặt hàng tôm tìm cách khôi phục sản lượng… Việc cân đối được giữa các ngành hàng và các thị trường sẽ giúp XK NLTS tăng trưởng và cất cánh. 
Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Hữu Dũng, nguyên Phó Chủ tịch VASEP lại có cách nhìn khác khi cho rằng tạo ra nhóm sản phẩm mới là giải pháp đột phá trong giai đoạn hiện nay: “Thủy sản hiện nay XK sang 164 nước. Có mở thị trường sang các nước mới cũng không giải quyết được nhiều. Nếu chúng ta có những nhóm sản phẩm mới mạnh và có sức cạnh tranh cao mới giải quyết được vấn đề. Với kết quả mà Viện Thủy sản I đang làm 3 năm nay cho thấy về thủy sản tôi kiến nghị nên nuôi cá biển. Nếu chúng ta có 1 triệu tấn cá biển bằng công nghệ nuôi công nghiệp trong vòng 5 năm để XK, chúng ta sẽ có 5 tỷ USD. Có chế biến nữa có thể chúng ta sẽ có 7-9 tỷ USD” – ông Dũng nói.
Viện trưởng Tuấn nhấn mạnh, trước khi đề xuất những giải pháp ngắn hạn và dài hạn cho cơ quan quản lý nhà nước cần phải có những nghiên cứu sâu hơn. Nhưng ông nói: “XK nông sản đang phải đối diện với nhiều thách thức, tuy nhiên, trong “nguy có cơ”, nếu khôn khéo thì sẽ vượt qua được khó khăn và đây chính là cơ hội cho XK nông sản Việt Nam phát triển”.
Phi Hùng
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nam Á Bank: “Cố” giải ngân khi không có mặt bên thế chấp?

Nam Á Bank: “Cố” giải ngân khi không có mặt bên thế chấp?
(PLVN) - Kết quả tư vấn xác thực chữ ký vào ngày 17/9/2020 về một hợp đồng tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á (Nam Á Bank) cho thấy, chữ ký ở mục “Đại diện bên thế chấp” có dấu hiệu bị làm giả. Có thủ tục liên quan hợp đồng tín dụng này được thực hiện khi không có sự hiện diện của bên thế chấp tài sản.

Nhà đầu tư cần cẩn trọng khi trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng nóng

Nhà đầu tư cần cẩn trọng khi trái phiếu doanh nghiệp tăng trưởng nóng

(PLVN) - Hiện nay trên thị trường, các doanh nghiệp đang có xu hướng tăng huy động vốn từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) khiến thị trường TPDN có dấu hiệu tăng trưởng nóng. Bộ Tài chính khuyến cáo các nhà đầu tư cá nhân phải cân nhắc về các rủi ro khi đầu tư TPDN, thận trọng đối với việc chào mời và cam kết lãi suất cao.

Đưa thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ Mỹ về nước

Đưa thêm hơn 340 công dân Việt Nam từ Mỹ về nước
(PLVN) - Trong các ngày 19-20/9, các cơ quan chức năng Việt Nam, các cơ quan đại diện Việt Nam tại Mỹ, hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam đã phối hợp với các cơ quan chức năng Mỹ đưa hơn 340 công dân Việt Nam trở về nước an toàn. 

José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ cuối)

José Aldo – Võ sĩ hạng lông vĩ đại nhất trong lịch sử võ thuật tổng hợp (Kỳ cuối)
(PLVN) - José Aldo cựu vô địch hạng lông UFC ba lần, hai lần là nhà vô địch không thể tranh cãi và một lần là nhà vô địch tạm thời. Tính đến ngày 25 tháng 8 năm 2020, anh đứng thứ 7 trong bảng xếp hạng UFC Bantamweight và đứng thứ 14 trong Bảng xếp hạng hạng lông của UFC. Được mệnh danh là kẻ cứ bước lên võ đài là chiến thắng, tuy vậy thực tế José Aldo cũng có nhiều thất bại đáng quên...

Indonesia: Phạt đào mộ nếu không đeo khẩu trang

Indonesia: Phạt đào mộ nếu không đeo khẩu trang
(PLVN) - Nhằm ngăn chặn đại dịch Covid-19 lây lan và bùng phát mạnh mẽ, Indonesia đã cho áp dụng hình phạt bắt đi đào mộ ở nghĩa trang đối với các trường hợp vi phạm quy định đeo khẩu trang. 
Những người bảo vệ trường học

Những người bảo vệ trường học

(PLVN) - Đối với nhiều thế hệ học sinh, hình ảnh bác bảo vệ nơi cổng trường trở thành một phần trong ký ức của những năm tháng trên ghế nhà trường. Họ không chỉ là những người gác cổng mà còn là người bảo vệ sự an toàn cho môi trường học đường, bảo vệ sự an toàn cho chính các em học sinh. 

Phó Thủ tướng Chính phủ chia sẻ và thăm hỏi những người bị ảnh hưởng do bão số 5

Phó Thủ tướng Chính phủ chia sẻ và thăm hỏi những người bị ảnh hưởng do bão số 5
(PLVN) -  Bão số 5 đã đổ bộ trực tiếp vào các tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế gây gió giật mạnh, mưa lớn tại một số tỉnh, thành phố khu vực Trung Bộ. Bão, lũ làm 03 người chết, nhiều người bị thương, nhiều nhà ở của người dân bị tốc mái, hư hại, trong đó thiệt hại nặng nề nhất là tại Thừa Thiên Huế.

Bộ Chính trị cho ý kiến chuẩn bị đại hội 20 Đảng bộ trực thuộc Trung ương

Bộ Chính trị cho ý kiến chuẩn bị đại hội 20 Đảng bộ trực thuộc Trung ương
(PLVN) - Thực hiện Kết luận số 79-KL/TW, ngày 16/6/2020 của Bộ Chính trị, trong tuần đầu, đợt 3, từ ngày 14/9 đến ngày 19/9/2020, Bộ Chính trị đã làm việc tập thể và tiếp tục làm việc theo nhóm với 20 đảng bộ trực thuộc Trung ương để cho ý kiến vào dự thảo các văn kiện và phương án nhân sự cấp ủy trước khi tiến hành đại hội đảng bộ nhiệm kỳ 2020 - 2025 theo tinh thần Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 30/5/2019 của Bộ Chính trị.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬