Vùng quê “thay da, đổi thịt” nhờ cây cà phê

(PLO) - Khi màn đêm buông xuống, cả vùng quê mới Đăk Uy (xã Hà Mòn, huyện Đăk Hà, tỉnh Kon Tum) sáng như một trời sao. Đi giữa vùng đất bạt ngàn cà phê xanh tốt, nhìn nước da, vẻ mặt và nghe người dân ở đây nói chuyện cho thấy đây là một vùng quê giàu có chẳng kém nơi đô thị phồn hoa. 
Vùng quê “thay da, đổi thịt” nhờ cây cà phê Một góc làng công nhân Công ty Cà phê Đăk Uy.

Quá khứ gian nan

Trước giải phóng, Đăk Uy là vùng núi âm u, người dân bản địa lủi thủi năm nay phát rẫy chỗ này, sang năm phát nương chỗ khác. Vào mùa khô, người đốt rẫy làm cháy không ít diện tích rừng. Những năm thời tiết thuận, may ra đủ ăn đến ngày gieo hạt; nhưng rồi người ta lại vào rừng để đào củ mài, măng rừng… kiếm kế sinh nhai. 

Ông Nguyễn Tiến Hà, Trưởng Công an xã Hà Mòn chia sẻ: “Giải phóng rồi, cuộc sống cũng chẳng có gì thay đổi. Có chăng chỉ là đói thì kêu xin Nhà nước cứu tế, chấp nhận cuộc sống cơ hàn”.  Thế rồi, sau giải phóng, các trung đoàn 701, 731, 704 đứng chân trên huyện Đăk Hà được giao nhiệm vụ xây dựng phát triển kinh tế gắn với quốc phòng.

Sau này các trung đoàn tách ra để thành lập các nông trường cà phê Đăk Uy 1 (nay là Công ty Cà phê Đăk Uy) Đăk Uy 2, 3, 4, Nông trường 701, Công ty Thủy nông Đăk Uy chuyên khai hoang làm kinh tế. Nhưng cuộc sống người công nhân nơi đây vẫn nghèo khó, đắp đổi qua ngày.

Phải khẳng định, khâu đột phá của những người lính Cụ Hồ - công nhân trên vùng đất Đăk Uy là một tạo dựng mô hình trồng lúa nước. Những người lính vừa bước ra từ cuộc chiến tranh từ nhiều miền quê hội tụ về nhưng số đông là người Hà Tĩnh, Nghệ An… họ là bộ đội chuyển ngành hoặc cùng bà con theo nhau vào Tây Nguyên lập nghiệp.

Khi ấy, đồng bào ở đây quen trồng loại lúa nương trên đồi và sắn giống cũ cho năng suất thấp. Trung đoàn trưởng Trần Hành cùng Chính ủy Võ Duy Mãi đã mắc võng làm lán trại, ăn ngủ hàng tháng trời chỉ huy Trung đoàn 734 san lấp ruộng, làm thủy lợi, bờ vùng, bờ thửa rồi trồng thí điểm 5ha lúa nước ven chân cầu Đăk Uy ngày ấy.

Nói thì đơn giản vậy, nhưng cuộc sống ở đây lúc đó không êm tí nào. Ông Nguyễn Ngọc Oanh, thương binh hạng 3/4, công nhân Công ty Cà phê Đăk Uy nhớ lại: “Nhiều người trong chúng tôi bỏ về quê vì khổ quá, số trụ lại thì vật lộn với sốt rét ác tính, với đồi hoang và cả thú rừng nữa”.

Còn anh Nguyễn Hữu Ngà, đội trưởng đội 3 thì nói: “Hầu như công nhân ở công ty chúng tôi đều là lính, chúng tôi đến đây với quyết tâm “một đi không trở lại, nên khổ mấy cũng không về và còn đến hôm nay thì các anh đã biết đấy…

Xin được nói một chút về nguyên Bí thư Đảng ủy, Giám đốc của Công ty Cà phê Đăk Uy. Chiến tranh kết thúc, Đại úy Hoàng Trung Quý, quê ở xã Kỳ Hải, huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh, Chủ nhiệm Chính trị Trung đoàn 701, Sư đoàn 331 được điều động về thành lập nông trường lúa nước của quân đội ở bắc Tây Nguyên. Năm 1984, khi thành lập Nông trường Cà phê Đăk Uy 1 thì anh được điều động về đây làm Bí thư Đảng ủy kiêm Phó Giám đốc.

Năm 1986, Nông trường bên bờ vực giải thể thì người trưởng lại được điều đi, anh kiêm cả hai vai: Bí thư Đảng ủy và Giám đốc. Giữa lúc đó, 50 hộ đã bỏ nông trường đi nơi khác, nhiều người không tin ở Hoàng Trung Quý vì anh có dáng dấp thư sinh và theo cách nói của nhiều người thì anh “lành quá”. Ngay cả những bạn bè đồng ngũ cùng chuyển về đây với Hoàng Trung Quý cũng chia tay. Bệnh sốt rét ác tính hoành hành, kế toán trưởng và một cán bộ tổ chức của nông trường đã chết vì bệnh này.

Nhận chức Giám đốc rồi, hàng ngày người ta thấy Hoàng Trung Quý tong tả trên chiếc xe đạp, lúc thì đi vay tiền trả lương công nhân, lúc thì đi học hỏi kinh nghiệm nông trường bạn, lúc thì đến gặp công nhân để bàn bạc.

Công nhân Công ty Cà phê Đăk Uy thu hoạch cà phê.

Cả quá trình đi lại, bàn bạc ấy anh nhận ra rằng phải đào hố, phải chặn các dòng suối để có nước tưới cho cà phê. Đây là sáng kiến cứu nông trường và nhờ đó, anh Hoàng Trung Quý ba lần được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao tặng Bằng lao động sáng tạo. Anh tâm sự: “Mình là người lính nên đã quen vất vả rồi, mình phải quyết tâm để xóa đói nghèo trên vùng đất mới này…”.

Giúp đồng bào thiểu số cùng tiến bước

Lãnh đạo Công ty đã cùng chính quyền địa phương chủ trương tuyển lao động là đồng bào dân tộc thiểu số xã Hà Mòn khởi đầu trồng cà phê. Bà con rất bất ngờ, cán bộ kỹ thuật về hướng dẫn nhưng ai nấy rụt rè, trong bụng lại nghĩ: “Thế này thì bao lâu mới có ăn, đi làm lúa rẫy còn hơn”.

Người dân tộc Xơ Đăng chỉ quen cây lúa rẫy thì thẳng thừng: “Cái hạt cà phê mình có ăn được đâu, đi làm lúa rẫy, đi bẫy con thú trong rừng, có cái ăn nhanh hơn”. Thế là lại bỏ cà phê. Nhưng nhờ kiên trì vận động, bà con dần dần đã biết yêu và trồng cây cà phê, biết giãn dân tách hộ lập vườn, khai thác khe suối làm lúa nước 2 vụ tăng năng suất, biết đào ao nuôi cá, trồng xen đậu lạc…

Khi cái bụng đã no, biết tổ chức văn hóa, văn nghệ thể dục thể thao, dân bản cũng bỏ việc phá rừng bẫy thú. Cả ba làng đồng bào dân tộc thiểu số trước đây thuộc xã Hà Mòn là Đăk Wớt, Kà Tu, Đăk Do giờ đã là người của Công ty Cà phê Đăk Uy. Họ đã trồng được trên 250ha cà phê, mỗi năm thu trên 500 tấn quả tươi, doanh thu đạt trên 2 tỷ đồng.

Có được điều đó là do Công ty đã thực hiện tốt Nghị quyết của Tỉnh ủy Kon Tum về giúp các xã vùng dân tộc thiểu số khó khăn. Công ty cho dân trong xã vay 100 triệu đồng không tính lãi để định canh, định cư trồng mới cà phê và chuyển giao 5 ha cà phê phục hồi tại làng Đăk Wớt trị giá 50 triệu đồng, hàng năm còn cho vay trước vật tư thiết bị để trồng mới và chăm sóc vườn cây.

Còn A Quân, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên xã phấn khởi: “Trong xã không còn ai đói nữa, phải xóa bỏ hủ tục để làm giàu thôi”. Công ty còn giúp làng Kon Gung của xã Đăk Mar 100 triệu đồng khai hoang gần 30 ha, trồng chuyển giao 10ha cà phê cho bà con, giúp xã Đăk La 60 triệu đồng. Đến nay, Công ty Cà phê Đăk Uy đã đầu tư 3,41 tỷ đồng trồng mới 236 ha cà phê cho các vùng thuộc xã Hà Mòn, Đăk Mar, Đăk Hring và chuyển giao cho 127 hộ nhận khoán 100 ha cà phê.

Vững tin trên con đường mới

Cuộc sống bây giờ đã quá khác cuộc sống ngày xưa. Anh công nhân thương binh Nguyễn Ngọc Oanh, Chi hội 3, Hội Cựu chiến binh công ty trầm giọng: “Giờ nhìn lại như một giấc mơ vậy”. Còn chị Nguyễn Thị Nhâm thì sung sướng quá, nước mắt giàn giụa, khóc thành tiếng: “Nhờ có Đảng, có Nhà nước, có công ty mà gia đình tôi được như ngày nay”.

Tôi hỏi đội trưởng đội 3 Nguyễn Bá Ngà: “Chắc nhà đội trưởng giàu nhất đội?”. Anh bảo: “Công nhân giàu hơn tôi, có nhà mỗi năm lãi cả tỷ đồng từ cây cà phê”. Nói rồi anh lấy chiếc xe ô tô chở tôi đi thăm nơi ở của công nhân đội 3, hầu hết là người Hà Tĩnh, Nghệ An, Thái Bình… Nhà chúng tôi đến đầu tiên là nhà ông Vũ Bá Lương, lớp công nhân đầu tiên của Công ty.

Cà phê Đăk Uy xuất khẩu.

Đó là một ngôi nhà xinh xắn, sạch sẽ với đủ các loại cây ăn trái ở trong vườn, ông Lương tâm sự: “Hoàn cảnh tôi cơ cực lắm, khi nông trường khá hơn một chút là ông giám đốc cho vay tiền trồng cà phê, vay vật tư làm được ngôi nhà khang trang này. Cả đội tôi nhà nào cũng thế ”.

Nay Công ty Cà phê Đăk Uy đã được nhiều người biết đến. Đó là một doanh nghiệp làm ăn giỏi, chấp hành nghiêm pháp luật, tận tình với cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp chung của huyện Đăk Hà và tỉnh Kon Tum. Kỳ diệu hơn, tuyệt vời hơn bởi có những con người đã làm nên cuộc sống tươi đẹp ở nơi đây như một minh chứng của lẽ sống, niềm tin và lòng quả cảm rất đáng trân trọng trên vùng đất cực Bắc Tây Nguyên. 

Nguyễn Thanh Hải
Cùng chuyên mục
50% các ngân hàng Việt Nam đã xây dựng Kho dữ liệu tập trung

50% các ngân hàng Việt Nam đã xây dựng Kho dữ liệu tập trung

(PLVN) - Được coi là “dầu mỏ mới”, là nguồn cung cấp năng lượng cho chuyển đổi số, đến nay Việt Nam đã có 50% các ngân hàng đã xây dựng Kho dữ liệu tập trung (Data warehouse), 27% đã xây dựng các Hồ dữ liệu (Data lake) để thu thập dữ liệu thô đến từ các điểm tiếp xúc số, khoảng 50% các ngân hàng đã ứng dụng phân tích dữ liệu để tối ưu hóa quy trình vận hành, tăng hiệu quả hoạt động, quản trị rủi ro,...  

Đọc thêm

Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI nhất trí cao với Dự thảo các văn kiện trình Đại hội lần thứ XIII của Đảng

Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI nhất trí cao với Dự thảo các văn kiện trình Đại hội lần thứ XIII của Đảng
(PLVN) - Trong ngày làm việc thứ 2 của Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025 hôm nay (29/9), Đại hội tiếp tục dành nhiều thời gian để các đại biểu tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào dự thảo văn kiện của Quân ủy Trung ương và dự thảo văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. 

Hai bệnh nhân COVID-19 cuối cùng tại Quảng Nam xuất viện

Hai bệnh nhân COVID-19 cuối cùng tại Quảng Nam xuất viện
(PLVN) - Chiều 29/9, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Quảng Nam tổ chức công bố khỏi bệnh và xuất viện cho hai bệnh nhân COVID-19 gồm: BN561 (36 tuổi, trú thị trấn Hà Lam, huyện Thăng Bình), BN981 (32 tuổi, trú phường Cẩm An, TP Hội An).
Bộ Trưởng Lê Thành Long trao tặng kinh phí xây 2 cây cầu giao thông nông thôn

Bộ Trưởng Lê Thành Long trao tặng kinh phí xây 2 cây cầu giao thông nông thôn

(PLVN) -Chiều ngày 29/9, Huyện ủy, UBND huyện Châu Thành (Kiên Giang) đã tổ chức lễ đón nhận kinh phí xây dựng 2 cây cầu giao thông nông thôn tại xã Thạnh Lộc, huyện Châu Thành do Bộ Trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long (ĐBQH tỉnh Kiên Giang, đơn vị số 2) vận động từ Quỹ Lawrence S. Ting Memorial Fund (TP. HCM) tài trợ với số tiền là 500 triệu đồng.

Đồng Nai: Xã Nông thôn mới tan hoang vì cát tặc

Đồng Nai: Xã Nông thôn mới tan hoang vì cát tặc
(PLVN) - Bỏ ra 27,6 tỷ đồng để bê tông hóa 25 km đường, nhưng với tốc độ tàn phá của hàng chục xe ben chở cát mỗi ngày, người dân đang lo lắng, hạ tầng quan trọng nhất của xã nông thôn mới này khó tồn tại được lâu hơn.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬