Vì sao thủy điện nhỏ phát triển nhanh?

(PLO) - Việt Nam có gần 300 hồ thủy điện (TĐ) trong tổng số gần 7000 hồ đập; thời gian qua các hồ đập nhỏ phát triển rất nhanh. Vậy đâu là nguyên nhân? PLVN đã có cuộc trao đổi với ông Đặng Ngọc Vinh - Giám đốc Trung tâm Phát triển bền vững Tài nguyên nước và Thích nghi biến đổi khí hậu (CEWAREC). 
Vì sao thủy điện nhỏ phát triển nhanh? Ảnh chỉ mang tính chất minh họa. Nguồn Internet

Thưa ông, thời gian qua, nhiều TĐ xả lũ khiến đời sống và hoạt động sản xuất của người dân vùng hạ du bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vậy làm thế nào để TĐ không gây hại?

- TĐ không phải là nguyên nhân tạo nên lũ. Vấn đề ở đây là câu chuyện vận hành hồ chứa. Một thuỷ điện đa mục tiêu, được điều hành thận trọng, đúng quy trình sẽ giảm tác động của lũ lụt cho hạ du. Có thể thấy, người dân ở Đồng bằng sông Hồng từ khi có thuỷ điện Hoà Bình, Thác Bà và mới đây là Tuyên Quang, Sơn La…, nhiều năm qua, đã không còn mối lo về mùa lũ dữ.

Tuy nhiên, hiện phần lớn các công trình TĐ ở các hệ thống sông khác là công trình đơn mục tiêu, tức chỉ có nhiệm vụ chính là phát điện hoặc tưới, hoặc kết hợp. Khi thời tiết cực đoan hơn, mưa lũ nhiều hơn, lớn hơn, các hồ đơn mục tiêu sẽ khó vận hành theo ý muốn và sẽ tác động thêm vào lũ lụt hạ lưu. 

Mỗi hồ chứa TĐ với dung tích từ hàng triệu đến hàng tỷ m3 nước, nếu xảy ra sự cố đập sẽ là thảm họa không thể lường hết, đặc biệt đối với vùng hạ du. Bên cạnh đó, dù được thiết kế, thi công với tiêu chuẩn nghiêm ngặt, các đập và hồ chứa là những công trình nhân tạo, theo thời gian và chịu ảnh hưởng từ những biến động thiên nhiên, đặc biệt trong điều kiện biến đổi khí hậu với các đợt mưa lớn gia tăng hiện nay. Do đó, cần phải hết sức quan tâm và kiểm soát vấn đề an toàn đập, hồ chứa TĐ từ khâu thiết kế, thi công và vận hành như đã được nêu trong Nghị định 114/2018/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước. 

Thời gian qua, trên cả nước, TĐ nhỏ mọc lên như nấm. Theo ông, vì sao?

- TĐ nhỏ được xây dựng nhiều ở vùng Tây Nguyên, tại miền Trung là các tỉnh Quảng Nam, Đà Nẵng, Quảng Ngãi; phía Bắc là các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang… Các doanh nghiệp đua nhau đầu tư xây dựng TĐ nhỏ khoảng 1,5-2 MW. TĐ nhỏ phát triển mạnh là do cơ chế bán điện. Khách hàng mua điện vào lúc cao điểm, giá cao gần như gấp đôi giá điện bình thường. Vì vậy, TĐ nhỏ tích nước, chỉ phát bán điện vào thời điểm đó. 1m3 nước khi ấy đối với phát điện là cả đống tiền, xả đi là ném tiền qua cửa sổ. Trừ thời điểm mưa lũ, các TĐ nhỏ đều tích nước dẫn tới dòng chảy yếu, hạ nguồn cạn kiệt.

Mặt khác, do phụ tải điện giờ cao điểm tăng, chỉ TĐ mới đáp ứng được nên TĐ vẫn là lựa chọn số 1. Ví dụ, phụ tải điện ở Hà Nội khoảng 1.000 KWh, khi vào giờ cao điểm sẽ tăng lên gấp đôi 2000 KWh. Các nguồn điện khác không thể trong giây lát đẩy phụ tải lên gấp đôi được. Như nhiệt điện, muốn tăng lên mức đó, phải cho nhiều than vào lò nhưng phải vài giờ sau, nhiệt nồi hơi mới tăng đến điểm đẩy phụ tải điện lên ngưỡng được. Trong khi đó, TĐ chỉ cần mở cửa van xả, tuốc bin quay, 1-2 phút sau đã lên đến cực điểm, nhanh chóng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện. 

Thưa ông, từ vấn đề an toàn hồ đập, có nên tiếp tục xây dựng TĐ và tuổi thọ của hồ TĐ là bao nhiêu?

- Theo quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020 có xét đến năm 2030 (Quy hoạch điện VII), đến năm 2020, tổng công suất các nguồn TĐ bao gồm cả TĐ vừa và nhỏ, đạt khoảng 21.600MW; khoảng 24.600MW vào năm 2025 và 27.800MW vào năm 2030. Trong đó, điện năng sản xuất từ nguồn TĐ chiếm tỷ trọng tương ứng là 29,5%, 20,5% và 15,5%. Theo đó, điện năng từ TĐ có tỷ trọng giảm xuống. Các dự án TĐ có nhiều rủi ro sẽ được xem xét và thay thế bằng các dự án năng lượng tái tạo khác ngoài TĐ với ít tác động hơn tới môi trường - xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu điện năng… Chúng tôi cho rằng số lượng các TĐ như hiện nay là đủ rồi, không nên xây dựng thêm nữa. 

Tuổi thọ của nhiệt điện là 30-35 năm, còn TĐ có tuổi thọ khoảng 100 năm. Khi ấy, hồ bị cát lấp đầy. Đất đá, bê tông xây dựng qua thời gian hỏng hóc, xuống cấp. Tùy từng TĐ, các nhà quản lý, nhà đầu tư sẽ xem xét nâng cấp sửa chữa hay dỡ bỏ TĐ lớn ngừng hoạt động phải tìm nguồn điện thay thế. Hiện thế giới có nhiều nước phá bỏ TĐ (Mỹ). Công trình TĐ tuổi thọ gần hết, các đập TĐ được phá bỏ để con sông trở về tình trạng tự nhiên, tạo nguồn thủy sinh dồi dào, phong phú, đa dạng…

Trân trọng cảm ơn ông!

Lam Hạnh (thực hiện)
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Một Ngũ Cung rất khác khi “Yêu”

Một Ngũ Cung rất khác khi “Yêu”
(PLVN) - Ca khúc “Yêu” được nhạc sĩ Nguyễn Đức Cường chắp bút cùng với Trần Thắng – guitarist kiêm sáng tác chính của ban nhạc Ngũ Cung có ca từ ngọt ngào trên nền giai điệu mạnh mẽ, nói về những hoài niệm đã qua. 

Trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt cho ngôi chùa có kiến trúc gỗ cổ nhất Việt Nam

Trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt cho ngôi chùa có kiến trúc gỗ cổ nhất Việt Nam
(PLVN) - Ngày 17/4, tại xã Lạc Hồng (huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên), Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Trần Đình Thành đã trao Bằng xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt chùa Thái Lạc cho đại diện huyện Văn Lâm (Hưng Yên).

Việt Nam lên tiếng về việc ra khỏi danh sách thao túng tiền tệ

Việt Nam lên tiếng về việc ra khỏi danh sách thao túng tiền tệ
(PLVN) - Ngày 17/4, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã trả lời câu hỏi phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam về Báo cáo công bố ngày 16/4 của Bộ Tài chính Hoa Kỳ về “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại chính của Hoa Kỳ.” 
Lâm Đồng đình chỉ hàng loạt cán bộ quản lý rừng phòng hộ

Lâm Đồng đình chỉ hàng loạt cán bộ quản lý rừng phòng hộ

(PLVN) - Tạm đình chỉ 4 trưởng ban quản lý (BQL) bảo vệ rừng phòng hộ, yêu cầu xử lý kỷ luật đối với hạt trưởng các hạt kiểm lâm cùng các cá nhân liên quan theo qui định… - đó là những chỉ đạo mới nhất, quyết liệt nhất của UBND tỉnh Lâm Đồng liên quan tới vi phạm trong công tác quản lý bảo vệ rừng.

Regal Pavillon – giá trị bền vững của dự án mang tầm quốc tế

Regal Pavillon – giá trị bền vững của dự án mang tầm quốc tế
(PLVN) - Thấu hiểu nhu cầu của nhóm khách hàng có thu nhập cao cũng như cộng đồng cư dân thịnh vượng, Đất Xanh Miền Trung tiên phong áp dụng những tiêu chuẩn thiết kế, công nghệ xây dựng và bảng vật liệu nhập khẩu cho dự án shophouse 5 sao Regal Pavillon, mang đến cho cư dân tương lai những trải nghiệm sống đẳng cấp, trường tồn theo năm tháng.

“Ngôi nhà chung” Hải Hưng khởi sắc sau một năm tái hợp

“Ngôi nhà chung” Hải Hưng khởi sắc sau một năm tái hợp
(PLVN) - Sau một năm kể từ ngày hai xã Hải Xuân và Hải Vĩnh (huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị) về cùng ngôi nhà mang tên xã Hải Hưng, tình cảm của bà con trở nên thân mật, khăng khít, văn hóa, giáo dục và kinh tế phát triển vượt trội. Bộ máy hành chính ổn định và phát huy hiệu quả, tạo sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Tiếp tục ghi nhận 2 trường hợp ngộ độc sau khi sử dụng tinh dầu đuổi muỗi

Tiếp tục ghi nhận 2 trường hợp ngộ độc sau khi sử dụng tinh dầu đuổi muỗi
(PLVN) - TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai - cho biết ngày 12/4, Trung tâm có tiếp nhận 2 bệnh nhân là vợ chồng trong gia đình (33 tuổi và 36 tuổi, ở Hòa Bình), nhập viện với biểu hiện đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, giảm khứu giác sau khi sử dụng tinh dầu đuổi muỗi dạng xông hơi trong gia đình.

Thủ tướng Chính phủ gửi công điện chỉ đạo ứng phó mưa lũ

Thủ tướng Chính phủ gửi công điện chỉ đạo ứng phó mưa lũ
(PLVN) - Trước tình hình mưa lớn xảy ra tại khu vực miền núi phía Bắc, gây lũ quét trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, làm 03 người chết, hư hại nhiều nhà dân trong khu vực, Thủ tướng Chính phủ đã có công điện về việc khắc phục hậu quả và ứng phó với mưa lũ.

Năm 2020: BIC tăng trưởng lợi nhuận gần 40% so với 2019

Năm 2020: BIC tăng trưởng lợi nhuận gần 40% so với 2019
(PLVN) - Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2021 của Tổng Công ty Bảo hiểm BIDV (BIC) tổ chức cuối tuần qua đã thông  qua Báo cáo kết quả kinh doanh năm 2020 và kế hoạch năm 2021, trong đó lợi nhuận trước thuế hợp nhất năm 2020 của BIC và của Công ty mẹ BIC đều tăng trưởng gần 40% so với năm ngoái…

Cầm cố xe của anh vợ để lấy tiền đánh bạc

Cầm cố xe của anh vợ để lấy tiền đánh bạc
(PLVN) - Sáng ngày 17/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Châu Thành, tỉnh An Giang cho biết, cơ quan này vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Nguyễn Ngươn Em, sinh năm 1989, trú tại ấp Vĩnh Hòa A, xã Cần Đăng, huyện Châu Thành, để tiếp tục điều tra về hành vi “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376