Tìm “lối đi” cho Làng nghề Việt

(PLO) - Việt Nam được mệnh danh là đất nước của làng nghề, đặc biệt có hàng nghìn làng nghề thủ công truyền thống, hội tụ tinh hoa văn hóa dân gian được bồi đắp theo bề dày lịch sử, sản sinh và lưu giữ những giá trị có hàm lượng văn hóa, tinh thần đặc sắc của dân tộc. Tuy nhiên, việc phát triển, lưu giữ các làng nghề hiện nay còn khá nhiều bất cập.
Hôm qua 20/4, tại Hà Nội, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (UBTƯMTTQ) Việt Nam, Bộ Công Thương, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã tổ chức tọa đàm “Làng nghề Việt Nam: truyền thống, thực trạng và giải pháp phát triển trong thời kỳ hội nhập”. 
Ảnh minh họa 
Phát triển chưa bền vững
Theo thống kê của Bộ NN&PTNT, tính đến 31/12/2014, số làng nghề và làng có nghề nước ta là 5.096; số làng nghề truyền thống được công nhận theo tiêu chí làng nghề hiện nay của Chính phủ là 1.748, thu hút khoảng 10 triệu lao động. 
Có nhiều làng tồn tại từ 500 đến 1.000 năm lại đây, trở thành những làng nghề tiêu biểu, được cả nước và thế giới biết đến như lụa Vạn Phúc, tranh Đông Hồ, gốm sứ Bát Tràng, gốm Chu Đậu, gốm Bầu Trúc, gỗ Sơn Đồng, đúc đồng Ý Yên, mây tre Phú Vinh,  bạc mỹ nghệ Đồng Xâm, đồng Đại Bái, gỗ Đồng Kỵ, Vân Hà, đá Non Nước, đóng tàu thuyền Trung Kiên, thêu Quất Động, thổ cẩm Mai Châu, khảm trai Chuôn Ngọ, sơn mài Hạ Thái,… 
Số lao động được thu hút nhiều nhất là trong giai đoạn 2004 - 2005, với khoảng 13 triệu lao động; trong đó, có 35% là lao động thường xuyên, còn lại là lao động thời vụ và nông nhàn; thu nhập bình quân của lao động làng nghề thường cao hơn lao động nông nghiệp từ 2 đến 3 lần.
Tuy nhiên, theo ông Lưu Duy Dần - Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam, hiện tại các Làng nghề đang đối mặt nhiều khó khăn, yếu kém như chất lượng, mẫu mã sản phẩm còn thấp; tiếp cận vay vốn; ứng dụng khoa học, công nghệ; nâng cao tay nghề; lại chịu nhiều thủ tục hành chính rườm rà; thị trường hạn hẹp; đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi làng nghề chưa được quan tâm bồi dưỡng, phát huy đúng mức; đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi làng nghề chưa được quan tâm bồi dưỡng, phát huy đúng mức; tình trạng ô nhiễm tại làng nghề nghiêm trọng, nhiều làng nghề vẫn phải sống chung với ô nhiễm, chịu nhiều bệnh tật, tuổi thọ giảm sút. 
Đến cuối năm 2015, khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) hình thành và nhiều hiệp định thương mại ký kết giữa nước ta với nhiều nước được thi hành, nhiều dòng thuế sẽ chỉ còn 0 - 5%,  hàng hóa nhiều nước tràn vào thì làng nghề sẽ chịu thêm sự cạnh tranh rất gay gắt nhiều hơn nữa. 
Cần sự vào cuộc quyết liệt và đồng bộ
Tại buổi tọa đàm, hầu hết các đại biểu đều kiến nghị: Nhà nước phải có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các nghề và làng nghề truyền thống phát triển bền vững như: Tiếp cận vốn tín dụng, giảm thiểu các thủ tục, tăng cường cho vay tín chấp, giảm lãi suất; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ nhất là trong việc nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm làng nghề; thường xuyên đầu tư hiện đại hóa công nghệ, cải tiến đổi mới phương pháp sản xuất, trau dồi tay nghề cho người lao động; tập trung xử lý trước hết những cơ sở ô nhiễm nặng, tại những vùng rộng, những dòng sông liên quan nhiều địa phương, đẩy mạnh du lịch làng nghề...
Theo ông Nguyễn Tiến Nên - Chủ tịch UBND xã Phù Lãng, huyện Quế Võ (Bắc Ninh), khó khăn lớn nhất đối với Phù Lãng hiện nay đó là cơ chế thị trường đã làm sản phẩm gốm khó cạnh tranh được vì đặc tính của gốm Phù Lãng là sành nên rất nặng, thô nên người dân ngại sử dụng. Cùng với đầu ra tiêu thụ sản phẩm bị động, nhỏ lẻ, các hộ gia đình phải tự sản xuất và buôn bán hàng hóa chứ chưa có sự hỗ trợ từ phía tổ chức hoặc cơ quan nhà nước nào. 
Chính vì thế, các cấp, các ngành tạo điều kiện để phát triển làng nghề như: có cơ chế và chính sách ưu đãi cho người dân sản xuất gốm; tạo điều kiện mở rộng mặt bằng sản xuất cho các hộ dân làng nghề; đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng làng nghề, cụm-điểm công nghiệp để tạo quỹ đất đủ điều kiện đáp ứng mặt bằng cho dự án đầu tư thuận lợi, sản xuất ổn định.
Còn nghệ nhân Dương Bá Dũng, làng nghề Đúc đồng Ý Yên, Nam Định cho biết, chỉ tính riêng năm 2014, doanh thu từ hoạt động của làng nghề khá cao, đạt trên 200 tỷ đồng, nhưng nếu muốn Vạn Điểm phát triển bền vũng thì còn rất nhiều khó khăn cần tháo gỡ. Nhà nước, các cấp cần có chính sách ưu đãi về nguồn vốn vay lãi suất thấp, đơn giản về thủ tục hồ sơ, mức vốn vay để đáp ứng được nhu cầu về vốn; tạo điều kiện thuận lợi cho làng nghề được thuê mặt bằng dài hạn... 
Theo Chủ tịch UBTƯMTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân, nếu không có chính sách của Nhà nước và sự nỗ lực của chính các làng nghề thì làng nghề không thể phát triển được, chỉ tồn tại như hiện nay với rất nhiều khó khăn cố hữu. 
Các làng nghề gắn với chiều dài lịch sử, tạo ra nhiều sản phẩm, tạo nhiều công ăn việc làm. Nhưng giá trị làng nghề không chỉ ở việc tạo ra việc làm, những giá trị kinh tế mà cao hơn là sản phẩm làng nghề gắn với những giá trị của người Việt từ văn hóa như ăn, mặc, tâm linh, sản xuất, nhà ở, văn hóa nghệ thuật.
Việc gìn giữ giá trị của văn hóa làng nghề là giữ lại những giá trị văn hóa của cả dân tộc. Cần nhận thức lại về giá trị của các làng nghề, nếu chỉ đơn thuần là tạo công ăn việc làm thì chỉ cần địa phương lo, nhưng đây là cả giá trị văn hóa dân tộc thì các cấp, các ngành cần chung tay gìn giữ.
Diệu Phạm
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Xã Tam Phúc nỗ lực xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu

Xã Tam Phúc nỗ lực xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu
(PLVN) - Xây dựng nông thôn mới (NTM) có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc, mục tiêu cuối cùng là thực sự nâng cao đời sống cả về vật chất lẫn tinh thần cho người dân. Với ý nghĩa đó, sau khi được công nhận đạt chuẩn NTM vào năm 2013, Đảng bộ và nhân dân xã Tam Phúc (huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc) lại tiếp tục nỗ lực, phấn đấu xây dựng NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu.

Bảo đảm tuyệt đối an toàn để người dân thực hiện quyền công dân trong ngày bầu cử

Bảo đảm tuyệt đối an toàn để người dân thực hiện quyền công dân trong ngày bầu cử
(PLVN) - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tuyệt đối an toàn trong mọi tình huống để người dân thực hiện quyền công dân, tại cuộc làm việc tại tỉnh Quảng Ninh về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, sáng 14/4.

Trồng cần sa để… ngâm rượu và nuôi gà chọi

Trồng cần sa để… ngâm rượu và nuôi gà chọi
(PLVN) - Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Nam Định cho biết, ngày 13/4, Đồn Biên phòng Ngọc Lâm (huyện Nghĩa Hưng) đã phát hiện, xử lý 3 đối tượng trồng cây cần sa trái phép trong vườn nhà. Các đối tượng khai trồng cây cần sa để… ngâm rượu và nuôi gà chọi.

Khắc phục kịp thời vi phạm về thi công xây dựng cầu dân sinh Bao Thổ

Khắc phục kịp thời vi phạm về thi công xây dựng cầu dân sinh Bao Thổ
(PLVN) - Ngay sau khi ghi nhận ý kiến của người dân và các cơ quan chức năng vào cuộc xác minh làm rõ về việc thi công không đảm bảo chất lượng xảy ra tại công trình cầu dân sinh Bao Thổ trên địa bàn xóm Bao, xã Giáp Đắt, huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình, Công ty Cổ phần Tư vấn - xây dựng Hoàng Hùng (đơn vị thi công) đã tiến hành khắc phục, múc bỏ khối lượng bê tông không đúng quy cách trong thiết kế.
Việt Nam chuẩn bị phương án nếu thử  nghiệm thành công vaccine ngừa covid-19

Việt Nam chuẩn bị phương án nếu thử nghiệm thành công vaccine ngừa covid-19

(PLVN) - Sáng 14/4, Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch bệnh COVID-19 đã họp, bàn kế hoạch mua, sử dụng vaccine phòng COVID-19; tiến độ nghiên cứu, thử nghiệm vaccine phòng COVID-19 trong nước. Thường trực Ban Chỉ đạo đề nghị tiếp tục đẩy nhanh, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các đơn vị  thử nghiệm lâm sàng vaccine phòng COVID-19 và chuẩn bị phương án đầu tư, sản xuất nếu thử nghiệm thành công. 

Hội sách trực tuyến quốc gia năm 2021 hướng tới “Sách cho mọi nhà”

Hội sách trực tuyến quốc gia năm 2021 hướng tới “Sách cho mọi nhà”
(PLVN) - Nhân dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và chào mừng ngày sách Việt Nam lần thứ 8 – 21/4, Bộ Thông tin và Truyền thông chỉ đạo Cục Xuất bản In và Phát hành, Nhà Xuất bản Thông tin & Truyền thông - Sàn sách quốc gia Book365 cùng các cơ quan đơn vị phối hợp tổ chức “Hội sách trực tuyến quốc gia 2021” với chủ đề “Sách cho mọi nhà, đưa sách đi xa”.
Hai thiếu niên tông vào gốc cây tử vong

Hai thiếu niên tông vào gốc cây tử vong

(PLVN) - Tông vào gốc cây dầu ven đường, hai thiếu niên bán tăm bông dạo tử vong thương tâm. Hoàn cảnh hai em khó khăn nên chính quyền địa phương và công an đã vận động mạnh thường quân hỗ trợ tiền đưa nạn nhân về quê an táng.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376