Thực hiện hiệu quả RCEP: Cải cách để tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế

(PLVN) - “Sinh sau, đẻ muộn”, khác với Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) có những điểm khác biệt, ảnh hưởng đến mức độ tự chủ của nền kinh tế Việt Nam...
Thực hiện hiệu quả RCEP: Cải cách để tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế Quang cảnh Hội thảo.

Với sự hỗ trợ của Chương trình “Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam” (Aus4Reform), hôm qua (20/1), CIEM tổ chức Hội thảo công bố báo cáo “Thực hiện hiệu quả Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực gắn với cải thiện tính tự chủ của nền kinh tế: Yêu cầu hoàn thiện thể chế thương mại và đầu tư ở Việt Nam”. 

Nhiều khác biệt

Ký kết vào ngày 15/11/2020, RCEP được kỳ vọng sớm đi vào thực hiện và cải thiện tiếp cận thị trường cho hàng xuất khẩu (XK) của Việt Nam. Dù vậy, thực tiễn nhập siêu của Việt Nam với khu vực RCEP trong những năm qua và hệ lụy từ gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch Covid-19 năm 2020 cũng khiến một số chuyên gia Việt Nam quan ngại về lợi ích mà Việt Nam có thể thu được từ RCEP, đặc biệt là ở một khía cạnh mới hơn là mức độ tự chủ của nền kinh tế. 

Theo các chuyên gia của CIEM, việc đàm phán RCEP song song với 2 hiệp định FTA có chất lượng cao và/hoặc quy mô lớn vào bậc nhất thế giới – CPTPP và EVFTA - đòi hỏi không ít nỗ lực, hoạt động điều phối và cân nhắc.

“Tham gia vào RCEP, Việt Nam hướng nhiều hơn đến tác động “tạo thương mại” của Hiệp định này, thay vì lo ngại về cạnh tranh chiến lược của Hiệp định này với các sáng kiến khác như TPP/CPTPP. Dù vậy, Việt Nam cũng nhìn nhận một số khác biệt của RCEP so với CPTPP và EVFTA, đặc biệt là tác động ít nổi bật hơn đối với cải cách thể chế…” - ông Nguyễn Ánh Dương, Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp CIEM chia sẻ.

Nghiên cứu của CIEM cho thấy, ngoài các nội dung tương đối truyền thống như thương mại hàng hóa, quy tắc xuất xứ, SPS và TBT, RCEP còn đưa vào một số nội dung mới hơn như thương mại điện tử, cạnh tranh,... Khác với CPTPP và EVFTA, RCEP không có các Chương như môi trường, lao động, doanh nghiệp nhà nước,... 

“Tuy nhiên, so với các FTA ASEAN+1 khác thì RCEP đã đưa vào không ít nội dung mới, “gần” với các FTA thế hệ mới như thương mại điện tử, cạnh tranh, mua sắm chính phủ,... Bản thân RCEP vẫn giữ cách tiếp cận “tiệm tiến”, cho thấy dư địa để cải thiện chất lượng cam kết trong Hiệp định ngay cả sau khi đi vào thực thi…” - ông Dương cho hay.

Cơ hội, thách thức đan xen

Bao phủ vùng lãnh thổ với 30% dân số toàn cầu, RCEP tạo ra một thị trường lớn và tiềm năng cho XK. Theo Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp CIEM, RCEP có tác động tạo thương mại, chứ không chỉ là chuyển hướng thương mại. Ngay cả với nhập khẩu, Việt Nam cũng có thể được hưởng lợi từ việc gia tăng chất lượng hàng nhập khẩu cho tiêu dùng. Cùng với việc gia tăng thương mại hàng trung gian, doanh nghiệp Việt Nam cũng có cơ hội tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị và sản xuất khu vực...

Đối với đầu tư nước ngoài (ĐTNN), Việt Nam có thêm cơ hội thu hút FDI từ sự dịch chuyển đầu tư ra khỏi Trung Quốc do tác động của chiến tranh thương mại, công nghệ Mỹ - Trung Quốc, cũng như những xu hướng cân nhắc mới trong và sau đại dịch Covid-19. 

Tuy nhiên, thách thức lớn, thậm chí trở nên phức tạp hơn, đó là nhìn nhận và xử lý hiệu quả nhập siêu gắn với ĐTNN ở thị trường RCEP. Thêm vào đó, sàng lọc chất lượng của dự án FDI là chủ trương đúng, nhưng thực hiện không dễ sau khi RCEP đi vào thực thi; kiểm soát dòng vốn ĐTNN từ RCEP và hệ lụy đối với kinh tế vĩ mô vẫn là một vấn đề phức tạp; chưa kể khó khăn trong cân đối giữa thu hút, bảo vệ nhà đầu tư và quyền xây dựng chính sách của Việt Nam. 

“Những thách thức này ít nhiều đều ảnh hưởng đến mức độ tự chủ của nền kinh tế Việt Nam!”- Viện trưởng CIEM, bà Trần Thị Hồng Minh nhấn mạnh. 

Tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế

Để thực thi hiệu quả RCEP, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế. Theo ông Nguyễn Ánh Dương, xử lý thách thức về thể chế phụ thuộc vào mức độ toàn diện trong cách tiếp cận của Việt Nam và khó có thể hiệu quả nếu nhìn nhận vấn đề thương mại và ĐTNN một cách rời rạc khi thực hiện RCEP.

“Để tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP, yếu tố cải cách càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong đó, hài hòa hóa quá trình cải cách thể chế khi thực hiện các FTA như CPTPP và EVFTA có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, do CPTPP và EVFTA có tiêu chuẩn cao hơn và đã đi vào thực hiện, quá trình cải cách ở các lĩnh vực liên quan cần hướng tới các tiêu chuẩn trong Hiệp định này một cách nghiêm túc, thay vì “chờ đợi” đến khi có RCEP!”- Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp CIEM nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, việc tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP cũng đòi hỏi nỗ lực cùng phát huy vai trò trung tâm của ASEAN. Theo đó, các nước ASEAN phải gia tăng hợp tác hiệu quả, thay vì cạnh tranh với nhau theo hướng “đua xuống đáy”.

“Báo cáo nhấn mạnh thông điệp Việt Nam cần tiếp tục ủng hộ chủ nghĩa đa phương. RCEP không phải là FTA duy nhất hay là FTA cuối cùng mà Việt Nam có với các đối tác. Vì vậy, việc thực hiện RCEP cần đặt trong một cân nhắc tổng thể và toàn diện hơn về việc tham gia và đóng góp vào chủ nghĩa đa phương trong bối cảnh mới” - Viện trưởng Trần Thị Hồng Minh khẳng định. 

Thanh Thanh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đào tạo cử nhân quản lý thị trường có gì khác biệt?

Đào tạo cử nhân quản lý thị trường có gì khác biệt?
(PLVN) - Đào tạo cử nhân QLTT sẽ có một vài điểm khác biệt so với các ngành khác, như sinh viên của ngành này sẽ được học võ và một số chương trình giáo dục thể chất khác biệt. Đó là thông tin mà GS.TS Hoàng Ngọc Thân (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) đưa ra trong Tọa đàm Đào tạo cử nhân quản lý thị trường, đáp ứng nhu cầu xã hội. 

Bài học đổi mới tư duy quản lý rừng tại Alaska

Bài học đổi mới tư duy quản lý rừng tại Alaska
(PLVN) - Quản lý rừng cộng đồng từ lâu đã “ăn sâu” vào văn hoá và lối sống hàng ngày của người dân Alaska (Mỹ). Họ hiểu rằng, khi các thị trấn, thành phố phát triển, giá trị của cây cối và rừng cũng tăng lên. Và ngược lại, khi hệ sinh thái rừng phát triển thì người dân sẽ được hưởng lợi tốt hơn từ các dịch vụ từ rừng. 

Giai thoại về mỹ nhân khiến Hắc – Bạch công tử đốt tiền nấu trứng

Giai thoại về mỹ nhân khiến Hắc – Bạch công tử đốt tiền nấu trứng
(PLVN) - Công tử Bạc Liêu cùng Bạch công tử từng gắn với giai thoại “đốt tiền Đông Dương nấu trứng khi theo đuổi mỹ nhân bậc nhất Sài Thành. Mỹ nhân này không chỉ khiến hai vị công tử sẵn sàng vung tiền chịu chơi mà còn khiến cho tất cả nam nhi thời đó mê mẩn, sẵn sàng làm mọi thứ để có được nụ cười của nàng. Đó chính là cô Ba Trà – Trần Ngọc Trà. 

Đắk Lắk: Đất được giao, nhiều năm vẫn “đá bóng” lòng vòng cấp giấy

Đắk Lắk:  Đất được giao, nhiều năm vẫn “đá bóng” lòng vòng cấp giấy
(PLVN) - Hộ ông Vũ Đình Ngọc (là thương binh, trú tại Tổ dân phố 7, phường Tân Lợi, thành phố Buôn Ma Thuột (TP BMT) được UBND TP giao đất từ năm 2013. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) trong trường hợp tưởng sẽ nhanh gọn thế nhưng suốt nhiều năm qua, các cơ quan liên quan “đá bóng” vòng quanh khiến người dân tiếp tục kiến nghị làm rõ.

Không thể cản “cơn lốc xanh” Inter Milan tại Serie A

Không thể cản “cơn lốc xanh” Inter Milan tại Serie A
(PLVN) - Inter Milan đang có những ngày tháng đẹp đẽ khi “cơn lốc xanh” băng băng tiến về đích trong cuộc đua giành cúp vô địch Italia. Chiến thuật hợp lý của HLV Conte, cùng những cầu thủ đang vào “form”, lại tràn đầy khát khao chiến thắng giúp nửa xanh thành Milano có một phong độ khó cưỡng, luôn sẵn sàng đè bẹp mọi đối thủ cản đường.  

MSB được vinh danh là ngân hàng có khối lượng giao dịch ngoại hối lớn nhất Việt Nam

MSB được vinh danh là ngân hàng có khối lượng giao dịch ngoại hối lớn nhất Việt Nam
(PLVN) - Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) vinh dự nhận được 3 giải thưởng quốc tế uy tín cho mảng thị trường ngoại hối năm 2020 do Refinitiv - một trong những nhà cung cấp cơ sở hạ tầng và dữ liệu thị trường tài chính lớn nhất thế giới, thuộc Sở Giao dịch chứng khoán London (London Stock Exchange Group) trao tặng.

Trao Quyết định bổ nhiệm Cục trưởng và Cờ thi đua của Chính phủ cho Cục THADS tỉnh Đồng Tháp

Trao Quyết định bổ nhiệm Cục trưởng và Cờ thi đua của Chính phủ cho Cục THADS tỉnh Đồng Tháp
(PLVN) - Chiều ngày 02/3/2021, tại Cục Thi hành án dân sự (THADS) tỉnh Đồng Tháp, Lãnh đạo Tổng cục THADS trao quyết định của Bộ trưởng Bộ Tư pháp về việc bổ nhiệm Cục trưởng Cục THADS tỉnh Đồng Tháp đối với đồng chí Vũ Quang Hiện, Phó Cục trưởng phụ trách Cục THADS tỉnh Đồng Tháp và Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp trao Cờ thi đua của Chính phủ cho Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đồng Tháp.

Biên phòng Việt Nam: 62 năm dân yêu, Đảng tin, đồng bào gắn bó

Biên phòng Việt Nam: 62 năm dân yêu, Đảng tin, đồng bào gắn bó
(PLVN) - Trải qua 62 năm, lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Việt Nam đã không ngừng nỗ lực phấn đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội, xứng đáng là những người lính quân hàm xanh được dân yêu, Đảng tin, đồng bào gắn bó.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬