Tái cơ cấu kinh tế vướng “rào cản nhiệm kỳ”

(PLO) - Theo chuyên gia kinh tế, GS Nguyễn Quang Thái, sự nghiệp tái cơ cấu kinh tế không chỉ là chuyện tăng hay giảm sản phẩm, để hay bỏ dự án mà cần có cái nhìn hệ thống, tạo ra cách làm ăn mới, có năng suất, chất lượng, thích hợp với giai đoạn mới. Và như vậy, nó đụng đến thói quen, tư duy cũ và đụng đến cả lợi ích cục bộ, địa phương nơi này, nơi khác… 
Tái cơ cấu kinh tế vướng “rào cản nhiệm kỳ” Tái cơ cấu nền kinh tế phải bắt đầu từ đổi mới tư duy và quan điểm phát triển
Mô hình tăng trưởng đang phát huy tác dụng?
Năm 2014 khép lại với những tín hiệu ấm lên của nền kinh tế: Tăng trưởng GDP cao hơn năm 2013; ổn định và kiềm chế được lạm phát, tỷ giá ổn định, xuất khẩu tăng nhanh, sản xuất công nghiệp phục hồi, sản lượng nông nghiệp tăng…
“Liệu những tín hiệu đó có phải là do thành tích, kết quả của việc tái cơ cấu (TCC) kinh tế không? Có phải là do chúng ta đã chuyển đổi mô hình tăng trưởng không?”- TS Lê Đình Ân, nguyên Giám đốc Trung tâm thông tin và dự báo kinh tế - xã hội Quốc gia đặt vấn đề.
Theo ông, những tín hiệu tốt lên của nền kinh tế trong năm 2014 chủ yếu là do các biện pháp xử lý tình huống như: giãn, giảm thuế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, nông nghiệp; do đầu tư FDI mà chủ yếu là của một số tập đoàn lớn đang gia công, lắp ráp tại Việt Nam… chứ hoàn toàn không phải do kết quả TCC nền kinh tế, càng không phải do chuyển đổi mô hình tăng trưởng. 
“Việc viện dẫn tín hiệu ấm lên của nền kinh tế là do kết quả TCC chẳng qua để ngụy biện cho sự yếu kém trong việc triển khai chủ trương lớn của Đại hội Đảng và chứng tỏ các bệnh thành tích, tư duy nhiệm kỳ vẫn chưa có gì thay đổi trong hành xử đối với tình hình đất nước…”, ông Ân thẳng thắn.
Có cái gì vướng bên trong…
Đó là cảm nhận của nhiều chuyên gia khi đề cập đến công cuộc TCC kinh tế nước nhà. Theo GS Nguyễn Quang Thái, khi ban hành Nghị quyết, những người đọc để quán triệt đã nhận thấy còn nhiều khó khăn, không phải chỉ vì câu chữ viết còn chung chung, quá khái quát mà còn vì “có cái gì đó vướng bên trong, chưa tháo cởi ra được...”. Thậm chí, ba đột phá chiến lược quan trọng là vậy mà trong Nghị quyết XI cũng chỉ ghi trong ba dòng(!?). 
“Rõ ràng, sự nghiệp TCC kinh tế không chỉ là chuyện tăng hay giảm sản phẩm này khác, để hay bỏ dự án này khác mà cần có cái nhìn hệ thống, tạo ra cách làm ăn mới, có năng suất, chất lượng, thích hợp với giai đoạn mới. Và như vậy, nó đụng đến thói quen, tư duy cũ và đụng đến cả lợi ích cục bộ, địa phương nơi này, nơi khác…”- ông Thái phân tích.
Vị chuyên gia này dẫn chứng: Trong lĩnh vực đầu tư công, theo Chỉ thị 1792 phải đình, hoãn, dãn, thậm chí bãi bỏ một số dự án rất cần thiết đã lên kế hoạch nhưng thực tế khi đình một dự án, thường không bố trí vốn để “đóng” dự án, gây lãng phí, thất thoát thêm. Đôi khi, có địa phương bằng cách này hay cách khác “xin” được thêm kinh phí, mở thêm dự án nhờ các ngày nọ, lễ kia…(?). Vốn còn “dư” một chút do cắt, hoãn, dãn… lại tiếp tục chi cho công trình mới nên nợ đọng xây dựng cơ bản vẫn xử lý chậm. 
Một số địa phương không thể cân đối vốn thì “liên kết” để làm thêm dự án quy mô lớn đi qua địa phương mình. Dù đã có đường cao tốc nhưng lại muốn đầu tư tiếp nâng cấp đường bộ 1A đi song song, làm căng thẳng cân đối… “Đó cũng là tâm lý ham tăng trưởng bằng mọi giá, và thực chất là chưa muốn “tái” cơ cấu, vẫn muốn tăng trưởng bằng mọi giá...” - ông Thái phát biểu.
Phân tích thực trạng này, ông Thái cho rằng dường như các điều chỉnh ở các địa phương là do… thiếu tiền cân đối từ ngân sách, không phải do chủ động điều chỉnh cho hiệu quả. “Với toàn bộ nền kinh tế, đã phải cho phép phát hành thêm 170 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, làm cho số tiền đầu tư công đã chiếm đến 40% và hơn thế trong tổng đầu tư toàn xã hội, tuy đã giảm đi một vài năm, nay lại tăng lên cả quy mô và cơ cấu. Đúng là cần, nhưng đã tổng thể chưa?”- ông Thái gợi mở.
Vị chuyên gia lão làng này thẳng thắn cho rằng, xử lý vấn đề này chậm trước hết là rào cản tâm lý, là tư duy cũ … chưa muốn điều chỉnh lớn.
Đối với TCC doanh nghiệp nhà nước, vì lợi ích cục bộ mà không ít bộ, ngành, địa phương đã giữ lại quá nhiều cái không cần giữ, như Bộ Văn hóa còn giữ lại nhà xuất bản mà số vốn chỉ khoảng 100 triệu đồng, Bộ Tài chính muốn có công ty xổ số điện toán của mình, còn các địa phương rất muốn giữ công ty xổ số riêng của từng tỉnh… Khi cổ phần hóa, tiếng là thu hút nguồn lực bên ngoài vào nhưng thực tế tỷ lệ đa sở hữu rất thấp, mà vẫn có cổ phần chi phối của Nhà nước. “Cái đó không còn là tâm lý mà là lợi ích. Có lẽ ai cũng thấy, nhưng ngại nói, sợ…. đụng chạm quan điểm…”- ông Thái thẳng thắn. 
“Những thành công bước đầu cũng như những hạn chế, vướng mắc trong TCC kinh tế mấy năm vừa qua làm nổi rõ thêm một vấn đề, đó là TCC gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng cần phải dựa trên đổi mới tư duy – quan điểm phát triển. Nói một cách khác, TCC không thể không bắt đầu từ đổi mới tư duy và quan điểm phát triển…”- TS Lưu Bích Hồ đề nghị.
Thanh Thanh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Đề nghị xử lý nghiêm hành vi bạo lực học sinh

Đề nghị xử lý nghiêm hành vi bạo lực học sinh
(PLVN) - Liên quan đến vụ bạo hành học sinh Trường Tiểu học Hữu Nghị (TP Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình), sau khi Bộ Giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) có văn bản chỉ đạo, Phòng GD&ĐT TP Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình đã có báo cáo về vụ việc.

Việt Nam đã đảm đương thành công vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an

Việt Nam đã đảm đương thành công vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng bảo an
(PLVN) - Nhân dịp Việt Nam hoàn thành 6 tháng đầu năm 2020 trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã có bài viết về chủ đề với tiêu đề “Nhìn lại sáu tháng tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và định hướng phát huy vai trò, đóng góp của Việt Nam thời gian tới”. PLVN trân trọng giới thiệu bài viết. Tít bài do PLVN đặt.
Bộ Y tế khuyến cáo phòng chống dịch bệnh tay chân miệng

Bộ Y tế khuyến cáo phòng chống dịch bệnh tay chân miệng

(PLVN) - Theo hệ thống báo cáo giám sát bệnh truyền nhiễm, từ đầu năm 2020 đến nay, cả nước ghi nhận 10.745 trường hợp mắc tay chân miệng tại 63 tỉnh, thành phố, trong đó có 6.662 trường hợp nhập viện, không có tử vong. Trước tình hình này, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế đã có Công văn khẩn gửi Sở Y tế các tỉnh tăng cường phòng chống dịch tay chân miệng.

Kỳ họp đặc biệt trong lịch sử của Quốc hội Việt Nam

Kỳ họp đặc biệt trong lịch sử của Quốc hội Việt Nam
(PLVN) - Đó chính là Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV vừa qua. Sự đặc biệt này là do Kỳ họp được chuẩn bị và tổ chức trong điều kiện vừa phải thực hiện các biện pháp phòng, chống đại dịch COVID-19, vừa phải hoàn thành các nhiệm vụ trên cả 3 lĩnh vực lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.

Chỉ thị số 40-CT/TW: Tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội

Chỉ thị số 40-CT/TW: Tô đậm thêm tính nhân văn của chính sách tín dụng xã hội
(PLVN) - 5 năm thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 22/11/2014 của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội (Chỉ thị số 40-CT/TW) đi vào cuộc sống, dù không phải là một thời gian dài, song những kết quả bước đầu minh chứng cho một quyết sách đúng đắn của Đảng trực tiếp giải quyết những vấn đề nội tại trong triển khai tín dụng chính sách xã hội.

Thiên tài âm nhạc khiếm thính Beethoven- Nghị lực thép chiến đấu với cuộc đời bất hạnh

Thiên tài âm nhạc khiếm thính Beethoven- Nghị lực thép chiến đấu với cuộc đời bất hạnh

(PLVN) - Trên thế giới có rất nhiều người sinh ra dù cơ thể không hoàn hảo, lành lặn nhưng ở họ lại tỏa sáng khát khao cống hiến, khát khao sống và nghị lực phi thường. Họ đã vượt lên số phận nghiệt ngã, làm được những việc phi thường khiến cả thế giới kinh ngạc và nể phục. Câu chuyện  của họ đã lay động trái tim của hàng triệu người. Một trong số đó là thiên tài âm nhạc Ludwig van Beethoven. 

Bí ẩn lăng mộ Tần Thủy Hoàng (Kỳ 1): Đội quân đất nung nghìn năm

Bí ẩn lăng mộ Tần Thủy Hoàng (Kỳ 1): Đội quân đất nung nghìn năm
(PLVN) - Triều đại hưng suy thay đổi, nhân gian vật đổi sao dời, nhưng dưới lòng đất, lăng mộ ngầm ngàn năm của Tần Thủy Hoàng trải qua phong sương vẫn không bị xói mòn. Vinh quang và trí tuệ của đế chế cổ đại đã khép lại nhưng vô số điều vẫn còn là ẩn đố với hậu thế.

Dự án BOT điện mãi không chạm đích

Dự án BOT điện mãi không chạm đích
(PLVN) - Bốn dự án điện theo hình thức BOT của các nhà đầu tư nước ngoài đang nỗ lực về đích, sớm bổ sung nguồn điện cho hệ thống. Tuy nhiên, các dự án này vẫn đang đối mặt không ít khó khăn.

Những hội bạn thân đình đám của showbiz Việt

Những hội bạn thân đình đám của showbiz Việt
(PLVN) - Không chỉ biết đến là những người có mối quan hệ khăng khít với nhau trong hoạt động showbiz, những hội bạn thân này còn khiến nhiều người hâm mộ phải trầm trồ mỗi khi xuất hiện cùng nhau.

'Bạo lực hẹn hò'

'Bạo lực hẹn hò'
(PLVN) - Hẹn hò ngày càng trở nên đa dạng và phổ biến ở nhiều lứa tuổi. Tuy nhiên, hẹn hò cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ, trong đó có nguy cơ bạo lực, gây nhiều hậu quả đáng tiếc về sức khỏe, tinh thần và có khi trả giá bằng chính mạng sống...
Sứ mệnh mới của Trung tâm lưu ký chứng khoán

Sứ mệnh mới của Trung tâm lưu ký chứng khoán

(PLVN) -Sau 5 năm vận hành thị trường chứng khoán (TTCK), Trung tâm Lưu ký chứng khoán (VSD) mới được thành lập theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ với sứ mệnh đảm bảo cho các dòng tiền và tài sản trên TTCK luôn chu chuyển nhịp nhàng, thông suốt... Với việc triển khai Luật CK 2019, VSD được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những trung tâm bù trừ và lưu ký hàng đầu khu vực...

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬