Sửa đổi Luật Cạnh tranh: Cơ quan Nhà nước làm sai cũng bị xử lý

(PLO) - Sau 12 năm tồn tại, Luật Cạnh tranh 2004 vừa được Bộ trưởng Bộ Công Thương thay mặt Chính phủ đọc tờ trình dự thảo sửa đổi trước Quốc hội. Dự thảo Luật thể hiện tư duy quản lý mới, với nhiều sửa đổi căn bản, giúp cho người dân được hưởng lợi và lành mạnh hoá thị trường...
Sửa đổi Luật Cạnh tranh: Cơ quan Nhà nước làm sai cũng bị xử lý Thị trường than cần sự cạnh tranh bình đẳng hơn

Luật rất cần nhưng ít dùng đến 

Trước thông tin này, luật sư Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SB LAW cho rằng điểm mạnh nổi bật của dự thảo luật là hướng tới lành mạnh hóa thị trường. Cho dù Luật Cạnh tranh năm 2004 đã thiết lập nền tảng pháp lý đầu tiên cho môi trường cạnh tranh ở Việt Nam nhưng sau hơn 10 năm áp dụng đang bộc lộ rõ những điểm bất cập không phù hợp với thực tiễn. Nhiều hành vi phản cạnh tranh mới, đa dạng chưa được điều chỉnh và dự liệu. Luật Cạnh tranh chưa thực sự đi vào cuộc sống, chưa phát huy được sứ mệnh bảo vệ môi trường cạnh tranh lành mạnh, công bằng. Địa vị và mô hình cơ quan cạnh tranh chưa hợp lý.

Theo luật sư Trần Hữu Huỳnh - Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam, số lượng vụ việc vi phạm cạnh tranh lành mạnh được giải quyết còn khá ít. Người dân hầu như không khiếu nại, ngoài những việc ảnh hưởng quyền người tiêu dùng, còn doanh nghiệp thì thường tự thỏa thuận, “đi đêm” với nhau. Trong khi đó, môi trường cạnh tranh tại Việt Nam tiềm ẩn nhiều dạng hành có tác động tiêu cực tới thị trường. Rất nhiều doanh nghiệp vi phạm Luật Cạnh tranh nhưng lại không áp dụng xử lý theo quy định của Luật Cạnh tranh mà lại áp dụng hình thức xử lý hành chính.

“Khắc tinh” của làm ăn gian dối, thiếu lành mạnh 

Việc sửa đổi Luật Cạnh tranh năm 2004 được xác định là sửa đổi một cách cơ bản và toàn diện. Dự thảo Luật gồm có 121 điều, được bố cục thành 09 chương. So với Luật Cạnh tranh năm 2004, dự thảo Luật giữ nguyên 06 điều, sửa đổi 66 điều, bổ sung 49 điều và bãi bỏ 49 điều.

Trong những thay đổi đột phá, có một nội dung “cởi trói” cho doanh nghiệp ở chỗ, sẽ nhìn nhận vị thế một doanh nghiệp trên thị trường thông qua nhiều yếu tố, chứ không chỉ bằng bao nhiêu % miếng bánh thị trường doanh nghiệp ấy đang nắm giữ nữa. 

Luật cạnh tranh 2004 thì việc xác định một doanh nghiệp có vi phạm quy định hạn chế cạnh tranh, có lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền hay không phụ thuộc nhiều vào thị phần – bao nhiêu % miếng bánh thị trường – mà doanh nghiệp đó đang nắm giữ. Pháp luật sẽ cấm tập trung kinh tế nếu thị phần kết hợp của các doanh nghiệp tham gia vào một hoạt động tập trung kinh tế chiếm trên 50% thị trường.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh, vấn đề này đã được giải quyết trong Luật mới. Dự thảo Luật mới đã xây dựng mới hẳn một hệ thống tiêu chí xác định “sức mạnh thị trường đáng kể” một cách đầy đủ, phù hợp hơn. Việc cấu thành nên hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường một cách rõ hơn thông qua việc xem xét hậu quả, tác động gây ra của hành vi phản ánh bản chất phản cạnh tranh. Từ đó, những lỗi vi phạm hạn chế cạnh tranh và thực hiện tập trung kinh tế sẽ được đánh giá đúng đắn hơn.

Đối với một số hành vi cạnh tranh không lành mạnh đã được quy định tại Luật khác, dự thảo Luật đã quy định theo hướng dẫn chiếu đến quy định của pháp luật khác, đồng thời bổ sung nguyên tắc xử lý để tránh chồng chéo, xung đột trong thực thi. 

Đặc biệt, với kinh doanh đa cấp, một vấn đề gây nhức nhối dư luận thời gian qua, dự thảo luật bãi bỏ quy định về hành vi “bán hàng đa cấp bất chính” và hành vi “phân biệt đối xử của hiệp hội”, do các hành vi này không phản ánh đúng bản chất của hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Dự thảo Luật đã bổ sung thêm hành vi “lôi kéo khách hàng bất chính” có xu hướng xảy ra ngày càng phổ biến và có bản chất phù hợp với khái niệm về hành vi cạnh tranh không lành mạnh quy định tại dự thảo Luật...

Hiệp hội sân sau, cơ quan Nhà nước làm sai cũng bị xử lý

Trong thực tiễn xem xét, xử lý một số vụ việc thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, cơ quan cạnh tranh còn nhận thấy, các hiệp hội đều là tổ chức đứng sau, giữ vai trò tổ chức, lôi kéo doanh nghiệp tham gia và giám sát việc thực thi thỏa thuận giữa các doanh nghiệp. Thậm chí trong nhiều vụ việc, hiệp hội còn ban hành các “quyết định”, các “nghị quyết” về giá cả, sản lượng... trên thị trường để các doanh nghiệp thành viên thực hiện. Tất nhiên, do quy định về chuyện này chưa cụ thể, rõ ràng nên không thể xử lý.

Lần này, những bất cập trên đã được giải quyết thông qua việc dự thảo Luật mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với “hành vi hạn chế cạnh tranh, tập trung kinh tế gây tác động hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh đến thị trường Việt Nam”  và mở rộng đối tượng áp dụng.

Theo đó, ngoài tổ chức, cá nhân kinh doanh và hiệp hội ngành nghề, dự thảo Luật còn áp dụng đối với “Cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có liên quan”, trong đó bao gồm cả các cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền ban hành quyết định hành chính. Những câu chuyện lạ lùng như một cơ quan công quyền chỉ đạo cán bộ công chức trên địa bàn tỉnh phải mua bia, bảo hiểm của một công ty XYZ nào đó sẽ bị coi là vi phạm Luật Cạnh tranh và bị xử lý.

Với những đổi mới nêu trên cùng nhiều tiến bộ khác, dự thảo Luật Cạnh tranh sửa đổi góp phần bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, tăng cường hiệu quả, hiệu lực và tính minh bạch trong thực thi pháp luật về cạnh tranh, phù hợp với các cam kết quốc tế, nâng cao hiệu quả kinh tế, phúc lợi xã hội và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

“Sửa đổi Luật Cạnh tranh cũng là một bước quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ và giải pháp về “hoàn thiện thể chế về cạnh tranh, tăng cường tính minh bạch về độc quyền nhà nước” nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo tinh thần của Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 03/6/2017 của Hội nghị Trung ương 5 khóa XII của Đảng”, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh khẳng định. 

Minh Thư
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 128/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực hải quan. Nghị định 128 có nhiều quy định mới đáng chú ý, thay thế Nghị định số 127/2013/NĐ-CP và Nghị định số 45/2016/NĐ-CP và sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/12/2020.

Đọc thêm

Người xưa tuyển chọn nhân tài - Kỳ 1: Vài nét về chế độ khoa cử thời phong kiến

Người xưa tuyển chọn nhân tài - Kỳ 1: Vài nét về chế độ khoa cử thời phong kiến
(PLVN) - Trong bất kỳ một chế độ nhà nước nào và vào bất kỳ thời đại nào, để bộ máy nhà nước vận hành tốt, làm tròn bổn phận của mình với xã hội đều tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, nhưng yếu tố có tính quyết định luôn là con người. Vì vậy, việc tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật những người phục vụ trong bộ máy nhà nước có ý nghĩa quyết định đến đời sống nhà nước, xã hội, đến từng cá nhân con người trong xã hội.
Những tín đồ thẩm mỹ chết vì làm đẹp

Những tín đồ thẩm mỹ chết vì làm đẹp

(PLVN) - Ngồi chờ con gái phẫu thuật chuyển mỡ nâng mông, bà Arelys González (quốc tịch Mỹ) rụng rời tay chân khi nhận được thông báo con bà đã bị tai biến, chết não trong quá trình phẫu thuật. 

Việc đơn phương dừng thu phí ảnh hưởng rất lớn đến niềm tin của nhà đầu tư

Việc đơn phương dừng thu phí ảnh hưởng rất lớn đến niềm tin của nhà đầu tư
(PLVN) - Liên quan đến việc Tổng cục Đường bộ Việt Nam (TCĐBVN) có văn bản 7230/TCĐBVN-TC ngày 06/10/2020 yêu cầu tạm dừng thu phí tại các trạm thu phí thuộc Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 2 đoạn Nội Bài - Vĩnh Yên (Gọi tắt là BOT Nội Bài - Vĩnh Yên), Phóng viên báo PLVN đã có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Văn Bình (Giám đốc Công ty Luật Aladin - Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) về những vấn đề pháp lý liên quan.

EU đưa ra cảnh báo về vắc-xin Covid-19 ở châu Âu

EU đưa ra cảnh báo về vắc-xin Covid-19 ở châu Âu
(PLVN) - Các quan chức EU cho biết tại một cuộc họp nội bộ rằng chỉ một phần nhỏ dân số của Liên minh châu Âu có thể được tiêm chủng Covid-19 cho đến năm 2022 nếu vắc xin hiệu quả có sẵn, theo Reuters.
Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan

(PLVN) - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 128/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực hải quan. Nghị định 128 có nhiều quy định mới đáng chú ý, thay thế Nghị định số 127/2013/NĐ-CP và Nghị định số 45/2016/NĐ-CP và sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/12/2020.

Bão giật cấp 14 tiến sâu vào đất liền, Thừa Thiên Huế đến Tây Nguyên mưa rất to

Bão giật cấp 14 tiến sâu vào đất liền, Thừa Thiên Huế đến Tây Nguyên mưa rất to
(PLVN) - Chiều và đêm nay, bão di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc, mỗi giờ đi được khoảng 25km, đi vào đất liền từ Đà Nẵng đến Phú Yên với sức gió mạnh nhất cấp 11-12, giật cấp 14 sau đó suy yếu dần thành áp thấp nhiệt đới... Từ Thừa Thiên Huế đến Phú Yên có mưa rất to với tổng lượng mưa phổ biến 200-400mm/đợt; Bắc Tây Nguyên 150-250mm/đợt...

Từ sai phạm tại dự án cao tốc Đà Nẵng- Quảng Ngãi: Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương rà soát lại hệ thống quy định về đấu thầu

Từ sai phạm tại dự án cao tốc Đà Nẵng- Quảng Ngãi: Phó Thủ tướng chỉ đạo khẩn trương rà soát lại hệ thống quy định về đấu thầu
(PLVN) - Xét Báo cáo của Bộ Công an về kết quả điều tra vụ án vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình vừa yêu cầu một loạt bộ, ngành khẩn trương rà soát lại hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến công tác đấu thầu, thi công, giám sát, thanh quyết toán.
Thành lập Hiệp hội Nước mắm Việt Nam

Thành lập Hiệp hội Nước mắm Việt Nam

(PLVN) - Các hội viên sáng lập Hiệp hội Nước mắm Việt Nam chiếm khoảng 70% doanh số và sản lượng toàn ngành nước mắm Việt Nam. Thành viên có quy mô sản xuất và kinh doanh lớn nhất là Tập đoàn Masan.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬