“Nội soi” mô hình tập đoàn

Kinh doanh thua lỗ, nợ nần "ngập đầu", trong đó là thủ phạm chính của nhiều khoản nợ xấu, doanh nghiệp nhà nước nói chung và các "ông lớn" tập đoàn kinh tế nói riêng đã đánh mất niềm tin của thị trường. Tái cơ cấu thực ra còn là một cách nói nhẹ nhàng, nếu nói sòng phẳng thì đã đến lúc phải dỡ ra làm lại. Mô hình các tập đoàn thí điểm cần được mổ xẻ một cách minh bạch.

Kinh doanh thua lỗ, nợ nần "ngập đầu", trong đó là thủ phạm chính của nhiều khoản nợ xấu, doanh nghiệp nhà nước nói chung và các "ông lớn" tập đoàn kinh tế nói riêng đã đánh mất niềm tin của thị trường. Tái cơ cấu thực ra còn là một cách nói nhẹ nhàng, nếu nói sòng phẳng thì đã đến lúc phải dỡ ra làm lại. Mô hình các tập đoàn thí điểm cần được mổ xẻ một cách minh bạch.

Luật Doanh nghiệp Việt Nam (2005) và Nghị định hướng dẫn thi hành coi liên kết về vốn là liên kết cơ bản trong các tập đoàn kinh tế. Mô hình công ty mẹ - công ty con là mô hình chủ đạo trong cấu trúc tập đoàn. Luật đưa ra mức “trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần phổ thông đã phát hành của công ty” làm căn cứ xác định quan hệ công ty mẹ- công ty con trong tập đoàn.

Theo quy định tại Khoản 5 Điều 9 Thông tư số 242/2009/TT-BTC ngày 30/12/2009 của Bộ Tài chính, công ty nhà nước  phải thực hiện hạn chế các hình thức đầu tư như: công ty con không được đầu tư góp vốn vào công ty mẹ; công ty con, doanh nghiệp phụ thuộc công ty mẹ không được góp vốn mua cổ phần khi cổ phần hóa đơn vị trong cùng tập đoàn, tổng công ty hoặc tổ hợp mẹ - con. Như vậy, mô hình tập đoàn kinh tế nhà nước hiện nay chỉ cho phép tồn tại ở mô hình cấu trúc đơn giản (mô hình đầu tư đơn cấp).

Tại một hội thảo khoa học do Đại học Luật Hà Nội tổ chức mới đây, Giáo sư, Tiến sỹ Jürgen Keßler đến từ Cộng hòa Liên bang Đức chia sẻ, quốc gia châu Âu này đang sử dụng mô hình tập đoàn đa cấp để tăng sức mạnh cho liên kết tập đoàn.

Pháp luật Đức quy định về việc sở hữu chéo cổ phần giữa công ty mẹ và công ty con. Quy định này chỉ áp dụng với các công ty thành lập tại Đức mà không áp dụng cho các công ty thành lập tại nước ngoài tiến hành đầu tư vào Đức. Pháp luật Đức để cho các thành viên trong nhóm công ty tự do trong việc sở hữu chéo cổ phần, các công ty mẹ có thể nắm giữ cổ phần, phần vốn góp của công ty con, đồng thời các công ty con cũng có thể nắm giữ cổ phần, phần vốn góp của công ty mẹ.

Tuy nhiên, điểm đặc biệt của pháp luật Đức là cho phép các công ty sở hữu chéo số cổ phẩn chi phối lẫn nhau. Theo đó, một công ty vừa là công ty chi phối, vừa là công ty bị chi phối, vừa là công ty mẹ vừa là công ty con.  

Kinh nghiệm xây dựng tập đoàn tại Hàn Quốc cũng rất đáng xem xét với sự thành công trong thời gian vừa qua. Mô hình tập đoàn kinh tế tại Hàn Quốc có cả cấu trúc kim tự tháp và sở hữu chéo. Về cấu trúc kim tự tháp trong mô hình tập đoàn kinh tế tại Hàn Quốc cũng chỉ gồm hai hoặc ba cấp. Các công ty trong tập đoàn kinh tế có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, đầu tư đa ngành, và có thể nắm cổ phần của nhau.

Cấu trúc này đảm bảo cho hoạt động của các tập đoàn kinh tế tại Hàn Quốc rất ổn định, có nhiều động lực về công nghệ, thương hiệu và tài chính để phát triển. Mặc dù vậy, mô hình này cũng đang gặp những khó khăn do yếu tố quản lý gia đình trị tại Hàn Quốc, đồng thời, sự bảo lãnh chéo giữa các công ty trong tập đoàn cũng đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng khi nền kinh tế suy yếu toàn diện.

Trở lại với tình hình Việt Nam, một số nhà nghiên cứu cũng cho rằng nên áp dụng chế độ đa cấp cho các tập đoàn kinh tế Nhà nước do những ưu điểm của mô hình này. Nhưng theo ThS. Vũ Phương Đông, Trường Đại học Luật Hà Nội, trong bối cảnh hiện nay, khi năng lực quản lý nguồn vốn đầu tư kinh doanh tại các tập đoàn cũng như việc tách bạch chức năng quản lý Nhà nước và chức năng chủ sở hữu Nhà nước còn đang đứng trước nhiều thách thức, thì quy định mô hình tập đoàn kinh tế đơn cấp là phù hợp hơn.

Hơn thế nữa, chỉ nên quy định tập đoàn có ba hoặc bốn cấp là phù hợp, không nên để các tập đoàn kinh tế Nhà nước phát triển đến cấp năm, cấp sáu, ”cháu chắt” như hiện nay, rất khó quản lý dòng vốn.

Tại Diễn đàn kinh tế Mùa xuân 2013 vừa diễn ra tại Nha Trang, TS. Trịnh Quang Anh, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Tập đoàn Đầu tư phát triển Việt Nam đã đưa ra một con số gây sốc: ước tính, nếu cộng cả những khoản nợ tiềm tàng, gồm nợ khoanh, nợ được cơ cấu lại theo Quyết định 780 và nợ được cơ cấu lại của Vinashin, Vinalines, “tổng nợ xấu ước tính nửa triệu tỷ đồng”.

Hồi tháng 1, Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp thuộc Văn phòng Chính phủ khi báo cáo về tình hình tái cơ cấu và đính hướng phát triển doanh nghiệp nhà nước trong năm 2013  cũng đã đã công bố con số gây choáng váng. Theo đó, tổng số nợ phải trả của các đơn vị này lên tới 1.334.903 tỷ đồng. 

Mai Hoa

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
800 nghìn người Việt đang tham gia bán hàng đa cấp

800 nghìn người Việt đang tham gia bán hàng đa cấp

(PLVN) -Theo số liệu thống kê, tính đến hết năm 2020, cả nước có 22 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận hoạt động bán hàng đa cấp hoạt động hợp pháp, đạt doanh thu hơn 15.400 tỷ đồng năm 2020 với tổng số lượng người tham gia hơn 800.000 người.

Đọc thêm

Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội và Roche Việt Nam ký kết Thỏa thuận Ghi nhớ đẩy mạnh hợp tác nhằm nâng cao chất lượng điều trị ung thư

Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội và Roche Việt Nam ký kết  Thỏa thuận Ghi nhớ đẩy mạnh hợp tác nhằm nâng cao chất lượng điều trị ung thư
(PLVN) - Roche Việt Nam và Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội (BV UBHN) vừa ký kết thỏa thuận ghi nhớ nhằm thúc đẩy công tác nâng cao năng lực điều trị và chăm sóc người bệnh ung thư; kết nối hoạt động hợp tác trong nước và quốc tế trong lĩnh vực Ung bướu và triển khai các hoạt động nâng cao nhận thức hướng tới người bệnh và cộng đồng.

Men gan tăng cao gấp 53 lần nghi do uống rượu ngâm lá cây

Men gan tăng cao gấp 53 lần nghi do uống rượu ngâm lá cây
(PLVN) - Bị đau bụng nhưng chị N.T.N. 46 tuổi, trú tại Uông Bí (Quảng Ninh) không đi khám mà nghe người quen mách mua và dùng một loại rượu có ngâm lá cây, sau khoảng 1 ngày sử dụng với 1 lượng rất nhỏ, tình hình bệnh không thuyên giảm mà kèm theo đó là cảm giác mệt mỏi, chán ăn, mất ngủ. 

Cây xanh liên tục gây nạn trong mưa, TP HCM chỉ thị khẩn

Cây xanh liên tục gây nạn trong mưa, TP HCM chỉ thị khẩn
(PLVN) - UBND TP HCM yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp quảng cáo để khẩn trương chằng chống, gia cố các pa-nô, biển quảng cáo đúng các yêu cầu kỹ thuật quy định nhằm đảm bảo an toàn khi có bão, lốc xoáy, giông gió.

Khiếu nại về các ứng cử viên đại biểu QH và HĐND đều được giải quyết sáng tỏ

Khiếu nại về các ứng cử viên đại biểu QH và HĐND đều được giải quyết sáng tỏ
(PLVN) - Đó là khẳng định của ông Phan Văn Vượng, Phó trưởng Ban Dân chủ - Pháp luật (Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) khi chia sẻ với PLVN về công tác kiểm tra, giám sát quá trình chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 trong thời gian vừa qua.  
Món quà đặc biệt Hoàng thân Philip để lại cho cháu gái Louise

Món quà đặc biệt Hoàng thân Philip để lại cho cháu gái Louise

(PLVN) - Trong số 30 người được tới dự đám tang Hoàng thân Philip của Vương quốc Anh cuối tuần trước, có quý cô Louise (con gái của Hoàng tử Edward và công nương Sophie, cháu nội của Hoàng thân Philip). Mới 17 tuổi, cô là một trong những người trẻ nhất ở đó.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0888 033 376