Những bất cập từ sở hữu chéo ngân hàng

Bên cạnh tác động tích cực như giúp các ngân hàng nhỏ mở rộng được quy mô, nâng cao được năng lực về tài chính, công nghệ, nhân sự..., sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng đang bộc lộ nhiều bất cập.

[links()]Sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam thời gian đầu xuất phát chủ yếu do các ngân hàng quốc doanh góp vốn với tư cách cổ đông Nhà nước với mục đích giúp Nhà nước kiểm soát hoạt động của các ngân hàng cổ phần, về sau, các hình thức sở hữu chéo càng ngày càng đa dạng. Bên cạnh tác động tích cực như giúp các ngân hàng nhỏ mở rộng được quy mô, nâng cao được năng lực về tài chính, công nghệ, nhân sự..., sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng đang bộc lộ nhiều bất cập.

Khó xác định đúng nguồn lực ngân hàng

Trên thực tế, thông qua sở hữu chéo, cổ đông ngân hàng A có thể vay tiền ngân hàng B để góp vốn vào ngân hàng A và ngược lại. Tình trạng đó tạo ra tình trạng tăng vốn ảo trong các ngân hàng, và có nhiều ngân hàng đã được nâng cấp với số vốn tăng nhanh đáng ngạc nhiên, trong đó có thể có phần của sở hữu chéo giữa các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp, công ty đầu tư.

Hệ lụy của vấn đề này khiến việc đánh giá rủi ro của hệ thống ngân hàng bị sai lệch, vì rất nhiều chỉ số dựa trên số vốn tự có, trong khi vốn đó là vốn ảo. Các chỉ số không chính xác lại dẫn đến sai lệch về quản trị ngân hàng cũng như việc giám sát đối với hệ thống tài chính. Rủi ro thị trường tài chính ngân hàng mang tính hệ thống vì đó là quan hệ giữa dòng tiền với nền sản xuất thực. Vì thế, khi những rủi ro bùng phát thì sẽ tác động đến cả nền sản xuất và tính bền vững của hệ thống ngân hàng.

Vô hiệu hóa quy định giới hạn tín dụng

Theo quy định, một cổ đông cá nhân không được sở hữu quá 5% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng, một cổ đông là tổ chức không được sở hữu quá 15% vốn điều lệ của một tổ chức tín dụng... nhằm hạn chế sự thâu tóm ngân hàng trái pháp luật.

“Song, khi sở hữu chéo thì quy định này sẽ bị vô hiệu hóa. Bởi lẽ, sở hữu chéo cho phép một doanh nghiệp, hay ngân hàng thương mại, có tỷ lệ cổ phần lớn trong các ngân hàng thương mại có thể gây áp lực để ngân hàng này cấp vốn đầu tư vào những dự án của doanh nghiệp hay ngân hàng “sân sau” của mình” – ông Nguyễn Quang Vinh, chuyên gia tài chính,bình luận.

Ông Vinh cho rằng, điều này sẽ dẫn đến nguy cơ là quy định bị “vượt rào”, bộ máy sàng lọc theo tiêu chí hiệu quả đầu tư của ngân hàng thương mại bị vô hiệu.

Các quy định về các đối tượng cấm cho vay, hạn chế cho vay cũng sẽ bị ảnh hưởng. Chẳng hạn, pháp luật không cho phép tổ chức tín dụng cho vay đối với Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc, người thân của họ và một số đối tượng khác. Tuy nhiên, những người này lại có thể vay ở tổ chức tín dụng khác mà tổ chức của mình là cổ đông lớn. Sở hữu chéo cũng giúp các ngân hàng có thể lách quy định về việc không được cho các cổ đông của mình vay vốn bằng cách cho các Cty con của các doanh nghiệp vay vốn.

“Trong bối cảnh hiện nay, ngân hàng thương mại rất dễ biến thành kênh huy động vốn cho Tập đoàn, các Cty con của Tập đoàn,...” – Thạc sĩ Trịnh Thanh Huyền (Vietinbank) nhận định – “Nhìn xa hơn, "mạng nhện" liên kết còn thể hiện ở những hoạt động kinh doanh thiếu kiểm soát, sự nhập nhằng trong việc cho vay, trong thẩm định và cung ứng vốn vay...”.

Thạc sĩ Huyền ví dụ, nhiều trường hợp ngân hàng A đang là cổ đông lớn chi phối ngân hàng B, không muốn thông qua một khoản vay, đã đẩy khách hàng cho ngân hàng B mà không gặp trở ngại gì do A đang nắm giữ cổ phần chi phối tại B. B biết khách hàng không đáp ứng tiêu chuẩn cho vay nhưng khó có thể từ chối vì đang được điều hành bởi người của A.

Một hệ lụy khác là sở hữu chéo cũng có thể cho phép ngân hàng A giấu nợ xấu của mình bằng cách không khai báo nợ xấu mà nhờ ngân hàng B, nơi A có sở hữu, cho vay, qua đó giảm được mức nợ xấu phải khai báo và không phải trích dự phòng rủi ro tương ứng. Đó cũng là một trong những lý do khiến Ngân hàng Nhà nước khó nắm được chính xác số nợ xấu của toàn bộ hệ thống ngân hàng.

Sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể chia thành 6 nhóm:

1. Sở hữu của các NHTM nhà nước và NHTM nước ngoài tại các Ngân hàng liên doanh

2.Cổ đông chiến lược nước ngoài tại các NHTM

3.Cổ đông tại các NHTM là các Cty quản lý quỹ

4.Sở hữu của NHTM nhà nước tại các NHTM cổ phần

5. Sở hữu lẫn nhau giữa các NHTM cổ phần

6.Sở hữu NHTM cổ phần bởi các tập đoàn, tổng Cty Nhà nước và tư nhân

Nguồn: Báo cáo Kinh tế vĩ mô 2012 của Ủy ban Kinh tế Quốc hội.

Kim Hoa

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Triều Tiên nhấn mạnh “nỗ lực nhằm hiện thực hóa tính tự cường trong nền kinh tế và quốc phòng“

Triều Tiên nhấn mạnh “nỗ lực nhằm hiện thực hóa tính tự cường trong nền kinh tế và quốc phòng“
(PLVN) - Hôm 20/9, tờ báo chính thức của Triều Tiên - Rodong Sinmun (cơ quan của đảng cầm quyền Triều Tiên) đã có bài viết kêu gọi "những nỗ lực nhằm hiện thực hóa tính tự cường trong nền kinh tế và quốc phòng, không bị nản lòng trước nhiều thách thức từ cuộc chiến chống lại virus đang diễn ra, sự tàn phá do các trận bão gần đây và ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt toàn cầu.

Bắt giữ xuồng máy composite vận chuyển 150 thùng bia lậu

Bắt giữ xuồng máy composite vận chuyển 150 thùng bia lậu
(PLVN) - Ngày 20/9, tin từ phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh An Giang cho biết, lực lượng chống buôn lậu Liên ngành thuộc Tổ Tịnh Biên vừa phát hiện, bắt giữ 1 xuồng máy composite đang vận chuyển 150 thùng bia nghi vấn nhập lậu, ước trị giá hơn 25 triệu đồng, đang trên đường đi tiêu thụ.

Xuyên đêm khắc phục sự cố trên lưới điện

Xuyên đêm khắc phục sự cố trên lưới điện
(PLVN) - Mới đây, do ảnh hưởng của giông sét, tại thôn Kỳ Thọ Nam 1, xã Hành Đức, huyện Nghĩa Hành xảy ra vụ cháy thiết bị điện trên trụ điện cuối của đường dây 380/220V. Giông sét gây cháy hệ thống công tơ đo đếm và dây dẫn gắn trên trụ điện, ngọn lửa khá lớn có nguy cơ cháy lan sang nhà dân và gây nguy hiểm cho người đi đường.

Kiểm tra đường dây sau công tơ của khách hàng không đảm bảo an toàn điện

Kiểm tra đường dây sau công tơ của khách hàng không đảm bảo an toàn điện
(PLVN) - Thực hiện kế hoạch kiểm tra an toàn đường dây điện sau công tơ của khách hàng sử dụng điện trên địa bàn, từ ngày 01/9/2020, Điện lực Sơn Hà phối hợp với phòng Kinh tế hạ tầng huyện Sơn Hà, UBND xã Sơn Thành; UBND xã Sơn Hạ tổ chức kiểm tra đường dây sau công tơ của khách hàng tại các trạm biến áp TBA Sơn Hạ 1, 3, 4 và Sơn Thành 6, 7.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬