Doanh nghiệp nhỏ khốn đốn vì những chi phí “ma”

(PLO) - Với hơn 5.000 điểm mỏ và 60 loại khoáng sản khác nhau, Việt Nam là quốc gia có tiềm năng về khoáng sản. Năm 2012, Việt Nam đứng thứ 7 về khai thác dầu thô ở khu vực châu Á -Thái Bình Dương, đóng góp 2,3% tổng sản lượng thiếc và 1,8% tổng sản lượng xi măng thế giới (theo USGS, 2014). Nhưng hiệu quả hoạt động, đóng góp vào nền kinh tế của các doanh nghiệp chưa tương xứng với những ưu đãi họ được hưởng từ Nhà nước.
Doanh nghiệp nhỏ khốn đốn vì những chi phí “ma” Ảnh minh họa từ internet.

Để làm rõ hơn vấn đề này, hôm qua (29/7), Liên minh Khoáng sản, Hội Địa chất kinh tế Việt Nam cùng Trung tâm Pan Nature đã tổ chức hội thảo “Quản lý đầu tư trong khai thác khoáng sản”.

Báo cáo của các DN khai khoáng có chính xác?

Những năm gần đây, ngành khai thác khoáng sản của nước ta tăng trưởng nhanh chóng về quy mô. Hiện nay, trên cả nước có khoảng trên 170 doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản. Tuy nhiên, các hoạt động khoáng sản chủ yếu tập trung vào 5 tập đoàn và tổng công ty lớn.

Theo Tiến sĩ Lê Đăng Doanh – nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương, hiện DNNN nhận được rất nhiều ưu đãi cả về chính sách cũng như nguồn lực. Nhà nước cho phép DNNN kinh doanh đa ngành, đa lĩnh vực. Tuy nhiên, ưu đãi của Nhà nước không tỷ lệ thuận với những đóng góp của các tập đoàn, DNNN trong ngành khoáng sản mà theo chiều hướng ngược lại. Vì theo tính toán, các DN này đóng góp qua việc nộp ngân sách giảm đi, không tạo thêm các việc làm mới, giá trị tài sản lại bị âm. 

Cùng chung nhận định, ông Nguyễn Minh Đức (Ban Pháp chế, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam-VCCI) cho biết, qua khảo sát của VCCI, kết quả kinh doanh của các DN ngành khoáng sản luôn thấp hơn so với ngành khác. Tuy nhiên, khi hỏi triển vọng mở rộng trong thời gian tới thì các DN khai thác khoáng sản lại muốn mở rộng quy mô hơn nhiều so với các DN khác. “Vậy nghi vấn báo cáo của các DN khai khoáng chính xác đến đâu?”, ông Đức đặt câu hỏi.

Lý giải nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, ông Doanh nhận định: “Thực tế đã cho thấy một số điểm yếu kém của các DNNN trong việc khai thác khoáng sản như: trình độ công nghệ thấp, tỷ lệ thu hồi khoáng sản chưa cao, nhiều khoáng sản phụ có hàm lượng thấp hơn chưa được chú trọng. Đặc biệt, việc công khai minh bạch thấp, trách nhiệm giải trình chưa được thực hiện, tham nhũng lãng phí rất lớn”.

Mệt mỏi với những khoản chi không chính thức

Hầu hết các chuyên gia trong ngành khai khoáng cho rằng, khoảng trống trong vấn đề khai khoáng sản là quá lớn, mặc dù Luật Khoáng sản đã ra đời được 5 năm nhưng dường như vấn đề kiểm soát, thanh tra,… chỉ chủ yếu nằm trên giấy tờ. Do vậy, để “chen chân” vào ngành khai khoáng, các DN tư nhân khá “chật vật” để duy trì hoạt động được. VCCI cho biết, có 72% DN khai khoáng thừa nhận phải dựa vào mối quan hệ với cơ quan nhà nước để tiếp cận thông tin tài liệu; 85% DN thừa nhận thường xuyên phải chi trả các khoản tiền không chính thức trong quá trình hoạt động (10% tổng thu nhập của DN).

Đưa dẫn chứng cụ thể, ông Nguyễn Minh Đức cho biết, VCCI đã phỏng vấn nhiều Cty trong lĩnh vực khai khoáng rằng: làm sao các Cty biết được mỏ khoáng sản để xin vào được quy hoạch? Câu trả lời là: “Thực ra thì các sếp của mình có  mối quan hệ với cán bộ nhà nước nên mới biết”.

Ông Minh cho biết thêm, hiện tại website của Tổng cục Địa chất khoáng sản thuộc Bộ TN&MT đăng tải 38 trường hợp xin cấp phép, thăm dò khoáng sản không qua đấu giá. Nhưng điều lạ lùng, mỗi trường hợp trên lại không có thông tin về ngày đăng hay thời gian hết hạn. Ông Minh đã phải nhờ các kỹ sư quản trị mạng và biết được, tất cả 38 trường hợp trên đều đã hết hạn đăng ký từ lâu. 

Cũng theo ông Minh, hầu hết những mỏ công khai đăng ký đấu giá trên trang web của Bộ TN&MT đều là những mỏ nghèo về trữ lượng, còn những mỏ giàu trữ lượng lại không đưa vào đấu giá và sẽ phân bổ.

Trung ương đã vậy,  tại các địa phương, tình trạng trên còn bết bát hơn. “Hiện tại không có địa phương đăng thông tin về khai thác các mỏ. Vì thế người dân không thể biết được việc khai thác khoáng sản của Cty trên địa bàn có được cấp phép hay không. Sự giám sát của người dân là không có trong việc khai thác khoáng sản”, ông Minh nói.

Theo các chuyên gia, để tăng khai khoáng hiệu quả và phát triển bền vững trong thời gian tới thì ngoài việc Nhà nước củng cố thực thi luật, thanh, kiểm tra và xây dựng luật sát thực tế thì Chính phủ cần nhanh chóng tuyên bố thực thi EITI. Từ đó, EITI sẽ giúp Chính phủ tăng cường minh bạch và cải cách công tác quản lý nhà nước; nâng cao hiệu quả thu ngân sách và giải quyết nhiều bất cập khác của ngành khai khoáng./.

Phạm Diệu
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Lao Cai giao 800 tân binh cho các đơn vị nhận quân

Lao Cai giao 800 tân binh cho các đơn vị nhận quân
(PLVN) - Ngày 3/3/2021, tại các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh Lào Cai tưng bừng tổ chức Lễ giao, nhận quân năm 2021 trên tinh thần nhanh, gọn và tuân thủ các quy định về phòng, chống dịch bệnh Covid-19.  

Trang trọng lễ giao nhận quân ở vùng Tây Bắc

Trang trọng lễ giao nhận quân ở vùng Tây Bắc
(PLVN) - Sáng nay (3/3), 8 huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã tổ chức giao nhận quân năm 2021 trong không khí trang trọng, nhanh gọn bảo đảm tốt công tác phòng dịch Covid-19. 

Hàng ngàn thanh niên ĐBSCL hăng hái lên đường nhập ngũ

Hàng ngàn thanh niên ĐBSCL hăng hái lên đường nhập ngũ
(PLVN) - Sáng 3/3, nhiều tỉnh, thành trong khu vực ĐBSCL đã tổ chức lễ giao nhận quân lên đường thực hiện nghĩa vụ quân sự năm 2021. Hàng ngàn thanh niên ĐBSCL đã háo hức lên đường trong niềm tự hào và sự trân trọng của toàn quân, toàn dân.


Tịch thu tiêu hủy hơn 3 tỷ đồng hàng lậu, hàng giả

Tịch thu tiêu hủy hơn 3 tỷ đồng hàng lậu, hàng giả

(PLVN) - Trong đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả Cục Quản lý thị trường (QLTT) Nghệ An đã tổ chức kiểm tra 748 vụ, xử lý 732 vụ, tổng trị giá thu phạt ước tính 4 tỷ 123 triệu đồng. 

Những nguy cơ từ việc trộm cắp điện

Những nguy cơ từ việc trộm cắp điện
(PLVN) - Việc đấu nối, câu móc để trộm cắp điện rất có thể xảy ra tai nạn điện bất cứ lúc nào, đồng thời gây sự cố lưới điện, làm gián đoạn việc cấp điện cho khách hàng.

Truyền thuyết về thần Hecatonchires – Quái vật khổng lồ 100 tay và 50 cái đầu trong thần thoại Hy Lạp

Truyền thuyết về thần Hecatonchires – Quái vật khổng lồ 100 tay và 50 cái đầu trong thần thoại Hy Lạp
(PLVN) - Hecatonchires là ba người khổng lồ quái dị có sức mạnh vô biên, lần lượt tên là Briareus, Cottus và Gyges. Họ là con của hai vị thần thủy tổ Uranus và Gaia. Do bị Uranus ghét bỏ nên họ đã bị tống xuống địa ngục Tartarus cùng các Cyclops, cuối cùng các Hecatonchires đã được Zeus giải cứu và cùng với các vị thần quyền năng khác hợp sức đánh bại các cựu thần.

Vụ cho ở rồi mất đất ở Cao Bằng: Cựu chiến binh 81 tuổi trông chờ tòa phúc thẩm công tâm

Vụ cho ở rồi mất đất ở Cao Bằng: Cựu chiến binh 81 tuổi trông chờ tòa phúc thẩm công tâm
(PLVN) - Theo đơn khởi kiện, thấy gia đình ông Mã Văn Chỉnh không có đất ở, bố ông Hoàng Văn Tiến cho mượn đất. Tuy nhiên, sau này ông Chỉnh được cấp GCNQSDĐ và đã đem mảnh đất này bán cho người khác. Gia đình ông Tiến trông chờ TAND Cấp cao tại Hà Nội xét xử vụ việc đúng pháp luật, bảo vệ công lý.

Cả gia đình nhập viện sau bữa ăn có nấm độc

Cả gia đình nhập viện sau bữa ăn có nấm độc
(PLVN) - Ngày 3/3/2021, TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai - cho biết, Trung tâm đang điều trị cho 2 bệnh nhân chẩn đoán ngộ độc nấm độc. Đây là 2 bệnh nhân trong gia đình gồm 4 người gồm 2 vợ chồng và 2 người con cùng ăn nấm và bị ngộ độc.

Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ quyết toán thuế 2020 qua hệ thống kênh thông tin hỗ trợ eTax

Tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ quyết toán thuế 2020 qua hệ thống kênh thông tin hỗ trợ eTax
(PLVN) - Bên cạnh những phương thức hỗ trợ truyền thống, Cục Thuế TP Hà Nội đẩy mạnh tiếp nhận và trả lời các câu hỏi về thủ tục hành chính thuế và vướng mắc khi sử dụng các dịch vụ liên quan đến trang thuế điện tử https://thuedientu.gdt.gov.vn trên Hệ thống kênh thông tin hỗ trợ người nộp thuế (NNT) qua Cổng eTax.

Vietjet "xông đất" sân bay Vân Đồn năm mới Tân Sửu

Vietjet "xông đất" sân bay Vân Đồn năm mới Tân Sửu
(PLVN) - Sáng 3/3/2021, chuyến bay Vietjet từ TP HCM hạ cánh tại sân bay Vân Đồn đã chính thức khôi phục hoạt động của Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn kể từ khi tạm thời đóng cửa để phòng chống dịch Covid-19. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬