Doanh nghiệp có thể có nhiều đại diện theo pháp luật?

(PLO) - Theo Điều 141 Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2005, người đại diện theo pháp luật của pháp nhân (trong đó có doanh nghiệp) là người đứng đầu pháp nhân. Quy định này đang gây ra một số bất cập, hạn chế trong thực tiễn thi hành nên được dự kiến sửa đổi theo hướng doanh nghiệp (DN) nói riêng, pháp nhân nói chung có nhiều người đại diện theo pháp luật.
Doanh nghiệp có thể có nhiều đại diện theo pháp luật? Quy định trong pháp luật hiện hành về người đại diện theo pháp luật của pháp nhân bị cho là quá cứng nhắc. Ảnh minh họa
Tăng rủi ro trong giao kết hợp đồng
Người đại diện theo pháp luật của DN là người bị pháp luật “túm tóc”, giao phó những trách nhiệm cá nhân từ loại nhỏ nhất cho đến loại lớn nhất của DN. Người đại diện theo pháp luật của DN phải được ghi nhận trong Điều lệ, đồng thời phải được ghi nhận trên Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của DN. Người đại diện theo pháp luật của DN có thể là Chủ tịch, Giám đốc hay Tổng Giám đốc. 
Như vậy, các chức danh khác như Phó Chủ tịch, Phó Tổng Giám đốc, Giám đốc chi nhánh… chỉ có thể là người đại diện hợp pháp theo ủy quyền, chứ không bao giờ là người đại diện theo pháp luật của DN. Chủ tịch hoặc Tổng Giám đốc DN, nếu không phải là người đại diện theo pháp luật của DN thì không có quyền đương nhiên được ký kết văn bản giao dịch với các đối tác.
Có thể nói, quy định cứng nhắc trên phát sinh không ít bất cập như chưa thực sự bảo đảm quyền của thành viên pháp nhân trong việc họ thỏa thuận, lựa chọn nhiều người đại diện theo pháp luật cho pháp nhân của mình và những người đại diện theo pháp luật này đều được đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền; việc tập trung quyền đại diện cho pháp nhân vào một người đại diện theo pháp luật dễ tạo ra rào cản hoặc ách tắc trong xác lập, thực hiện các hành vi pháp lý, các hợp đồng, giao dịch của pháp nhân, nhất là đối với pháp nhân hoạt động trên nhiều lĩnh vực hoặc ở nhiều địa bàn khác nhau…
Không những thế, việc tập trung quyền đại diện cho pháp nhân vào một người đại diện theo pháp luật dễ dẫn tới nhận thức sai lầm cho đối tác của pháp nhân là người đại diện theo pháp luật có thẩm quyền “vô hạn”, được toàn quyền nhân danh pháp nhân xác lập, thực hiện mọi giao dịch của pháp nhân, trong khi thực tế quyền của người này không phải là vô hạn, có thể hạn chế bởi thỏa thuận với chủ sở hữu pháp nhân, điều lệ hoặc quy định của pháp luật. 
Điều đó có thể làm tăng rủi ro cho các bên trong giao kết hợp đồng, ví dụ như đối tác chỉ chấp nhận giao kết với người đại diện theo pháp luật của pháp nhân và từ chối giao kết hợp đồng với những người dưới quyền của người đại diện dẫn tới cả pháp nhân và đối tác của họ có thể mất cơ hội trong việc xác lập, thực hiện giao dịch để tìm kiếm lợi ích… Mặt khác, người đại diện theo pháp luật của pháp nhân có thể lợi dụng vấn đề này để tạo “bẫy” vô hiệu đối với giao dịch do người dưới quyền xác lập, thực hiện nếu giao dịch ấy không đem lại lợi ích cho họ. 
Sửa đổi để hội nhập
Để khắc phục những hạn chế này, Dự thảo BLDS sửa đổi dự kiến quy định theo hướng: “Đại diện theo pháp luật của pháp nhân là người đứng đầu pháp nhân, trừ trường hợp điều lệ, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc luật quy định pháp nhân có nhiều người đại diện theo pháp luật. Trong trường hợp pháp nhân chưa xác định được người đại diện theo pháp luật dẫn tới hoạt động của pháp nhân bị ngưng trệ, gây thiệt hại hoặc có nguy cơ gây thiệt hại cho pháp nhân và những người có quyền, nghĩa vụ liên quan thì theo yêu cầu của các sáng lập viên, kiểm soát viên hoặc đại hội thành viên, hội đồng quản lý quỹ, Tòa án chỉ định người đại diện theo pháp luật tạm thời cho pháp nhân...”.
Tại phiên họp Ban soạn thảo Dự án BLDS sửa đổi hôm qua (13/3), Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Công Thương) đề nghị cần tiếp tục kế thừa quy định của BLDS hiện hành, theo đó pháp nhân chỉ có một người đại diện theo pháp luật và là người đứng đầu pháp nhân. Việc quy định như vậy vừa bảo đảm tập trung, thống nhất trong điều hành hoạt động của pháp nhân, vừa giúp cho việc giám sát điều hành hoạt động của pháp nhân thuận lợi hơn. 
Ngoài ra, việc cho phép pháp nhân có nhiều người đại diện theo pháp luật có thể gây khó khăn cho pháp nhân trong xác lập, thực hiện hành vi pháp lý nếu giữa những người đại diện không có sự đồng thuận với nhau. Trong trường hợp cần nhiều người đại diện để xác lập, thực hiện hành vi pháp nhân hoàn toàn có thể áp dụng chế định đại diện theo ủy quyền.
Tuy nhiên, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Kiều Đình Thụ lại ủng hộ quy định như Dự thảo Luật là phù hợp, có tính linh hoạt hơn so với quy định “cứng nhắc, không ổn” của BLDS năm 2005 nhằm đáp ứng yêu cầu của thực tiễn giao lưu dân sự đang diễn ra mạnh mẽ trong bối cảnh hội nhập hiện nay. Có điều, theo ông Thụ, phải nghiên cứu “xử lý như thế nào cho thực tế, chặt chẽ để tư vấn “trúng” cho Chính phủ trình Quốc hội thông qua. 
Còn Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đinh Trung Tụng lưu ý cân nhắc nguyên tắc suy đoán, cụ thể là trong giao kết hợp đồng thì người ký phải được suy đoán là đại diện hợp pháp của pháp nhân thì mới mong hạn chế tình trạng “cứ thấy không có lợi, liền vin rằng tôi không ủy quyền, dẫn đến hợp đồng bị tuyên vô hiệu”.
Thục Quyên
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Chuyện riêng ở diễn đàn chung

Chuyện riêng ở diễn đàn chung
(PLVN) - Khóa họp Đại hội đồng Liên Hợp quốc năm nay là tiền lệ mới khi các vị lãnh đạo các nước thành viên không đến tham dự trực tiếp mà sử dụng hình thức trực tuyến. Tổng thống Mỹ Donald Trump lúc đầu chủ định đến phát biểu trực tiếp tại Liên Hợp quốc nhưng rồi cũng lại gửi thông điệp qua video như những người khác. Một trong những nội dung chính trong bài trình bày của ông Trump là công kích Trung Quốc. 

Hà Nội mùa hoa súng nhuộm hồng nỗi nhớ

Hà Nội mùa hoa súng nhuộm hồng nỗi nhớ
(PLVN) - Mấy năm gần đây, mùa hoa súng trở thành từ khóa quen thuộc với dân "sống ảo" Thủ đô mỗi dịp mùa thu vào độ chín. Mùa này mới chớm heo may, đã thấy sương giăng lãng đãng dù nắng vẫn còn cháy bỏng, ấy là lúc hoa súng đua nhau "bung lụa" sắc hồng rực rỡ vừa giản dị, vừa kiêu sa...  
Mới ra tù đã lại đi trộm cắp

Mới ra tù đã lại đi trộm cắp

(PLVN) - Ngày 27/9, Công an tỉnh Ninh Bình cho biết, Công an TP Tam Điệp vừa bắt giữ đối tượng Phạm Thế Định, sinh năm 1997, trú tại xã Yên Đồng, huyện Yên Mô về hành vi “Cướp giật tài sản”.

Đề nghị truy tố bị can "nhận chạy án" để lừa đảo 1 tỷ đồng

Đề nghị truy tố bị can "nhận chạy án" để lừa đảo 1 tỷ đồng
(PLVN) - Ngày 27/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết vừa hoàn tất kết luận điều tra, chuyển Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp đề nghị truy tố bị can Nguyễn Trọng Thanh (sinh năm 1978, quê Hải Dương) về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".

Tin “hot” giải trí ngày 27/9: Ngọc Trinh trang hoàng biệt thự 50 tỷ cực hoành tráng để mừng tuổi mới

Tin “hot” giải trí ngày 27/9: Ngọc Trinh trang hoàng biệt thự 50 tỷ cực hoành tráng để mừng tuổi mới
(PLVN) - Ngọc Trinh trang hoàng biệt thự 50 tỷ cực hoành tráng mừng tuổi mới, Thái Trinh đăng status hé lộ cách xử lý của resort 5 sao sau lùm xùm ngộ độc, Chi Pu hóa 'chị Hằng', văn nghệ tưng bừng cùng các em nhỏ khó khăn nhân mùa Trung thu, Công chúa vừa ra đời nhà Gigi Hadid đã diện cây đồ hiệu và được Taylor Swift tự tay làm ngay quà đặc biệt dành tặng,...

Hàng trăm hộ dân chật vật sống trong khu “ổ chuột” giữa lòng Hà Nội

Hàng trăm hộ dân chật vật sống trong khu “ổ chuột” giữa lòng Hà Nội
(PLVN) - Nhiều năm nay, khu dân cư ngõ 129 Đại Linh, phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội được ví như khu “ổ chuột” giữa lòng Thủ đô, với nhiều căn nhà hư hỏng, xuống cấp, dột nát, thậm chí có những công trình có nguy cơ đổ sụp, do những bất cập trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khiến các công trình không thể xây sửa.

Mưa lớn gây ngập lụt nhiều huyện của Phú Thọ, đã có 2 người tử vong

Mưa lớn gây ngập lụt nhiều huyện của Phú Thọ, đã có 2 người tử vong
(PLVN) - Do ảnh hưởng mưa lớn, đêm 26/9 và sáng 27/9 tại địa bàn các huyện Yên Lập, Hạ Hoà, Thanh Ba, Cẩm Khê (Phú Thọ) xảy ra tình trạng ngập lụt, nhiều diện tích hoa màu bị ngập úng, giao thông chia cắt, nhiều khu dân cư bị cô lập, gây ảnh hưởng đến việc đi lại, sinh hoạt của người dân. Đặc biệt, tại huyện Hạ Hoà đã có ít nhất 02 người chết, 07 người bị thương.
Cướp tài sản người đi đường, 3 thanh niên chia nhau gần 12 năm tù

Cướp tài sản người đi đường, 3 thanh niên chia nhau gần 12 năm tù

(PLVN) - Ngày 26/9, TAND huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với các bị cáo Nguyễn Tấn Sỹ (SN 2002, trú tại thôn Thọ Trung, xã Tịnh Thọ, huyện Sơn Tịnh), Lê Phước (SN 2005, trú tại thôn Năng Đông, xã Nghĩa Hiệp, huyện Tư Nghĩa) và Võ Thanh Trí (SN 2002, trú tại tổ 3, phường Nghĩa Lộ, TP Qảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi) về tội “Cướp tài sản” theo quy định tại Điều 168 BLHS.

Quái vật chân to và những bí ẩn chưa có lời giải (kỳ 4): Có hay không việc "Người tuyết" từ đời thực bước vào phim ảnh?

Quái vật chân to và những bí ẩn chưa có lời giải (kỳ 4): Có hay không việc "Người tuyết" từ đời thực bước vào phim ảnh?
(PLVN) - Những năm 60 của thế kỷ XX, hình ảnh quái vật chân to (có lúc được gọi là “Người tuyết” - Yeti nước Mỹ) gây xôn xao dư luận. Mặc dù vậy, các nhà khoa học từ chối thừa nhận tất cả những gì mà người nhìn thấy báo cáo, vì họ cho rằng trong đó có một số bị thổi phổng lên hoặc đơn giản đó chỉ là con gấu mà thôi. 
Báo cáo về người lao động nước ngoài có thể là tài liệu bí mật

Báo cáo về người lao động nước ngoài có thể là tài liệu bí mật

(PLVN) - Báo cáo có nội dung phản ánh về tình hình phức tạp người của người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có ảnh hưởng đến chính trị, đối ngoại, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội được xác định thuộc tài liệu bí mật thuộc danh mục bí mật Nhà nước.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬