Cơ hội và thách thức từ EVFTA?

(PLVN) - Việt Nam là nước đang phát triển đầu tiên ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương có Hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu (EVFTA). Điều này khẳng định vai trò và vị thế địa - chính trị quan trọng của Việt Nam trong khu vực, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực cũng như trên trường quốc tế. 
Cơ hội và thách thức từ EVFTA? Vận tải biển và hàng không là những ngành có tốc độ tăng trưởng mạnh sau khi thực thi EVFTA

Những tác động tích cực về hoạt động xuất nhập khẩu

Nghiên cứu của Bộ KH&ĐT cho thấy EVFTA dự kiến sẽ góp phần làm GDP tăng thêm ở mức bình quân từ 2,18-3,25% (cho giai đoạn 5 năm đầu thực hiện); 4,57-5,30% (cho giai đoạn 5 năm tiếp theo) và 7,07-7,72% (cho giai đoạn 5 năm sau đó). 

Cụ thể hơn, EVFTA dự kiến giúp kim ngạch xuất khẩu (XK) của Việt Nam sang EU tăng thêm khoảng 42,7% vào năm 2025 và 44,37% vào năm 2030 so với khi không có Hiệp định. Trong đó cao nhất là vận tải hàng không tăng tới 141%; vận tải thủy tăng 100%; da giày tăng 99%, may mặc tăng thêm 81% và mặt hàng gạo tăng thêm 65% vào năm 2025. 

Trong các tác động tích cực về mặt XK, nhiều chuyên gia cũng lo ngại về ngành hàng thủy sản. Theo đánh giá, EVFTA sẽ đem lại tiềm năng thị trường lớn cho XK thuỷ sản Việt Nam. Tuy nhiên, những khó khăn như chủ động được nguồn nguyên liệu, con giống, chống đánh bắt cá bất hợp pháp, giải quyết vấn đề hóa chất kháng sinh trong sản phẩm thủy sản và hàng rào phi thuế quan khá cao từ EU là những thách thức rất lớn. Dự kiến, XK mặt hàng này vào EU sẽ tăng rất chậm, với tốc độ trung bình 2%/năm trong giai đoạn 2020-2030, trong khi nhập khẩu mặt hàng này từ EU có thể tăng cao hơn (trong khoảng 2,8%-5%).

Ở chiều thương mại ngược lại, nhập khẩu (NK) của Việt Nam từ EU tăng khoảng 33,06% vào năm 2025 và 36,7% vào năm 2030. Nhóm hàng được dự báo tăng NK nhiều nhất từ EU là phương tiện và thiết bị vận tải, chiếm khoảng 12% tổng giá trị NK tăng thêm. 

Hiện Việt Nam là nước NK lớn đối với mặt hàng máy móc thiết bị, trong khi đó EU là nước có thế mạnh về mặt hàng máy móc thiết bị và là thị trường NK lớn thứ tư của Việt Nam với mặt hàng này. Do vậy, việc Việt Nam dỡ bỏ thuế NK đối với mặt hàng máy móc thiết bị từ EU sẽ thúc đẩy tăng NK và có thể giảm ở các thị trường khác. Do máy móc thiết bị của EU có công nghệ cao hơn một số thị trường truyền thống khác nên điều này có thể tạo cơ hội để Việt Nam cải thiện công nghệ sản xuất trong nước.

Đại diện Bộ Công Thương nhận định, xét về tổng thể, EVFTA sẽ góp phần giúp đa dạng hóa thị trường để Việt Nam không bị phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường nào, kể cả XK và NK, từ đó giúp giảm dần các cuộc “giải cứu” và nguy cơ thiếu nguyên liệu sản xuất, bảo đảm an ninh kinh tế của Việt Nam.

Cũng theo nghiên cứu của Bộ KH&ĐT, việc cắt giảm thuế quan theo Hiệp định EVFTA sẽ có tác động hai chiều đến nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN), bao gồm sẽ giảm thu NSNN do giảm thuế NK và thuế XK. Đồng thời tăng thu NSNN do có thu thêm từ thu nội địa dưới tác động tích cực của thương mại, đầu tư và tăng trưởng kinh tế.

Trong đó, dự kiến tổng mức giảm thu NSNN từ giảm thuế XK, thuế NK theo lộ trình của Hiệp định EVFTA là 2.537,3 tỷ đồng. Nhưng thu NSNN tăng lên do thu nội địa từ tác động tăng trưởng của EVFTA là 7.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2020-2030. Mức tăng sẽ tăng dần theo mức độ tác động của Hiệp định tới tăng trưởng. 

Đối mặt thách thức

Đại diện Bộ Công Thương cho rằng, EVFTA cũng mang lại những thách thức nhất định với Việt Nam như các cam kết về lao động - công đoàn và môi trường có thể làm gia tăng sức ép trong quá trình xây dựng và hoàn thiện thể chế của Việt Nam theo các tiêu chuẩn của Tổ chức lao động quốc tế (ILO) cũng như các tổ chức quốc tế khác. 

Do vẫn là nước có trình độ phát triển kinh tế chưa cao, lại đang chuyển đổi nên Việt Nam có thể sẽ gặp phải một số khó khăn. Ví dụ như sức ép tuân thủ các quy định quốc tế về lao động có thể làm gia tăng chi phí lao động, giảm khả năng cạnh tranh, thậm chí là gây căng thẳng một số mối quan hệ xã hội nếu ta không có các biện pháp chuẩn bị và xử lý khéo léo.

Bên cạnh đó, Hiệp định này cũng sẽ là cơ hội để Việt Nam tiếp tục cải cách thể chế - pháp luật theo hướng tiệm cận với chuẩn mực quốc tế, hoàn thiện môi trường kinh doanh theo hướng thông thoáng, minh bạch và dễ dự đoán hơn, từ đó thúc đẩy cả đầu tư trong nước lẫn đầu tư nước ngoài cũng như các hoạt động kinh doanh khác, bao gồm các giao dịch xuyên quốc gia, các loại hình dịch vụ cung cấp qua biên giới…

Ngoài ra, những điều chỉnh, sửa đổi quy định pháp luật để phù hợp với EVFTA trong một số lĩnh vực như sở hữu trí tuệ cũng sẽ góp phần giúp các doanh nghiệp được hưởng sự bảo hộ cao hơn đối với thành quả đầu tư cho hoạt động sáng tạo. Đây là động lực để các DN tiếp tục đầu tư nhiều hơn vào hoạt động sáng tạo nhằm đổi mới công nghệ và tạo môi trường tốt cho việc thu hút chuyển giao công nghệ của nước ngoài để nâng cao chất lượng sản phẩm của Việt Nam.

Vẫn theo đại diện Bộ Công Thương, EVFTA bao gồm những quy định, quy tắc chặt chẽ về thủ tục đầu tư, hải quan, thuận lợi hóa thương mại, tiêu chuẩn kỹ thuật, các biện pháp kiểm dịch động, thực vật, sở hữu trí tuệ, mua sắm của chính phủ, phát triển bền vững… nên để thực hiện đầy đủ các quy định này đòi hỏi cải cách hệ thống pháp lý của Việt Nam. Tuy nhiên, về cơ bản, việc này cũng phù hợp với chủ trương cải cách thủ tục hành chính, tăng cường hiệu quả của mua sắm công, đổi mới mô hình tăng trưởng. 

“Nguy cơ gian lận xuất xứ hàng Việt sẽ tăng cao”

Ông Lê Triệu Dũng, Cục trưởng Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công Thương):

“Khi EVFTA có hiệu lực, thương mại hàng hóa giữa hai bên sẽ gia tăng do đại đa số các dòng thuế NK sẽ được đưa về mức 0%. Từ đó, có thể dự đoán 

rằng kim ngạch XNK giữa Việt Nam và EU sẽ tăng nhanh, dẫn tới khả năng tăng số lượng vụ việc phòng vệ thương mại (PVTM) giữa hai bên để bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước sự gia tăng hàng hóa NK.

 

Việc thực thi EVFTA đòi hỏi các DN cần tìm hiểu, nắm vững các cam kết trong Hiệp định, kể cả các quy định về PVTM để có thể chuẩn bị, khai thác các lợi ích mà Hiệp định đem lại, đồng thời bảo vệ lợi ích chính đáng của mình. Bên cạnh đó, việc gia tăng số lượng các vụ việc PVTM có thể tạo ra một số khó khăn nhất định cho cơ quan điều tra PVTM của Việt Nam do bị hạn chế về nguồn lực.

Ngoài ra, do các lợi ích mà Hiệp định EVFTA đem lại là rất lớn nên không loại trừ nguy cơ một số DN tìm cách gian lận xuất xứ hoặc lẩn tránh biện pháp PVTM mà EU đang áp với nước khác để hưởng lợi bất chính. Trong bối cảnh đó, các hoạt động PVTM cần tập trung cảnh báo, ngăn chặn các hành vi bất hợp pháp này.

Một điểm đáng lưu ý là theo cam kết EVFTA, hai bên sẽ không áp dụng biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp nếu việc này không phù hợp với lợi ích chung. Điều này tức là bên cạnh việc xem xét tình hình của ngành sản xuất trong nước thì nước điều tra cũng cần xem xét tình hình, quan điểm của nhà NK, hiệp hội ngành hàng, tổ chức đại diện người tiêu dùng và các DN hạ nguồn”.

“Nên đầu tư để có cách tiếp cận thị trường bài bản”

Ông Lương Hoàng Thái, Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương): 

“Một DN đưa hàng vào thị trường EU nên chấp nhận đầu tư vài chục nghìn USD thuê một công ty nghiên cứu, đánh giá, xem hàng vào EU cần đáp ứng quy định gì. Bởi nếu DN xác định EU là thị trường mục tiêu thì phải có cách tiếp cận bài bản. 

 

Ví dụ như trong thị trường thực phẩm, khi thực thi EVFTA, điều thuận lợi lớn nhất là thị trường EU cùng một khối, nên các quy định về hàng rào kỹ thuật an toàn thực phẩm cơ bản là giống nhau. Tuy nhiên, điều kiện về kỹ thuật cũng như chất lượng an toàn thực phẩm luôn là yêu cầu tối thiểu bắt buộc phía EU đặt ra. Chính vì thế, các DN cần nỗ lực để cải thiện về chất lượng, mẫu mã sản phẩm cũng như rất nhiều yếu tố khác để ngoài việc vượt qua hàng rào bắt buộc từ phía Việt Nam mới có thể chinh phục khách hàng EU.

Các DN sẽ phải chú ý các quy tắc để đáp ứng được những điều kiện của phía EU, có như vậy mới tận dụng tất cả những cơ hội từ EVFTA. Nhưng DN cũng không nên quá bi quan, bởi Hiệp định cùng các quy tắc không đặt thêm rào cản mới, thậm chí còn giúp cho DN tháo gỡ những rào cản này một cách minh bạch hơn. Đã có những DN Việt Nam rất quen thuộc với thị trường EU. Những kinh nghiệm này cần được lan tỏa ra cho nhiều DN khác để có thể tìm hiểu, đồng thời làm thay đổi quy trình sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu từ phía EU”.

Nhật Thu
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tết tử tế không thịt thú rừng

Tết tử tế không thịt thú rừng
(PLVN) - Mùa lễ Tết cũng là mùa của tiệc tùng, ăn uống và không ít thú rừng đã bị tước đoạt sinh mệnh để trở thành món nhậu, bất chấp pháp luật. Sau hơn 5 tháng kể từ khi Chỉ thị 29/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số giải pháp cấp bách quản lý động vật hoang dã ban hành, tình trạng săn bắt, vận chuyển động vật hoang dã vẫn đang diễn ra vô cùng phức tạp.

“Pháo đài” bảo vệ gia đình trước tội phạm, tệ nạn xã hội

“Pháo đài” bảo vệ gia đình trước tội phạm, tệ nạn xã hội
(PLVN) - Đó là “công trình” được hình thành từ sự phối hợp giữa công an và phụ nữ vì sự bình yên của xã hội. Nội dung phối hợp xuất phát từ góc độ lấy gia đình là thiết chế bền vững bảo vệ các thành viên trước sự tấn công của các loại tội phạm và tệ nạn xã hội.
Khi nào “xử lý” khu xử lý rác thải triệu đô “bỏ hoang”?

Khi nào “xử lý” khu xử lý rác thải triệu đô “bỏ hoang”?

(PLVN) - Hơn 10 năm trước, khu xử lý chất thải rắn (KXLCTR) Lộc Thủy tại thôn Nam Phước, xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế được xây dựng trên diện tích rộng gần 27ha. Tuy nhiên, đến năm 2017, do người dân kịch liệt phản ứng vì không khí hôi hám, nguy cơ bệnh tật… nên khu xử lý rác này buộc phải dừng hoạt động đến nay.

Sẽ rà soát thanh tra từng dự án thủy điện ở Quảng Nam

Sẽ rà soát thanh tra từng dự án thủy điện ở Quảng Nam
(PLVN) - UBND tỉnh Quảng Nam vừa có cuộc họp với địa phương và các sở, ngành nhằm rà soát các dự án thủy điện trên địa bàn. Theo Sở Công Thương, địa phương quy hoạch 46 dự án thủy điện với tổng công suất 1.816MW. Trong đó, 22 dự án đã vận hành, công suất 1.273MW; 8 dự án đang xây dựng; 12 dự án đang chuẩn bị đầu tư và 4 dự án khảo sát xin chủ trương.

Cà Mau khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và giao dịch Thương mại điện tử

Cà Mau khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và giao dịch Thương mại điện tử
(PLVN) - “Với sự ủng hộ của người dân và cộng đồng doanh nghiêp cũng như những nỗ lực của đội ngũ công chức, viên chức tỉnh nhà trong đó Trung tâm Xúc tiến đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh Cà Mau (iPEC) đã góp phần giúp tỉnh nhà hoàn thành mục tiêu “kép”: vừa chống dịch thành công, vừa duy trì phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng được giữ vững”- Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Quân khẳng định.

Nỗi đau của người cha

Nỗi đau của người cha
(PLVN) - Người vợ đầu của anh là cô bạn cùng học phổ thông. Họ cưới nhau khi còn rất trẻ và cuộc sống đầy rẫy khó khăn. Chung lưng đấu cật vượt qua tất cả nhưng đến khi khá giả thì họ ly hôn, đứa con trai khi đó 10 tuổi quyết định ở với mẹ.

Vì sao nhiều địa phương không bầu đại biểu HĐND cấp phường, quận?

Vì sao nhiều địa phương không bầu đại biểu HĐND cấp phường, quận?
(PLVN) - Ngày 14/1/2021, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 02/CT-TTg về tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, nhấn mạnh việc: tại quận, phường của TP HCM, Đà Nẵng và tại phường của TP Hà Nội sẽ không tổ chức bầu đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021 - 2026.
Vì sao TP HCM kiến nghị cưỡng chế chung cư cũ nguy hiểm?

Vì sao TP HCM kiến nghị cưỡng chế chung cư cũ nguy hiểm?

(PLVN) - Mới đây, UBND TP HCM có văn bản kiến nghị Bộ Xây dựng sửa đổi, bổ sung Nghị định 101/2015/NĐ-CP của Chính phủ về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. UBND TP HCM kiến nghị trường hợp Nhà nước trực tiếp đầu tư cải tạo, xây dựng mới chung cư hư hỏng nặng, nguy hiểm thì thực hiện việc bồi thường, tái định cư theo hai phương án.

Người dân Hải Phòng kỳ vọng vào một nhiệm kỳ khởi sắc

Người dân Hải Phòng kỳ vọng vào một nhiệm kỳ khởi sắc
(PLVN) - Chỉ còn vài ngày nữa, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII sẽ diễn ra, người dân thành phố Hải Phòng nói chung và người dân quận Hồng Bàng nói riêng đang hướng về Đại hội Đảng với niềm tin, kỳ vọng Đại hội sẽ tiếp tục đề ra được những chủ trương quan trọng để tiếp tục đưa đất nước lên một tầm cao mới.

Người uy tín là “cầu nối” giữa Đảng, chính quyền với nhân dân

Người uy tín là “cầu nối” giữa Đảng, chính quyền với nhân dân
(PLVN) - Tại buổi tiếp Đoàn đại biểu người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lào Cai ngày 21/1, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (UBTƯ MTTQ) Việt Nam Phùng Khánh Tài hoan nghênh kết quả đạt được trong phát triển kinh tế của tỉnh Lào Cai.

Kiểm soát quyền lực để phòng, chống tham nhũng: Khó cũng phải làm thật tốt

Kiểm soát quyền lực để phòng, chống tham nhũng: Khó cũng phải làm thật tốt
(PLVN) - Ý kiến trên được đưa ra tại Hội thảo khoa học “Kiểm soát quyền lực để phòng, chống tham nhũng (PCTN) – thực trạng và giải pháp” do Ban Nội chính Trung ương tổ chức ngày 21/1. Hội thảo có sự tham dự của các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học có uy tín.
Tết này nhiều công nhân không về quê

Tết này nhiều công nhân không về quê

(PLVN) - Thống kê ước tính của cơ quan chức năng về số lượng công nhân xa quê không về nhà ăn Tết Nguyên đán Tân Sửu, khiến chúng ta không khỏi trăn trở suy nghĩ nhiều điều.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬