Chuyển đổi cơ cấu kinh tế: Mất cân bằng giữa kinh tế trong nước với khu vực FDI

(PLVN) - Đây là một trong những tồn tại lớn nhất trong quá trình cơ cấu nền kinh tế mà TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế TW (CIEM) đã chỉ ra. Theo ông, điều này không có nghĩa là ngăn chặn khu vực FDI mà phải phát triển nhanh hơn, quy mô lớn hơn khu vực kinh tế trong nước, đặc biệt khu vực kinh tế tư nhân…
Chuyển đổi cơ cấu kinh tế: Mất cân bằng giữa kinh tế trong nước với khu vực FDI Nền kinh tế đang phụ thuộc vào khu vực FDI

Trong khuôn khổ Chương trình “Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam” (Aus4Reform), CIEM vừa công bố báo cáo nghiên cứu “Đánh giá kết quả cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng giai đoạn 2016-2020”. 

Nền kinh tế đang phụ thuộc vào khu vực FDI

Không có nhiều điểm mới so với các báo cáo công bố trước đó, song điểm nhấn của báo cáo này được nhiều chuyên gia quan tâm chính là chi tiết chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế đang diễn ra nhanh theo hướng mất cân bằng hơn giữa kinh tế trong nước và FDI.

Nghiên cứu của CIEM chỉ ra, trong giai đoạn 2011 - 2018, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)  có tốc độ tăng trưởng cao hơn nhiều so với các thành phần kinh tế khác; hệ quả là tỷ trọng hai thành phần kinh tế nói trên trong nền kinh tế cũng tăng lên.

Kinh tế tư nhân tăng trung bình hàng năm cả giai đoạn hơn 9,1% (từ năm 2016 luôn tăng trưởng khoảng 12%/năm), do đó, tỷ trọng kinh tế tư nhân/GDP tăng từ 7,34% năm 2011 lên 9,10% năm 2018 (tăng 1,76%).

Kinh tế FDI tăng trung bình hàng năm 9,57%, và do đó, tỷ trọng khu vực FDI/GDP tăng từ 16,66% năm 2011 lên 20,28% năm 2018 (tăng 3,62%). Trong khi đó, tỷ trọng của kinh tế nhà nước giảm từ khoảng 29% năm 2011 xuống còn 27,67% năm 2018 (giảm 1,54%).  

Về xuất khẩu, từ năm 2011, kim ngạch xuất khẩu nước ta luôn tăng khá cao, đặc biệt là xuất khẩu của khu vực FDI; trong khi xuất khẩu của khu vực này tăng bình quân hàng năm 22,7% thì xuất khẩu của khu vực trong nước chỉ tăng 8,8%.

Khu vực FDI ngày càng chiếm vai trò quan trọng; tỷ trọng xuất khẩu của khu vực FDI liên tục tăng từ 51% năm 2011 lên 70% năm 2018. Tương ứng, tỷ trọng xuất khẩu của kinh tế trong nước giảm từ 49% xuống còn 30% trong cùng thời kỳ…

“Rõ ràng khu vực FDI đang mở rộng nhanh chóng và có vị trí ngày càng quan trọng trong nền kinh tế nước ta. Sự gia tăng nhanh chóng của khu vực FDI không chỉ làm cho nền kinh tế nước ta trở nên phụ thuộc nhiều hơn, dễ bị tổn thương hơn từ bên ngoài, mà còn làm tăng số thu nhập chuyển ra bên ngoài, giảm phần thu nhập quốc gia của nước ta…”- Nguyên Viện trưởng CIEM nhận xét.

Tuy nhiên, ông khẳng định điều này không có nghĩa ngăn chặn khu vực FDI mà phải phát triển nhanh hơn, quy mô lớn hơn khu vực kinh tế trong nước, đặc biệt khu vực kinh tế tư nhân, đồng thời làm khu vực kinh tế nhà nước năng động hơn, nhanh hơn, cạnh tranh hơn…

“Xem xét cơ cấu kinh tế và tốc độ tăng trưởng của các thành phần kinh tế, thì dư địa tăng tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế còn rất lớn. Tăng trưởng kinh tế có thể tăng cao hơn nhờ tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực kinh tế nhà nước, chuyển dịch nguồn lực từ kinh tế nhà nước, chuyển dịch khu vực hộ cá thể sang kinh tế tư nhân, …”- Chuyên gia này kỳ vọng.

Khu vực kinh tế trong nước muốn được bình đẳng 

Đồng tình với nghiên cứu của CIEM về sự mất cân đối giữa khu vực kinh tế trong nước với khu vực FDI, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng cần phải áp dụng một vài thước đo mới về tăng trưởng, ví dụ giá trị gia tăng Việt Nam tạo được trong khu vực FDI là bao nhiêu?

“Có nước không mở rộng FDI nhưng tăng trưởng cao, họ hưởng lợi nhiều nhất nhờ cung cấp đầu vào cho khu vực FDI. Ví dụ Trung Quốc, có phải làm gì đâu mà hưởng lợi nhiều, trong khi ở ta, gánh nặng mở rộng thị trưởng đè nặng lên khối kinh tế trong nước…”- bà Lan dẫn chứng.

Đồng tình với việc phải phát triển khu vực kinh tế trong nước, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, chuyên gia này đặt vấn đề: Nguyên nhân khu vực kinh tế tư nhân kém hơn khu vực FDI là do đâu?

“Chúng ta chủ trương phát triển kinh tế thị trường, hội nhập, mở cửa tự do hóa, nhưng chủ yếu thực hiện cho đối tác nước ngoài, chứ bên trong, càng tháo gỡ càng khó khăn, gỡ được cái này thì mắc cái khác, bãi bỏ điều kiện kinh doanh thì quy 5 điều kiện thành 1 điều kiện nhưng khắc nghiệt hơn… Chúng ta chỉ thông thoáng cho bên ngoài, tư duy phụ thuộc vào bên ngoài vẫn quá nặng nề, sẵn sàng tự do hóa bên ngoài mà bên trong thì không, thậm chí trói buộc hơn…”- bà Lan thẳng thắn. 

“Nếu hướng ngoại vẫn tiếp tục là một yêu cầu không thể thiếu đối với phát triển kinh tế đất nước, thì xây dựng khu vực kinh tế trong nước trở nên cạnh tranh hơn, hướng ngoại và chủ động hội nhập hơn đã và đang trở thành yếu tố quyết định…”- TS Nguyễn Đình Cung quả quyết…

Thanh Thanh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác pháp chế

Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác pháp chế
(PLVN) -Để công tác xây dựng và hoàn thiện pháp luật thời gian tới đạt hiệu quả hơn, một trong những nhiệm vụ trọng tâm đặt ra với các Bộ, ngành, địa phương đó là nâng cao năng lực, tăng cường vai trò và hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác pháp chế.

Hà Nội có 73 hành khách trên chuyến bay VN7198

Hà Nội có 73 hành khách trên chuyến bay VN7198
(PLVN) - Lực lượng chức năng của thành phố Hà Nội đã ghi nhận 73/184 hành khách là người dân Thủ đô có mặt trên chuyến bay VN7198 – được Bộ Y tế đề nghị liên hệ y tế gấp do có 6 ca dương tính với Covid-19.

Lãi suất tiết kiệm thấp kỷ lục trong gần 1 thập kỷ

Lãi suất tiết kiệm thấp kỷ lục trong gần 1 thập kỷ
(PLVN) - Bối cảnh dịch COVID-19 vẫn có nhiều diễn biến khó lường đã tác động ngày càng sâu rộng đến các mặt của đời sống xã hội, trong đó, đồng loạt các ngân hàng hạ lãi suất tiết kiệm đến mức thấp nhất trong gần 1 thập kỷ qua.

84 giờ không ngủ và công trình không ai mong muốn sẽ phải dùng đến

84 giờ không ngủ và công trình không ai mong muốn sẽ phải dùng đến
(PLVN) - Luôn ở chế độ làm việc với cường độ cao, những chiến sĩ không mặc áo blouse trắng nơi tuyến đầu chống dịch của Tập đoàn Sun Group cùng các nhà thầu đã căng mình dồn sức cho 84 giờ lịch sử hoàn thiện “phòng tuyến” Bệnh viện dã chiến tại Cung thể thao Tiên Sơn.

Bắt giữ vợ chồng “giang hồ mạng” Phú Lê

Bắt giữ vợ chồng “giang hồ mạng” Phú Lê
(PLVN) -Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP. Hà Nội phối hợp với Công an quận Hoàng Mai đã bắt giữ Lê Văn Phú, tức Phú Lê (40 tuổi, quê Yên Bái), cùng vợ là Lã Thúy Kiều (35 tuổi, quê huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam) để điều tra về hành vi cố ý gây thương tích.
Tin 'hot' giải trí ngày 7/8

Tin 'hot' giải trí ngày 7/8

(PLVN) - Hương Giang idol và Matt Liu ngầm thừa nhận hẹn hò, Trấn thành bị tố body shaming thí sinh, show sống còn lớn nhất châu Á hé lộ dàn HLV cực phẩm, Đen Vâu ra mắt MV có 1-0-2,...

5 tỉnh miền Trung, Tây Nguyên chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH gộp tháng 8, 9/2020

5 tỉnh miền Trung, Tây Nguyên chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH gộp tháng 8, 9/2020
(PLVN) - Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, Bảo hiểm xã hội Việt Nam (BHXH Việt Nam) vừa có Công văn gửi Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam và BHXH 5 tỉnh, thành phố: Đà Nẵng, Quảng Nam, Thừa Thiên - Huế, Quảng Ngãi và Đắk Lắk về việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) tháng 8, 9/2020 trong thời gian tiếp tục thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19.

Lan tỏa thông điệp “Niềm tin chiến thắng”

Lan tỏa thông điệp “Niềm tin chiến thắng”
(PLVN) - Nhằm kêu gọi cộng đồng phòng, chống dịch Covid-19 trong trạng thái bình thường mới, từ ngày 6/8 đến ngày 30/9, Bộ Y tế phối hợp cùng 8 đơn vị khác thực hiện chiến dịch truyền thông lan tỏa thông điệp “Niềm tin chiến thắng”.
Nga tìm ra phương pháp mới điều trị Covid-19

Nga tìm ra phương pháp mới điều trị Covid-19

(PLVN) - Các nghiên cứu sinh thạc sĩ của Viện vật lý hạt nhân y sinh (PhysBio) thuộc Đại học nghiên cứu hạt nhân quốc gia (MEPhI) của Nga đã phát minh ra một phương pháp mới để điều trị bệnh Covid-19.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Trưởng ban Báo Điện tử: Xuân Bính

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬