Chuyển đổi cơ cấu kinh tế: Mất cân bằng giữa kinh tế trong nước với khu vực FDI

(PLVN) - Đây là một trong những tồn tại lớn nhất trong quá trình cơ cấu nền kinh tế mà TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế TW (CIEM) đã chỉ ra. Theo ông, điều này không có nghĩa là ngăn chặn khu vực FDI mà phải phát triển nhanh hơn, quy mô lớn hơn khu vực kinh tế trong nước, đặc biệt khu vực kinh tế tư nhân…
Chuyển đổi cơ cấu kinh tế: Mất cân bằng giữa kinh tế trong nước với khu vực FDI Nền kinh tế đang phụ thuộc vào khu vực FDI

Trong khuôn khổ Chương trình “Australia hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam” (Aus4Reform), CIEM vừa công bố báo cáo nghiên cứu “Đánh giá kết quả cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng giai đoạn 2016-2020”. 

Nền kinh tế đang phụ thuộc vào khu vực FDI

Không có nhiều điểm mới so với các báo cáo công bố trước đó, song điểm nhấn của báo cáo này được nhiều chuyên gia quan tâm chính là chi tiết chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế đang diễn ra nhanh theo hướng mất cân bằng hơn giữa kinh tế trong nước và FDI.

Nghiên cứu của CIEM chỉ ra, trong giai đoạn 2011 - 2018, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI)  có tốc độ tăng trưởng cao hơn nhiều so với các thành phần kinh tế khác; hệ quả là tỷ trọng hai thành phần kinh tế nói trên trong nền kinh tế cũng tăng lên.

Kinh tế tư nhân tăng trung bình hàng năm cả giai đoạn hơn 9,1% (từ năm 2016 luôn tăng trưởng khoảng 12%/năm), do đó, tỷ trọng kinh tế tư nhân/GDP tăng từ 7,34% năm 2011 lên 9,10% năm 2018 (tăng 1,76%).

Kinh tế FDI tăng trung bình hàng năm 9,57%, và do đó, tỷ trọng khu vực FDI/GDP tăng từ 16,66% năm 2011 lên 20,28% năm 2018 (tăng 3,62%). Trong khi đó, tỷ trọng của kinh tế nhà nước giảm từ khoảng 29% năm 2011 xuống còn 27,67% năm 2018 (giảm 1,54%).  

Về xuất khẩu, từ năm 2011, kim ngạch xuất khẩu nước ta luôn tăng khá cao, đặc biệt là xuất khẩu của khu vực FDI; trong khi xuất khẩu của khu vực này tăng bình quân hàng năm 22,7% thì xuất khẩu của khu vực trong nước chỉ tăng 8,8%.

Khu vực FDI ngày càng chiếm vai trò quan trọng; tỷ trọng xuất khẩu của khu vực FDI liên tục tăng từ 51% năm 2011 lên 70% năm 2018. Tương ứng, tỷ trọng xuất khẩu của kinh tế trong nước giảm từ 49% xuống còn 30% trong cùng thời kỳ…

“Rõ ràng khu vực FDI đang mở rộng nhanh chóng và có vị trí ngày càng quan trọng trong nền kinh tế nước ta. Sự gia tăng nhanh chóng của khu vực FDI không chỉ làm cho nền kinh tế nước ta trở nên phụ thuộc nhiều hơn, dễ bị tổn thương hơn từ bên ngoài, mà còn làm tăng số thu nhập chuyển ra bên ngoài, giảm phần thu nhập quốc gia của nước ta…”- Nguyên Viện trưởng CIEM nhận xét.

Tuy nhiên, ông khẳng định điều này không có nghĩa ngăn chặn khu vực FDI mà phải phát triển nhanh hơn, quy mô lớn hơn khu vực kinh tế trong nước, đặc biệt khu vực kinh tế tư nhân, đồng thời làm khu vực kinh tế nhà nước năng động hơn, nhanh hơn, cạnh tranh hơn…

“Xem xét cơ cấu kinh tế và tốc độ tăng trưởng của các thành phần kinh tế, thì dư địa tăng tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế còn rất lớn. Tăng trưởng kinh tế có thể tăng cao hơn nhờ tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực kinh tế nhà nước, chuyển dịch nguồn lực từ kinh tế nhà nước, chuyển dịch khu vực hộ cá thể sang kinh tế tư nhân, …”- Chuyên gia này kỳ vọng.

Khu vực kinh tế trong nước muốn được bình đẳng 

Đồng tình với nghiên cứu của CIEM về sự mất cân đối giữa khu vực kinh tế trong nước với khu vực FDI, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng cần phải áp dụng một vài thước đo mới về tăng trưởng, ví dụ giá trị gia tăng Việt Nam tạo được trong khu vực FDI là bao nhiêu?

“Có nước không mở rộng FDI nhưng tăng trưởng cao, họ hưởng lợi nhiều nhất nhờ cung cấp đầu vào cho khu vực FDI. Ví dụ Trung Quốc, có phải làm gì đâu mà hưởng lợi nhiều, trong khi ở ta, gánh nặng mở rộng thị trưởng đè nặng lên khối kinh tế trong nước…”- bà Lan dẫn chứng.

Đồng tình với việc phải phát triển khu vực kinh tế trong nước, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, chuyên gia này đặt vấn đề: Nguyên nhân khu vực kinh tế tư nhân kém hơn khu vực FDI là do đâu?

“Chúng ta chủ trương phát triển kinh tế thị trường, hội nhập, mở cửa tự do hóa, nhưng chủ yếu thực hiện cho đối tác nước ngoài, chứ bên trong, càng tháo gỡ càng khó khăn, gỡ được cái này thì mắc cái khác, bãi bỏ điều kiện kinh doanh thì quy 5 điều kiện thành 1 điều kiện nhưng khắc nghiệt hơn… Chúng ta chỉ thông thoáng cho bên ngoài, tư duy phụ thuộc vào bên ngoài vẫn quá nặng nề, sẵn sàng tự do hóa bên ngoài mà bên trong thì không, thậm chí trói buộc hơn…”- bà Lan thẳng thắn. 

“Nếu hướng ngoại vẫn tiếp tục là một yêu cầu không thể thiếu đối với phát triển kinh tế đất nước, thì xây dựng khu vực kinh tế trong nước trở nên cạnh tranh hơn, hướng ngoại và chủ động hội nhập hơn đã và đang trở thành yếu tố quyết định…”- TS Nguyễn Đình Cung quả quyết…

Thanh Thanh
Loading...

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nhà lãnh đạo Triều Tiên cưỡi ngựa trắng lên núi thiêng báo hiệu điều gì?

Nhà lãnh đạo Triều Tiên cưỡi ngựa trắng lên núi thiêng báo hiệu điều gì?
(PLVN) - Những bức ảnh mới cho thấy cảnh nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đang cưỡi một con ngựa trắng trong khung cảnh mùa đông lên đỉnh núi Paektu - một đỉnh núi thiêng liêng đối với người Triều Tiên - đã làm dấy lên đồn đoán rằng ông Kim có thể sẽ đưa ra một thông báo chính sách lớn trong những ngày tới.

Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo 'thế giới đang trở nên nguy hiểm'

Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc cảnh báo 'thế giới đang trở nên nguy hiểm'
(PLVN) - Rủi ro chiến tranh hạt nhân gia tăng và tình hình trên thế giới đang trở nên nguy hiểm vì nhiều lý do, trong đó có sự thiếu tin tưởng giữa các nước, thiếu đối thoại, sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ mới, hãng tin Sputnik dẫn lời Phó tổng thư ký Liên hợp quốc về vấn đề giải trừ quân bị cảnh báo.

Ukraine thông qua luật xử lý... nghị sỹ lười đi họp

Ukraine thông qua luật xử lý... nghị sỹ lười đi họp
(PLVN) - Quốc hội của Ukraine đã bỏ phiếu thông qua dự luật số 1035-2, trong đó quy định cắt tiền lương của các nghị sỹ bỏ qua hơn 30% các cuộc bỏ phiếu của quốc hội đồng thời bãi bỏ việc hoàn trả chi phí cho các hoạt động của quốc hội trong trường hợp vắng mặt không có lý do chính đáng.
Loading...

Việt Nam tuân thủ đúng các Điều ước quốc tế có giá trị phổ quát

Việt Nam tuân thủ đúng các Điều ước quốc tế có giá trị phổ quát
(PLVN) - Trong khuôn khổ tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-141) tại Thủ đô Belgrade của Serbia, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đã tham dự Phiên thảo luận toàn thể Đại hội đồng IPU-141 với chủ đề “Tăng cường luật pháp quốc tế: Vai trò và cơ chế tổ chức của nghị viện, sự đóng góp của hợp tác khu vực” và có bài phát biểu quan trọng về chủ đề này.

Tư cách tham gia tố tụng của công ty trách nhiệm hữu hạn

Tư cách tham gia tố tụng của công ty trách nhiệm hữu hạn
(PLVN) - Trong một Hợp đồng tín dụng mà bên vay là Công ty TNHH hai thành viên trở lên, do người đại diện theo pháp luật ký hợp đồng nhưng hồ sơ vay không có biên bản họp Hội đồng thành viên (HĐTV). Vậy khi có tranh chấp hợp đồng tín dụng thì bên vay được xác định là Công ty hay cá nhân người đại diện? Công ty sẽ tham gia tố tụng với tư cách gì?

Viễn cảnh tươi sáng của Ninh Chữ

Viễn cảnh tươi sáng của Ninh Chữ
(PLVN) - Một ngày giữa tháng 10, những người yêu thích lướt ván diều hội ngộ ở Ninh Chữ, hào hứng chuẩn bị ván và diều. Biển Ninh Chữ nhiều gió, từ lâu được mệnh danh là điểm đến lý tưởng cho những người đam mê lướt ván diều, trong đó có Lại Hoàng Phi.
Ùn tắc giao thông tại Hà Nội, TP HCM xu hướng gia tăng

Ùn tắc giao thông tại Hà Nội, TP HCM xu hướng gia tăng

(PLVN) - Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình, Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông quốc gia nhận định như vậy tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông (TTATGT) 9 tháng năm 2019, tổ chức hôm qua (16/10).

'Sân trước, sân sau'

'Sân trước, sân sau'
(PLVN) - Hôm qua, khi chủ trì Hội nghị đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nhà nước (DNNN), một lần nữa Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc lại nhắc đến chuyện “sân trước, sân sau”.

Hậu quả của kiểm duyệt phim kiểu 'quờ quạng'

Hậu quả của kiểm duyệt phim kiểu 'quờ quạng'
(PLVN) - Trả lời về lý do sai sót trong kiểm duyệt phim “Người tuyết bé nhỏ”, bà Nguyễn Thị Hồng Ngát, thành viên Hội đồng thẩm định quốc gia cho rằng, mỗi năm Hội đồng thẩm định hàng trăm bộ phim, mà "đã làm thì không tránh khỏi sai sót". 
TP HCM làm cao tốc nối Tây Ninh

TP HCM làm cao tốc nối Tây Ninh

(PLVN) - Mới đây, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang cho biết Thủ tướng đã giao TP HCM làm chủ đầu tư dự án cao tốc đến cửa khẩu Mộc Bài (Tây Ninh) dài hơn 53 km, vốn đầu tư gần 10.700 tỷ, theo hình thức BOT.