Chuẩn bị tốt nguồn nhân lực chất lượng cao cho xuất khẩu lao động

(PLO) - Năm 2017, Bộ LĐTB&XH đặt kế hoạch đưa 100.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài, dựa trên “kỷ lục” của năm 2016 với hơn 120.000 người được đưa đi xuất khẩu lao động (XKLĐ) (vượt 7% so với chỉ tiêu đề ra).
Chuẩn bị tốt nguồn nhân lực chất lượng cao cho xuất khẩu lao động Ảnh minh họa

XKLĐ được coi là “cứu cánh” cho công tác xóa đói giảm nghèo ở nhiều địa phương, tạo thêm việc làm cho người lao động (NLĐ) và giảm tỷ lệ thất nghiệp. Tuy nhiên, công tác XKLĐ vẫn đang có nhiều vấn đề vướng mắc mang tính “thâm căn”, chưa thể giải quyết dù đã có nhiều nỗ lực và giải pháp quyết liệt.

“Con gà đẻ trứng vàng” còn ẩn mình

Hiệu quả kinh tế - xã hội của công tác XKLĐ đã được minh chứng rất rõ ràng qua những làng quê từng ngày “thay da đổi thịt”, đời sống người dân khấm khá hơn. Theo Cục Quản lý Lao động ngoài nước (Bộ LĐTB&XH), nhiều lao động là hộ nghèo sau khi đi XKLĐ đã thoát nghèo, trở thành hộ khá, giàu. Nhiều người còn trở thành doanh nhân, tạo việc làm cho một bộ phận lao động khác, đóng góp vào sự phát triển và ổn định kinh tế - xã hội. Thống kê hàng năm cho thấy, hơn nửa triệu NLĐ Việt Nam làm việc tại nước ngoài gửi về nước khoảng trên dưới 2 tỷ USD.

Ngoài ra, hoạt động XKLĐ còn là “cánh cửa” để công nghệ, khoa học kỹ thuật tiên tiến của rất nhiều ngành nghề như xây dựng, cơ khí, điện tử, dệt may, chế biến thủy sản, dịch vụ, vận tải biển, đánh bắt chế biến hải sản; chuyên gia y tế, giáo dục, nông nghiệp, tin học...  được chuyển giao về, cũng như mở rộng thị trường cho hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước. Đặc biệt, XKLĐ còn là nơi đào tạo nghề, góp phần không nhỏ nâng cao chất lượng “chất xám” và tác phong làm việc để lao động Việt Nam dần tiệm cận và hội nhập thực sự vào thị trường lao động khu vực và quốc tế.

Chính vì thế, Việt Nam rất chú trọng củng cố các thị trường XKLĐ truyền thống như Hàn Quốc, Malaysia, Philippines, Đài Loan (Trung Quốc), Ả Rập Xê–út… và phát triển, mở rộng sang các thị trường XKLĐ tiềm năng như Nhật Bản, các nước châu Phi và Trung Đông, châu Âu (như CHLB Đức), Thái Lan, Lào, Australia… Số lao động được đưa đi XKLĐ tăng hàng năm cho thấy khả năng đáp ứng ngày càng cao của lao động Việt Nam đối với yêu cầu của nhiều thị trường lao động đa dạng, khó tính và tính cạnh tranh cao, khẳng định tính đúng đắn của chủ trương và các chương trình XKLĐ đang được triển khai.

Những “mảng tối” cần được thắp sáng

XKLĐ giúp nhiều người đổi đời nên cũng sinh ra nhiều “cò” XKLĐ hoành hành do lòng tham và sự thiếu hiểu biết của người dân nhưng cũng là “nhờ” vào những “lỗ hổng” trong công tác quản lý XKLĐ. “Cò” dùng những lời hứa “lương cao, việc nhẹ nhàng, thủ tục dễ” để “móc túi” NLĐ những khoản lo lót đến hàng chục nghìn USD. Đáng nói là không chỉ những người dân thiếu hiểu biết về XKLĐ bị lừa mà còn có cả cán bộ địa phương cũng trở thành nạn nhân của những đường dây lừa đảo XKLĐ.

Năm 2016, kế hoạch XKLĐ được giao là 100.000 người đi làm việc ở nước ngoài, song thực tế đã đưa được 126.296 lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Đây là năm thứ 3 liên tiếp số lượng lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài vượt mức 100.000 lao động/năm. Đặc biệt, trong năm 2017, Bộ sẽ nghiên cứu, hoàn thiện Đề án “Đưa lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật đi làm việc ở nước ngoài giai đoạn 2017-2020 và định hướng đến năm 2025” để báo cáo Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Theo Cục Quản lý Lao động ngoài nước, cấp ủy, chính quyền một số địa phương chưa thực sự quan tâm, còn thờ ơ với công tác XKLĐ nên không tuyên truyền, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận với hoạt động XKLĐ bằng những con đường chính thức, khiến họ phải tìm những con đường “phi chính thức” và dính bẫy của “cò”.

Dù đã có hơn 500.000 lao động được đi XKLĐ song còn quá nhỏ so với số lao động đang thất nghiệp hoặc có việc làm không ổn định. Lao động Việt Nam đi XKLĐ đã được tuyển chọn nhưng chất lượng còn “non”, một số chưa có tác phong và ý thức lao động công nghiệp. 

Nhất là một bộ  phận NLĐ khi hết hạn hợp đồng vẫn ở lại cư trú, làm việc bất hợp phát trên nước bạn; một số thực tập sinh bỏ trốn khỏi nơi làm việc, vi phạm pháp luật nước sở tại. Dù Chính phủ đã ban hành quy định phạt tiền và “khoản đặt cọc chống trốn ở lại” nhưng chưa thể là giải pháp hữu hiệu để bảo vệ uy tín, hình ảnh NLĐ Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. 

Giúp NLĐ khỏi nỗi lo thất nghiệp khi về nước

Theo lãnh đạo Cục Quản lý Lao động ngoài nước, năm 2017 được nhận định sẽ có nhiều khởi sắc trong công tác XKLĐ khi một số thị trường tiềm năng như Nhật Bản, Hàn Quốc, CHLB Đức, các nước Trung Đông... sẽ mở rộng và tạo thêm nhiều cơ hội cho lao động tay nghề cao sang làm việc. Vì vậy, “đưa công tác XKLĐ là một nhiệm vụ của Đảng bộ, chính quyền các cấp cùng các ban, ngành có liên quan đến công tác XKLĐ tại địa phương” là một trong những giải pháp được các sở LĐTB&XH nhấn mạnh để đạt các mục tiêu phát triển hoạt động XKLĐ trong thời gian tới. 

Theo đại diện các sở LĐTB&XH, các cơ quan, tổ chức, DN có chức năng XKLĐ phải tuyên truyền, tạo điều kiện để NLĐ được trang bị kiến thức và kỹ năng (như biết tiếng nước ngoài, có tay nghề, có ý thức chấp hành pháp luật...) trước khi đi XKLĐ. Đồng thời, phải có trách nhiệm quản lý, giáo dục NLĐ ở nước sở tại, tránh những vấn đề nảy sinh do thiếu ý thức chấp hành pháp luật và quy định. 

Nguyên nhân chính khiến nhiều NLĐ trốn ở lại, cư trú bất hợp pháp tại nước nhập khẩu lao động sau khi hết hạn hợp đồng được xác định là “lo thất nghiệp khi hồi hương”. Do đó, các chuyên gia lao động kiến nghị các cơ quan chức năng chú trọng đến chính sách “hậu” XKLĐ để NLĐ yên tâm về nước sau khi hết hợp đồng như có chính sách hỗ trợ và khuyến khích để NLĐ hết hạn hợp đồng lao động có cơ hội quay lại tiếp tục tham gia các chương trình XKLĐ… Tăng cường hơn nữa sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành LĐTB&XH với Ngân hàng Chính sách xã hội trong việc phân bổ vốn, đối tượng cho vay… đối với những người đi XKLĐ.

Cần tăng cường công tác quản lý nhà nước về XKLĐ, kiểm soát chặt các công ty có chức năng XKLĐ để  kịp thời phát hiện, xử lý những vi phạm quy định về XKLĐ ảnh hưởng đến quyền lợi của NLĐ và uy tín của lao động Việt Nam tại các thị trường lao động ngoài nước.  

* Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung: 

“Tiềm năng XKLĐ và nhu cầu người dân làm việc ở nước ngoài rất lớn, có đến 277 DN được cấp phép nhưng chỉ đưa được hơn 120.000 người ra nước ngoài làm việc thì hiệu quả vẫn chưa cao. Nên khẩn trương sửa Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và một số văn bản dưới luật. Cần tìm mọi giải pháp nâng cao chất lượng lao động đi làm việc ở nước ngoài. Xu hướng chung phải phối hợp chặt hệ thống đào tạo nghề; bằng mọi giá phải giữ được các thị trường truyền thống, đồng thời mở ra các thị trường mới, mở rộng đối tượng XKLĐ; phối hợp với Văn phòng quốc gia về giảm nghèo đưa lao động ở các huyện nghèo, bãi ngang ven biển... đi XKLĐ cũng như khích lệ các DN XKLĐ và yêu cầu các DN bên cạnh việc tuân thủ các kỷ cương, nguyên tắc, cũng phải chấp hành đúng pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng cho người đi XKLĐ”.

* Ông Phạm Viết Hương – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Lao động ngoài nước (Bộ LĐTB&XH) cho biết: 

“Với những yêu cầu ngày càng cao từ các đối tác, chất lượng đã và đang là yếu tố ngày càng quan trọng trong thị trường XKLĐ ngoài nước. NLĐ có ý định ra nước ngoài làm việc, ngoài sức khỏe cần phải chuẩn bị thêm những kỹ năng cần thiết như: ngoại ngữ, chuyên môn nghề nghiệp… Các DN hoạt động trong lĩnh vực XKLĐ cũng cần phải đầu tư nhiều hơn cho cơ sở đào tạo, qua đó sẵn sàng đáp ứng yêu cầu khắt khe từ những thị trường khó tính. Cơ hội làm việc cho những lao động xuất khẩu trong năm 2017 đang rất lớn, đặc biệt là những người sở hữu chuyên môn cao. Nhu cầu lao động có chuyên môn cao tại nhiều nước là rất lớn, điều quan trọng là phải chuẩn bị tốt nguồn nhân lực để sẵn sàng đáp ứng”.

* Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Văn Thanh: 

“Để công tác XKLĐ đạt kết quả rất cần sự vào cuộc quyết liệt mà đầu mối là Sở LĐ TB&XH. Cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, giúp người dân nâng cao nhận thức, lợi ích của XKLĐ, đồng thời giúp họ nắm rõ thông tin về thị trường lao động, ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật. Các doanh nghiệp đầu mối XKLĐ cần làm tốt công tác giáo dục định hướng, dạy nghề, ngoại ngữ cho người lao động cũng như việc giải quyết kịp thời các vướng mắc, rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài. Có như vậy mới mong công tác XKLĐ đạt kết quả trong thời gian tới”.

Ngọc Bảo
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bí ẩn những thảm họa Đại hồng thủy trong truyền thuyết

Bí ẩn những thảm họa Đại hồng thủy trong truyền thuyết
(PLVN) - Có một  sự trùng hợp kỳ lạ, đó là trong rất nhiều truyền thuyết của các nền văn hóa cổ đại, đều có nhắc đến một  trận Đại hồng thủy khủng khiếp quét sạch sự sống trên Trái Đất. Trong đó được biết đến nhiều nhất là câu chuyện về Noah và Manu…

“Thương người như thể thương thân”

“Thương người như thể thương thân”
(PLVN) - Nước lũ đã bắt đầu rút trước cơn bão số 9, 10 đang tiếp tục tiến vào bờ biển miền Trung. Người miền Trung quật cường lại đứng lên, làm lại từ đầu. Những đoàn từ thiện, những số tiền quyên góp vẫn đang đổ về miền Trung ruột thịt. Nhưng giờ đây, cứu nguy không còn là câu chuyện bức thiết nữa…

“Của cho không bằng cách cho”…

“Của cho không bằng cách cho”…
(PLVN) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu sửa quy định của Nghị định 64/2008 gây tranh cãi về quyên góp hỗ trợ vùng thiên tai theo hướng khuyến khích, tôn vinh tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái giúp đỡ đồng bào khắc phục thiên tai, ổn định cuộc sống…

Ấm lòng “Tết… đồng bào”

Ấm lòng  “Tết… đồng bào”
(PLVN) - Những ngày qua, cả nước cùng đồng lòng hướng về khúc ruột Miền Trung thương yêu, khi nơi đây phải oằn mình chống chọi với tình trạng lũ chồng lũ, nhiều người bị cô lập hoàn toàn, không còn nước sạch để uống, không còn lương thực để ăn, bị đói lả. Trước cảnh đau lòng đó, người dân cả nước đã cùng góp sức ủng hộ những thực phẩm quý giá đong đầy tình yêu thương “lá lành, đùm lá rách”, “một miếng khi đói bằng một gói khi no”.
Làm gì để “chung sống với lũ”?

Làm gì để “chung sống với lũ”?

(PLVN) - Có một người phụ nữ nhỏ bé gắn với biệt danh “bão lụt” khi mà suốt 7 năm qua, chị đã giúp 795 hộ gia đình với hơn 4.000 nhân khẩu tại các tỉnh Quảng Ninh, Quảng Nam, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Khánh Hoà, Bến Tre, Sóc Trăng và Hậu Giang được sống trong những ngôi nhà “an toàn và hạnh phúc”… Chị là Phạm Thị Hương Giang (nick name facebook “Jang kều”), Chủ tịch Quỹ Sống, người sáng lập dự án Nhà Chống Lũ, đã có những chia sẻ mới đây khi những trận cuồng phong mới đang tràn về…

Nghĩa đồng bào trên đất nước hình tia chớp

Nghĩa đồng bào trên đất nước hình tia chớp
(PLVN) - Trong trường ca “Đất nước hình tia chớp” tác giả Trần Mạnh Hảo viết: “Có phải mẹ Âu Cơ đã đi vòng trái đất/ Để làm chỗ khai sinh con Lạc cháu Hồng/ Mẹ đã tìm ra dải đất hình tia chớp/ Chọn vùng tâm bão để sinh con” để nói về một dân tộc, một đất nước nơi đầu sóng ngọn gió luôn phải đối mặt với thiên tai, địch họa. 

“Em thơ ơi, ngày mai trường học lại”…

“Em thơ ơi, ngày mai trường học lại”…
(PLVN) - “Và cuối cùng, ngày mai đi học, thầy mong các em vẫn bình tĩnh, tự tin và mỉm cười, còn người là còn của, đừng quá lo lắng, đừng quá bi quan, thua keo này ta bày keo khác, chỉ cần cố gắng từng tí một, vượt qua những trở ngại trước mắt, không ngừng học tập và thầy tin, tươi sáng sẽ sớm đến với chúng ta”…

'Thần chú' của CLB Nam Định trước trận đấu 'sinh tử'

'Thần chú' của CLB Nam Định trước trận đấu 'sinh tử'
(PLVN) - Toàn bô thành viên đội bóng DNH Nam Định đã họp kín và hộ vang những lời mạnh mẽ: "Mọi nguồn lực đều có trong Tôi. Tôi tự tin. Tôi làm được!!! Yes...". Đây là hành động lên dây cót trước trận đấu "sinh tử" với SLNA. 

Hai trạm BOT quốc lộ 1K tạm dừng thu phí

Hai trạm BOT quốc lộ 1K tạm dừng thu phí
(PLVN) - Theo yêu cầu của Tổng cục Đường bộ Việt Nam (ĐBVN), hai trạm BOT đoạn km 2+487 đến km 12+971 trên địa phận tỉnh Đồng Nai - Bình Dương - TP Hồ Chí Minh tạm dừng thu phí.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬