Chính sách tài chính minh bạch và công bằng sẽ tạo niềm tin của người dân vào Chính phủ

(PLVN) - Áp dụng chính sách thuế minh bạch và công bằng nhằm đảm bảo thu ngân sách để đầu tư cho dịch vụ công thiết yếu như giáo dục và y tế, tăng độ bao phủ của những dịch vụ này tới toàn dân, đặc biệt là phụ nữ, người nghèo, cận nghèo, các nhóm dân tộc và lao động di cư là con đường hiệu quả để tăng niềm tin của người dân với Chính phủ. 
Chính sách tài chính minh bạch và công bằng sẽ tạo niềm tin của người dân vào Chính phủ Hội thảo tổng kết Dự án “Tài chính cho Phát triển”.

Sau 5 năm triển khai (2016-2020), hôm nay - 8/10,  Oxfam và các đối tác trong Liên minh Công bằng Thuế Việt Nam (VATJ), Liên minh Minh bạch Ngân sách (BTAP) và Liên minh Khoáng sản đã tổ chức Hội thảo tổng kết Dự án “Tài chính cho Phát triển”.

Tại Hội thảo, các chuyên gia chính sách công, đại diện địa phương và cộng đồng người dân tham gia dự án khẳng định lại các khuyến nghị đối với Chính phủ gồm ba trụ cột quan trọng: thuế, công khai minh bạch ngân sách, và sự tham gia của người dân và các tổ chức xã hội trong việc giám sát thu ngân sách và chi tiêu công tại địa phương.

Dự án “Tài chính cho Phát triển” ra đời trong bối cảnh các ưu đãi thuế cho DN và trốn tránh thuế tại Việt Nam khiến thất thu ngân sách, gây thiếu hụt nguồn lực đầu tư cho dịch vụ công như y tế và giáo dục. 

Ưu đãi thuế DN của Việt Nam ước tính khoảng 62 nghìn tỷ VND trong năm 2016, tương đương 7% thu ngân sách nhà nước. Ngoài ra, việc trốn, tránh thuế ước tính gây thất thu từ 15,6 đến 20,7 nghìn tỷ VND mỗi năm trong giai đoạn 2013-2017. Gánh nặng chi tiêu cho các dịch vụ thiết yếu đè nặng lên vai người dân. Trong khi đó, thất thoát và tham nhũng đang diễn ra khá nghiêm trọng trong các dự án đầu tư công.  

Theo ông Nguyễn Đức Thành, Sáng lập VATJ, Nguyên Viện trưởng và hiện là Cố vấn trưởng của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), đại diện VATJ cho rằng, việc cải thiện tình trạng ngân sách ở Việt Nam cần bắt đầu từ tiết kiệm và phân bổ chi tiêu hợp lý, chứ không phải nhờ tăng cường thu từ các sắc thuế mới hoặc tăng thuế suất. “Chưa nên mở rộng nguồn thu ngay mà nên cắt giảm chi tiêu trước để giảm gánh nặng nợ công…” - Chuyên gia này đề nghị.

Cũng theo ông Thành, việc tái cơ cấu hệ thống thuế nên được thực hiện theo hướng giảm các loại thuế có bản chất lũy thoái. Điều này hàm ý rằng cần phải tăng tỷ trọng thuế trực thu và giảm tỷ trọng thuế gián thu trong tổng thu thuế. Đồng thời, các khoản thu thuế tăng lên cần được chi cho đầu tư phát triển thay vì dành cho chi thường xuyên của Chính phủ, nhằm giúp tăng sản lượng thực của nền kinh tế trong dài hạn.

Song song với việc thực thi chính sách thuế công bằng, việc chi tiêu ngân sách là yếu tố quyết định ai được hưởng lợi từ quá trình phát triển và ai bị bỏ lại phía sau.   

Dự án đã thành công trong việc thúc đẩy mở rộng các không gian để cộng đồng và các tổ chức xã hội tham gia giám sát công khai ngân sách và chi tiêu công, thông qua các sáng kiến như Ngân sách công dân, Giám sát chi tiêu công, Dân chấm điểm dịch vụ công Mscore, Sáng kiến  Minh bạch Công nghiệp khai khoáng, hay Chỉ số Công khai ngân sách cấp tỉnh (POBI) và Chỉ số công khai minh bạch ngân sách cấp Bộ và các cơ quan Trung ương (MOBI). 

"Nói về tài chính không đơn giản là nói về tiền. Tài chính cho phát triển là câu chuyện của việc nguồn lực này của ai? được sử dụng như thế nào? có đảm bảo công bằng và đáp ứng được các nhu cầu của các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương không? Trong câu chuyện này, chúng tôi nhìn thấy thay đổi đáng ghi nhận của cơ quan nhà nước trong công khai minh bạch ngân sách và sức mạnh của người dân khi họ tham gia quản lý và giám sát ngân sách” - ông Nguyễn Quang Thương, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển và Hội nhập (CDI), đại diện BTAP chia sẻ.

Kết quả khảo sát Công khai ngân sách cấp quốc gia OBI, MOBI và POBI năm 2019 cho thấy Việt Nam đã đạt được những tiến bộ ban đầu về minh bạch ngân sách cấp quốc gia, cấp tỉnh và cấp bộ ngành. Chính phủ, Bộ Tài chính và các tỉnh đã nỗ lực thực hiện các cam kết công khai thông tin về quản lý và sử dụng nguồn lực công để người dân có thể tham gia thảo luận về ngân sách với những cải cách về pháp luật và thể chế quản trị ngân sách theo hướng minh bạch hơn. Việt Nam có sự cải thiện trên cả ba phương diện: minh bạch, sự tham gia và giám sát ngân sách trong năm 2019. Trong thời gian tới, Việt Nam hoàn toàn có khả năng cải thiện mức độ công khai ngân sách tốt hơn nữa nếu Chính phủ và Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện các cải cách mạnh hơn về pháp luật và thể chế trong quản trị ngân sách nhà nước.

Tại hội thảo, bà Babeth Ngọc Hân Lefur, Giám đốc Quốc gia của Oxfam tại Việt Nam, khẳng định: “Dự án “Tài chính cho phát triển” đã  khẳng định tầm quan trọng của  minh bạch và công bằng trong thu và chi ngân sách đối với việc thu hẹp khoảng cách bất bình đẳng trong xã hội, đảm bảo mọi người dân, đặc biệt  người nghèo, phụ nữ và các nhóm yếu thế khác được tham gia và hưởng lợi công bằng từ quá trình phát triển, trong đó sự tham gia của người dân và các tổ chức xã hội trong  quản lý và giám sát ngân sách là yếu tố then chốt.” 

Dự án Tài chính cho Phát triển tại Việt Nam, thuộc Chương trình Đối tác Chiến lược giữa Oxfam, Trung tâm Nghiên cứu về các Tập đoàn Đa quốc gia (SOMO) và Chính phủ Hà Lan, được triển khai từ năm 2016 đến 2020.

Trong 5 năm triển khai Dự án, Oxfam và Liên minh Công bằng Thuế đã thực hiện nhiều nghiên cứu mang tính đột phá về thuế tại Việt Nam, làm cơ sở cho các khuyến nghị và đóng góp tích cực vào các chính sách thuế: “Báo cáo đánh giá mức độ công bằng thuế tại Việt Nam” năm 2017; “Báo cáo đánh giá về tác động của đề xuất tăng thuế giá trị gia tăng lên tổng thể nền kinh tế và phúc lợi hộ gia đình”; “Khả năng áp dụng và tác động của thuế tài sản tại Việt Nam” năm 2018; “Báo cáo cải thiện khung pháp lý về tránh thuế của các DN có vốn đầu tư nước ngoài tại việt nam – bao gồm trường hợp Conocophillips – Parenco”; “Trốn và tránh thuế ở Việt Nam: Trường hợp thuế thu nhập DN”; “Chi tiêu thuế ở Việt Nam: trường hợp thuế thu nhập DN”; “Hướng tới chính sách thuế bền vững trong khu vực ASEAN: Trường hợp ưu đãi thuế thu nhập DN”….

Thanh Thanh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Nghệ An kiến nghị Thủ tướng dừng thực hiện 2 dự án nhiệt điện công suất lớn ở Quỳnh Lập

Nghệ An kiến nghị Thủ tướng dừng thực hiện 2 dự án nhiệt điện công suất lớn ở Quỳnh Lập
(PLVN) - Ngày 29/11, thông tin từ UBND Tỉnh Nghệ An cho hay, Phó Chủ tịch Lê Ngọc Hoa vừa ký văn bản gửi Văn phòng Chính phủ, Bộ Công Thương về việc kiến nghị lên Thủ tướng Chính phủ dừng thực hiện 2 dự án Nhiệt điện Quỳnh Lập I và II tại thị xã Hoàng Mai. Đồng thời, đưa 2 dự án này ra khỏi Quy hoạch điện VII và dự thảo Quy hoạch điện VIII.

Người phụ nữ chung tay đưa vốn chính sách đến người dân bản Cây Sú

Người phụ nữ chung tay đưa vốn chính sách đến người dân bản Cây Sú
(PLVN) - Xã miền núi Trường Sơn (Quảng Ninh, Quảng Bình) hiện có 12 Tổ Tiết kiệm và vay vốn (TK&VV) - là "cầu nối" đồng hành cùng Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) huyện Quảng Ninh mang nguồn vốn tín dụng chính sách đến với hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác hiệu quả và đúng đối tượng. Chị Nguyễn Thị Nga, Tổ trưởng Tổ TK&VV bản Cây Sú, là một trong những "cầu nối" như thế.
Công nghệ trẻ hóa da mới thu hút phái đẹp

Công nghệ trẻ hóa da mới thu hút phái đẹp

(PLVN) - Tất cả mọi thứ trong vũ trụ này đều chịu tác động của quy luật thời gian. Thế nhưng nhờ sự phát triển của công nghệ làm đẹp, ngày nay đã xuất hiện rất nhiều phương pháp đáp ứng nhu cầu của chị em phụ nữ, giúp lưu giữ vẻ trẻ trung, làm chậm lại quá trình lão hóa, "hô biến" làn da căng bóng, mịn màng,...

Thưởng thức loại trà đặc biệt Việt Nam bán 680 triệu đồng/kg

Thưởng thức loại trà đặc biệt Việt Nam bán 680 triệu đồng/kg
(PLVN) - Sống trên dãy núi Hoàng Liên Sơn, cây chè cổ thụ Bạch Long đã tích tụ dưỡng chất suốt cả trăm, thậm chí cả ngàn năm. Có lẽ do vậy, linh khí của đất trời thấm đẫm trong trà Bạch Long mang tới hương vị riêng rất đặc biệt so với các loại trà khác.
Hà Tĩnh: Sau lũ bùng phát dịch tả lợn châu Phi

Hà Tĩnh: Sau lũ bùng phát dịch tả lợn châu Phi

(PLVN) - Tại tỉnh Hà Tĩnh sau lũ dịch tả lợn châu Phi (TLCP) bùng phát trở lại và đã lây lan 26 xã của 7 huyện, thị. Tình hình dịch TLCP diễn biến phức tạp buộc tỉnh địa phương này  phải khởi động lại các kịch bản chống dịch cấp bách.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬