30 năm đổi mới kinh tế: Vẫn chưa vượt qua chính mình?

(PLO) - Mặc dù ghi nhận nhiều thành tựu song theo đánh giá của nhiều chuyên gia tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam tổng kết 30 năm phát triển kinh tế Việt Nam (1986 - 2015) do Viện Kinh tế Việt Nam tổ chức hôm qua (19/11), nền kinh tế Việt Nam chưa vượt qua chính mình.
30 năm đổi mới kinh tế: Vẫn chưa vượt qua chính mình? “Nguy cơ “tụt hậu” nay đã trở thành thực tế
Vẫn chưa vượt qua được đẳng cấp về cơ cấu
“Thành tựu quan trọng bậc nhất của đổi mới là việc chuyển nền  kinh tế  kế  hoạch hóa tập trung quan  liêu  bao cấp dựa trên nền tảng nền  kinh tế nông nghiệp –  nông dân cổ  truyền sang  kinh tế thị  trường, nhờ  đó đất nước thoát khỏi phương thức phát triển lạc hậu, biến quá trình này thành xu hướng không thể đảo ngược...”- PGS.TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam khái quát. 
Nhưng ngay sau đó, ông đặt câu hỏi: “Liệu sau 30 năm đổi mới, Việt Nam đã thoát khỏi lạc hậu?” và trả lời luôn là: “Chưa”. Dẫn chứng về thay đổi cơ cấu kinh tế, ông Thiên cho rằng mặc dù ngành công nghiệp và xây dựng tăng khá nhanh, từ 25,10% năm 1987 lên 41,24% năm 2013, song chủ yếu tăng do ngành xây dựng, còn ngành công nghiệp chế biến và chế tạo hầu như không thay đổi (17,22% năm 1987 và 18,88% năm 2013). 
“Thay đổi cơ cấu của Việt Nam chưa thể dẫn đến thay đổi về chất lượng” - ông Thiên khẳng định. Đặc biệt, năng suất lao động của Việt Nam suốt 20 năm qua hầu như không thay đổi, vẫn là một đường thẳng.  “Nền kinh tế Việt Nam vẫn chưa vượt qua được đẳng cấp về cơ cấu khi mà đầu vào vẫn phụ thuộc nhập khẩu từ Trung Quốc, làm méo mó thị trường”.
Dẫn số liệu thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam khoảng 1.400USD vào năm 2012, ông Thiên lưu ý: “Mục tiêu đạt mức GDP bình quân đầu người 3.000USD vào năm 2020 (trong Chiến lược Phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn 2011-2020) trở nên thiếu thực tế, bởi điều này tương ứng kể từ năm 2015 trở  đi, Việt Nam phải đạt được mức tăng trưởng thu nhập đầu người trên 10% mỗi năm”.
Vốn - nhân tố chủ đạo của tăng trưởng
Chuyên gia kinh tế, TS Vũ Tuấn Anh cũng nhận định, tăng trưởng kinh tế trong 30 năm qua vẫn chưa đủ nhanh để rút ngắn khoảng cách giữa Việt Nam và các nước trong khu vực. Ông lưu ý, sự  phát triển kinh tế  trong thời  gian qua  chưa bền  vững, sức cạnh tranh của nền kinh tế  còn thấp, các cân đối kinh tế  vĩ mô chưa thật vững chắc. Các nguồn lực chưa được huy động và sử  dụng với hiệu  quả  cao… Bằng chứng là mô hình tăng trưởng kinh tế hiện vẫn là phát triển theo chiều rộng,  chủ yếu dựa vào việc khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ  và vốn theo hướng tăng xuất khẩu và thu hút vốn đầu tư nước ngoài. 
“Tính chung trong 20 năm qua, vốn là nhân tố  chủ  đạo của sự  tăng trưởng, đóng góp tới 46% mức độ  tăng trưởng,  nhân tố  lao động khá ổn định, chỉ  chiếm tỷ lệ  20%, nhân tố  tiến bộ  công nghệ  và quản lý chiếm 34%, nhưng đã ngày càng đi xuống, mặc dù khi phân tích sâu thì việc ứng dụng tiến bộ  công nghệ  trong một số ít lĩnh vực như công nghệ thông tin, viễn thông, năng lượng, xây dựng, sinh học đã được nâng lên. Trong thời gian 10 năm gần đây, tác động của nhân tố  tăng trưởng theo chiều sâu chỉ  còn 20%, xấp xỉ  bằng nhân tố  lao động 21%, trong khi nhân tố vốn đã tăng lên tới 59%...”, ông Ánh dẫn chứng.
Sau 30 năm đổi mới, một trong những thành tựu được nhắc đến là từ một nước thiếu gạo, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, tuy nhiên, vị chuyên gia này chua chát khi dẫn số liệu năm 2013, kim ngạch  xuất khẩu  gạo của Việt Nam được 3 tỷ USD thì nhập khẩu thức ăn chăn nuôi (ngô, đậu…) lên tới 4 tỷ USD (!?).
“Dò đá qua sông”
Nhắc đến thành tựu của nền kinh tế Việt Nam, GS.TSKH Nguyễn Quang Thái  dẫn chứng, đó là liên tục trong 20 năm, Việt Nam đứng thứ hai về tốc độ tăng trưởng (chỉ sau Trung Quốc). Nhưng vị này lo ngại, tốc độ đó đang giảm dần. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh nhưng chất lượng rất thấp. Đặc biệt, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) mặc dù chiếm tỷ trọng cao trong kim ngạch xuất khẩu nhưng giá trị gia tăng thấp, nặng về gia công, không có chuyển giao công nghệ…
“Nguy cơ “tụt hậu” nay đã trở thành thực tế  và cả  “lạc điệu phát triển” vì đi theo cách thức không giống ai, kìm hãm sự  phát triển...”- ông Thái phát biểu. Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan cũng tỏ ra lo ngại khi chúng ta đổi mới trong tư duy kiểu “dò đá qua sông” mà không có một chủ thuyết, một mô hình phát triển nên các cân đối không rõ. 
 “Trước  đây chúng ta thử sai, tức là cứ làm rồi chỉnh sửa. Nhưng bây giờ đã đổi mới phải đúng, làm sai gây hậu quả  lớn lắm!”- TS Tuấn Anh lưu ý.
Thanh Thanh
Cùng chuyên mục
Khảo sát vị trí chuẩn bị xây dựng ga hàng hóa tại Nghệ An

Khảo sát vị trí chuẩn bị xây dựng ga hàng hóa tại Nghệ An

(PLVN) -Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam vừa có cuộc khảo sát vị trí xây dựng ga hàng hóa tại huyện Diễn Châu (tỉnh Nghệ An) và làm việc với UBND tỉnh này về việc kết nối đường sắt với các phương thức vận tải khác, kết nối các khu vực trọng điểm sản xuất, xuất nhập hàng hóa của tỉnh Nghệ An.

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay, 7/3: Sụp đổ nhanh chóng, vàng có thể xuống 1.600 USD/ounce vào tuần tới

Giá vàng hôm nay, 7/3: Sụp đổ nhanh chóng, vàng có thể xuống 1.600 USD/ounce vào tuần tới
(PLVN) - Khép lại một tuần, giá vàng thế giới rớt mạnh về “ngưỡng nhạy cảm”. Bị kéo theo giá vàng trong nước cũng rớt mạnh về quanh mức 55 triệu đồng/lượng. Theo giới phân tích, giá vàng tuần tới sẽ "hết cửa tăng" do đà tăng của lợi suất trái phiếu và sự lạc quan của nhà đầu tư về tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Giúp trẻ em thành chuẩn công dân thời đại số

Giúp trẻ em thành chuẩn công dân thời đại số
(PLVN) - Trong bối cảnh thế giới và Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số, trẻ em đã trở thành những công dân số từ rất sớm với việc sử dụng Internet ngày càng gia tăng. Tuy nhiên, muốn nuôi dạy một đứa trẻ trở thành công dân số chuẩn, chính các bậc phụ huynh phải “chuẩn” trước
Ngành du lịch liên tiếp bị cú “trời giáng”

Ngành du lịch liên tiếp bị cú “trời giáng”

(PLVN) - Chưa thể kịp “hoàn hồn” sau một năm bi đát vì ảnh hưởng quá lớn của dịch Covid-19, ngành du lịch nói chung và lĩnh vực khách sạn lưu trú nói riêng lại lĩnh thêm “cú đấm trời giáng” khi dịch tái bùng phát từ trước Tết Tân Sửu.

Mẹ - tiếng gọi thân thương từ trái tim người lính

Mẹ - tiếng gọi thân thương từ trái tim người lính
(PLVN) - Mỗi người trong trái tim mình đều có hình bóng mẹ. Đại tá, nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng cũng vậy. Trong ký ức, tình yêu mẹ dành cho ông luôn dào dạt. Năm nắng mười mưa nuôi con khôn lớn, khi ông đã trở thành sĩ quan quân đội, mẹ vẫn kéo ra chum nước để gội đầu như bé thơ. Nhắm mắt xuôi tay ở tuổi 97, đôi tất chân bạc phếch của mẹ vẫn găm đầy hoa cỏ trà may của đất cằn, lam lũ...

Không chỉ là trang phục, áo dài là một phong cách sống

Không chỉ là trang phục, áo dài là một phong cách sống
(PLVN) - Áo dài không đơn thuần chỉ là một loại trang phục đối với người Việt, mà còn là biểu hiện con người, phong cách sống và nền văn hoá lâu đời. Không phải tự nhiên trong văn thơ, âm nhạc Việt, áo dài luôn được ca ngợi như một biểu tượng mang “quốc hồn, quốc tuý” của Việt Nam. 

[Truyện ngắn] Người quan họ

[Truyện ngắn] Người quan họ
(PLVN) - Năm nào làng chẳng chơi quan họ dịp hội xuân. Bến đò qua sông thường ngày vẫn tấp nập người qua lại, mang hàng về chợ quê giao dịch, dịp hội xuân thêm sắc màu miền quan họ. Nay Tùng về ăn Tết với tâm thế của người thành đạt. Tự hào đó nhưng cũng xốn xang. Mùa hội năm trước Tùng vắng mặt. Mẹ nhắc đi nhắc lại, con không về gia đình thiếu một nửa cái xuân. Tùng nhìn lên cao xanh cổ thụ, gió thì thào…
Đảo mộng mơ

Đảo mộng mơ

(PLVN) - “Đảo mộng mơ”, ấn phẩm ra mắt năm 2010 đã trở nên vô cùng ăn khách và được tái bản đến 29 lần. Năm 2021, Đông A Books đã một lần nữa tái bản cuốn sách này của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, kỷ niệm 10 năm cuốn sách đến với bạn đọc.

Bệnh quai bị có thể biến chứng vô sinh

Bệnh quai bị có thể biến chứng vô sinh
(PLVN) - Hà Nội và các tỉnh phía Bắc đang trong thời điểm khí hậu nồm ẩm ướt, đây là môi trường thuận lợi cho virus bệnh quai bị phát triển mạnh và gây bệnh. Bởi vậy, người dân cần có những biện pháp để phòng bệnh cho bản thân và gia đình. Mặc dù quai bị là bệnh lành tính, đa số các trường hợp đều tự hồi phục không có biến chứng. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp có biến chứng viêm tinh hoàn ở nam giới, viêm buồng trứng ở nữ giới. 

Ngôi làng gìn giữ tinh hoa cổ phục Việt

Ngôi làng gìn giữ tinh hoa cổ phục Việt
(PLVN) - Dù nổi tiếng là làng may áo dài, hiện nay tại làng Trạch Xá (Ứng Hòa, Hà Nội) còn một số ít hộ gia đình giữ nghề cha ông may dòng cổ phục Việt. Theo thị hiếu thị trường, những nghệ nhân vẫn miệt mài giữ từng đường kim, mũi chỉ để cho ra các sản phẩm cổ phục vừa gắn với truyền thống từ trăm năm nay, vừa có thể dễ dàng ứng dụng linh hoạt vào đời sống. 

Những lớp học “0 đồng” giữa lòng Sài Gòn hoa lệ

Những lớp học “0 đồng” giữa lòng Sài Gòn hoa lệ
(PLVN) - Được đi học, được tới trường tưởng chừng là những đặc quyền mà bất kì trẻ em nào cũng có nhưng không phải như vậy. Đối với những đứa trẻ đường phố không có tiền đi học, việc nắn nót viết từng con chữ, tập trung làm phép cộng – trừ đơn giản lại là cả bầu trời mơ ước của các em. Thấu hiểu được điều đó, ở giữa lòng thành phố Sài Gòn hoa lệ đã xuất hiện những lớp học “0 đồng” đầy tính nhân văn.

Đi tìm quốc phục cho đàn ông Việt

Đi tìm quốc phục cho đàn ông Việt
(PLVN) - Tiến sỹ Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết: Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, chiếc áo dài ngũ thân vẫn luôn được coi là trang phục không thể thiếu của mỗi người dân xứ Huế. Áo dài nam lại là trang phục mang nét trang trọng, nghiêm cẩn tạo nên tâm hồn, tính cách của người đàn ông. Áo dài ngũ thân có trở thành quốc phục cho đàn ông Việt hay không, vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ…
Sự trở lại ngoạn mục của áo dài ngũ thân

Sự trở lại ngoạn mục của áo dài ngũ thân

(PLVN) - Ra đời trước áo dài nữ, áo dài nam từng là trang phục truyền thống của đàn ông Việt. Qua thời gian, nam giới Việt Nam dần ít sử dụng áo dài, khăn đóng, thay vào đó là những trang phục quần âu, áo sơ mi, veston mỗi khi có sự kiện quan trọng hay đi ra đường. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬