Khung khổ pháp lý ngành Hỏa xa: Sửa một con số tiết kiệm... 2.000 tỷ đồng!

(PLO) - Nếu kéo dài thời gian sử dụng hệ thống toa xe khách và hàng thêm 5 năm, ngân sách Nhà nước sẽ  giảm chi hàng ngàn tỷ đồng. Với đầu máy, con số này có khi lên tới hàng chục triệu USD, nếu quy định về niên hạn sử dụng không quá ngắn.  
Mỗi đầu máy trị giá 1 triệu USD. Nếu áp niên hạn sử dụng 38 năm, thì 2 năm nữa VNR phải chi 60 triệu USD để thay máy Mỗi đầu máy trị giá 1 triệu USD. Nếu áp niên hạn sử dụng 38 năm, thì 2 năm nữa VNR phải chi 60 triệu USD để thay máy

Luật hóa số nào?

Chỉ nửa năm nữa, Luật Đường sắt 2017 sẽ có hiệu lực. Đạo luật này được ví là “điểm tựa” quan trọng để một ngành kinh tế vận tải bấy lâu bị “chê” là cũ kĩ, lạc hậu... có điều kiện “bật” lên phát triển.

Theo Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) Vũ Anh Minh, VNR là đối tượng điều chỉnh lớn của Luật Đường sắt nên thời gian qua, “Tổng” này đã phối hợp chặt chẽ với Bộ GTVT - đơn vị chủ trì xây dựng một số dự thảo Nghị định trình Chính phủ ban hành để hướng dẫn thi Luật Đường sắt. 

“Các bên liên quan vẫn đang trao đổi, tiếp thu để hoàn thiện dự thảo theo hướng mà ở đó có thể dung hòa được vai trò của cơ quan quản lý Nhà nước, quyền lợi của doanh nghiệp và lớn hơn là lợi ích của xã hội, đất nước. Tinh thần chung là các điều phải bám sát với thực tế để luật có “sức sống” dài lâu”, theo lời Chủ tịch Minh.

Được biết, một số quy định viết ra trong dự thảo Nghị định mới đây của Bộ GTVT nếu đem ra áp dụng sẽ tác động rất lớn và trực tiếp tới “túi tiền” Nhà nước, vì thế nó đã không nhận được sự đồng tình từ các chủ thể kinh doanh vận tải đường sắt, thưa ông?

- Vấn đề nhiều người quan tâm là quy đinh về niên hạn sử dụng  của phương tiện, thiết bị. Cụ thể, với toa xe khách, một số người đặt câu hỏi nên để niên hạn sử dụng là 35 năm (như dự thảo) hay là 40 năm, toa xe hàng là 40 năm (như dự thảo) hay 45 năm. Nếu áp dụng như dự thảo thì sau 2020, VNR sẽ phải thay thế cả ngàn toa xe khách và hàng, với chi phí khoảng trên 2.000 tỷ đồng.

Còn với đầu máy, sức kéo cũng vậy - có ý kiến đề xuất nên kéo dài niên hạn sử dụng lên 40 năm thay vì 38 năm như dự thảo Nghị định. Hiện, VNR vẫn đang có gần 293 đầu máy thuộc 14 chủng loại, với “độ tuổi” bình quân trên dưới 30 năm. Nếu áp niên hạn 38 năm, thì chỉ sau hơn 1 năm nữa, phải loại bỏ, thay thế khoảng 60 đầu máy, mà chi phí đóng mới có thể lên tới hàng chục triệu USD.

VNR là doanh nghiệp Nhà nước nên việc đầu tư mua sắm cái gì cũng là tiền của Nhà nước.

Khung khổ pháp lý ngành Hỏa xa: Sửa một con số tiết kiệm... 2.000 tỷ đồng! ảnh 1
Chủ tịch VNR: "Chúng tôi là doanh nghiệp Nhà nước nên đầu tư, mua sắm cái gì cũng là tiền của Nhà nước"

“Diệu kế” tiết kiệm ngân sách

Căn cứ vào đâu để có con số 35 năm đối với toa xe khách, 40 năm đối với toa xe hàng và 38 năm đối với các đầu máy? Theo ông đâu là con số hợp lý khi luật hóa các quy định về niên hạn đầu máy, toa xe? 

- Ban soạn thảo Dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đường sắt viết ra như vậy theo tôi hiểu họ đặt vấn đề dưới gốc độ của cơ quan quản lý Nhà nước phải kiểm soát chặt chẽ vấn đề bảo vệ môi trường, thiết kế kỹ thuật để tránh sử dụng, nhập khẩu phương tiện quá cũ và lạc hậu... đó cũng là một điều dễ hiểu. 

Nhưng với doanh nghiệp, thì yếu tố hiệu quả kinh tế là hàng đầu. Vì thế, một số ý kiến cho rằng, nên kéo dài niên hạn sử dụng của đầu máy toa xe lên thay vì đầu tư một lượng tiền lớn để đóng mới hoặc nhập khẩu, bởi chí phí để có một toa xe khách mới hiện giờ là 500 ngàn USD, còn 1 đầu máy có giá trung bình 1 triệu USD.

Cá nhân tôi thấy nếu dung hòa được 2 vấn đề trên là tốt nhất. Tôi nói thí dụ nếu niên hạn đầu máy được kéo dài từ 38 lên 40 năm, thì nên có quy định vào thời gian cuối, doanh nghiệp phải thực hiện dày hơn kỳ đăng kiểm để đảm bảo an toàn kỹ thuật; đồng thời phải sự dụng thêm phụ gia trong nhiên liệu để tiết kiệm kinh tế, tăng độ bền động cơ và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Nếu đạt được những yêu cầu này thì ngân sách nhà nước sẽ tiết kiệm được hàng ngàn tỷ đồng mà các tiêu chuẩn trong quản lý Nhà nước vẫn được đảm bảo.

Ngoài ra, trong kế hoạch kinh doanh, VRN cũng tính toán đến năm 2022 sẽ đóng mới và nhập 100 đầu máy và dự kiến tới đây sẽ thay mới khoảng 70 - 100 toa xe khách/năm để đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao từ  thị trường cũng như yêu cầu của cơ quan quản lý Nhà nước trong tương lai.

Khung khổ pháp lý ngành Hỏa xa: Sửa một con số tiết kiệm... 2.000 tỷ đồng! ảnh 2
Chi phí để đóng mới một toa xe khách khoảng 500 ngàn USD

Theo mô hình cảng hàng không

Ý nghĩa nổi bật của Luật Đường sắt 2017 đối với ngành Đường sắt Việt Nam là gì, thưa ông?

- Luật đường sắt 2017 đã tạo ra một hành lang pháp lý, với nhiều quy định sát hơn với tình hình thực tế, qua đó sẽ thúc đẩy Đường sắt phát triển tốt hơn. Cụ thể, luật có quy định bố trí nguồn vốn đầu tư cho Đường sắt; rồi đây các ga lớn như Hà Nội, Sài Gòn sẽ được xây dựng thêm các Trung tâm thương mại, văn phòng... để có nguồn thu tái đầu tư ngược lại cho ngành Đường sắt, như cách mà nhiều nước phát triển đang làm.

Đặc biệt, quy định mới cho phép kết cấu hạ đường sắt được giao đất không thu tiền sử dụng đất; trong lĩnh vực cơ khí đường sắt cũng không thu tiền sử dụng đất. Đây là một trong những quy định hết sức thuận lợi, bởi cơ khí đường sắt phát triển thì mới có điều kiện để hạ giá thành, giảm phụ thuộc vào nước ngoài và tăng sức cạnh tranh của ngành. Vì thế, sự tồn tại của các Nhà máy xe lữa Gia Lâm, Dĩ An... là hết sức quan trọng.  

Theo tôi biết, Bộ Tài chính cũng đang xây dựng một Nghị định hướng dẫn luật này về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt. Trên cơ sở đó, VNR sẽ có điều kiện để nhận lại toàn bộ các kết cấu hạ tầng đường sắt không trực tiếp tham gia chạy tàu như hệ thống nhà ga, kho hàng - vốn trước kia là tài sản của nhà nước thành tài sản doanh nghiệp. 

Khi quy định này có hiệu lực, VNR sẽ tính chuyện bỏ vốn đầu tư 2 ga lớn Hà Nội, Sài Gòn và sau đó lấy nguồn thu từ đây để đầu tư lại cho các ga khác trong cả nước. Mô hình này đã triển khai thành công ở Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) khi “Tổng” này đầu tư vào Tân Sơn Nhât và Nội Bài, và biến nguồn thu này thành nguồn lực đầu tư, mở mang các sân bay khác đang kinh doanh kém hiệu quả hoặc thua lỗ. 

Cách làm này nên khuyến khích bởi nguồn lực Nhà nước thì có hạn, trong khi muốn Đường sắt phát triển thì phải có tiền. Vì thế, trong trường hợp này, Nhà nước cần có cơ chế mở như thế thì mới có cơ hội phát triển.    

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Võ Tuấn
Cùng chuyên mục
Lượng container tồn bãi tại cảng Cát Lái đã chạm ngưỡng 100% công suất. Ảnh minh họa: Tiến Lực/TTXVN

Tân Cảng Cát Lái tạm ngưng tiếp nhận hàng hóa

(PLVN) - Các mặt hàng chiếm dung lượng bãi lớn như hàng siêu trường, siêu trọng, hàng quá khổ, quá tải… cũng thuộc diện tạm ngưng tiếp nhận từ ngày 5/8; hàng lạnh trung chuyển rút ruột sang container sẽ tạm ngưng tiếp nhận đến hết ngày 16/8.

Đọc thêm

Tiền Giang dừng hoạt động khu công nghiệp, doanh nghiệp đề nghị "làm tốt phải cho duy trì"

ảnh minh họa
(PLVN) - “DN nào làm sai thì xử lý DN đó, nhẹ thì khiển trách sửa sai, khắc phục, nặng thì đóng cửa. Thiết nghĩ, làm tốt phải cho duy trì mới đúng đạo lý, sau này DN mới có niềm tin vào chỉ đạo của nhà nước…”, Công ty TNHH Chế biến thực phẩm xuất khẩu Vạn Đức Tiền Giang - DN đang thực hiện “3 tại chỗ” - đề nghị trong đơn kêu cứu khẩn cấp lên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT).

Lại lo kết nối, tiêu thụ nông sản phía Bắc

Chỉ cần ách tắc 1 ngày, nhiều nông sản sẽ phải đổ bỏ.
(PLVN) - Tại cuộc họp tháo gỡ khó khăn trong tiêu thụ nông sản tại các tỉnh, thành phía Bắc hôm 29/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến cho biết, việc tiêu thụ, sản xuất tại các địa phương phía Bắc đang có nhiều vấn đề cần phải tháo gỡ. “Nếu tình trạng như hiện nay kéo dài sẽ làm đứt gãy những chuỗi sản xuất nông sản!”, Thứ trưởng Tiến nói.

“Siết” mua bán hóa đơn bất hợp pháp

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Trước tình trạng một số doanh nghiệp lợi dụng sự thông thoáng của cơ chế, chính sách để sử dụng hóa đơn không hợp pháp và sử dụng không hợp pháp hóa đơn nhằm mua bán hóa đơn trái phép thu lợi bất chính, Tổng cục Thuế vừa có văn bản yêu cầu các Cục Thuế chấn chỉnh, kiểm tra, rà soát, có biện pháp phòng ngừa xử lý.

Hà Nội đã chấp nhận hơn 21.000 đề nghị gia hạn đối với 7.230 tỷ đồng tiền thuế và tiền thuê đất

Hà Nội đã chấp nhận hơn 21.000 đề nghị gia hạn đối với 7.230 tỷ đồng tiền thuế và tiền thuê đất
(PLVN) - Theo số liệu thống kê của Cục Thuế TP Hà Nội, tính đến thời điểm ngày 28/7/2021, Cục Thuế TP Hà Nội đã tiếp nhận và chấp nhận hơn 21.000 giấy đề nghị gia hạn của các doanh nghiệp, tổ chức trên địa bàn với số thuế GTGT được gia hạn là hơn 6.370 tỷ đồng, số tiền thuê đất được gia hạn là gần 900 tỷ đồng.

Cách nào để doanh nghiệp công nghiệp sớm quay lại sản xuất?

Việc vận chuyển hàng hóa, nguyên vật liệu phục vụ sản xuất thời gian qua gặp nhiều ách tắc.
(PLVN) -  Nhận thức chưa đúng về vai trò và tầm quan trọng của logistics đối với nền kinh tế khiến cho các hoạt động sản xuất kinh doanh trong mọi lĩnh vực đang bị đình trệ, trong đó có lĩnh vực sản xuất công nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề dù đang chiếm tới 85% kim ngạch xuất khẩu.

Từ 0h ngày 30/7, xe chở hàng có QR Code không bị dừng kiểm tra tại chốt kiểm soát dịch

Hàng hoá sẽ thuận lợi lưu thông trở lại từ 0h ngày 30/7/2021

(PLVN) - Phó Thủ tướng Lê Văn Thành chỉ đạo, không kiểm tra tại các chốt kiểm soát dịch đối với phương tiện có Giấy nhận diện QR Code còn thời hạn do ngành Giao thông vận tải cấp vận chuyển hàng hoá phục vụ xây dựng, sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu, tiêu dùng (trừ các hàng hóa cấm sản xuất, kinh doanh theo quy định).

Doanh nghiệp Cà Mau kích hoạt phương án “3 tại chỗ”, “1 cung đường, 2 điểm đến”

Doanh nghiệp Cà Mau kích hoạt phương án “3 tại chỗ”, “1 cung đường, 2 điểm đến”
(PLVN) - Sáng nay - 29/7, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Quốc Việt ban hành văn bản hỏa tốc chỉ đạo các Sở, ban, ngành, Hiệp hội và UBND cấp huyện ở Cà Mau về việc phòng, chống dịch COVID-19 trong sản xuất, thi công công trình và việc hạn chế đi lại trên địa bàn tỉnh.