Một vòng châu Á vào ngày lễ Trung thu

(PLVN) - Tết Trung thu không chỉ riêng Việt Nam mà còn là lễ hội truyền thống ở nhiều nước châu Á khác như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc... Tuy nhiên, ở mỗi quốc gia lại mang một bản sắc và phong tục riêng biệt. 
Một vòng châu Á vào ngày lễ Trung thu Lễ hội thả đèn lồng trong ngày trung thu ở Chiang Mai (Thái Lan) thu hút hàng nghìn du khách và phật tử tới tham gia.

Trung thu Việt xưa có gì? 

Cho đến bây giờ, vẫn chưa xác minh rõ ràng được Tết Trung thu bắt nguồn từ văn minh lúa nước của Việt Nam hay tiếp nhận từ văn hóa Trung Quốc. Có 3 truyền thuyết chính được người ta biết đến nhiều nhất để nói về Trung thu đó là Hằng Nga và Hậu Nghệ, vua Đường Minh Hoàng lên cung trăng và Sự tích về chú Cuội của Việt Nam.

Theo các nhà khảo cổ thì hình ảnh về Trung thu đã được in trên mặt trống đồng Ngọc Lũ. Người Trung Hoa cổ đại cho rằng Tết Trung thu bắt nguồn từ thời Xuân - Thu. Có lẽ Trung thu được bắt đầu từ nền văn minh lúa nước của đồng bằng Nam Trung Quốc và đồng bằng châu thổ sông Hồng của Việt Nam, là một ngày lễ hội mừng thu hoạch được mùa, vào lúc nông dân nghỉ ngơi và vui chơi sau một vụ mùa.

 
Rực rỡ sắc màu ở "phố Trung thu" Hàng Mã 2020.  

Nói về Trung thu Việt Nam xưa người ta thường nhớ tới làm trại thu, múa lân, bày cỗ, làm đồ chơi như đèn kéo quân, mặt nạ, rước đèn ... Tục rước đèn có từ đời nhà Tống, do tục truyền rằng: Trong đời vua Tống Nhân Tông, có con cá chép thành yêu, cứ đêm trăng hiện lên biến thành con gái để đi hại người. Bấy giờ có viên quan Bao Công mới hạ lệnh cho dân gian làm đèn con cá giống như hình của nó rồi đem mang ra chơi ngoài đường để cho nó sợ mà không dám hại người.

Cũng theo Phan Kế Bính, tục hát trống quân có từ đời vua Quang Trung Nguyễn Huệ, “nguyên khi ông đem quân ra Bắc. Quân sĩ lắm kẻ nhớ nhà. Nguyễn Huệ mới bày ra một cách cho đôi bên giả làm trai gái, hát đối đáp với nhau để cho quân sĩ vui lòng mà đỡ nhớ nhà. Có đánh trống làm nhịp, cho nên gọi là trống quân”. 

Tiết mục múa Lân trong Tết Trung thu xưa của Việt Nam.  

Từ thế kỷ 19 vào ngày Trung thu, dân ta ban ngày làm cỗ cúng gia tiên, tối đến bày cỗ thưởng trăng. Đầu cỗ là hai món bánh nướng và bánh dẻo cùng với đó dùng nhiều thứ bánh trái hoa quả, nhuộm các màu sặc sỡ, xanh đỏ, trắng và vàng. Con gái ở phố thi nhau tài khéo, gọt đu đủ thành các thứ hoa, nặn bột làm con tôm, con cá voi...

Theo Phan Kế Bính trong sách Việt Nam phong tục, tục treo đèn bày cỗ do điển xưa về việc vua Đường Minh Hoàng. Vào ngày sinh nhật vua Đường Minh Hoàng, truyền cho thiên hạ đâu đâu cũng treo đèn và bày tiệc ăn mừng, từ đó thành tục.

Ảnh Tết Trung thu năm 1989 của thế hệ 7X, 8X Việt. 

Trong dịp này người ta mua bánh Trung thu, trà, rượu để cúng tổ tiên vào buổi tối khi Trăng Rằm vừa mới lên cao. Theo phong tục người Việt, vào dịp Tết Trung Thu, những người lớn bày cỗ cho trẻ em để mừng trung thu, mua và làm đủ thứ lồng đèn thắp bằng nến để treo trong nhà và để các con rước đèn.  

Đồng thời trong ngày này, mọi người thường biếu cho ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè, họ hàng và các ân nhân khác Bánh Trung Thu, hoa quả, trà và rượu...  Thời xưa, người Việt còn tổ chức hát Trống Quân và treo đèn kéo quân trong dịp Tết Trung Thu. Điệu hát trống quân theo nhịp ba "thình, thùng, thình".

Cùng với đó, mặt nạ, đèn ông sư, đèn ông sao và đầu sư tử là các loại đồ chơi phổ biến nhất trong dịp lễ tết Trung thu. Hà Nội, Hội An và Sài Gòn xưa nổi tiếng khắp nước về thủ công nghệ làm lồng đèn trang trí và các loại đèn giấy dùng trong ngày tết Trung Thu. 

Trước đây ở miền Bắc, khi còn trong thời kỳ bao cấp (1976 - 1986), các đồ chơi cho trẻ em vào dịp tết Trung thu rất hiếm, phần lớn các gia đình thường tự làm lấy đồ chơi như trống bỏi, đèn ông sư, đèn ông sao, đèn kéo quân, mặt nạ, tò he, chong chóng... cho trẻ em trong gia đình. 

Ngoài ra còn có các mô hình tàu thủy đồ chơi. Các loại mặt nạ thường được làm bằng bìa hoặc bằng giấy bồi, với các hình phổ biến về các nhân vật trẻ em yêu thích bấy giờ như: đầu sư tử, ông Địa, Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới, Bạch Cốt Tinh... 

Ngày nay, phần lớn đồ chơi ở Việt Nam có xuất xứ từ Trung Quốc, các loại mặt nạ được làm bằng nhựa mỏng, không đẹp bằng mặt nạ thời trước.Trẻ em buổi tối đêm trung thu, dắt díu nhau kéo co, bắt cái hồ khoan, rước đèn, rước sư tử, trống, thanh la...

Các nước châu Á vào ngày lễ Trung Thu

Trung Quốc được xem là "cha đẻ" của lễ hội Trung thu, với nhiều sự tích, truyền thuyết li kì về tết Trung thu, về chị Hằng và Thỏ Ngọc trên cung trăng... Tương tự người Việt, mâm cỗ thưởng trăng của người Trung Quốc không thể thiếu được hai loại bánh truyền thống là bánh nướng và bánh dẻo. Tuy nhiên, tùy theo từng vùng miền mà người ta có các loại bánh mang hương vị đặc trưng riêng.

Người Trung Quốc thường treo lồng đèn trước cửa nhà và trên phố trong dịp này. Trong đêm rằm, người ta thả đèn trên sông, thả đèn lồng Khổng Minh lên trời để cầu may mắn, hạnh phúc đến với gia đình và người thân. Họ cũng có lễ rước đèn cho trẻ em, múa lân sư rồng,…

Ngày nay, người Nhật không còn sử dụng lịch âm lịch, tuy nhiên Tết Trung thu vẫn được tổ chức rầm rộ và được gọi là Lễ ngắm trăng (Otsukimi). Vào ngày Otsukimi này, người Nhật thường bày bánh Tsukimi Dango theo hình tam giác trên một kệ gỗ, bên cạnh là bình cỏ susuki sau đó đặt mâm bánh ở bất cứ nơi nào có thể ngắm trăng rõ nhất, để vừa ăn bánh, vừa ngắm trăng, còn trẻ em được cha mẹ sắm cho những chiếc đèn lồng cá chép để tham gia vào hội rước đèn. Đèn lồng cá chép ở Nhật tượng trưng cho lòng can đảm, nhất là đối với các bé trai.

Tết Trung thu tưng bừng, rực rỡ ở Trung Quốc. 

Bánh Tsukimi Dango là loại bánh được làm từ bột gạo, bánh tròn mềm, với xốt mặn, ngọt đặc trưng, thường được xiên vào que tre và uống kèm trà xanh. Truyền thuyết về tết Trung thu ở Nhật chỉ xuất hiện hình ảnh chú thỏ ngọc thay cho hình ảnh chị Hằng, chú Cuội và cả thỏ ngọc dễ thương như ở Việt Nam và hầu hết các nước Châu Á khác.

Ngày lễ rằm tháng 8 ở Hàn Quốc có tên Chuseok. kéo dài trong 3 ngày, là khoảng thời gian mọi người nghỉ ngơi và quanh quần bên gia đình, dù con cái ở xa cũng phải quay về đoàn tụ cùng cha mẹ. Trong ngày lễ Chuseok, người Hàn sử dụng các sản phẩm mới gặt hái được như thịt, cá, rau, hoa quả, bánh gạo... để chế biến các món ăn thành kính dâng lên tổ tiên, còn trẻ em thì mặc trang phục truyền thống như người lớn, được vui chơi và ăn bánh trung thu.

Bánh trung thu Hàn Quốc gọi là Songpyeon, được làm từ bột gạo, đậu xanh, đường và lá thông, có hình trăng khuyết hoặc hình bán nguyệt chứ không phải hình tròn hoặc vuông như bánh trung thu ở nhiều nước châu Á. Ngoài màu trắng truyền thống, bánh còn được biến tấu với màu hồng, xanh đậm, vàng,…

Mâm cỗ Trung thu của người Hàn Quốc.  

Tết Trung thu ở Thái Lan được gọi là “lễ cầu trăng”, tổ chức vào đúng ngày 15/8 âm lịch. Trong đêm Trung thu ở Thái, tất cả già trẻ gái trai đều phải tham gia lễ cúng trăng, mọi người sẽ ngồi quây quần bên bàn thờ Quan Thế Âm Bồ Tát và Bát Tiên để cầu nguyện những điều tốt đẹp nhất.

Phía trên bàn thờ sẽ bày quả đào và bánh Trung thu. Người Thái tin làm vậy Bát Tiên sẽ giúp mang đào tới cung trăng để chúc thọ Quan Âm, và các vị thần tiên sẽ ban phước lành cho mọi người. Bởi vậy, bánh Trung Thu ở Thái Lan có hình dạng giống quả đào. Trong ngày này, người Thái cũng thường ăn bưởi – loại quả tượng trưng cho sự viên mãn, xum vầy và ngọt ngào.

Lễ hội trông trăng ở Campuchia diễn ra muộn hơn hẳn, thường là vào rằm tháng 10 âm lịch chứ không phải vào 15/8 như các nước khác. Lễ hội này thường được gọi là lễ hội Ok Om Pok, thường được tổ chức vào ban đêm với các lễ vật như cốm dẹp, chuối, khoai, mía… 

Trong lễ hội người ta thường tổ chức cuộc thi thả đèn gió. Đèn gió bay lên cao tượng trưng cho những ước vọng, niềm tin của người thả gửi tới thần mặt trăng, để cầu mong viên mãn. Dù có sự khác biệt về các phong tục trong ngày lễ Trung thu ở các nước châu Á nhưng sự háo hức và niềm vui của con trẻ dù ở đâu cũng luôn như vậy. 

Tiểu Vũ (t/h) / Xa lộ pháp luật
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Bắt tay làm du lịch để vượt qua khó khăn đại dịch

Bắt tay làm du lịch để vượt qua khó khăn đại dịch
(PLVN) - Trước những khó khăn dịch Covid-19 mang lại, liên kết du lịch đang là một trong những hoạt động trọng điểm được các địa phương chú trọng. Đây được xem là giải pháp quan trọng để tăng lượng khách nội địa, cùng nhau vượt khó. 

Kết nối và huy động sức mạnh kiều bào trong phát triển đất nước

Kết nối và huy động sức mạnh kiều bào trong phát triển đất nước
(PLVN) - Được sự đồng ý của Thường trực Ban Bí thư, ngày 27/11 tới, Bộ Ngoại giao sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 45-CT/TW về việc tiếp tục đẩy mạnh Nghị quyết 36-CT/TW về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) trong tình hình mới. 

Hoàn thiện pháp luật về ưu đãi đầu tư, kinh doanh

Hoàn thiện pháp luật về ưu đãi đầu tư, kinh doanh
(PLVN) - Ngày 24/11, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) - Bộ Tư pháp phối hợp với Chương trình Phát triển của Liên Hợp quốc – UNDP tại Việt Nam và Đại sứ quán Anh tại Hà Nội tổ chức “Hội thảo rà soát, hoàn thiện pháp luật về ưu đãi, hỗ trợ, tiếp cận các nguồn lực phục vụ đầu tư, kinh doanh”. 

Khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho đồng bào miền Trung

Khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho đồng bào miền Trung
(PLVN) - Sau gần một tuần làm việc nhiệt tình, khẩn trương, Đoàn công tác Bệnh viện Da liễu Trung ương đã khám và cấp phát thuốc miễn phí cho gần 1.500 người dân với hơn 250 triệu tiền thuốc, trao các suất quà trị giá 100 triệu đồng và nhiều quần áo, chăn màn, sách vở… cho người dân khó khăn tại hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh. 

Phát huy vai trò thanh niên trong kết nối Cộng đồng ASEAN

Phát huy vai trò thanh niên trong  kết nối Cộng đồng ASEAN
(PLVN) - Trong khuôn khổ năm ASEAN 2020, hôm qua (24/11), Bộ Nội vụ đã tổ chức Diễn đàn trực tuyến Đối thoại thanh niên và Cộng đồng ASEAN 2020 với chủ đề Chính sách phát triển thanh niên - Xu hướng và các vấn đề đặt ra đối với các quốc gia ASEAN.

Mỹ coi trọng quan hệ Đối tác Toàn diện với Việt Nam

Mỹ coi trọng quan hệ Đối tác Toàn diện  với Việt Nam
(PLVN) - Ngày 24/11, Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam và ông David F Helvey - Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách các vấn đề an ninh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đồng chủ trì Đối thoại chính sách quốc phòng Việt Nam - Mỹ năm 2020 theo hình thức trực tuyến. 

Đạo lý bị xâm hại

Đạo lý bị xâm hại
(PLVN) - Vụ án cha dượng và mẹ đẻ hành hạ bé 3 tuổi đến chết vừa được đưa ra xét xử tại Hà Nội đã thu hút sự quan tâm của rất nhiều người từ khi phát hiện vụ việc đến khi phiên tòa khép lại. Đau xót, phẫn nộ, thương cảm... là những cảm xúc của những người theo dõi vụ việc này.
Thể chế, thể chế và thể chế

Thể chế, thể chế và thể chế

(PLVN) - Kết luận hội nghị trực tuyến của Chính phủ về công tác xây dựng, hoàn thiện pháp luật và thi hành pháp luật vào sáng qua (24/11), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, trong nhiều nhiệm kỳ qua, Quốc hội và Chính phủ coi xây dựng thể chế là đột phá chiến lược, nhất là hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, định hướng XHCN.

Cán cân thương mại hàng hóa thặng dư 19,42 tỷ USD

Cán cân thương mại hàng hóa thặng dư 19,42 tỷ USD
(PLVN) - Số liệu thống kê sơ bộ mới nhất của Tổng cục Hải quan cho thấy tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong kỳ 1 tháng 11/2020 (từ ngày 1 - 15/11/2020) đạt 23,15 tỷ USD, giảm 13,8% (tương ứng giảm 3,71 tỷ USD) so với kết quả thực hiện trong nửa cuối tháng 10/2020.  

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật về bảo vệ môi trường

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật về bảo vệ môi trường
(PLVN) - Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường tiếp tục rà soát dự thảo Chiến lược đảm bảo phù hợp với Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua, các quy hoạch quốc gia, quy hoạch ngành quốc gia, các chiến lược liên quan. Đồng thời chủ động làm việc với các Bộ, ngành liên quan để thống nhất về các tiêu chí giám sát và đánh giá kết quả bảo vệ môi trường.

Làm gì để cấp nước sạch đô thị hiệu quả hơn?

Làm gì để cấp nước sạch đô thị hiệu quả hơn?
(PLVN) - Khác với vùng nông thôn khi hàng ngàn công trình cấp nước sạch giao cho UBND cấp xã và cộng đồng đã để hư hỏng không hoạt động, ở khu vực đô thị, việc giao cho doanh nghiệp (DN) quản lý, các công trình cấp nước sạch đã phát huy được hiệu quả khai thác rất rõ rệt, theo đánh giá của Bộ Tài chính.

Bí ẩn về những dấn chân khổng lồ trên đá rải rác khắp núi Cậu

Bí ẩn về những dấn chân khổng lồ trên đá rải rác khắp núi Cậu
(PLVN) - Xoay quanh nhân vật cậu Bảy ở quần thể núi Cậu (ấp Tha La, xã Định Thành, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương), cho đến bây giờ dù có nhiều cách lý giải tuy nhiên hầu như tất cả chỉ dừng lại ở những lưu truyền dân gian. Tương tự như vậy, liên quan đến những dấu tích kỳ lạ ở khu vực này, đặc biệt là những dấu chân người khổng lồ lõm sâu trên đá, cũng có nhiều giả thuyết, đồn đoán nhuốm màu huyền thoại.

Đắk Lắk: Liên tiếp các vụ học sinh tụ tập hỗn chiến, trách nhiệm thuộc về ai?

Đắk Lắk: Liên tiếp các vụ học sinh tụ tập hỗn chiến, trách nhiệm thuộc về ai?
(PLVN) - Thời gian gần đây, tình trạng học sinh chỉ xuất phát từ những mâu thuẫn nhỏ mà đã tụ tập, mang theo nhiều loại hung khí nguy hiểm để hỗn chiến, đánh nhau đang có chiều hướng gia tăng phức tạp ở tỉnh Đắk Lắk. Tình trạng học sinh đánh nhau là câu chuyện không mới nhưng lại luôn là vấn đề nóng đối với xã hội và hiện chưa có giải pháp để giải quyết triệt để. 

Làng thông minh Lapland (Kỳ 3): Khơi dậy sức mạnh từ liên minh cộng đồng nông thôn

Làng thông minh Lapland (Kỳ 3): Khơi dậy sức mạnh từ liên minh cộng đồng nông thôn
(PLVN) - Vùng nông thôn Lapland thách thức tất cả những quan niệm cho rằng các vùng quê đang đối mặt với tương lai ảm đạm và ngày càng bị thu hẹp. Thay vào đó, Lapland là một “viên ngọc quý” của châu Âu, không chỉ bởi sở hữu một “kho tàng” thiên nhiên quý giá mà còn bởi các cộng đồng nông thôn nơi đây biết gắn kết với nhau một cách thông minh để tận dụng mọi lợi thế sẵn có. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬