Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà thơ Tố Hữu – Người truyền lửa tin yêu cho đời

(PLVN) -Thơ Tố Hữu chan chứa niềm tin yêu vào lý tưởng Cách mạng và tin yêu ở lẽ đời. Chỉ có người toàn tâm toàn ý vì lý tưởng của mình mới viết nên được những bài thơ dạt dào cảm xúc, lý tưởng mà đến nay vẫn được các thế hệ lưu truyền rộng rãi...
Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà thơ Tố Hữu – Người truyền lửa tin yêu cho đời Chân dung nhà thơ Tố Hữu.

Sáng 2/10/2020, tại thành phố Huế, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, UBMTTQ Việt Nam tỉnh Thừa Thiên-Huế đã tổ chức Lễ kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà thơ Tố Hữu (04/10/1920-04/10/2020). Dịp này đã khánh thành Công viên văn hóa và khu lưu niệm nhà thơ Tố Hữu tại xã Quảng Thọ (huyện Quảng Điền, Thừa Thiên Huế), bộ tem kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Tố Hữu cũng vừa được phát hành. Nhà thơ Tố Hữu luôn được ca ngợi là “Ngọn cờ đầu” của thơ ca cách mạng Việt Nam. Thơ ông còn là ngọn lửa truyền đến sự ấm áp, năng lực tích cực cho đời.

Sống là cho mà chết cũng là cho

Nhà thơ Tố Hữu tên thật là Nguyễn Kim Thành (4/10/1920 – 9/12/2002). Ông quê gốc ở làng Phù Lai, nay thuộc xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Mặc dù sinh ra ở Quảng Nam, nhưng từ nhỏ, ông đã theo gia đình về lại Huế sinh sống. Nên thơ ca Tố Hữu rất Huế.

Tố Hữu được biết đến không những là một nhà thơ nổi tiếng, mà ông còn là một chính khách. Ông đã từng giữ các chức vụ quan trọng của nhà nước, như Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Phó Chủ tịch thứ Nhất Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Ở Tố Hữu, con người thơ ca và con người chính trị đã hòa quyện lại một. Tư tưởng thơ ca của Tố Hữu là tư tưởng chính trị, tư tưởng cách mạng mà ông theo đuổi suốt cuộc đời.

Tố Hữu tham gia cách mạng từ sớm, và từng bị bắt đày đi nhà lao Thừa Phủ (Huế) rồi chuyển sang nhà tù Lao Bảo (Quảng Trị) và nhiều nhà tù khác ở Tây Nguyên. Nhưng lúc nào trong Tố Hữu cũng giữ vững niềm tin yêu vào lẽ đời và con đường cách mạng. Chỉ có người toàn tâm toàn ý vì lý tưởng của mình mới viết nên được những bài thơ mà đến nay còn lưu truyền rộng rãi.

Chúng ta nhắc đến Tố Hữu ở những tập thơ tạo được dấu ấn lớn trong dòng chảy thơ ca dân tộc: Từ ấy (1937 – 1946), 72 bài thơ; Việt Bắc (1947 – 1954), 26 bài thơ; Gió lộng (1955 – 1961), 25 bài thơ; Ra trận (1962 – 1971), 35 bài thơ; Máu và Hoa (1972 – 1977), 13 bài thơ... Những tập thơ trên đủ để níu giữ lại tên tuổi Tố Hữu với nền thơ ca nước nhà.

Bộ tem phát hành nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà thơ Tố Hữu. 

Thơ ông, bên cạnh dòng thơ cách mạng, ta còn thấy được tư tưởng nhân sinh của ông. Đó là cách sống, cách chọn đường đi đúng đắn theo lý tưởng của mình. Tố Hữu là vậy, ông quyết chí đi theo hướng đã chọn, nên thơ ca cũng cốt để nói lên cái chí hướng đó. Ngay từ đầu tập thơ “Từ ấy”, ta đã bắt gặp một Tố Hữu quan sát con người, xung quanh với tấm lòng cảm thông và hiểu được những gì thời cuộc đang xảy ra.

Trong đó, có bài Mồ côi, với những câu thơ xúc động: “Con chim non không tổ/Trẻ mồ côi không nhà/Hai đứa cùng đau khổ/Cùng vất vưởng bê tha”. Để rồi, khi ở bước đường cùng, sự mồ côi và côi cút đó không còn sự sống, thì  cái chết đó cũng không được ai nhìn ngó: “Rồi ngày kia rã cánh/Rụi chết bên đường đi.../Thờ ơ con mắt lạnh/Nhìn chúng: “Có hề chi!”. Tố Hữu đã nói lên được lòng mình với những phận đời không được may mắn. 

Tố Hữu khi còn trẻ đã thấy: “Vẫn chưa hết những cảnh đời đau khổ/Nhưng kể làm chi nữa, bạn lòng ơi!” (Hai đứa trẻ - Từ ấy). Chính vì thấy sự đau khổ đó mà người thanh niên Tố Hữu khi ấy muốn: “Ai lẩn thẩn đem màu tươi hoa lá/Rắc trên cành khô chết nhựa trong cây?” (Tháp đổ - Từ ấy). Đọc những câu thơ này, ta thấy một Tố Hữu muốn hiến dâng đời mình cho đời, muốn đem những tươi xanh đẹp đẽ của mình để hồi sinh những nơi điêu tàn chết chóc. Chỉ có tấm lòng của một thi nhân nhiệt huyết với đời mới viết nên được những câu thơ như vậy.

Để rồi, khi Tố Hữu hiểu ra một ngày nào đó ông sẽ đi xa, để lại thời cuộc, để lại tất cả, nhưng khi đã đi xa đó, ông vẫn hiến dâng mình cho đời, kể cả là khi chết đi: “Xin tạm biệt đời yêu quý nhất/Còn mấy vần thơ, một nắm tro/Thơ gửi bạn đường, tro bón đất/Sống là cho mà chết cũng là cho”. Được biết, đây là bốn câu thơ chép tay của Tố Hữu có tên “Tạm biệt”, là bài thơ cuối cùng. Và như chúng ta đã thấy, Tố Hữu đã thể hiện sự cho đi của mình cả khi sống và cả khi chết đi, đó thật sự là điều đáng quý của một thi nhân.

Những vần thơ đẹp lạ thường

Tố Hữu sinh ra trong gia đình không mấy khá giả, nhưng đó lại là gia đình gia giáo, bố là nhà nho, còn mẹ thuộc nhiều ca dao tục ngữ Huế. Vì vậy, Huế và gia đình đã ảnh hưởng nhiều đến thơ ca Tố Hữu. Chất Huế ngọt ngào, da diết, sâu lắng luôn có mặt trong thơ ông.

Về bút danh Tố Hữu, có tài liệu cho rằng, năm 1938, tức Tố Hữu 18 tuổi, lúc sang nước Lào, được một cụ ông người Quảng Bình tặng. Hai từ Tố Hữu được lấy trong câu thơ “Ngô nhi tố hữu đại chí” nghĩa là “sẵn có, ý chỉ khí phách tiềm ẩn trong người”. Nhưng Tố Hữu lại hiểu theo nghĩa là người bạn trong trắng.

Có thể nói, Tố Hữu là một hiện tượng kỳ lạ trong thơ ca Việt Nam. Tính đến nay, thơ Tố Hữu chắc chắn có nhiều người thuộc hơn bất kỳ nhà thơ nào. Chúng ta không còn xa lạ gì với những bài thơ Từ ấy, Bầm ơi, Bác ơi, Bà má Hậu Giang, Hoan hô chiến sĩ Điện Biên, Việt Bắc, Mẹ Suốt, Tiếng chổi tre, Kính gửi cụ Nguyễn Du, Lượm... Đó là những bài thơ, bên cạnh nội dung nói về những người cần nói, những nơi cần diễn tả, tà còn thấy được ở đó những vần thơ đẹp đến lạ thường.

“Ngực lép bốn nghìn năm, trưa nay cơn gió mạnh/ Thổi phồng lên… Tim bỗng hóa mặt trời” (Huế tháng tám), để nói về Cách mạng tháng Tám. “Đẹp vô cùng Tổ quốc ta ơi!/ Rừng cọ, đồi chè, đồng xanh ngào ngạt/ Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát/ Chuyến phà dào dạt, bến nước Bình Ca, để ca ngợi vẻ đẹp của đất nước, vẻ đẹp thiên nhiên cùng với vẻ đẹp văn hóa của dân tộc; những câu thơ trở nên ngọt ngào, dễ thấm vào lòng người đọc.

Ta không thể quên những câu thơ tuyệt đẹp trong bài Việt Bắc: “Nhớ người mẹ nắng cháy lưng/ Địu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô… Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi/ Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng/ Ngày xuân mơ nở trắng rừng/ Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang/ Ve kêu rừng phách đổ vàng/ Nhớ cô em gái hái măng một mình…”.

Có lẽ khó có câu thơ nào viết hay về vùng Việt Bắc đến như vậy, từng hình ảnh về thiên nhiên, cây cối, về con người được hiện lên đẹp như bức tranh mơ màng. Cách gieo vần và chọn âm cũng khéo léo, nên đã tạo ra được giai điệu trong trẻo cho người đọc, dù đó là những câu thơ, chứ không phải là lời bài hát.

Còn viết về Bác Hồ, chúng ta không thể nào quên được những câu sau đây, những câu đã in sâu vào trí nhớ nhiều người: “Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời/ Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường/ Nhớ Người những sớm tinh sương/ Ung dung yên ngựa trên đường suối reo/ Nhớ chân Người bước lên đèo/Người đi, rừng núi trông theo bóng Người”.

Thơ Tố Hữu là vậy, luôn hướng đến cái chung, cái bên ngoài. Chúng ta ít bắt gặp những tâm sự riêng tư của ông; nếu có thì đó là những quan niệm về nhân sinh đó là sự lo lắng, muốn bao bọc cho những phận đời nhỏ nhoi, mồ côi, yếu ớt.

Nhận xét về thơ Tố Hữu, Đặng Thai Mai viết: “Trong thơ Tố Hữu, nét nổi bật đáng quý là sự nhất trí. Nhất trí giữa đời sống và nghệ thuật. Nhất trí giữa tình cảm, tư tưởng và hành động. Nhất trí giữa con người với thời đại, với tập thể...”. Còn nhà thơ Trần Đăng Khoa thì cho rằng: “Tố Hữu là một nhà thơ lớn. Nói đúng hơn, ông là nhà thơ lãng mạn cách mạng. Cả cuộc đời ông gắn bó với cách mạng. Thơ với đời là một. Trước sau đều nhất quán. Tố Hữu nhìn cách mạng bằng con mắt lãng mạn của một thi sĩ”.  
Vũ Đoàn / Xa lộ pháp luật
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Giải Nobel Văn học năm 2020 gọi tên nữ thi sĩ Louise Glück

Giải Nobel Văn học năm 2020 gọi tên nữ thi sĩ Louise Glück

(PLVN) - Ngày 8/10/2020, giải Nobel Văn học 2020 đã được trao cho nhà thơ nổi tiếng nước Mỹ - Louise Glück. Thơ của bà được ca ngợi là tự nhiên, có giọng điệu riêng, nói lên được nhiều điều về cuộc sống riêng tư của con người. Qua lần vinh danh thơ ca này, ta thấy được rằng, thơ ca đang được nhìn nhận lại, bởi dù thế nào, như nhiều người đã nói, thơ ca là tâm hồn của con người.

Đọc thêm

Hà Nội có tân Phó Giám đốc Sở Tư pháp

Hà Nội có tân Phó Giám đốc Sở Tư pháp
(PLVN) -Mới đây, Hà Nội đã tổ chức lễ công bố quyết định bổ nhiệm Phó Giám đốc Sở Tư pháp. Tham dự Lễ công bố có Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Lê Hồng Sơn; Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP Hà Nội Nguyễn Thị Liễu; Phó Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội Võ Tuấn Anh; Ban Giám đốc và Trưởng các đơn vị, phòng ban chuyên môn trực thuộc Sở Tư pháp.

Nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo luật sư phục vụ hội nhập quốc tế

Nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo luật sư phục vụ hội nhập quốc tế
(PLVN) - Tại buổi Hội thảo Nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên đào tạo luật sư phục vụ hội nhập quốc tế tại TPHCM do Học viện Tư pháp tổ chức vừa diễn ra, các đại biểu đã trình bày, thảo luận nhiều giải pháp hay như cải thiện chất lượng giảng  dạy, cải thiện kĩ năng học viên, phát triển năng lực giảng viên…  

Du lịch Quảng Ninh tính cách cất cánh trong “bình thường mới”

Du lịch Quảng Ninh tính cách cất cánh trong “bình thường mới”
(PLVN) -“Cách đây 10 năm, khi tôi nói với bạn bè Hàn Quốc tôi là người Việt Nam, họ nói ngay Việt Nam – Hạ Long. Không phải Hà Nội, hay một thành phố nào đó , mà chỉ đơn giản là Việt Nam – Hạ Long”,  ông Nguyễn Mạnh Quân, Phó Tổng Giám đốc Thường trực của Bamboo Airways cho hay tại Toạ đàm “Du lịch Quảng Ninh: Nội lực miền di sản” vừa diễn ra ngày 24/10 tại Hạ Long (Quảng Ninh).

Phiên trù bị Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương khoá XVII

Phiên trù bị Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương khoá XVII
(PLVN) - Sáng nay (25/10), Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hải Dương khóa XVII nhiệm kỳ 2020-2025 làm việc ngày thứ nhất tại Trung tâm Văn hóa xứ Đông, TP Hải Dương. Đại hội có sự tham gia của 350 đại biểu, trong đó 53 đại biểu đương nhiên, 297 đại biểu được bầu tại đại hội các Đảng bộ trực thuộc Đảng bộ tỉnh.
Cuộc đấu khẩu trực diện cuối cùng

Cuộc đấu khẩu trực diện cuối cùng

(PLVN) - Ngày 22/10 vừa qua, cuộc tranh luận trực tiếp cuối cùng trên truyền hình giữa Tổng thống đương nhiệm Donald Trump và cựu Phó Tổng thống Joe Biden, trước ngày diễn ra cuộc bầu cử tổng thống năm nay ở nước Mỹ đã được tiến hành.

Tại sao bầu cử ở Mỹ luôn diễn ra vào ngày thứ ba đầu tháng 11?

Tại sao bầu cử ở Mỹ luôn diễn ra vào ngày thứ ba đầu tháng 11?
(PLVN) - Chỉ còn hơn 1 tuần nữa, vào ngày 3/11 tới, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ sẽ chính thức diễn ra. Nhiều người thắc mắc tại sao bầu cử tổng thống Mỹ lại luôn diễn ra vào một ngày thứ ba của tháng 11 thay vì được tổ chức vào ngày Chủ nhật như ở nhiều nước khác. Dưới đây là câu trả lời...

Bí ẩn chưa có hồi kết về UFO - (Kỳ 4): Phi thuyền bí ẩn của người ngoài hành tinh

Bí ẩn chưa có hồi kết về UFO - (Kỳ 4): Phi thuyền bí ẩn của người ngoài hành tinh
(PLVN) - Từ thập kỷ 50 thế kỷ XX đến nay, luôn có nhiều người dân và những nhà khoa học tin rằng có đĩa bay, thậm chí cho rằng mình đã may mắn, gặp gỡ với những vị khách đến từ Sao Kim, Sao Hỏa, Sao Thổ hoặc các vì sao khác, họ kể lại chuyến bay vào vũ trụ hoặc cuộc tiếp xúc của họ với những người “anh em trong vũ trụ”.

Người Việt Nam tiên phong dệt lụa thành công từ những cuống sen bỏ đi

Người Việt Nam tiên phong dệt lụa thành công từ những cuống sen bỏ đi
(PLVN) - Đó là cụm từ mà hãng thông tấn lớn thứ ba thế giới AFP đã sử dụng trong video lý giải về sự thành công nổi bật của lụa sen Việt Nam, phát ngày 27/8/2020. Với thời lượng 1 phút 30 giây, nội dung video được xây dựng thông qua cuộc phỏng vấn với nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận, người đầu tiên thành công trong kỹ thuật làm loại lụa này tại Việt Nam.
Tin “hot” giải trí ngày 25/10: Thuỷ Tiên công khai số tiền kêu gọi chạm mốc 150 tỷ đồng

Tin “hot” giải trí ngày 25/10: Thuỷ Tiên công khai số tiền kêu gọi chạm mốc 150 tỷ đồng

(PLVN) - Thuỷ Tiên công khai số tiền kêu gọi chạm mốc 150 tỷ đồng, thông báo cụ thể kế hoạch cứu trợ miền Trung; Trung Quân và Denis Đặng hoàn thành tâm nguyện cuối cùng của chiến sĩ hy sinh trong vụ sạt lở ở Quảng Trị; kẹt ở Mỹ, Hương Tràm đau lòng khi không thể về quê chịu tang bạn, cứu trợ lũ lụt; Thúy Diễm bức xúc vì bị so sánh với Thủy Tiên về cách làm từ thiện;...


Bản tin Y tế: Giao mùa và những bệnh về đường hô hấp là “kẻ thù” của trẻ nhỏ

Bản tin Y tế: Giao mùa và những bệnh về đường hô hấp là “kẻ thù” của trẻ nhỏ
(PLVN) - Thời điểm giao mùa thu - đông có điều kiện thời tiết thay đổi thất thường lúc nắng gắt, lúc mưa nhiều và lúc gió lạnh là môi trường lý tưởng để virus phát triển, gây bệnh cho con người, đặc biệt là trẻ nhỏ. Vậy những bệnh nào trẻ thường hay mắc vào thời điểm này. Hãy cùng theo dõi Bản tin Y tế.

Triển lãm “Being an Artist”- góc nhìn cuộc sống muôn màu

Triển lãm “Being an Artist”- góc nhìn cuộc sống muôn màu
(PLVN) - Triển lãm “Being an Artist” với 17 tác phẩm nghệ thuật đến từ 10 họa sỹ trẻ. đang diễn ra tại Tranquil Books (Trần Hưng Đạo, Hà Nội). Sau hơn 3 tháng chuẩn bị và lên ý tưởng, “Being An Artist” mang tới cho người xem nhiều xúc cảm thú vị. Nhìn đời qua từng lăng kính khác biệt, qua những tác phẩm tại triển lãm, mỗi tác giả trẻ lại kể cho công chúng yêu nghệ thuật cách nhìn cuộc sống riêng của mình.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬