Ứng dụng đột phá giúp phanh phui 8.000 quan chức tham nhũng

(PLVN) - Dù mới được đưa ra thực hiện thí điểm ở 30 huyện và thành phố nhưng hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào chống tham nhũng có tên Zero Trust ở Trung Quốc đã giúp phanh phui 8.721 quan chức có hành vi sai phạm. Có ý kiến cho rằng một số địa phương đang muốn dừng sử dụng hệ thống này vì nó… quá hiệu quả.
Ứng dụng đột phá giúp phanh phui 8.000 quan chức tham nhũng Hình minh họa

Ứng dụng đột phá

Là đất nước có đông dân nhất thế giới, Trung Quốc trong những năm gần đây đã tích cực ứng dụng các công nghệ mới nhất trong việc quản lý xã hội. Ví dụ, thành phố Bắc Kinh đã phát triển một hệ thống nhận diện khuôn mặt trên toàn quốc bằng cách sử dụng các camera giám sát có thể nhận dạng được bất cứ ai, ở bất cứ nơi nào chỉ trong vài giây, phục vụ cho việc đánh giá, xếp loại công dân dựa theo điểm tín nhiệm.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng đã sử dụng học máy (machine learning) để đánh giá rủi ro trước khi đưa ra quyết định đầu tư vào các dự án lớn ở bên ngoài. Một số công ty viễn thông lớn của Trung Quốc như ZTE cũng đã giành được hợp đồng của Chính phủ để phát triển công nghệ blockchain nhằm ngăn chặn việc các tổ chức và cá nhân sửa đổi trái phép dữ liệu chính phủ.

Với dân số khổng lồ, Trung Quốc cũng là nước có bộ máy quản lý Nhà nước đồ sộ. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, trong năm 2016, số người trong bộ máy chính quyền của Trung Quốc lên đến khoảng 50 triệu người.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng, tổng số người trong biên chế bộ máy hành chính nhà nước của Trung Quốc phải lên đến khoảng 64 triệu người, gần bằng dân số nước Anh.

Để có thể kiểm soát nguồn nhân lực khổng lồ này, đảm bảo cho sự vận hành trơn tru của bộ máy nhà nước trong thời đại thông tin hiện nay, Chính phủ Trung Quốc trong những năm gây cũng đã sử dụng nhiều biện pháp, trong đó có việc ứng dụng các công nghệ tinh vi vào hoạt động quản lý nhân sự của bộ máy.

Điển hình trong số này có thể kể đến việc thành phố Quý Châu, một hệ thống đám mây cũng đã được đưa vào sử dụng nhằm theo dõi “nhất cử nhất động” của tất cả các cảnh sát và báo cáo trực tiếp về hệ thống chỉ huy. 

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong thời gian qua nhiều lần nhấn mạnh sự cần thiết của việc thúc đẩy đổi mới khoa học và công nghệ, ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn (big data) vào việc cải cách chính phủ. Chỉ đạo này đã được giới chức Trung Quốc triển khai bằng việc phát triển hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào chống tham nhũng có tên Zero Trust (tạm dịch Không tin tưởng bất cứ ai).

Đây là hệ thống do Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và các tổ chức kiểm soát nội bộ của Đảng Cộng sản Trung Quốc phối hợp phát triển và triển khai nhằm theo dõi, đánh giá hoặc can thiệp vào công việc và đời tư của các công chức Trung Quốc, từ đó phát hiện sớm những biểu hiện bất thường của những người thuộc nhóm lãnh đạo xã hội này.

Được cấp quyền truy cập hơn 150 hệ thống cơ sở dữ liệu được bảo vệ khác nhau ở cấp độ chính quyền cả trung ương và địa phương làm cơ sở tham chiếu, hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo phức tạp Zero Trust sẽ đào xới toàn bộ hệ thống dữ liệu lớn thu được từ các ngân hàng, tài sản, hồ sơ xây dựng hoặc thậm chí là hình ảnh vệ tinh trước khi tiến hành phân tích hành vi của các đối tượng trong diện giám sát. 

Theo những người phát triển chương trình, việc này cho phép hệ thống vạch ra được bản đồ về các mối quan hệ xã hội phức tạp, nhiều tầng, nhiều lớp để rút ra kết luận về hành vi của các quan chức.

Một nhà nghiên cứu tham gia phát triển và triển khai hệ thống cho biết, Zero Trust đặc biệt hiệu quả và hữu ích trong việc phát hiện những vụ chuyển nhượng tài sản đáng ngờ, xây dựng cơ sở hạ tầng hay mua gom đất, phá dỡ nhà...

Ngay khi những điểm bất thường được phát hiện như việc chuyển tiền có dấu hiệu đáng ngờ, mua nhà hay bất động sản nhưng được đăng ký dưới tên của gia đình hoặc bạn bè của một quan chức trong chính quyền, hệ thống sẽ tiến hành tính toán để tìm ra khả năng đây là một hành động tham nhũng. Nếu kết quả vượt qua điểm đánh dấu đã được thiết lập trước, hệ thống sẽ ngay lập tức gửi cảnh báo đến các cơ quan chức năng. 

Theo thống kê, kể từ khi đưa vào hoạt động năm 2012 cho đến nay, Zero Trust đã giúp bắt giữ 8.721 nhân viên trong bộ máy công quyền tại Trung Quốc có các hành vi sai trái như tham ô, lạm quyền hay sử dụng trái phép tài sản công hay có hành động theo chủ nghĩa “gia đình trị”, cài cắm người nhà vào bộ máy…

Nhiều trường hợp trong số này đã bị kết án tù giam vì những sai phạm của mình nhưng hầu hết sau đó được kết luận là mới vi phạm ở mức độ nhẹ nên chỉ bị cảnh cáo và vẫn giữ được chức vụ. 

Hiện tại, hệ thống Zero Trust đang được thử nghiệm giới hạn tại 30 quận và thành phố trên khắp Trung Quốc, chỉ chiếm 1% tổng các đơn vị hành chính trên khắp Trung Quốc. Đa phần các đơn vị này là các địa phương nằm ở xa trung tâm và thuộc những khu vực tương đối nghèo nàn, nơi việc giám sát của chính quyền địa phương và người dân còn gặp nhiều khó khăn.

Ngoài ra, một nhà nghiên cứu tham gia vào dự án này cho biết, việc đưa vào sử dụng hệ thống theo dõi và phát hiện tham nhũng Zero Trust ở các nơi này còn nhằm tránh sự kháng cự quy mô lớn của các nhóm quan chức, đặc biệt là những người có quyền lực lớn, trong việc sử dụng hệ thống robot mạng vào việc quản trị.

Phát hiện điểm yếu hay quá sợ hãi?

Mặc dù tinh vi và đầy tiềm năng như vậy nhưng hệ thống Zero Trust cũng không hẳn là không có điểm yếu. Do nó chỉ có vai trò cảnh báo, việc kết luận một người có hành động tham nhũng hay không vẫn phụ thuộc vào yếu tố con người.

“Trí tuệ nhân tạo có thể nhanh chóng chỉ ra một quan chức tham nhũng nhưng việc giải thích quá trình phân tích để đưa đến kết luận lại không được hoàn hảo như việc tổng hợp và phân tích. Chúng tôi chỉ sử dụng các kết quả do máy móc đưa ra như một tham chiếu, còn lại vẫn phải kiểm tra và xác minh tính đúng đắn của máy móc.

Dù hầu hết các trường hợp được phát hiện sau đó đều được chứng minh là đúng nhưng vẫn cần con người làm việc chặt chẽ với máy móc, trong đó kết luận cuối cùng vẫn phải do con người đưa ra”, một nhà phân tích giải thích. 

Thêm vào đó, ở giai đoạn sau khi máy móc cảnh báo tới cơ quan chức năng về những hành vi đáng ngờ của một quan chức, người biết thông tin này hoàn toàn có khả năng phát tín hiệu cảnh báo tới quan chức bị nghi ngờ tham nhũng, khiến họ có cơ hội tránh được việc phạm phải các sai lầm lớn hơn đến mức không thể cứu vãn được hoặc thậm chí là xóa bỏ dấu hiệu phạm tội, gây khó khăn cho việc điều tra và kết luận sai phạm.

Hiện nay, một vài chính quyền cấp quận tại Trung Quốc đã tuyên bố ngừng sử dụng hệ thống này với lý do cảm thấy không thoải mái với công nghệ mới. Tuy vậy, có những ý kiến tỏ ra nghi ngờ rằng đó không phải là lý do thực sự mà nguyên nhân sâu xa của việc từ bỏ công cụ đắc lực Zero Trust là do nó quá hiệu quả, khiến nhiều người bị phanh phui sai phạm.

Một số quan chức cũng đã đặt câu hỏi về việc máy móc có quyền truy cập vào cơ sở dữ liệu nhạy cảm vì không có luật cũng như quy định nào cho phép làm như vậy.

Theo thống kê, kể từ khi ông Tập lên nắm quyền vào năm 2012, hơn 1,4 triệu đảng viên và nhân viên chính phủ của Trung Quốc đã bị kỷ luật, bao gồm cựu quan chức an ninh Chu Vĩnh Khang và cựu Bí thư thành ủy Trùng Khánh Bạc Hy Lai.

Ông Zhang Yi - một quan chức của cơ quan kiểm tra kỷ luật của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Ninh Tường, tỉnh Hồ Nam – khẳng định, mục đích chính của chương trình không phải là để trừng phạt các quan chức mà là để cứu họ trong một giai đoạn đầu của tham nhũng.

Hà Dung
Cùng chuyên mục
Giải pháp công nghệ Việt toàn diện cho nông nghiệp thông minh

Giải pháp công nghệ Việt toàn diện cho nông nghiệp thông minh

(PLVN) - Giải pháp Nông nghiệp thông minh ONE Farm của Công ty Cổ phần Công nghệ Công nghiệp Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT Technology) vừa được vinh danh ở hạng mục Nông nghiệp thông minh tại Lễ công bố và trao giải thưởng Thành phố Thông minh Việt Nam 2020 (Vietnam Smart Cities Awards).

Đọc thêm

Đưa hơn 280 công dân Việt Nam từ Australia về nước

Đưa hơn 280 công dân Việt Nam từ Australia về nước
(PLVN) - Ngày 25/11, các cơ quan chức năng Việt Nam, các Cơ quan đại diện Việt Nam tại Australia và hãng Hàng không Bamboo Airways đã phối hợp với các cơ quan chức năng sở tại đưa hơn 280 công dân Việt Nam từ Australia về nước an toàn. 
Mở đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường dịp Tết

Mở đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường dịp Tết

(PLVN) - Từ 25/11/2020 đến 25/2/2021, lực lượng quản lý thị trường (QLTT) trên toàn quốc sẽ ra quân kiểm tra, kiểm soát thị trường cuối năm 2020 và trước, trong, sau Tết Nguyên đán Tân Sửu 2021 nhằm ngăn chặn những diễn biến phức tạp do nhu cầu tiêu dùng hàng hoá của nhân dân tăng cao.

Quỹ Cargill Cares đã xây được 99 trường học cho các địa phương

Quỹ Cargill Cares đã xây được 99 trường học cho các địa phương
(PLVN) - Chương trình Xây dựng Trường học của Cargill được bắt đầu từ năm 1997 nhằm tài trợ xây dựng và cải tạo các trường học tại các khu vực nông thôn, các xã vùng sâu vùng xa và đã tạo được những tác động tích cực cho cộng đồng địa phương, nhất là trong giai đoạn Việt Nam có nhiều thay đổi về mọi mặt kinh tế - xã hội.
Học sinh tàng trữ, sử dụng pháo, giáo viên và nhà trường cũng phải chịu trách nhiệm

Học sinh tàng trữ, sử dụng pháo, giáo viên và nhà trường cũng phải chịu trách nhiệm

(PLVN) - Lãnh đạo TP Hà Nội yêu cầu Ban giám hiệu các trường học tổ chức tuyên truyền, vận động giáo viên, cán bộ công nhân viên, học sinh, sinh viên thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước về quản lý, sử dụng pháo... Quy trách nhiệm liên đới đối với giáo viên chủ nhiệm, ban giám hiệu nhà trường nếu để xảy ra tình trạng tàng trữ, sử dụng trái phép các loại pháo.

Việt Nam lần đầu tiên được bầu vào Hội đồng tư vấn Tổ chức quốc tế về Luật phát triển (IDLO)

Việt Nam lần đầu tiên được bầu vào Hội đồng tư vấn Tổ chức quốc tế về Luật phát triển (IDLO)
(PLVN) -Ngày 24/11/2020 (từ 15h30 - 23h00 giờ Việt Nam), Hội nghị toàn thể các quốc gia thành viên của Tổ chức quốc tế về Luật Phát triển (IDLO) đã diễn ra theo hình thức trực tuyến với sự tham gia của 37 quốc gia. Đoàn liên ngành của Việt Nam tham dự Hội nghị bao gồm đại diện Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Việt Nam tại Italia do ông Nguyễn Hữu Huyên Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế làm trưởng Đoàn.

Giá xăng có thể tăng khoảng 700 đồng/lít vào ngày mai

Giá xăng có thể tăng khoảng 700 đồng/lít vào ngày mai
(PLVN) - Với việc giá xăng dầu thành phẩm bình quân trên thị trường Singapore trong kỳ điều hành từ ngày 11 đến ngày 19/11 tăng mạnh, giá xăng ngày mai (26/11) được dự báo có thể điều chỉnh tăng tới 700 đồng/lít.

Tàu ngầm tối tân của Nga khoe sức mạnh vũ bão trên biển

Tàu ngầm tối tân của Nga khoe sức mạnh vũ bão trên biển
(PLVN) - Tàu ngầm hạt nhân Kazan được đóng theo Dự án 885M của Nga, hiện đang được triển khai ở Biển Trắng đã tấn công thành công mục tiêu tại thao trường Chizha ở Vùng Arkhangelsk ở cách đó khoảng 1.000 km bằng một tên lửa hành trình Kalibr.

Đến sân bay Vân Đồn: “Chill” hết nấc cùng không gian xanh như “resort“

Đến sân bay Vân Đồn: “Chill” hết nấc cùng không gian xanh như “resort“
(PLVN) - Là sân bay khu vực hàng đầu châu Á 2020, Cảng HKQT Vân Đồn không chỉ sở hữu trang thiết bị hiện đại mà còn gây ấn tượng bởi không gian xanh đẹp như resort. Đội ngũ KTS Singapore đã đưa vào thiết kế sân bay những nhiều vật liệu thân thiện với môi trường, mang lại trải nghiệm thú vị cho hành khách.

Thái Bình: Nghi phạm gây ra vụ nổ súng “hoa cải” đã đầu thú

Thái Bình: Nghi phạm gây ra vụ nổ súng “hoa cải” đã đầu thú
(PLVN) - Chiều nay (25/11), Công an tỉnh Thái Bình xác nhận thông tin Bùi Xuân Đại (tên gọi khác là Đạt) được xác định là nghi phạm gây ra vụ nổ súng "hoa cải" tại trạm thu phí BOT Thanh Nê (xã Bình Minh, huyện Kiến Xương) tối 23/11 làm một người bị trọng thương đã đến cơ quan công an đầu thú.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬