SGK Tiếng Việt lớp 1 của NXB Giáo dục Việt Nam: Biên soạn cẩu thả, nội dung nhạt nhẽo

(PLVN) - Thời gian qua, dư luận  xôn xao nhiều về bộ sách Cánh Diều lớp 1, tôi quyết tìm mua đủ 5 bộ sách về đọc xem sao. Vừa giở một cuốn SGK “Tiếng Việt 1, tập một” của NXB Giáo dục VN, tôi giật mình trước sự nhạt nhẽo, cẩu thả, phi logic của cuốn sách này. Hóa ra sách của NXB Giáo dục Việt Nam không chỉ có “sạn” mà còn rất nhiều “sỏi”.
 

Một bài tập đọc viết thế này:

“Chị em hoẵng

Trong khu rừng nọ, có hai chị em nhà hoẵng. Nhà của hai chị em ở trên một khoảnh đất rộng. Một hôm, thấy hoẵng chị hoảng hốt, hoẵng em hỏi:

– Có việc gì vậy chị?

Hoẵng chị mếu máo:

– Cháy rừng rồi, ngôi nhà của chúng ta đổ rồi.

Hoẵng em an ủi hoẵng chị. Rồi hai chị em chạy khỏi cánh rừng.”

(Trang 163, “Tiếng Việt 1, tập một”, (Trang 163, “Tiếng Việt 1, tập một”, sách Cùng học để phát triển năng lực, Nguyễn Thị Hạnh chủ biên) 

Câu chuyện cực phi lý: Nhà đổ rồi, hai chị em hoẵng “đứng ngồi” ở đâu để an ủi nhau? Nhà cháy, đổ rồi mà còn an ủi nhau xong mới chạy thì chạy sao kịp? Dạy trẻ thế này mà gặp lúc cháy nhà thì chết dở!                  

Vẫn đọc bộ sách “Tiếng Việt 1” trên, tôi rất bất bình vì nhiều truyện dân gian, thơ, câu đố bị cắt xén tùy tiện. Hậu quả là dẫn tới việc phản tác dụng giáo dục.

Xin dẫn 4 ví dụ từ tập 1.

Một mẩu Tấm Cám có phải là Tấm Cám?

Đây là truyện ở trang 109, sách “Tiếng Việt 1, tập một”: “Tấm Cám”

Tấm mồ côi mẹ, phải ở với mẹ kế là mẹ của Cám.

Tấm rất chăm chỉ. Ngày ngày, Tấm mò cua, bắt cá, chăn trâu, cắt cỏ,… Còn Cám ham chơi, chả chịu làm gì. Có lần, cả hai đi bắt cá. Cám nghĩ kế lấy hết cá ở giỏ của Tấm để mẹ khen.”

Đây chỉ đoạn mở đầu của truyện “Tấm Cám”. Cắt ra một mẩu mà lấy tên truyện là “Tấm Cám” thì  không hiểu tác giả SGK có biết như vậy là xuyên tạc không? Họ dạy mẫu truyện này nhằm giáo dục  trẻ lớp 1 điều gì?

Bài tập “giải đố” (lẽ ra phải viết là “giải câu đố”) ở trang 139:

“Tròn vành vạnh, trắng phau phau.

Ăn no tắm mát rủ nhau đi nằm.”

Theo gợi ý từ tranh vẽ, có thể đoán đây là bát ăn cơm. Nhưng không rõ là 1 cái bát hay nhiều cái bát. Tranh không vẽ cái đĩa nào. Nhưng đĩa mới “tròn vành vạnh”, chứ bát thì chỉ có cái miệng mới tròn thôi. Câu đố dân gian gốc vốn là:

“Một đàn cò trắng phau phau.

Ăn no tắm mát rủ nhau đi nằm.”

Nói là “một đàn” thì mới có thể đoán đó là một chạn bát đĩa. Còn ra câu đố như sách Tiếng Việt 1 thì dù có tranh vẽ gợi ý cũng không thể trả lời đúng. Nhân nói về câu đố, tôi xin các tác giả tránh đưa vào SGK những câu đố nhạt nhẽo như thế này:

“Cái gì bật sáng trong đêm

Làm cho nhà dưới, nhà trên sáng ngời?” 

Trang 156 có bài tập đọc “Hoa khoe sắc” của Thu Hà. Thực ra, tên bài thơ là “Hoa kết trái”. Khổ thơ cuối trong nguyên gốc là:

“Này các bạn nhỏ

Đừng hái hoa tươi

Hoa yêu mọi người.

Nên hoa kết trái”.

Không rõ vì sao tác giả SGK tùy tiện đổi thành “Nên hoa khoe sắc”. Tác giả có biết rằng thông điệp của hình ảnh “hoa kết trái” khác hẳn với “hoa khoe sắc” không?

Không biết đặt dấu câu

Đọc cuốn sách, tôi ngạc nhiên thấy tác giả cũng dùng sai dấu câu: “Bạn chả thấy sau đó trời mưa à!” (trang 117). Đây rõ ràng là một câu hỏi. Không hiểu tại sao tác giả không dùng dấu chấm hỏi mà lại dùng dấu chấm than.

Nhân trong câu có từ “chả”, xin kê hàng loạt từ địa phương và từ khó hiểu được dùng trong cuốn sách: “muỗm” (trang 114), “lá trang” (trang 149), “bắc kim thang” (trang 177), “té” (trang 177), “con trích cồ” (trang 178) …

Tôi không phản đối việc dùng từ địa phương. Ngược lại, tôi còn cho rằng việc dùng một vài từ địa phương là cần và cũng là một cách tăng cường vốn từ cho trẻ em. Nhưng dùng những từ mà người lớn cũng không hiểu như “con trích cồ”, “bắc kim thang” thì rất không nên.

Dạy trẻ em mách lẻo?

Đây là bài tập đọc “Sách vở sạch sẽ” ở trang 70, cuốn “Tiếng Việt 1, tập một” – bộ sách “Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục” của NXB Giáo dục Việt Nam:

 

Bài tập đọc mở đầu như sau: “Hạnh mách mẹ: Mẹ à, anh Mạnh làm rách sách.” Câu hỏi trong bài tập đọc cũng lặp lại ý này: “Hạnh mách gì?”. Hai tranh minh họa còn vẽ bé Hạnh nấp ở một bên ghế để mách mẹ nữa!

Như vậy, thì không biết giữa lời khuyên giữ gìn sách vở với chuyện xúi bẩy trẻ mách lẻo, tác dụng nào mạnh hơn?

Sở thú là nơi nuôi ngan, gà và chó?: Bài tập đọc “Đi sở thú” (trang 73) kể chuyện một em bé tên là Lam đi sở thú. Đây có lẽ là sở thú kỳ lạ nhất thế gian: chỉ có ngan, gà và “có anh chó vàng đua xe đạp”. Các vị phụ huynh nên hỏi tác giả để xin địa chỉ này. Nhưng nếu các cháu đến thì chớ thất vọng: vì cả sở thú chỉ có một mình anh chó thì anh đua xe đạp với ai?

Những bài văn làm hỏng thẩm mỹ của trẻ

Bộ sách “Tiếng Việt 1, tập một” Vì sự bình đẳng… có nhiều bài văn rất dở, ảnh hướng đến thẩm mỹ trẻ. Chỉ tạm lấy mấy bài thơ ở phần cuối sách, như “Đổ rác” (trang 153), “Làm đẹp hè phố” (trang 157) cũng thấy lo ngại, nếu học sinh phải thuộc những bài “thơ” này.

Ở nhiều bài văn xuôi, tác giả SGK không biết mở đầu câu chuyện. Ví dụ, truyện “Hưng và Lực” (trang 159) mở đầu: “Phú ông bảo ai có món đồ chất hết gian nhà, sẽ gả con gái cho. Lập tức, chàng Lực mang đến một đống cỏ khô to”. 

Các nhân vật cứ như từ trên trời rơi xuống!

Nhan nhản những câu ngô nghê

Nếu ai không thích từ địa phương thì cuốn “Tiếng Việt 1, tập một” này của NXB GDVN không thiếu những từ như: “phố (đường)”, “hộ”, “té (ngã)”, “bò bía”,…

Nếu ai thích săn những câu ngô nghê hay những hình ảnh nhạy cảm thì sách này cũng đầy: “Dì Tư có củ từ.” (trang 35), “Nhà có 5 quả gì?” (trang 60), “Các bạn nam chăm chỉ lắm, sắp bàn tăm tắp.” (trang 117) v.v…

Thách đố học sinh

Quê Hà, Quê A Pá có đủ thứ quả. Quê Hà có chôm chôm, dưa đỏ…Quê A Pá có sim, có trám…Chôm chôm đo đỏ, ngòn ngọt. Dưa ruột mềm, xôm xốp. Sim tím rịm, ngọt lừ. Trám om cá thật ngon.  Dưa đỏ là dưa nào? Nếu là dưa hấu như hình vẽ sao không nói ngay là dưa hấu cho trẻ đỡ hình dung? Trám là loại quả ở miền núi, trẻ em lớp 1 khá xa lạ với loại quả này. Tuy nhiên, “om cá” , là việc chế biến món ăn càng khó khăn trong nhận thức với trẻ. Nhiều người lớn ở thành thị cũng chưa biết việc “om” thế nào. Chứ đừng nói đến trẻ lớp 1. Rất tiếc, người biên soạn đã làm rắc rối hóa ngôn từ, khiến trẻ em …không thể nào hiểu được. Thiết nghĩ, với trẻ lớp lớn hơn như lớp 4, hoặc 5 may ra các em mới có thể và hiểu được những từ ngữ này. (Quả các miền -trang 133)

 

Tối nghĩa

-Mẹ à, mẹ nghe bài thơ về các chú lợn con nhé !

“Ủn à ủn ỉn

Bốn chú lợn con

Ăn đã no tròn

Cả đàn đi ngủ”

-Ồ, bé nhớ cừ ghê, chỉ sai có một chữ “bốn”.

(Các chú lợn con-Trang 105)

Đây là cuộc đối thoại của mẹ và bé. Bé đọc bài thơ về các chú lợn, mẹ khen bé nhớ cừ, chỉ sai chữ “bốn”. Vậy thế nào mới đúng? Mấy chú lợn mới là chính xác trong bài thơ bé đọc cho mẹ nghe ?

Bài cho trẻ học mà phi logic. Biên soạn ẩu. Thách đố học sinh theo kiểu này, có lẽ chỉ có một không hai –của những “nhà biên soạn”.

Tóm lại, sách giáo khoa tiếng Việt lớp 1 của NXB Giáo dục Việt Nam còn rất nhiều sạn. Đây mới là vài chi tiết mà tôi rất băn khăn. Chẳng lẽ, con trẻ học cứ phải phán đoán, với những nội dung nhạt nhẽo, vô bổ, chấp nhận các câu chuyện dân gian nửa vời kia rồi mặc định trong suy nghĩ các em là những câu chuyện, như Tấm Cám chẳng hạn, chỉ có như vậy mà thôi.

Rất cần sự cẩn trọng, trách nhiệm  của người biên soạn sách, nhất là cuốn sách Tiếng Việt dành cho trẻ em lớp 1.

Nếu Bộ GD&ĐT có chủ trương nhặt “sạn” của sách Cánh Diều, thì những bộ sách còn quá nhiều “sỏi” của NXB Giáo dục Việt Nam cũng cần phải được sớm nhặt để các con, cháu chúng ta được hưởng thành quả của việc cải cách Sách giáo khoa, mà chúng ta đang thực hiện“Vì sự bình đẳng và dân chủ trong giáo dục”. Và, như vậy, mới công bằng trong chủ trương rà soát lại các bộ sách, cùng sửa lỗi các bộ SGK không chỉ trong thời gian này.

Mai Lâm
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục
Thương chứ đừng 'thương hại' em ấy

Thương chứ đừng 'thương hại' em ấy

(PLVN) - Lòng trắc ẩn, sự đồng cảm đối với những mảnh đời bất hạnh là một vẻ đẹp đạo đức, tuy nhiên, cần suy xét nhiều hơn khi thể hiện vẻ đẹp ấy bằng hành động thiện nguyện.

Đọc thêm

Sacombank nhận 2 giải thưởng về bán lẻ và chuyển đổi số

Sacombank nhận 2 giải thưởng về bán lẻ và chuyển đổi số
(PLVN) - Ngày 26/11/2020, tại lễ trao giải thường niên Ngân hàng Việt Nam tiêu biểu (Vietnam Outstanding Banking Awards 2020) do Tập đoàn Dữ liệu Quốc tế IDG và Hiệp hội ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp tổ chức, Sacombank vinh dự được nhận 2 giải thưởng “Ngân hàng bán lẻ tiêu biểu” và “Ngân hàng chuyển đổi số tiêu biểu”. 
Khu đô thị Dương Nội: Sức hút từ đại đô thị nằm trên trục đường kết nối Trung tâm HNQG Mỹ Đình

Khu đô thị Dương Nội: Sức hút từ đại đô thị nằm trên trục đường kết nối Trung tâm HNQG Mỹ Đình

(PLVN) - Trong nhiều năm qua, thị trường bất động sản (BĐS) phía Tây Hà Nội chưa bao giờ có dấu hiệu giảm lực hút đầu tư. Chính nhờ quy hoạch và đầu tư đồng bộ tại khu vực Trung tâm Hội nghị quốc gia (TTHNQG) Mỹ Đình đã kéo theo tiềm năng phát triển của các dự án BĐS tại đây và khu vực tiếp giáp lân cận.

Sự chuyên tâm tạo nên sản phẩm hạng sang của những thương hiệu xa xỉ

Sự chuyên tâm tạo nên sản phẩm hạng sang của những thương hiệu xa xỉ
(PLVN) - Kỳ công chế tác, chất liệu hiếm có, thiết kế độc đáo, nét văn hoá riêng là những giá trị mà những thương hiệu cao cấp hướng tới khi tạo ra sản phẩm hạng sang. Không chỉ đem tới những trải nghiệm đặc quyền cho giới thượng lưu, những thương hiệu này đều hướng đến sự hài lòng và cảm giác xứng đáng của khách hàng mỗi khi nhận một “món quà” từ họ.

Làng hoa, cây cảnh ở Quảng Ninh rộn ràng vào vụ Tết

Làng hoa, cây cảnh ở Quảng Ninh rộn ràng vào vụ Tết
(PLVN) - Ngay từ những ngày cuối tháng 11/2020, các chủ nhà vườn hoa, cây cảnh trên địa bàn Quảng Ninh đang hối hả chuẩn bị cho vụ Tết. Đáng chú ý, năm nay, cơ bản các chủ vườn đều áp dụng khoa học, kỹ thuật vào canh tác, để đảm bảo mang đến những cây hoa, cây cảnh, đáp ứng được yêu cầu của người tiêu dùng.

Tạm biệt nhé "Bàn tay của Chúa”

Tạm biệt nhé "Bàn tay của Chúa”
(PLVN) - Ngày 25/11 vừa qua, không chỉ những người hâm mộ trái bóng tròn mà người dân trên khắp thế giới bàng hoàng trước thông tin huyền thoại bóng đá Diego Maradona qua đời. Sự nghiệp bóng đá đầy vinh quang song hành với cuộc sống đầy rẫy những thị phi bên ngoài sân cỏ của Maradona khiến ông trở nên bất tử.
Tạm giữ hàng trăm lọ nước hoa không rõ nguồn gốc

Tạm giữ hàng trăm lọ nước hoa không rõ nguồn gốc

(PLVN) - Tất cả số hàng hóa này đều được sản xuất ngoài Việt Nam không có hóa đơn chứng từ có trị giá gần 20 triệu đồng đang bị Đội Quản lý thị trường (QLTT) số 6 - Cục QLTT Lạng Sơn tạm giữ chờ xác minh.

Pho tượng Phật Chăm Pa cổ và đẹp nhất Đông Nam Á

Pho tượng Phật Chăm Pa cổ và đẹp nhất Đông Nam Á
(PLVN) - Pho tượng Phật Đồng Dương đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tại TP.HCM được đánh giá cổ nhất và đẹp nhất Đông Nam Á. Tượng phật Đồng Dương là một tác phẩm tiêu biểu, đánh dấu kỹ thuật đúc đồng tinh xảo cùng nghệ thuật tạo hình ấn tượng của nền văn hóa Chăm-pa.

23 năm tù cho “nữ quái” dùng thẻ tiết kiệm ảo chiếm đoạt gần 62 tỷ đồng

23 năm tù cho “nữ quái” dùng thẻ tiết kiệm ảo chiếm đoạt gần 62 tỷ đồng
(PLVN) - Không có khả năng mua khối tài sản trị giá 36 tỷ đồng (thời điểm cuối năm 2015) nhưng một “nữ quái” ở tỉnh Lâm Đồng được sự hỗ trợ của 3 đối tượng khác (trong đó có 2 đối tượng là lãnh đạo phòng giao dịch của một ngân hàng) để chiếm đoạt tài sản của bị hại. Ngoài ra, mượn danh khối tài sản này, “nữ quái” còn chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng của nhiều bị hại khác. 

Một nam thanh niên lây COVID-19 từ BN1342

Một nam thanh niên lây COVID-19 từ BN1342
(PLVN) - Sau khi nhận thông tin có ca dương tính lây nhiễm từ người cách ly, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long triệu tập cuộc họp khẩn với các đơn vị liên quan, để chỉ đạo triển khai khẩn cấp tất cả biện pháp phòng chống dịch nhằm khoanh vùng và kiểm soát lây nhiễm với trường hợp này.
Home Credit tri ân khách hàng với nhiều ưu đãi hấp dẫn cuối năm

Home Credit tri ân khách hàng với nhiều ưu đãi hấp dẫn cuối năm

(PLVN) -Trong 2 tháng cuối năm, Home Credit - một trong những công ty dẫn đầu trong lĩnh vực vay tiêu dùng trả góp tại Việt Nam, triển khai nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn dành cho khách hàng trên các kênh trực tuyến, mang đến trải nghiệm mua sắm thú vị giúp họ sống vui hơn mỗi ngày.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬