Cái giá của việc chạy theo hình thức

(PLVN) - Không thể phủ nhận một thực trạng đáng buồn là ngày càng có nhiều hơn những quan niệm lệch lạc, những biểu hiện phản cảm, những hành vi khó chấp nhận..., đi ngược với truyền thống đạo lý, lối sống lành mạnh trong đời sống văn hóa xã hội của nước ta.
Cái giá của việc chạy theo hình thức ảnh minh họa

Dẫn chứng có rất nhiều nhưng tựu trung là ứng xử với văn hóa một cách rất thiếu... văn hóa. Chẳng hạn như người ta bảo tồn một di tích văn hóa bằng cách hủy hoại nó theo đủ kiểu khác nhau, làm mới và thay đổi diện mạo, phá hỏng không gian, trong khi đó “bảo tồn” đơn giản là trân trọng, giữ gìn, không thể để thời gian biến nó thành phế tích mà thôi.

Văn hóa bao trùm lên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội và chi phối đến hành vi ứng xử của từng thành viên trong xã hội đó. Vậy nên, cách ứng xử của một cá nhân trong cộng đồng cũng là biểu hiện văn hóa của cộng đồng đó trong “tổng hòa các mối quan hệ” văn hóa như giáo dục, đạo lý, phong tục tập quán hay gia phong, gia đạo, quan niệm sống,...

Văn hóa là diện mạo của quốc gia, tinh thần dân tộc, lịch sử hình thành và phát triển của đất nước, tinh hoa và bản sắc lưu giữ những gì chắt lọc và đọng lại qua dòng chảy thời gian và đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ. Trách nhiệm của các nhà quản lý văn hóa là “bảo tồn” những tinh hoa văn hóa đó, tinh thần cũng như vật chất, vật thể cũng như phi vật thể, thiết chế cũng như tâm linh... Nếu không giữ gìn được bản sắc tinh hoa đó thì chưa thể nghĩ đến chuyện xây dựng và phát huy.

Thế nhưng, nhiều biểu hiện cho thấy chúng ta đang đi ngược với cách hành xử “đối với văn hóa phải cần văn hóa”. Đó không chỉ là sự đối phó nhất thời, chấn chỉnh những biểu hiện phi văn hóa mà còn thiếu sự am hiểu văn hóa truyền thống với các giá trị phổ biến để phổ cập đến các thành viên của cộng đồng với một tầm nhìn rộng lớn hơn và đầu tư công sức đúng chỗ.

Trách nhiệm và phải được coi là sứ mệnh của nền giáo dục là truyền bá văn hóa truyền thống tốt đẹp cho thế hệ tiếp nối để họ tiếp thu được những giá trị tinh hoa của văn hóa dân tộc. Điều đó là nền tảng để tiếp thu có chọn lọc tinh hoa của các nền văn hóa khác, loại trừ được sự lai căng, lố lăng hay “lệch chuẩn”.

Thế nhưng, giáo dục đã làm được rất ít điều này khi coi truyền thụ kiến thức đơn thuần là văn hóa, làm giảm thiểu các giá trị văn hóa cốt lõi bằng cách xác định “trình độ văn hóa” là tốt nghiệp các cấp học phổ thông. Chúng ta không nhận thấy sự hiện diện của nhà văn  hóa trong nhà giáo dục và ngược lại, cụ thể hơn, không có sự phối hợp chặt chẽ giữa hai cái ngành “tuy hai mà một” này, làm sao có sự đứng riêng rẽ được giữa văn hóa và giáo dục.

Một người có “trình độ văn hóa” tốt nghiệp phổ thông trung học hay cao hơn nhưng có thể ứng xử vô văn hóa, rất vô học mặc dù có học thì đấy đâu phải là “trình độ văn hóa”? Ngược lại một người “vô học” vẫn có cách ứng xử rất văn hóa bằng sự mộc mạc, chân thành mà nhân bản.

Cách quản lý văn hóa chạy theo hình thức và thành tích đã khiến cho chuẩn mực văn hóa bị hạ thấp. Thấy rõ nhất là hiện tượng lạm phát danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Làng văn hóa”, “Xã văn hóa” và cả “Cơ quan văn hóa” mà vô số những việc làm, hành vi ứng xử rất thiếu văn hóa, trái đạo lý xảy ra ngay bên dưới những nơi treo những danh hiệu đó. Nhà nhà đều là “Gia đình văn hóa” mà xã hội không văn hóa được, nghịch lý đó đã tồn tại nhiều năm nay và không biết đến bao giờ mới chấm dứt nạn lạm danh này.

Một sự lạm phát khác cũng cần phải phải chấn chỉnh và cần đến sự can thiệp của các cơ quan quản lý đó là “văn hóa tâm linh”. Thực sự là mê tín và mê muội trong cộng đồng đã trở lại và không có giới hạn, nhiều biến tướng khác nhau khiến người ta không biết tin vào cái gì, từ gọi vong tìm hài cốt của các “nhà ngoại cảm” được truyền bá rộng rãi đến mọi tầng lớp dân cư đến “oan gia trái chủ”, “dâng sao giải hạn”, rồi sư thật, sư giả, chùa thật, chùa giả...

Không thể chỉ nhìn vào hiện tượng để đánh giá sự xuống cấp của một nền văn hóa. Song, những hiện tượng đó để lâu, phát tán rộng thì nó chuyển hóa thành bản chất và lúc đó thì khó có thể cứu chữa được. Dân tộc ta có một truyền thống văn hóa cực kỳ nhân văn, đạo lý “Nhiễu điều phủ lấy giá gương” là một dẫn chứng đầy thuyết phục.

Giờ đây, khi sự ích kỷ có xu hướng lên ngôi ở rất nhiều lĩnh vực từ thực phẩm độc hại đến thuốc giả tràn lan, từ lừa dối người tiêu dùng đến đẩy nhau vào con đường phạm pháp... Những hiện tượng đó đều có nguyên nhân từ việc thiếu tôn trọng đạo lý, coi thường các chuẩn mực đạo đức, bỏ qua những giá trị văn hóa nhân sinh và đặt ra trách nhiệm cho những nhà quản lý xã hội phải khắc phục tình trạng này!

Phaly
Cùng chuyên mục
Tiền Giang: Doanh nghiệp điêu đứng vì bị hình sự hóa quan hệ dân sự

Tiền Giang: Doanh nghiệp điêu đứng vì bị hình sự hóa quan hệ dân sự

(PLVN) - Văn phòng Chính phủ đã có văn bản chuyển đơn đơn khiếu nại của ông Đoàn Văn Sang, Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất chiến biến nông sản Cát Tường đến Bộ Công an, đề nghị giải quyết khiếu nại của doanh nghiệp về vụ việc Công an tỉnh Tiền Giang khởi tố vụ án hình sự liên quan đến công ty này, có dấu hiệu hình sự hóa tranh chấp dân sự.

Đọc thêm

Công Phượng giành 'cú đúp' giải thưởng V.League

Công Phượng giành 'cú đúp' giải thưởng V.League
(PLVN) - Trước trận đấu giữa CLB Sài Gòn và CLB TP.HCM, tại vòng 3 giai đoạn 2 giải bóng đá VĐQG LS 2020, chiều 19/9, trên SVĐ Thống Nhất, Ban điều hành giải đã tổ chức trao các giải thưởng tháng 7&9 giải bóng đá VĐQG LS 2020.

Tại sao hợp đồng ký kết là “linh hồn” các dự án PPP?

Tại sao hợp đồng ký kết là “linh hồn” các dự án PPP?
(PLVN) - Luật PPP mới cần nới lỏng quy định để hợp đồng giữa nhà đầu tư và cơ quan quản lý Nhà nước có những điều khoản linh hoạt, là thỏa thuận bình đẳng giữa các bên. Khi đó, hợp đồng sẽ là “linh hồn” dự án PPP, khuyến khích nhà đầu tư tham gia hình thức đầu tư này.

Lợi nhuận trên 1,660 tỷ sau 9 tháng, MSB vượt mục tiêu kế hoạch năm

Lợi nhuận trên 1,660 tỷ sau 9 tháng, MSB vượt mục tiêu kế hoạch năm
(PLVN) - Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2020 vừa công bố, kết quả kinh doanh hợp nhất của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) tăng trưởng bứt phá khi lợi nhuận trước thuế cán mốc trên 1.666 tỷ đồng - đạt gần 116% kế hoạch năm, xử lý hết các khoản nợ xấu đã bán cho VAMC. MSB cũng đang trong quá trình thực hiện niêm yết cổ phiếu trên sàn HOSE.
Chia buồn với thân nhân 22 chiến sĩ Đoàn 337, toàn quân nguyện tiếp tục sát cánh cùng miền Trung

Chia buồn với thân nhân 22 chiến sĩ Đoàn 337, toàn quân nguyện tiếp tục sát cánh cùng miền Trung

(PLVN) - Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng ghi nhận công lao, sự hy sinh to lớn của 22 cán bộ, chiến sĩ quả cảm. Cán bộ, chiến sĩ toàn quân nguyện ra sức học tập, noi gương hy sinh anh dũng của các anh, nêu cao ý chí, quyết tâm, tiếp tục sát cánh, chung sức cùng đồng bào miền Trung và nhân dân cả nước vượt qua giai đoạn đặc biệt khó khăn này...

Trend đồ uống Healthy "gây bão" ngày 20/10

Trend đồ uống Healthy "gây bão" ngày 20/10
(PLVN) - Trong bối cảnh dịch Covid-19 đang có diễn biến phức tạp như hiện nay, trào lưu ăn uống healthy và tập tành giảm cân đang ngày một thu hút sự chú ý của giới trẻ. Những món thức uống kết hợp từ trái cây tươi luôn là sự lựa chọn hiệu quả để tăng cường sức đề kháng, đồng thời giúp thanh lọc cơ thể, làm đẹp da, giữ dáng.

Tổng thống Nga Putin sắp có bài phát biểu thú vị

Tổng thống Nga Putin sắp có bài phát biểu thú vị
(PLVN) - Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ phát biểu tại cuộc họp của Câu lạc bộ Thảo luận Valdai vào ngày 22/10 bằng hình thức trực tuyến, hãng tin TASS dẫn lời Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 19/10 cho biết.

ADB gợi ý đầu tư nước ngoài vào cơ quan xếp hạng tín dụng trong nước tại Việt Nam

ADB gợi ý đầu tư nước ngoài vào cơ quan xếp hạng tín dụng trong nước tại Việt Nam
(PLVN) - Báo cáo  với tựa đề ‘Tiềm năng đầu tư nước ngoài vào cơ quan xếp hạng tín dụng trong nước tại Việt Nam” do Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB) vừa công bố đã nhận định thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) của Việt Nam đã gia tăng nhanh chóng, do đó một cơ quan xếp hạng đáng tin cậy và có uy tín là một trong những mảnh ghép còn thiếu trong thị trường TPDN tại Việt Nam…

Cử tri lo ngại "lợi ích nhóm", hành vi trục lợi trong hoạt động y tế, giáo dục

Cử tri lo ngại "lợi ích nhóm", hành vi trục lợi trong hoạt động y tế, giáo dục
(PLVN) - Báo cáo Tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân được trình bày tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIV hôm nay (20/10) cho thấy, còn nhiều vấn đề xã hội cần giải quyết để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, tổ chức, doanh nghiệp và sự ổn định, phát triển của xã hội trong điều kiện "bình thường mới" sau dịch COVID-19.

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XVI: Cơ bản đạt mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá của vùng

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XVI: Cơ bản đạt mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá của vùng
(PLVN) -  Sau Đại hội Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XV, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã cụ thể hoá Nghị quyết của Đại hội bằng các chương trình hành động, đề án, nghị quyết chuyên đề phụ hợp với địa phương. Nhờ đó, nhiệm kỳ qua Cà Mau đã đạt được những kết quả khá toàn diện trong phát triển kinh tế - xã hội.

Bất động sản nghỉ dưỡng Phan Thiết và những cơ hội mới từ hạ tầng giao thông

Bất động sản nghỉ dưỡng Phan Thiết và những cơ hội mới từ hạ tầng giao thông
(PLVN) - Những thay đổi trong thị hiếu du lịch và nhu cầu mới của nhà đầu tư, kết hợp với việc cao tốc Dầu Giây – Phan Thiết đã khởi công, sân bay quốc tế Phan Thiết, sân bay quốc tế Long Thành đang khởi động trong tháng 10, thị trường bất động sản (BĐS) du lịch Bình Thuận được dự đoán sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

Những tấm lòng thơm thảo trong vùng lũ dữ Hà Tĩnh

Những tấm lòng thơm thảo trong vùng lũ dữ Hà Tĩnh
(PLVN) - Dù đang chịu ảnh hưởng của mưa lũ lớn nhưng người dân vẫn gọi nhau quyên góp gạo, tiền nấu bánh chưng cho bà con vùng lũ cầm cự khi đói. Một doanh nghiệp ở TP Hà Tĩnh dành toàn bộ phòng của 2 khách sạn hạng sang cho người dân đến ở miễn phí.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬