Bi kịch của “chỉ định”

(PLVN) - Xây dựng - Chuyển giao (BT) là một trong các hình thức đầu tư đối tác công tư (PPP) triển khai ở Việt Nam thời gian qua, góp phần không nhỏ vào việc hoàn thiện kết cấu hạ tầng, làm thay đổi bộ mặt của nhiều địa phương; đồng thời giảm áp lực nợ công, kích cầu đối với sản xuất trong nước, tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Bi kịch của “chỉ định” Tân Sơn Nhất - Bình Lợi - Vành đai ngoài (nay là đường Phạm Văn Đồng) là dự án BT đầu tiên tại Tp. Hồ Chí Minh

Các dự án theo loại hình đầu tư này liên quan trực tiếp đến lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, tác động không hề nhỏ tới kinh tế - xã hội. Do vậy, các cơ quan có trách nhiệm đã và đang tập trung, đẩy mạnh việc kiểm toán các dự án BT, đặc biệt là các dự án thực hiện theo cơ chế đổi đất lấy hạ tầng.

Điều gì đã xảy ra? Dẫu là kết quả ban đầu nhưng cho thấy: việc thực hiện các dự án BT theo hình thức đổi đất lấy hạ tầng còn thiếu chặt chẽ và minh bạch; cơ chế, chính sách chưa thật sự rõ ràng nên dễ tạo lỗ hổng thất thoát ngân sách và tài sản công. Mới kiểm toán 35 dự án đã phải “xử lý” hơn 7.400 tỷ đồng (dẫu còn là “móng tay” đối với tổng dự toán được duyệt).

Hầu hết dự án BT đều lựa chọn nhà đầu tư theo hình thức chỉ định, làm giảm sự cạnh tranh và tiềm ẩn nguy cơ rủi ro chọn nhà đầu tư không đủ năng lực; giao cho nhà đầu tư lập, phê duyệt dự án và hồ sơ thiết kế, dự toán; có dự án việc chỉ định nhà đầu tư đàm phán hợp đồng cùng lúc với quyết định chấp thuận thông qua đề xuất dự án, tạo ra “lổ hổng” đẩy giá trị công trình lên cao.

Nhiều dự án thanh toán cho nhà đầu tư theo hình thức giao đất giá quá thấp so với giá thị trường, dẫn đến thất thoát NSNN; chấp thuận tỷ lệ thanh toán bằng quỹ đất cao hơn so với báo cáo nghiên cứu khả thi, tỷ suất lợi nhuận của nhà đầu tư; hồ sơ hợp đồng BT không thỏa thuận các nội dung liên quan đến xác định chi phí lãi vay; tính lãi vay trên cả phần vốn không phải đi vay,... để đưa vào quyết toán không đúng quy định;...

Ngoài ra, việc giao cho nhà đầu tư toàn quyền thực hiện dự án từ khâu thẩm định, phê duyệt dự án, thiết kế dự toán và tự lựa chọn các đơn vị tư vấn thiết kế, thi công, giám sát dẫn đến sai sót ở tất cả các khâu, gây thất thoát lớn trong quá trình thực hiện dự án…

Tóm lại, “được” công trình nhưng thất thoát không hề nhỏ. Nhà đầu tư “lãi kép” khi giá công trình được đẩy lên và đất được “thanh toán” lại giá… bèo. Xin thưa, đất dùng để thanh toán cho “nhà đầu tư” chưa “kim cương”, chưa “vàng” thì cũng là “bạc” cả đấy.

Rất dễ xuất hiện “nhóm lợi ích” trong việc thực hiện BT nếu đủ năng lực đi đến “tận cùng” sự thật. Có 3 nguyên nhân dẫn đến tiêu cực “tạm thời” được nhắc đến: 1. Chính sách mới còn bất cập, sơ hở; 2. Có hiện tượng “lách” luật để thu lợi bất chính; 3. Quản lý, kiểm tra, giám sát hơi bị kém.

Ngày 04/5/2018, Chính phủ đã ra Nghị định mới, số 63/2018/NĐ-CP thay thế Nghị định số 15/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 về đầu tư theo hình thức đối tác công tư. Hy vọng sẽ hạn chế được “bi kịch”.

Ngô Đức Hành
Cùng chuyên mục
Những sắc thái vô cảm

Những sắc thái vô cảm

(PLVN) - Vào tối Thứ bảy tuần trước, Sa Pa lạnh dưới âm độ, trong cái giá lạnh khủng khiếp đó vẫn có hàng chục đứa trẻ lẽo đẽo đeo bám khách du lịch bán hàng. 

Đọc thêm

Chuyển biến tích cực trong công tác Thi hành án dân sự trên địa bàn quận Tân Bình

Chuyển biến tích cực trong công tác Thi hành án dân sự trên địa bàn quận Tân Bình
(PLVN) - Năm 2020  là năm nhiều khó khăn tác động tiêu cực đến công tác tổ chức Thi hành án dân sự, trong khi đó, Tân Bình là quận nội thành có diện tích tự nhiên rộng, dân số đông, kinh tế phát triển, được đánh giá là đơn vị có số lượng việc thụ lý cao, giá trị phải thi hành án lớn, có nhiều hồ sơ tương đối phức tạp. Trước những thách thức nêu trên, Chi cục Thi hành án dân sự quận Tân Bình  (THADS), TP. Hồ Chí Minh đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp để thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao.

Bạc Liêu sẵn sàng ứng phó với “3 kịch bản” của hạn mặn

Bạc Liêu sẵn sàng ứng phó với “3 kịch bản” của hạn mặn
(PLVN) - Để chủ động ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn và các tác động của biến đổi khí hậu gây ra trong mùa khô năm 2021, Sở NN&PTNT tỉnh Bạc Liêu đã phối hợp với các ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kịch bản phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô năm 2020 - 2021 với “3 kịch bản”. 

Hàng ngàn du khách đổ về Đà Lạt ngắm Mai Anh Đào nở rộ

Hàng ngàn du khách đổ về Đà Lạt ngắm Mai Anh Đào nở rộ
(PLVN) - Mỗi mùa, Đà Lạt tự biết tạo cho mình một hình ảnh riêng. Nếu tháng 10, Đà Lạt mời gọi bước chân của du khách ghé thăm bởi sắc vàng của hoa Dã Quỳ thì tháng chạp, xứ sở ngàn hoa lại lung linh sắc hồng của hoa Mai Anh Đào khiến du khách mê mẩn.

Tài xế ngủ gật tông hàng loạt học sinh trên quốc lộ 91

Tài xế ngủ gật tông hàng loạt học sinh trên quốc lộ 91
(PLVN) - Ngày 16/1, tin từ Công an huyện Châu Phú, tỉnh An Giang, cho biết đang điều tra làm rõ vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng vừa xảy ra trên đoạn Quốc lộ 91 làm 5 học sinh bị thương nặng do bị xe tải chạy cùng chiều tông phải.

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬