Tự chủ tài chính đối với trường đại học công lập: Coi chừng lạm thu!

(PLVN) - Bị áp lực tăng thu do ngân sách nhà nước (NSNN) cấp kinh phí giảm dẫn đến một số Trường đại học công lập có tình trạng thu vượt, thu sai quy định, lạm thu các khoản thu ngoài quy định về thu học phí tại Nghị định  86/2015/NĐ-CP. Kết quả kiểm toán của Kiểm toán nhà nước (KTNN) cho thấy tại một số trường đại học công lập số thu học phí vượt quy định là hơn 14,5 tỷ đồng...
Tự chủ tài chính đối với trường đại học công lập: Coi chừng lạm thu! 5/7 cơ sở giáo dục được kiểm toán trực thuộc Đại học quốc gia Hà Nội thu ngoài quy định của Nghị định 86/2015/NĐ-CP

Đó là những nội dung được đề cập tại Hội thảo “Cơ chế tự chủ đối với các Trường đại học công lập - Vấn đề đặt ra và vai trò của KTNN” do KTNN tổ chức ngày hôm qua, 19/3.

Vẫn là nhận thức

Sau 4 năm thực hiện thí điểm cơ chế tự chủ theo Nghị quyết 77/NQ-CP của Chính phủ, đến nay cả nước có 23 cơ sở giáo dục đại học (CSGDĐH) chính thức được trao thí điểm cơ chế tự chủ. 

Theo đại diện Trường Đại học Luật TP HCM, do là cơ chế mới mang tính thí điểm nên khung pháp lý về tổ chức và hoạt động các trường tự chủ vô cùng ít ỏi và chung chung. Nhiều nội dung quan trọng cấu thành nên cơ chế tự chủ quy định trong Luật Giáo dục đại học 2012 và Nghị quyết 77/NQ-CP khó có thể triển khai trong thực tiễn do các quy định này trái hoặc không tương thích các quy định pháp luật chuyên ngành như pháp luật NSNN, phí và lệ phí, pháp luật về đầu tư công và đấu thầu, pháp luật về đất đai, pháp luật về tài chính kế toán, kiểm toán, pháp luật về viên chức…

Theo vị đại diện này tự chủ đại học trong thực tế bị hiểu lệch về mục tiêu và bản chất. Hệ lụy từ cách hiểu này sẽ là cắt giảm ngân sách đầu tư cho giáo dục đại học, khởi động cuộc đua tăng học phí để tăng nguồn thu, sử dụng mọi chiêu “đánh bóng” thương hiệu, cung cấp thông tin không trung thực và cạnh tranh không lành mạnh giữa các trường. Ngoài ra khi tuyệt đối hóa quan hệ “tiền- quyền” trong nội bộ CSGDĐH tất yếu sẽ phát sinh tình trạng thâu tóm và lạm quyền, vi phạm nguyên tắc dân chủ, tích tụ nguy cơ tụt hậu CSGDĐH đó nói riêng và cả hệ thống giáo dục đại học nói chung…

Tăng thu, bỏ quên quỹ học bổng

Việc thực hiện cơ chế tự chủ tại các trường đại học công lập theo TS Lê Đình Thăng, Kiểm toán trưởng KTNN chuyên ngành 3, đã giúp các trường huy động được nguồn lực ngoài ngân sách để đầu tư, hiện đại hoá cơ sở vật chất.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các trường chưa được chủ động trong việc quyết định mức thu học phí mà còn phụ thuộc vào các quy định mức trần học phí của Nghị định của Chính phủ. 

Bên cạnh đó các trường đại học công lập thực hiện tự chủ tài chính bị áp lực tăng thu dẫn đến một số trường đại học công lập còn tình trạng thu vượt, thu sai quy định, lạm thu các khoản thu ngoài quy định. Một số trường còn dựa vào lợi thế ngành để tăng học phí và tăng chỉ tiêu tuyển sinh mà chưa chú trọng đúng mức đến nâng cao chất lượng đào tạo.

Số liệu kiểm toán tại một số trường đại học công lập của KTNN  cho thấy số thu học phí vượt quy định, thu học lại, thu cải thiện điểm, thu tiền nhập học, làm thẻ, tài liệu cho sinh viên, thu tiền cấp chứng chỉ quốc phóng an ninh ngoài quy định tại Nghị định 86/2015/NĐ-CP là 14.567,6 triệu đồng (trong đó tại 5/7 cơ sở giáo dục được kiểm toán trực thuộc Đại học quốc gia Hà Nội  là 702,6 triệu đồng; tại 5/9 cơ sở giáo dục đại học được kiểm toán thuộc Đại học quốc gia TP HCM là 4.479 triệu đồng; tại 5/13 đơn vị được kiểm toán thuộc Bộ GD&ĐT là  9.386 triệu đồng). 

Theo đại diện KTNN, nguyên nhân của tình trạng trên một phần là do hiện vẫn chưa có quy định rõ ràng với các khoản thu dịch vụ trên trong khi nhu cầu có thật. Một thực tế được KTNN chỉ ra là các CSGDĐH thực hiện tăng thu dịch vụ đào tạo theo lộ̂ trình đồng nghĩa với việc gia tăng gánh nặng đóng học phí lên người học. Tuy nhiên, Nhà nước chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể về việc các CSGDĐH này phải duy trì và nâng cao năng lực của quỹ học bổng.

Thực tế cho thấy  hầu hết các trường đại học công lập không chú trọng việc tạo lập quỹ học bổng, chưa có chính sách hỗ trợ sinh viên nghèo hiếu học, dẫn tới tình trạng người nghèo hiếu học nhưng không được học do mức học phí cao. Số liệu kiểm toán cho thấy một số đơn vị chi quỹ học bổng chưa đảm bảo tỷ lệ tối thiểu 8% quy định. tổng số học bổng chi thiếu 42,6 tỷ đồng tại 8/12 trường đại học công lập trực thuộc Bộ GD&ĐT được kiểm toán năm 2017.

Theo đại diện KTNN, câu chuyện tự chủ ở đây là phải giải quyết bài toán toàn diện. “Nếu chỉ nhăm nhăm phát triển nguồn thu thì không cẩn thận sẽ đẩy gánh nặng sang người dân. Khi kiểm toán chúng tôi phát hiện bất cập này. Lâu nay các trường dùng ngân sách thì học phí thấp, khi tự chủ ta nâng học phí lên, tức là người học đóng cao hơn, gánh nặng vào người học…”- TS Thăng phát biểu và lưu ý tự chủ còn có nghĩa là cơ cấu lại chi ngân sách, đảm bảo một mặt các trường tự chủ nhưng vẫn đảm bảo an sinh xã hội, phải tách bạch giá dịch vụ và tài trợ của Nhà nước. “Đó là vấn đề lớn cần thời gian và góp công của cả hệ thống chính trị…”- Đại diện KTNN khẳng định.

Thanh Thanh
Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vụ ĐH Đông Đô cấp bằng giả: Thu giữ nhiều tiền Việt, USD của kẻ đang bỏ trốn

Vụ ĐH Đông Đô cấp bằng giả: Thu giữ nhiều tiền Việt, USD của kẻ đang bỏ trốn
(PLVN) - Quá trình điều tra vụ án tại Đại học Đông Đô, Cơ quan ANĐT Bộ Công an đã thu giữ nhiều tài liệu, vật chứng như điện thoại, máy tính và tiền…của các bị can. Trong đó có 2 thẻ ngân hàng, gần 500 triệu đồng và 55 nghìn USD của đối tượng chủ mưu đang bỏ trốn là Trần Khắc Hùng (SN 1972), Chủ tịch HĐQT trường này.

Hephaistos - Vị thần của lửa trong thần thoại Hy Lạp

Hephaistos - Vị thần của lửa trong thần thoại Hy Lạp
(PLVN) - Trong tất cả các vị thần tối cao trên đỉnh Olympus, Hephaistos được cho là vị thần có bản tính con người nhất.Ông là vị thần của kỹ nghệ, bao gồm nghề rèn, thủ công, điêu khắc, kim loại và luyện kim, và lửa. Ông được thờ phụng trong khắp các trung tâm chế tạo và công nghiệp ở Hy Lạp, đặc biệt ở Athena.
 Thời thanh xuân của Maradona

Thời thanh xuân của Maradona

(PLVN) - Cậu bé Diego Maradona lớn lên ở khu ổ chuột Villa Fiorito thuộc phía nam vùng Gran Buenos Aires. Argentina. Tuổi thơ khốn khổ, nhưng Maradona làm quen với bóng đá rất sớm và được xem là “cậu bé vàng” từ nhỏ.

Khởi tố bị can, bắt tạm giam cựu trụ trì chùa Phước Quang

Khởi tố bị can, bắt tạm giam cựu trụ trì chùa Phước Quang
(PLVN) - Bị can Phạm Văn Cung, từng là tu sĩ có pháp danh là Thích Phước Ngọc, đăng ký thường trú tại chùa Phước Quang (huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long). Trước khi bị khởi tố, Hội đồng trị sự, Giáo hội Phật giáo Việt Nam ban hành Văn bản thông báo cho hoàn tục, không còn là tu sĩ đối với ông này.

Mì lạnh Hàn Quốc- Món ăn dùng “đá lạnh” độc nhất vô nhị trên thế giới

Mì lạnh Hàn Quốc- Món ăn dùng “đá lạnh” độc nhất vô nhị trên thế giới
(PLVN) - Naengmyeon hay còn gọi là mì lạnh, một trong những món ăn đặc trưng của bán đảo Hàn (bao gồm Hàn Quốc và Triều Tiên). Đây cũng là món ăn mùa hè được người Hàn yêu thích nhất. Bởi lẽ cái lạnh của món mì này giải tỏa được cái nóng của tiết trời hè oi bức. Không những vậy, mì lạnh còn là món ăn tiêu biểu của Hàn Quốc trong con mắt bạn bè quốc tế.

Doanh nghiệp kêu cứu vì Quyết định của Tòa có nhiều nhầm lẫn

Doanh nghiệp kêu cứu vì Quyết định của Tòa có nhiều nhầm lẫn
(PLVN) - Trong Quyết định số 79/2011/QĐST-KDTM công nhận sự thỏa thuận của các đương sự giữa Công ty Cổ phần Phú Nam và Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam của TAND TP Hà Nội đã có những nhầm lẫn liên quan tới việc xác định bị đơn và thời hạn thi hành án. Điều này đã gây ra nhiều khó khăn trong quá trình thi hành án và giải quyết công nợ trong nội bộ Công ty Cổ phần Phú Nam.

Thầy giáo viết cuộc đời bằng tay trái

Thầy giáo viết cuộc đời bằng tay trái
(PLVN) - Dẫu mang trên mình khiếm khuyết về cơ thể nhưng thầy giáo Nguyễn Văn Đông vẫn luôn hết mình với công việc thầm lặng của người lái đò chở tri thức…
Tổng thống Mỹ ân xá cho cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn

Tổng thống Mỹ ân xá cho cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn

(PLVN) - Ngày 25/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định ân xá cho ông Michael Flynn, cựu cố vấn an ninh quốc gia đầu tiên của ông bị kết tội liên quan đến cuộc điều tra của cựu Công tố viên đặc biệt Robert Mueller về việc Nga can thiệp cuộc bầu cử Mỹ năm 2016.

Hoa khôi bóng chuyền được khen đẹp như hoa hậu

Hoa khôi bóng chuyền được khen đẹp như hoa hậu
(PLVN) - Hoa khôi bóng chuyền Đặng Thu Huyền, vận động viên có những pha bóng đẳng cấp tại chung kết U23 Bóng chuyền Quốc Gia 2020, được công đồng khen ngợi nhan sắc có thể đi thi Hoa hậu Việt Nam.
Thế giới tiếc thương Maradona

Thế giới tiếc thương Maradona

(PLVN) - Trang Facebook chính thức của FIFA đã đổi avatar sang màu đen để tưởng nhớ huyền thoại bóng đá thế giới, còn Argentina quyết định để quốc tang cho sự thật đau buồn này: Maradona đã ra đi. 

Báo điện tử Pháp luật Việt Nam

Giấy phép xuất bản số 303/GP-BTTTT ngày 8/5/2015

Cơ quan chủ quản: Bộ Tư pháp

Tổng biên tập: Tiến sỹ Đào Văn Hội

Phó TBT: Trần Đức Vinh

Tòa soạn: Số 42/29 Nguyễn Chí Thanh, phường Ngọc Khánh, quận Ba Đình, Hà Nội

E-mail: baodientuphapluat@gmail.com

Hotline: 0353.63.63.55

Liên hệ quảng cáo: 0971.741.666‬